می‌‌بینیم که در قرآن، آدم و حوّا پس از خوردن میوه‌‌ی ممنوعه. آشکار شدن عیب‌‌هایشان، پشیمان شدند و گریه و زاری کردند و خداوند اشاره می‌‌کند که بهترین هدیه‌‌ای که داد آموختن و آگاهی دادن کلماتی برای توبه بود.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در پیرامون این اختصار و سادگی بحث، روایت‌‌ها و اسرائیلیاتی وارد شده که هر صاحب ذوق و قلب سلیم و ذهن آگاه را مضطرب می‌‌کند که چگونه ناآگاهان و دشمنان دین، ذهن مردم ساده و حتی عالمان غیر محقّق را از مجعولات انباشته کرده‌‌اند.
یکی از اسرائیلیات عجیب و شگفت، روایت‌‌هایی در تفسیر این آیه است: «فَتَلَقَّى آَدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَیْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ»(بقره/۳۷)
چکیده‌‌ی مطالب آن است که پس از بیرون انداختن آدم و حوّا از بهشت و گریه و زاری بسیار طولانی، آدم متوجه عظمت وحقیقت محمّدیه گردید و به قداست لا اله الا الله محمّد رسول الله پی برد و تفسیرها با روایات عهدین مطابقت دارد(در بخش آخر یعنی حقیقت محمّدیّه این موضوع بیشتر بحث شده است.
تنها چیزی که می‌‌توان از درون این همه روایت‌‌ها صحت آن را ثابت کرد که بسیاری علمای محقّق تأیید کرده‌‌اند حتّی سیوطی؛^[۲۱۸] کلمات دریافت شده این دعای حق تعالی است: رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَکُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِینَ.(اعراف/۲۳)
شبیه به روایت طبری با اندک تفاوتی، در منابع ذیل آمده است: قصص الانبیاء نیشابوری، ۱۹؛ قصص سور آبادی، ۸؛ نیز مراجعه شود به ترجمه تفسیر طبری، ۱۴/۵۱-۵۳؛ عهدِ جدید، قرنتیانِ دوم، ۱۱/۳٫^[۲۱۹]
ـ بازتاب اسرائیلیات داستان آدم(ع) در آثار عطّار نیشابوری
ـ خلقت آدم و …
آشکارترین انعکاس اسرائیلیات در این خصوص در بعضی آثار منظوم چون مثنوی به تفصیل آمده است و در مقایسه‌‌ی تفسیر طبری، تأثیر آن مشخص می‌‌شود و گویی عین تفسیر طبری است، امّا منظوم و با برداشت‌‌های عرفانی. امّا در آثار عطّار بازتاب این داستان، در لابلای حوادث مثنوی‌هاش با زیبایی خاصی مطرح می‌شود:

خه‌خه ای طاووس باغ هشت‌‌در
صحبت این مار، در خونت فکند
برگرفتت، سدره و طوبی ز راه
تا نگردانی هلاک این مار را
گر خلاصی باشدت زین مار زشت
سوختی از زخم مار هفت سر
و زبهشت عدن، بیرونت فکند
کردت از سدّ طبیعت دل سیـاه
کی شوی شایسته این اسرار را
آدمت با خاص گیرد در بهشت
^{منطق‌الطیر، ص ۲۶۱}

مار و طاووس اشاره به افسانه‌ی اسرائیلیات رانده شدن آدم از بهشت است.

بعد از آن طاووس آمد زرنگار
گفت تا نقاش غیبم نقش بست
یار شد با من به یک جا مار زشت
من ندارم در جهان کاری دگر
نقش پرّش صد چه؛ بل که صد هزار
چینیان را شـد قلم انگشت دست
تا بیفتاد دم به خـواری از بهشت
تا بهشتم ره دهد باری دگـر
^{همان، ص ۲۶۹}

ـ خلقت حوا و موارد پیرامون آن
مریم حسینی در تحقیقی دقیق، پس از آوردن مطالب کتاب مقدّس در مورد آفرینش حوا، به نقد دیدگاه‌‌های ادب کلاسیک در مورد زن ستیزی می‌‌پردازد و می‌‌نویسد: «عجیب این است که نویسندگان و شاعران ادبیات فارسی که بیشتر ایشان از جمله عالمان علوم قرآنی و دینی بوده‌‌اند و بارها از آیات و نشانه‌‌های قرآنی در اشعارشان استفاده کرده‌‌اند، چگونه در ماجرای آفرینش آدم و حوّا و فریب‌‌کاری شیطان، مطابق روایت کتاب مقدّس حوّا را گناهکار و فریبکار قلمداد کرده و گناه هبوط آدم را بر گردن او انداخته‌‌اند.
پاسخ به این پرسش را باید در نخستین تفسیرهای قرآن و کتاب‌‌های قصص‌الانبیاء جست. مایه‌‌ی شگفتی است که در نخستین تفسیرها و تاریخ‌‌هایی هم که پس از اسلام در ایران نوشته شد، چون کتاب‌‌های قصص‌الانبیاء تفسیر میبدی، تاریخ و تفسیر طبری و تاریخ بلعمی نقل روایت کتاب مقدّس درباره آفرینش و رانده شدن آدم و حوّا از بهشت وجه غالب است. قصص‌القرآن ابواسحق احمد بن محمّد ثعالبی(متوفی ۴۲۷) از قدیم‌‌ترین کتاب‌‌های قصص‌الانبیاء به شمار می‌‌رود. در این کتاب هم ثعالبی داستان آفرینش حوّا از دنده‌‌ی چپ آدم و فریفتن وی به اغوای ابلیس را می‌‌آورد و متذکر می‌‌شود آدم به اصرار حوّا از میوه‌‌ی ممنوعه می‌‌خورد…»^[۲۲۰]
به نظر عطّار آنچه باعث گرفتاری آدم و داوود شد زن بود:

پیشینه تحقیق
۲-۱ نیم نگاهی تاریخی
((بینامتنیت رسانه ای یا چند رسانه ای بودن هنر به هیچ وجه امری جدید نیست. از دوران غارها تا دوران کلاسیک وحتی رنسانس کسی دغدغه خاص و یا ناب بودن رسانه را نداشت. در واقع تقسیم بندی هنرها به شکل رایج در سده هجدهم بروز کرد.
پارل اسکار کرایستکر در مقاله مشهور ۱۹۵۱ با عنوان “نظام جدید هنر ها” مطالعه در تاریخ زیبایی شناسی” نشان می دهد که در دوران باستان تخنه^[۱] یونانی و آرت^[۲] لاتین به همه فعالیت های انسانی که ما امروز علم و صنعت^[۳] می نامیم اطلاق می شد و نه هنر های زیبا که مد نظر ماست. وی خاطر نشان می کند آن تقسیم بندی که پنج هنر اصلی را نقاشی، مجسمه سازی، معماری، موسیقی و شعر می داند جدید است و پیش از سده هجدهم وجود نداشت.(Kristeller،۴۹۸) در واقع در این سده بود که نوعی از ادبیات تولید شد که انواع هنرها را با هم مقایسه می کرد. تا پیش از آن نوشته ها در باره مسائل فنی هنر ها بود و نه اصول مشترک و مقایسه آنها با هم آنچه در گذشته تقسیم بندی هایی مانند هنر عوامانه^[۴] و هنر لیبرال^[۵] وجود داشت.)) (سوری،۱۳۹۲،۸)
((همانگونه که لری شانیر خاطر نشان می کند نظام جدید هنرهای زیبا تنها به رفتار و نهادها وابسته نبود بلکه بیشتر بخشی از روابط قدرت ، نژاد، طبقه و جنسیت بود. عامل کلیدی در از هم پاشیدن نظام قدیم هنر این بود که بازار و مخاطب هنر طبقه متوسط جایگزین نظام حمایتی^[۶] شد. (Shiner.V). با دور شدن از نظام حمایتی کلیسا و کاخ و با شروع نمایشگاه ها (سالن ها) و پاسخ به سلیقه های طبقه جدید، هم موضوع هنر تغییر کرد و هم جایگاه اجتماعی هنر مندان ارتقا یافت و تخصص و نخبه گرایی بی سابقه ای در جهان هنر رخ داد. این روند با کنار زدن هنرهای زنان، جهان غیر عرب و هنر غیر روشنفکرانه، به سلسله مراتبی کردن بیشتر هنرها انجامید و مخاطب ، مرد سفید طبقه متوسط به بالا فرض شد. هنر های غیر کاربردی مردان غربی در والاتری جایگاه قرار گرفت و از میان هنر ها، نقاشی اهمیت بیشتری یافت.
پیامدهای انقلاب صنعتی مرز میان هنر و صنعت را مشخص تر کرد و در سده نوزدهم نهضت زیبایی باوری^[۷] و هنر برای هنر به تمایز دامن زد. اما مقاومت های در برابر این تقسیم بندها شکل گرفت. از یک سو نهضت هنر ها و صنعت به وجود آمد و از سوی دیگر کسی مانند واگنر از هنر تام^[۸] سخن گفت که مانند اپرا استفاده از هنر مختلف در یک هنر است. )) (سوری، ۱۳۹۲، ۷)

((از اوخر دهه ی ۲۰ تا ۴۰ هر چه سینما بیشتر و بیشتر تحت سلطه هالیوود در می آمد، آوانگارد جهانی تا زمان تجدید حیاتش در آمریکا در دهه ی ۵۰ به سستی گرایید . در این بین هنرهای تجسمی تحت نفوذ مکتب دادائیسم اروپایی دست خوش تغییراتی بنیادی شد، به خصوص به واسطه کارهای مارسل لوشان(۱۹۶۸-۱۸۸۷) که اهمیتی اساسی در زمینه هنر ورسانه جدید دارند.
احساسی که شخص درباره ی مارسل دوشان دارد، اساسا همان احساسی است که می تواند به هنر اواخر قرن بیستم داشته باشد و این به خاطر تاثیر بسیار عمیق او بر هنر قرن بیستم است. دوشان از مرزهای مفهوم محدود هنر پافراتر نهاد و با ابزارهای حاضر-آماده-چرخ ها، بیل ها و جالباسی که برای نمایش هنری بر می گزید – این پرسش را در ژرف ترین سطح مطرح کرد که “هنرچیست؟” او مجموعه شگرفی از آثار را از نقاشی گرفته تا هنر چند رسانه ای، شیشه بزرگ^[۹]، همچنین اثر مشهورش با عنوان عروس را عزب ها برهنه می کند حتی ^[۱۰]، چیدمان^[۱۱]، (Etant donnes، ۶۶-۱۹۴۶) و فیلم (سینمایی بی رمق^[۱۲]،۱۹۲۶) تولید کرد.
چرخش تند دوشان از تاکید بر اشیاء به جای تاکید بر مفهوم این امکان را فراهم می آورد تا روش های چند گانه ای در باز تعریف اثر آفرینی هنرمندانه شناخته شود. اهمیت او در مطالعه ی کنونی نه تنها در مورد کارهایی است که انجام داد بلکه در آن چیزی است که در هنر امکان پذیر کرد. نوع تفکری که مروج آن بود، کنکاش در رسانه های مختلف و فرم های هنری ای بود که بسیار عادی و قابل انتظار به نظر می آمد.

هر ساله در گوشه و کنار جهان حوادث زیادی رخ می­دهد و این حوادث، زیان­های مادی و جانی شدیدی را به مردم وارد می­ کند. میزان زیان­های بیمه شده ناشی از این حوادث حاکی از حجم خسارت­های وارده بر شرکت­های بیمه و روند صعودی افزایش خسارت وارده بر شرکت­های بیمه است؛ به طوری که در برخی مواقع شرکت­های بیمه با خطر ورشکستگی مواجه می­شوند. شرکت­های بیمه به طور سنتی راهکار استفاده از بیمه اتکایی را پیش می­گیرند تا از این بحران­ها نجات یابند و از تمرکز زیان این ریسک­ها بر روی خود بکاهند. اما باید توجه داشت که شرکت­های بیمه اتکایی نیز ظرفیت تمرکز ریسک و ذخیره­سازی محدودی دارند.
در این میان یکی از ابزارهای کارآمد و موثر برای حل این مشکل، ارتباط مستقیم بین صنعت بیمه و بازار سرمایه تحت عنوان مفهومی به نام “اوراق بهادارسازی ریسک” است. این اوراق به اوراق بهادار بیمه­ای معروف است. اوراق بهادارسازی ریسک­های بیمه­ای فرآیندی نزدیک به بیمه اتکایی است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

از طرفی در کشور ما مشکل مضاعف است؛ زیرا کشور، با تحریم­های مالی و بین ­المللی روبه­رو است و استفاده از ظرفیت بیمه­های اتکایی خارجی نیز با محدودیت مواجه می­ شود. هم­چنین در چنین مواقعی هزینه استفاده از بیمه اتکایی بالا می­رود. بنابراین و با توجه به بررسی­ها و مطالعات انجام شده و جمع­آوری نظرات خبرگان با روش دلفی و تحلیل آن نظرات با تکنیک تم “صندوق سرمایه ­گذاری بیمه­ای به منظور افزایش ظرفیت بیمه اتکایی” پیشنهاد شد.
واژه‌های کلیدی: بیمه‌ اتکایی، صندوق سرمایه‌گذاری، ضریب نفوذ بیمه، افزایش ظرفیت بیمه‌ اتکایی
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول ۱
۱-۱- مقدمه ۲
۱-۲- بیان مسأله ۵
۱-۳- ضرورت و کاربرد تحقیق ۶
۱-۴- فرضیات تحقیق ۷
۱-۵- روش انجام پژوهش ۷
۱-۶- جامعه آماری ۸
۱-۷- ساختارکلی تحقیق ۸
فصل دوم ۱۰
۲-۱- مقدمه ۱۱
۲-۲- مبانی نظری ۱۲
۲-۲-۱- نقش و فایده بیمه ۱۲
۲-۲-۲- بیمه ۱۳
۲-۲-۳- تاریخچه بیمه در جهان ۱۴
۲-۲-۴- تاریخچه بیمه در ایران ۱۴
۲-۲-۵- بیمه مرکزی ایران ۱۵
۲-۲-۶- شورای عالی بیمه ۱۵
۲-۲-۷- بیمه از نظر اقتصادی ۱۵
۲-۲-۸- بیمه در جهان امروزی ۱۷
۲-۲-۹- تصویب قانون بیمه در ایران ۱۸
۲-۲-۱۰- جایگاه صنعت بیمه بعد از انقلاب اسلامی ایران ۱۸
۲-۳- عقد و ایقاع ۱۹
۲-۳-۱- عقد ۱۹
۲-۳-۲- ایقاع ۱۹
۲-۳-۳- ایجاب و قبول ۲۰
۲-۳-۴- عقد لازم و جایز ۲۰
۲-۳-۵- آیا بیمه عقدی لازم است یا جایز؟ ۲۰
۲-۴- عقد (قرارداد) وکالت ۲۰
۲-۴-۱- وکالت با واسطه یا حق توکیل ۲۲
۲-۴-۲- اهلیت موکل ۲۲
۲-۴-۳- اهلیت وکیل ۲۳
۲-۴-۴- وکالت خاص ۲۳
۲-۴-۵- وکالت عام ۲۳
۲-۴-۶- اجرای وکالت و چگونگی آن ۲۴
۲-۴-۷- وکالت قانونی ۲۴
۲-۵- ضوابط صحت قراردادها ۲۵
۲-۵-۱- ممنوعیت «اکل مال به باطل» ۲۵
۲-۵-۲- ممنوعیت «ضرر» ۲۶
۲-۵-۳- ممنوعیت «غرر» ۲۷
۲-۵-۴- ممنوعیت «ربا» ۲۷
۲-۶- عقد بیمه ۲۸
۲-۶-۱- بیمه‌گر ۲۸
۲-۶-۲- بیمه‌گذار ۲۸

و در آخر حدیث در کافى دارد که فمعنى قوله لا رضاع بعد فطام ان الولد اذا شرب لبن المرأه بعد ما تفطمه (خ ل بعد ما یفطمه) لا یحرم ذلک التناکح ، مجلسى اول تردید دارد که این ذیل تفسیرى است از امام صادق (علیه السلام) براى کلام پیامبر (صلى الله علیه و آله) یا اینکه کلام کلینى است.
یکى دیگر از قایلین به اشتراط در مرتضع تنها، مرحوم صدوق است ایشان بعد از ذکر نبوى شریف لا رضاع بعد فطام مى‌گوید: و معناه اذا ارضع الصبى حولین کاملین ثم شرب بعد ذلک من لبن امرأه اخرى ما شرب لم یحرم ذلک الرضاع لانه رضاع بعد فطام استدلال به روایت لا رضاع بعد فطام شده است که در این روایت نکره در سیاق نفى است و افاده عموم مى‌کند، لذا شامل هر دو طفل (ولد المرضعه و مرتضع) مى‌شود.
البته در مورد تعبیر «لا رضاع بعد فطام» که در روایات متعدد وارد شده و بعضى از آنها صحاح است، بدواً دو احتمال به نظر مى‌رسد. احتمال اول این است که مراد حرمت تکلیفى رضاع بعد از فطام باشد یا «قال سمعت أبا عبد الله علیه السلام یقول: لا رضاع بعد فطام قال: قلت: جعلت فداک و ما الفطام؟
این روایت شاهد نمى‌شود که حضرت رسول صلى الله علیه و آله از جملۀ «لا رضاع بعد فطام» حرمت تکلیفى را اراده کرده باشند چون ممکن است حضرت به طور جداگانه شیر دادن پس از دو سال را تحریم کرده باشند و معلوم هم نیست که آن نهى با چه لفظى صورت گرفته است.
أوجع امرأتک و علیک بجاریتک و لا رضاع بعد فطام» و روایت اثبات الوصیه هم مضمونش همین است. زنى به کنیز مرد که کبیره بوده شیر خود را که شیر همان مرد بوده داده است تا آن کنیز بر مرد حرام شود بواسطه اینکه فرزند رضاعى او مى‌شود. حضرت فرمود: لا رضاع بعد فطام، یعنى این شیر دادن اثرى ندارد و آن زن هم مستحق تعزیر است.
همچنین ما پیشتر گفتیم مراد از رضاع و فطام در عبارت «لا رضاع بعد فطام» مطمئناً نمى‌تواند رضاع ولد مرضعه یا مرتضع، و فطام دیگرى باشد چون این بسیار غیر عرفى است که فاعل رضاع و فطام را مختلف بدانیم. حال مى‌گوییم مراد از این عبارت، معناى عام نیز نمى‌تواند باشد که هم رضاع و فطام ولد مرضعه و هم رضاع و فطام مرتضع را شامل شود و در نتیجه فتواى أبو الصلاح (شرطیت حولین براى مرتضع و ولد مرضعه هر دو) از آن استفاده گردد، چون ارتضاع ولد مرضعه در نشر حرمت‌ است.
خلاصه از صدر حدیث استفاده مى‌شود که فتواى ابن بکیر این است که «حولین» در ولد المرضعه هم معتبر است. سپس ابن بکیر همین مطلب را در تفسیر «لا رضاع بعد فطام» بیان مى‌کند که اگر ولد المرضعه (غلام) یا مرتضع (الجاریه) به سنّ فطام (حولین) رسیده باشند دیگر رضاع بین آن دو نشر حرمت نمى‌کند. با این بیان معلوم مى‌شود که به نظر ابن بکیر «فطام» در فرمایش نبوى اعم از فطام ولد المرضعه و مرتضع است و سنّ فطام هر کدام که برسد، لا رضاع بعده، و در پایان ابن بکیر همین مطلب را از «اصحابنا» نقل مى‌کند واین فتواى امامیه است. ایشان که از فقها و اصحاب امام صادق و امام موسى بن جعفر علیهما السلام است مى‌گوید: «اصحابنا یقولون انه لا یفسد الا ان یکون الصبى و الصبیه یشربان شربه شربه»‌
اولًا: با تأمل از قسمت دوم روایت همان عدم اشتراط در ولد مرضعه فهمیده مى‌شود چون مى‌گوید: انما قال رسول الله صلى الله علیه و آله: لا رضاع بعد فطام اى انه اذا تمّ للغلام سنتان او الجاریه فقد خرج من حدّ اللبن و لا یفسد بینه و بین من شرب من لبنه که معناى این جمله (لا یفسد بینه و بین من شرب من لبنه) یعنى بین جاریه یا غلام و ولد مرضعه نشر حرمت نیست. (کتاب نکاح (زنجانى) ، ۱۴۱۹ ه‍ ق ج‌۱۵، ۴۸۶۵تا۴۸۳۹)

۴-۲-۷: لا نکاح الا بولی

متن روایت: ۱٫ دعائم الاسلام: روینا عن جعفر بن محمد علیهما السلام ان رسول الله صلى الله علیه و آله قال: لا نکاح الا بولیّ و شاهدى عدل. «۱»‌
این روایت در مقام ردّ عامه است. عامه مى‌گویند مردان براى ازدواج نیازى به ولى ندارند ولى بانوان بدون ولى نمى‌توانند ازدواج کنند- هر چه ثیبه باشند- و چون همیشه بانوان یک رکن عقد را تشکیل مى‌دهند لذا روایت فرموده: «لا نکاح الّا بولىّ …» و ولى در مرحلۀ اول ولى خاص- پدر، جدّ، عمو و برادر و … است و در مرحلۀ بعد ولى عامّ مانند حاکم است که ولىّ من لا ولىّ له مى‌باشد و خلاصه ازدواج در هیچ شرائطى بدون ولى دختر صحیح نیست، روایت فضلاء این تخیّل عامه را ردّ مى‌کند، تعبیر بغیر ولى یعنى بدون داشتن ولى خاص و یا در معناى مصاحبه به کار رفته است. روایت مى‌فرماید: اگر زن مالک امر خود شده و شرایط استقلال را داشت مى‌تواند بدون داشتن ولى خاص ازدواج کند. پس در حالى که ولى خاص- پدر و جد و …- ندارد- بر خلاف نظر عامه- مى‌تواند ازدواج کند و نیازى به رعایت نظر حاکم شرع که ولى من لا ولى له است، نیست.( کتاب نکاح (زنجانى)، ۱۴۱۹ ه‍ ق ج‌۱۱، ۳۸۵۷)
ولى اشکال در دلالت روایت نادرست بنظر مى‌آید، چون عامه، حدیثى را از پیامبر نقل کرده‌اند که «لا نکاح الّا بولى و شاهدین» و از آن اشتراط ولى دختر فهمیده‌اند، در چنین محیطى از روایات جعفریات نیز چنین معنایى برداشت مى‌گردد.(زنجانی ،۱۴۱۹، ج‌۱۱، ۳۹۳۸)
در واقع سرپرست صحیح نیست و به عقیدۀ مالکیه و شافعیه این یک قانون کلّى است یعنى زنان مطلقا حق ندارند بدون اذن ولى ازدواج کنند بلکه باید ولى آنها را به مردى تزویج کند خواه بکر باشند یا ثیّب، خواه صغیره باشند یا کبیره، حتى اگر چندین بار شوهر کرده و مطلقه شده باز حکم همین است آنگاه در مرحله اول پدر و در مرحله بعدى فردى از عصبه او [خویشان مرد او یعنى برادر- عمو و …] و یا حاکم شرع او را به مردى عقد مى‌کنند و بر مسلک ابو حنیفه مطلقاً در عقد نکاح ولى لازم نیست و روایت نبوى را حمل بر اولویت و رجحان کرده است ولى بر مذاهب اهل بیت (ع) فرق است میان دختر باکره که در خانه پدر زندگى مى‌کند یا ثیّبه‌اى که قبلًا ازدواج کرده.
(محمدى)، شرح تبصره المتعلمین ، ج‌۲، ۱۷۳)
شعرانی در تبصره المتعلمین آورده است که زن در اموال خویش تصرف مى‌کند و بزرگ و عاقل است چگونه نکاح خود نتواند کرد (انتهى) و ابو حنیفه گوید زن مطلقا بى‌ولى مى‌تواند شوهر کند حتى دختر دوشیزه شوهر نکرده که پدر دارد پس اگر دختر ده ساله را کسى فریب داد و به زنى گرفت پنهان از کسان و خویشان و پدر و مادرش، باز نکاحش صحیح است و لو پس از قضاى حاجت رها کند او را و ظریفى کتابى در اختلاف فقها نوشته است که فلان فقیه با فقیه دیگر در فلان مسأله مخالفت نموده از جمله گوید ابو حنیفه نکاح دختران را بى‌اذن پدر جائز شمرد خلافا
للنبی (ص) که فرمود لا نکاح إلا بولی. و در روایات صحیحه از ائمه اهل بیت (ع) وارد است که دختران دوشیزه را که پدر دارند باید باذن پدران عقد کند و آن که مالک امر خویش است بهر کس خواهد شوهر کند و اصل در آن روایت علاء بن رزین است از ابن ابى یعفور از حضرت امام جعفر صادق (ع) و در بعض روایات آمده است باید پدر هم خودش رضاى دختر را تحصیل کند و بر او عرضه دارد اگر دختر خاموش ماند و انکار نکرد او را عقد کند و این تکلیف پدر است که از دختر بپرسد و اگر پدر در وظیفه خویش تقصیر کند با مراعات مصلحت دختر باز نکاح صحیح است و حضرت امام جعفر صادق (ع) فرمود (جاز نکاحه و ان کانت کارهه) . (شعرانى، تبصره المتعلمین فی أحکام الدین ، ۱۴۱۹ ه‍ ق، ۴۹

۴-۲-۸: قاعده :الرِّجَالُ قوَّامُونَ عَلَی النِّسَاءِ

• • الرجَالُ قَوَّامُونَ عَلَی النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَی بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ …» (نساء، ۳۴). «مردان، سرپرست زنانند، به دلیل آنکه خدا برخی از ایشان را بر برخی برتری داده و ‏‏[‏‏نیز] به دلیل آنکه از اموالشان خرج می کنند

• • بعضی معتقدند:جمله «الرجال قوامون علی النساء» در قیمومت مردان بر زنان ظهور دارد و لازمه قیمومت، سلطنت مردان و حکومت بر زنان است. آنان به این اشکـال کـه «آیه در مورد رابطه‌ خاص میان زن و شوهر وارد شده و بر قیمومت زوج بر زوجه دلالت دارد نه قیمومت مردان بر زنان»، بیان می‌کنند: «چگونه ممکن است زن در منزل خود و بر شوهر خود قیمومت و سلطنت نداشته باشد ولی در بیرون منزل بر مردان دیگر قیمومت و سلطنت داشته باشد؟»](گلپایگانی، بی‌تا: ج۱، ص۴۴)

• • • قوله تعالی (الرجال قوامون علی النساء) فانه ظاهر فی قیمومیه الرجال علی النساء و لازمها سلطنه الرجال و حکومتهم علیهن دون العکس»؛ مرحوم علامه طباطبایی نیز در این خصوص می نویسد:
      «از عمومیت علت به دست می آید حکمی که مبتنی بر آن علت است یعنی قیم بودن مردان بر زنان نیز عمومیت دارد، و منحصر به شوهر نسبت به همسر نیست و چنان نیست که مردان تنها بر همسر خود قیمومت داشته باشند، بلکه حکمی برای نوع مردان و بر نوع زنان جعل شده است» (المیزان، بی‌تا: ج۴، ص۳۴۳۷)به نظر می‌رسد این آیه در صورتی می تواند دلیلی بر نفی صلاحیت زنان برای حکومت باشد که اولاً، واژه «الرّجال» و «النّساء» به معنای مردان و زنان؛ ثانیاً، واژه «قوّام» به معنای ولایت و سلطنت باشد؛ که در این صورت معنای آیه چنین خواهد بود: «مردان ولّی زنان بوده و بر آنان مسلط هستند». در حالی که این برداشت از آیه در هر دو مورد به شدت مورد تردید است. به عقیده بعضی صاحب نظران، واژه رجال به معنای شوهران (ازواج) و واژه نساء به معنای همسران است. آنچه این برداشت را تایید می کند جمله «بما فضل الله بعضهم علی بعض» است. این جمله‌ می‌رساند که مقصود قیمومت همه مردان بر همه زنان نیست؛ زیرا اگر این معنا مراد بود باید می فرمود: «بما فضّلهم علیهنّ» (طریحی، ۱۳۶۷: ج۳، ص۵۶۴). همچنین از جمله «بما انفقوا من اموالهم» در ادامه آیه معلوم می‌شود قران کریم در صدد بیان رابطه خاص میان زن و شوهر است. بعضی مفسران در این رابطه نوشته‌اند:

    (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اگر زن در مقابل مرد و مرد در مقابل زن به عنوان دو صنف مطرح است، هرگز مرد قوّام و قیم زن نیست و زن هم در تحت قیمومت مرد نیست. بلکه قیمومت مربوط به موردی است که زن در مقابل شوهر و شوهر در مقابل زن باشد» (جوادی آملی، ۱۳۷۵ ،۳۹۱)

• • الرجال قوامون علی النساء، مربوط به زن در مقابل شوهر است، نه زن در مقابل مرد» (آملی،۱۳۷۵، ۳۹۳(

• • همین برداشت را دیگران نیز بیان کرده اند .بدین ترتیب، ظهور رجال و نساء در جنس مرد و زن محرز نیست. در واژه «قوّام» نیز همین اختلاف نظر وجود دارد. برخی قیمومت را به ولایت و سلطنت تعبیر کرده‌اند. آنان اظهار داشته اند: «الرجال قوامون علی النساء، یقومون علیهنّ قیام الولاه علی الرعیه (فیض کاشانی، بی‌تا: ج۱، ص۴۴۸)؛ یعنی مردان قیم زنان هستنـد و بر اموراتشـان قیام می کنند، مانند قیام والیان بر رعایا» (زمخشری، ۱۴۱۵ق: ج۱، ۵۰۵،گلپایگانی، بی‌تا: ج۱، ص۴۶). اما در نظریه دیگر، قوّام به معنای مدیریت بوده و یک مسئولیت صرفاً اجرایی است. بر اساس این نظریه، مرد بر زن هیچ نوع ولایتی ندارد و قیمومت در این آیه، به معنای مسئولیت و مراقبت مرد در روابط زناشویی و زوجیت بوده و باید نسبت به نیازهای زن قیام و اقدام نماید. این گروه معتقدند:

• • قوام بودن مربوط به مدیریت اجرایی است، زیرا که قرآن می فرماید: (الرجال قوامون علی النساء …). توانایی مرد در مسایل اجتماعی و شمّ اقتصادی و تلاش و کوشش برای تحصیل مال و تامین
    نیازمندی های منزل و اداره زندگی، بیشتر است و چون مسئول تامین هزینه، با مرد است سرپرستی داخل منزل هم با مرد است، اما این چنین نیست که از این سرپرستی بخواهد مزیتی به دست آورد و بگوید من چون سرپرستم پس افضل هستم بلکه این یک کار اجرایی است، وظیفه است نه فضیلت. روح قیوم و قوّام بودن، یک وظیفه است و این چنین نیست که قرآن به زن بگوید تو در فرمان مرد هستی، بلکه به مرد می گوید تو سرپرستی زن و منزل را به عهده داری. اگر این آیه به صورت تبیین وظیفه تلقی شود نه اعطای مزیت، آنگاه روشن می‌شود «الرجال قوامون علی النساء» یعنی «یا ایها الرجال کونوا قوامین»؛ یعنی ای مردها شما به امر خانواده قیام کنید …؛ جمله «الرجال قوامون علی النساء» گر چه جمله خبریه است ولی روحش انشا است، یعنی ای مردها شما قوام منزل باشید …» (جوادی آملی، ۱۳۷۵،۳۹۲-۳۹۱)

• • آنچه نظریه اخیر را تایید می کند، معنای لغوی این واژه و کاربرد آن در آیات دیگر قرآن کریم است (نساء، ۱۳۵؛ مائده، ۸). واژه «قوّام» از فعل «قَوَم» گرفته شده و قیام به معنای ایستادن و نیز به معنای محافظت و اصلاح است که در این آیه معنای دوم مقصود می باشد (ابن منظور، ۱۴۰۵ق: ج۵، ص۱۹۲؛ ر.ک. مصطفوی، ۱۴۱۶ق: ج۹، ص۳۴۴؛ شعراوی، ۱۹۹۱م: ج۴، ص۲۱۹۴)

در واقع سر پرستی مرد به این دلیل است که قدرت تفکر مرد بر نیروی عاطفه واحساسات بیش از زن است ودیگر اینکه نیروی جسمی و بنیه بیشتری برای اداره خانواده و دفاع از حریم آن دارد و تعهد آن در پرداخت هزینه های زندگی و پرداخت مهریه و تامین زندگی و…. می باشد واین حق را به او می دهد که وظیفه سرپرستی به عهده او باشد.(مکارم شیرازی ،نمونه ج۳ ،۱۳۸۱،۴۱۲ )
۴-۲-۹ : قاعده عدم عده بعد الفراق الا لحمل او احتماله او موت الزوج
احکام اسلامی که مبتنی بر آیات قرآن است، به دلیل اتصال به علم لایتناهی و حکمت باری تعالی مسلم و قطعی محسوب می‌‌شوند این احکام عمدتاً غیرقابل تغییر بوده و لازم الاجرا می‌‌باشند. اما احکامی که مبتنی بر روایات هستند، مستلزم تحقیق بوده و فقها در آن موارد ممکن است نظرات متفاوت اعلام نمایند. عده جزو دستوراتی است که در قران مطرح شده و برخی از احکام آن اعلام گردیده است قرآن کریم به صراحت وضعیت ازدواج مجدد زنان مطلقه، زنانی که نکاح آنها به دلایلی فسخ شده یا زنانی که شـوهران خود را دراثر فـوت از دست داده‎اند،معلوم نموده(اربعه اشهر و عشراً ) و(واللائی یئسن من المحیض من نسائکم ان ارتبتم اشهر واللاتی لم یحضن و اولات الاحمال اجلهن ان یضعن حملهن )(۴:۶۵) به عنوان مثال اعـلام می‌‌دارد زنان مطلقه باید بعد از طلاق به مدت سه پاکی صبر نمایند و سپس می‌‌توانند مجدداً ازدواج کنند. یا در مورد زنی که شوهرش فوت نموده اعلام می‌‌نماید، زن باید به مدت چهار ماه و ده روز صبر کند و پس از آن می‌‌تواند در صورت تمایل ازدواج نماید. بنابراین در قرآن کریم به اصل نگه داشتن عده و مدت آن برای زن پس از طلاق یا فوت شوهر تصریح شده است. لیکن در این که چرا مدت عده در طلاق با مدت آن در فوت شوهر متفاوت می‎باشد، به صراحت مطلبی بیان نشده است.
تعیین فلسفه عده، با توجه به پیشرفت علم و مسائل مستحدثه روز می‌‌تواند دارای اثرات و تبعات متعدد باشد.
ماده ۱۱۵۵ ق.م. حکم زنان غیر مدخوله و زنان یائسه را تعیین نموده که در مورد طلاق و فسخ نکاح حفظ عده بر آنان لازم نیست، ولی در مورد وفات شوهر باید عده نگه دارند. زنی که شوهرش غایب مفقودالاثر بوده و حاکم او را طلاق داده باشد، طبق ماده ۱۱۵۶ ق.م. باید از تاریخ طلاق، عده وفات نگه دارد. هم چنین بر زنی که به شبهه با کسی نزدیکی کرده باشد، مطابق ماده ۱۱۵۷ ق.م. حفظ عده طلاق واجب است.
تفاوت در برخی احکام عده در کشورهای اسلامی، فقه امامیه و اهل تسنن سوالاتی را در ذهن مسلمانان ایجاد می‌‌کند که ضرورت تبیین و تشریع عده بیشتر نمایان می‌‌شود. به عنوان مثال عده طلاق بر مبنای فقه شیعی سه طهر و در مورد فقه عامه سه حیض تعیین شده است. دیگر آن که فقه امامیه نگه داری عده توسط زن یائسه را لازم ندانسته در حالی که زنان یائسه طبق فقه عامه ملزم به نگه داشتن عده به مدت سه ماه می‌‌باشند.
نگهداری عده مختص زنان می‌‌باشد و از تبعات انحلال نکاح ناشی از طلاق، فوت، فسخ نکاح و نزدیکی به شبهه است و از موانع نکاح مجدد به شمار می‌‌رود. عده، به کسر عین و فتح دال مشدد، اسم مصدر اعتداد از ریشه عدد است (راغب اصفهانی، ۱۴۰۴ق: ص۳۲۴). از نظر فقهی، عده عبارت است از: <مدتی که زن پس از جدایی از شوهر، در حالت انتظار است> (محقق داماد، ۱۳۸۲، ص۴۴۷). اعم از اینکه علت جدایی طلاق، فسخ نکاح، موت، بذل مدت یا انقضای آن باشد. <انتظار> معادل واژه <تربص> است که در قرآن کریم آمده: <و المطلقات یتربصن بانفسهن ثلاثه قروء …> (بقره، ۲۲۸). (زنان مطلقه به مدت سه پاکی نفس خود را به انتظار می‎گذرانند …). علامه حلی مفهوم فقهی عده را این‌گونه بیان کرده است: <مقدار زمانی که زن پس از انحلال نکاح به جهت مرگ شوهر یا به لحاظ اطمینان از پاک بودن رحمش از حمل یا به جهت تعبد شرعی با فرض به یقین به برائت رحم از حمل باید صبر کرده و از ازدواج مجدد خودداری نماید> (حلی، ۱۳۲۴ق،۱۴۷). شهید ثانی نیز می‌‌نویسد: <عده از دیدگاه شرعی زمان معینی است که در آن زمان زن باید به جهت اطمینان از برائت رحم از حمل یا به سبب مرگ شوهر صبر نماید، عده به منظور صیانت نسب و جلوگیری از آمیخته شدن آنها با یکدیگر تشریع شده است> (شهید ثانی، ۱۴۱۳ق، ج۹، ۲۱۳).
قرآن کریم در آیاتی، اصل عده زنان را در وضعیت‌های متفاوت بیان نموده است: <لزوم انتظار زن مطلقه به مدت سه پاکی قبل از ازدواج مجدد> (بقره، ۲۲۸). <مدت عده برای زنانی که به اقتضای سن، حیض نمی‌بینند سه ماه و برای زنان حامله تا وضع حمل می‌باشد> (طلاق، ۴). <مدت عده زنان به جهت فوت شوهر چهار ماه و ده روز است> (بقره، ۲۳۴). زنانی که پس از انحلال نکاح ملزم به حفظ و نگه‌داری عده نمی‌باشند: مانند <زنان غیر مدخوله> (احزاب، ۴۹).
عده از احکام تأسیسی اسلام نبوده و نگه‌داری عده در بین اقوام و ملل پیش از اسلام نیز وجود داشته، لیکن احکام آن تابع نظام خاصی نبوده و زن را در اکثر موارد در شرایط سخت و دشواری قرار می‌‌دادند. اسلام، با اهداف خاصی برای زنان پس از انحلال نکاح از طریق طلاق یا فوت شوهر، عده قرار داده و آن را تابع نظام و مقررات خاصی اعلام نموده است (علوی قزوینی، ۱۳۸۷، ش۴۰، ص ۸).
قانون مدنی در مبحث سوم از فصل دوم به احکام عده اختصاص دارد. در ماده ۱۱۵۰ ق.م. آمده: <عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است، نمی‌تواند شوهر دیگری اختیار کند>. در ماده ۱۱۵۱ ق.م. مدت عده طلاق و عده فسخ نکاح سه طهر اعلام شده مگر در مورد زنانی که با اقتضای سن، عادت زنانگی نمی‌بینند که مدت عده آنان سه ماه می‌‌باشد. در ماده ۱۱۵۲ ق.م. عده طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضاء آن در مورد نکاح منقطع در غیر حامل دو طهر مقرر شده، جز در مورد زنانی که با اقتضای سن عادت زنانگی نمی‎بینند که مدت عده آنان ۴۵ روز می‌‌باشد. در ماده ۱۱۵۳ ق.م. آمده <زنی که باردار باشد باید تا وضع حمل عده نگه دارد>. طبق ماده ۱۱۵۴ ق.م. عده وفات در نکاح دائم و منقطع به طور یکسان چهار ماه و ده روز معین گردیده، مگر در مورد زن حامله که مدت عده وی تا زمان وضع حمل ادامه دارد، مشروط بر این که فاصله بین فوت شوهر و وضع حمل از چهار ماه و ده روز بیشتر باشد و الا مدت عده همان چهار ماه و ده روز خواهد بود.
ماده ۱۱۵۵ ق.م. حکم زنان غیر مدخوله و زنان یائسه را تعیین نموده که در مورد طلاق و فسخ نکاح حفظ عده بر آنان لازم نیست، ولی در مورد وفات شوهر باید عده نگه دارند. زنی که شوهرش غایب مفقودالاثر بوده و حاکم او را طلاق داده باشد، طبق ماده ۱۱۵۶ ق.م. باید از تاریخ طلاق، عده وفات نگه دارد. هم چنین بر زنی که به شبهه با کسی نزدیکی کرده باشد، مطابق ماده ۱۱۵۷ ق.م. حفظ عده طلاق واجب است.
عده طلاق مهلتی برای تفکر و بازگشت به زندگی خانوادگی می‌‌باشد. در این مدت زن و شوهر می‌‌توانند درباره کانون خانوادگی و سرنوشت فرزندانشان نیک بیندیشند و قانون‌گذار به شوهر امکان داده در صورت پشـیمانی از گسستن رابطه زناشویی، با رجوع خود، اثر طلاق را از میان ببرد و زندگی مشترک را از سرگیرد.

فلسفه عده

اصل تشریع عده به علت منصوص بودن آن در قرآن بدون شک و شبهه مورد اجماع فقها و حقوق‌دانان است. به همین دلیل در بسیاری از منابع، عده را مفهومی مسلم دانسته و به فلسفه تشریع آن نپرداخته‌اند. قرآن کریم، فلسفه عده را ظهور تکوین جنین در رحم و فراهم کردن امکان بازگشت شوهر به زن در طلاق رجعی بیان نموده است (بـقره، ۲۲۸). تـصریح قرآنی عده، مـوجب شده که برخی فـقها نگـهداری عـده پس از انـحلال نکاح توسط زن را امری تعـبدی دانسته و در هر حال رعایـت آن را واجب می‌‌دانند. بنابراین در تبیین حکمت تشریع عده دو دیدگاه وجود دارد:
الف) عده دارای علت خاص بوده و بنـا به تـصریح قرآنـی اطمـینان از برائت رحم می‌‌باشد. بنابراین دیدگاه چنان چه با روش‌هایی مانند آزمایش‌های بارداری معلوم شود که حملی در میان نیست، عده منتفی می‌‌شود. این دیدگاه طرفداران کمی دارد.
ب) عده در همه موارد امری تعبدی است، اگرچه برخی از حکمت های عده تبیین شده، ولی باید به آن متعبد بود. در تبیین فلسفه عده می‌‌توان به امور ذیل اشاره نمود:
عده وفات از دو جهت با عده طلاق متفاوت است: از نظر مدت، از عده طلاق طولانی‌تر است و از نظر مصداق شامل زنان یائسه و غیر مدخوله که عده طلاق بر آنها واجب نیست؛ نیز می‌شود. به نظر می‌رسد ماهیت و فلسفه عده وفات با عده طلاق کاملا متفاوت باشد. هدف از تشریع عده معلوم شدن وضعیت حمل زن نیست؛ بلکه حفظ حرمت و وفاداری زن به زندگی زناشویی با مرد است. لذا ممکن است این سوال مطرح شود که چرا حفظ احترام زن پس از فوت بر شوهر واجب نشده است، در این صورت برای مرد نیز ازدواج مجدد در این مدت باید ممنوع اعلام می‌شد.
پاسخ به این سوال در منابع فقهی داده نشده و برخی متاخرین تنها به فلسفه وجوب حرمت زندگی زناشویی توسط زن اشاره کرده‌اند. علامه طباطبایی دلیل این امر بر زوجه را رعایت جانـب حیا، عفـاف و حفـ*شان می‌داند (طباطبایی، بی‎تا، ج۲، ۲۴۲). هم‌چنین در مورد طولانی‌تر بودن مدت عده وفات بر طلاق، شیخ صدوق تشریع این مدت را حداکثر زمانی می‌داند که زن تحمل ترک آمیزش را دارد و تحمل و بردباری عمده زنان پس از چهار ماه به سر می‌آید (صدوق، ۱۳۸۵ ق، ج۲، ۲۴۲). عدم وجوب عده وفات بر مردان شاید مبتنی بر این دیدگاه باشد که عمده مردان پس از فوت همسر تحمل ترک آمیزش را نداشته و در فاصله کوتـاهی نیاز به ازدواج مجدد پیـدا می‌کنند. این دیدگاه نیازمند تامل و تحقیق می‌باشد، لیکن وجوب صبر کردن مردان پس از فوت همسر قبل از ازدواج مجدد، اخلاقاً مطلوب و پسندیده به نظر می‌رسد.

SWOT:یک از ابزارهای برنامه ریزی استراتژیک محسوب می شود، که برای ارزیابی قوت وضعف درونی یک سازمان ، و فرصت و تهدید های محیطی که یک سازمان با آن مواجه است به کار برده می شود. (ال- بیسایدی، ۲۰۱۴)^[۳۰]

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نقطه قوت: عبارت است از شایستگی ممتازی که بوسیله آن سازمان می‌تواند در زمینه‌هایی مانند نوع منابع مالی، تصویر مثبت ذهنی میان خریداران، روابط مثبت با تأمین‌کنندگان و مواردی از این دست نسبت به رقبا برتر باشد. نقطه ضعف: نوع محدودیت یا کمبود در منابع، مهارتها و امکانات و توانایی‌هایی است که بطور محسوس مانع عملکرد اثر بخش سازمان بشود. عملکرد مدیریت نیز در تشدید نقاط ضعف موثر است.( پیرس و رابینسون،۱۳۸۹)
فرصت: عبارت است از یک موفقیت مطلوب عمده در محیط خارجی سازمان مانند شناخت بخشی از بازار که پیش از این فراموش شده بود. تغییر در وضعیت رقابت یا قوانین و بهبود در روابط با خریداران و فروشندگان( پیرس و رابینسون،۱۳۸۹).در این تحقیق فرصت­های شعب بانک مهر اقتصاد استان گیلان در پرسشنامه دوم بر اساس مولفه های باز شدن بازارهای خارجی،امکان تعامل مالی با شرکت های بزرگ داخلی و خارجی و مشارکت با ایشان،تکنولوژی جدید، امکان گسترش شعب در سطح استان ،وجود پتانسیل های بالا در بازار مالی داخل کشور و مشتریان بالقوه. اندازه گیری می شود.(کو اتال، ۲۰۱۱)^[۳۱]
تهدید: یک تهدید موفقیت نامطلوبی در محیط خارجی سازمان است مانند قدرت چانه زنی خریداران یا تامین‌کنندگان کلیدی،تغییرات عمده و ناگهانی تکنولوژی و مواردی از این است که می‌توانند تهدید عمده‌ا­ی در راه موفقیت سازمان باشند( پیرس و رابینسون،۱۳۸۹) در این تحقیق تهدیدهای شعب بانک مهر اقتصاد استان گیلان بر اساس مولفه های؛ ارائه خدمات جدید توسط رقبا،استراتژی های جدید بانک رقیب، رو به کاهش بودن اعتماد مشتری، وجود موانع تجاری خارجی،رکود اقتصادی،وجود تحریم های اقتصادی،وجود نیروهای متخصص در محیط خارج از شرکت،تغییرات نرخ ارز، نرخ تورم اندازه گیری می شود. (کو اتال، ۲۰۱۱)^[۳۲]
FMEA:یک ابزار نظام یافته برپایه کارگروهی است که درتعریف،شناسایی، پیشگیری،حذف یاکنترل حالات،علل واثرات خطاهای بالقوه در یک سیستم خدماتی به کارگرفته می شود،پیش ازآنکه خدمات نهائی،به دست مشتری برسند . که با بهره گرفتن از فرمول زیر محاسبه می گردد. (کو اتال، ۲۰۱۱)^[۳۳]
محاسبه : RPN مقدار RPN از رابطه زیر حاصل می شود:
احتمال کشف یا شناسایی * احتمال وقوع * شدت =RPN
(از ۱ الی ۱۰ ) (از ۱ الی ۱۰ ) (از ۱ الی ۱۰۰۰ )
SMEA : یک ابزار مدیریتی در بخش تولید برای پیش بینی و مدیریت فرصت ها است ، به منظور تخمین میزان فرصت ها استفاده شده است ،در واقع این تکنیک فرصت های خارجی را به صورت سیستماتیکی کمی می کند. (ملکی و همکاران،۱۳۸۹)که با بهره گرفتن از فرمول زیر محاسبه می گردد. (کو اتال، ۲۰۰۷)^[۳۴]
ظرفیت و شناسایی * احتمال وقوع * میزان جذابیت = OPN
(از ۱ الی ۱۰ ) (از ۱ الی ۱۰ ) (از ۱ الی ۱۰۰۰ )
کارت امتیازی متوازن، کارتی است که درآن استراتژی به یک مجموعه یکپارچه از شاخص های مالی وغیرمالی ارتباط داده می­ شود. دررویکردکارت امتیازی متوازن،سازمان به چهاروجه مختلف؛ وجه مالی، وجه­ مشتری، وجه فرآیندهای داخلی کسب وکار، وجه رشدویادگیری تقسیم می شوند.(خاکی اتال، ۲)^[۳۵]
وجه مالی: شاخص­ های مالی،یکی از اجزاء مهم روش ارزیابی متوازن اند،این شاخص ­ها به ما می گویندچگونه اجرای استراتژی سازمان که جزئیات آن درشاخص­های انتخابی درسایر منظرها آمده است،به نتایج مطلوب وموردنظرمان در ارقام نهایی مالی منجرخواهدشد. )والمحمدی،۱۳۸۹ ) در این تحقیق، وجه مالی شعب بانک مهر اقتصاد استان گیلان بر اساس مولفه­های؛ وجود بودجه بندی صحیح و اصولی در شعب که موجب تقویت کنترل­های داخلی و در نتیجه تخصیص بهینه منبع مالی شرکت شود، وجود مدیریت استراتژیک مالی به منظور سیاست گذاری برای سرمایه گذاری های جدید و نیز ارائه به موقع و سریع گزارش ها و تحلیل مورد نیاز مدیران، وضعیت جذب منابع مالی شرکت(۴ سپرده اصلی) ،اندازه گیری می شود.(کو اتال، ۲۰۱۱)^[۳۶]
وجه مشتری: براساس این دیدگاه مدیران بایدبیانیهعمومی رسالت خود درخصوص مشتری رابه شاخصهای ویژه­ای ترجمه کنندکه واقعاًمربوط به مشتریان است. برای مثال شاخص میزان رضایت مشتریان ویاتعدادشکایات مطرح شده از سوی مشتریان )والمحمدی،۱۳۸۹) در این تحقیق وجه مشتری شعب بانک­مهر اقتصاد­استان گیلان بر اساس مولفه های؛( ارائه خدمات مشتری پسند، موقعیت جغرافیایی مناسب و دسترسی سریع به بازارهای داخلی، درک نیاز مشتریان ، مقبولیت بالای شعب در میان مشتریان، خوشنامی و اعتبار شعب، بواسطه صداقت نسبت به مشتریان و پاسخگویی به سلایق مختلف مشتریان،درصد مشتریان جدید،سهم بازار) اندازه گیری می شود. (کو اتال، ۲۰۱۱)^[۳۷]

وجه فرآیندهای داخلی کسب وکار: براساس این دیدگاه سازمانهابایدمشخص کنندکه در خصوص چه فرآیندهاوشایستگی هایی سرآمدهستند، تابه ارزش آفرینی برای مشتریان وپیروی سهامداران خود ادامه دهندوشاخصهای هریک ازآنان براندازه گیری به نحوی تعیین شودکه براساس آن مدیریت قادرباشد به آسانی قضاوت کندکه بین فرآیندهای داخلی و شایستگی هاومیزان واهمیت عملیاتی که کارکنان برای تأمین اهداف کلی سازمان صورت میدهندارتباط وجوددارد.)والمحمدی، ۱۳۸۹)در این تحقیق وجه فرآیندهای داخلی کسب وکار شعب بانک مهر اقتصاد استان گیلان بر اساس مولفه های؛ وضعیت کارایی واحد درون سازمانی شرکت، خدمات آنلاین،خدمات حاصل از POS &ATM ،خدمات پیشرفته اندازه گیری می شود.(کو اتال، ۲۰۱۱)^[۳۸]
وجه رشدویادگیری:براساس این دیدگاه و با توجه به رقابت شدیدموجوددر محیط­های کسب وکار،سازمانها علاوه­ بر­اعمال بهبود ­مستمردر­خصوص محصولات وفرآیندهای حال­حاضر خود،بایدتوانایی معرفی فرآیندهایی باقابلیت گسترده راداشته باشند. این دیدگاه همچنین به اهمیت تغییرات بنیانی درسازمانهااشاره می کند)والمحمدی،۱۳۸۹)در این تحقیق وجه رشد و یادگیری شعب بانک مهر اقتصاد استان گیلان بر اساس مولفه های ا اعتقاد مدیریت ارشد به ایجاد تغییر و افزایش بهره وری نیروی انسانی و تعهد شعب برای بهبود مستمر، رضایت کارکنان از شعب، وجود نیروی کار کافی در شعب، وجود نظام پیشنهادات در سطح شعب، دوره های آموزشی کارکنان،تعداد اسناد دریافتنی توسط کارکنان،اندازه گیری می شود. (کو اتال، ۲۰۱۱)^[۳۹]
بانک مهر اقتصاد: موسسه مالی و اعتباری مهر (موسسه قرض الحسنه بسیجیان سابق) با ایجاد زمینه های مساعد جهت رشد اقتصادی جامعه و ارتقاء سطح رفاه اجتماعی آحاد ملت به ویژه بسیجیان و رفع نیاز این عزیزان در تاریخ ۲۳/۹/۱۳۷۲ با سرمایه ای به ارزش ۱۰ میلیون ریال آغاز به کار کرد و از شروع فعالیت با توجه به نیاز مبرم کشور به تحول در زمینه سیستم بانکداری سنتی، ارائه خدمات بانکداری الکترونیکی را سرلوحه فعالیت بانکی و پولی خود قرار داده است. موسسه مالی و اعتباری مهر اولین موسسه مالی و پولی در کشور در زمینه ارائه سرویس‌های بانکداری مدرن، چون اینترنت بانک، موبایل بانک، ATM، تلفن بانک، خدمات POS، کارت هوشمند و ارائه سیستم‌های ONLINE بانکی و پولی می‌باشد.
موسسه مالی و اعتباری مهر با عنایت به مسئولیت اجتماعی خود و حضور موثر در عرصه‌های اقتصادی (پولی و بانکی) ضمن توسعه شعب خود در اقصی نقاط کشور (بیش از ۸۰۰ شعبه) خدمات گوناگونی در حمایت از پروژه‌های مولد و اشتغال‌زا، ازدواج، درمان، تحصیل و … ارائه نموده و همچنین در توسعه خدمات الکترونیک گام‌های اساسی برداشته است. همچنین خدمات دیگری شامل افتتاح انواع سپرده‌های سرمایه‌گذاری و سود مناسب، اعطای تسهیلات در بخش‌های صنعتی و تولیدی، مسکن، خرید خودرو و لوازم خانگی و خدمات اعتباری به مشتریان خود ارائه می کند. موسسه مالی و اعتباری مهر در راستای توسعه IT اقداماتی از قبیل راه‌اندازی سایت مرکزی، ایجاد بستر IT بیش از ۸۰۰ شعبه تحت پوشش، ایجاد COREBANKING با ظرفیت بالا و ایمن، راه‌اندازی سایت اطلاع رسانی و تجهیز ۸۵۰ دستگاه خودپرداز (ATM) درشعب را انجام داده است. سیستم جامع اتوماسیون بانکی موسسه در حال حاضر بزرگترین شعبه اتوماسیون در بین بانک‌های خصوصی محسوب شده و قابلیت‌های فراوانی از قبیل: اینترنت بانک، موبایل بانک، SMS بانک، تلفن بانک، ایمیل بانک و پایانه‌های فروش (POS) را دارا می‌باشد.از دیگر قابلیت‌های موسسه رویکرد بانکداری اسلامی است و تمامی معاملات بانکی موسسه به منظور تطابق با قوانین شرع مقدس اسلام مورد نظارت بوده و تاییدیه‌های شرعی مربوطه به صورت دوره‌ای اخذ می‌گردد.^[۴۰]
۱-۱۱ جمع بندی
در این فصل در قالب بیان مساله به معرفی مساله اصلی تحقیق پرداخته شد. پس از تدوین سوالات اصلی پژوهش به معرفی گام های محاسباتی پژوهش،و تعاریف مفهومی و عملیاتی هر یک از متغیرهای تحقیق پرداختیم.در فصل بعدی با بررسی انواع مدل های برنامه ریزی استراتژی با تاکید بر مدل SOWT و BSC همچنین مرور مطالعات پیشین در این زمینه به تشریح مبسوط تری از چهارچوب نظری پژوهش خواهیم پرداخت.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
۲-۱-مقدمه
بانک ها، نقش مهمی در تحقق اهداف کلان اقتصادی و کمک به اجرای پروژه های استراتژیک کشور دارند،از طرفی هدف اساسی هر مؤسسه مالی به ویژه بانک‌ها جذب مشتری و به تبع آن جذب منابع در سطح جامعه و سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف اقتصاد می‌باشد.با توجه به اهمیت منابع انسانی و مالی در بانک ها و نیز استفاده بهینه از این منابع در مقابل فرصت ها و تهدیدات پیش رو، باید به برنامه‌‌ریزی استراتژیک در این بخش روی آورده شود.(سرآبادانی،۱۳۹۰)برنامه ریزی استراتژیک مشتمل بر هدف ها ی کلان سازمان و انتخاب گزینه ها و روش های مناسب بر تحقق آنها و تخصیص منابع لازم برای دستیابی به اهداف مذکور می باشد.(آیرلند و هیت،۲۰۰۳)^[۴۱]تا بدین ترتیب سازمان فعالیت­هایش را برای برآوردن نیازهای درحال تغییر محیط تطبیق دهد.(سید جوادین وتاب،۱۳۸۸) یکی از فعالیت های مرب
وط به تنظیم استراتژی، تجزیه و تحلیل اطلاعات بدست آمده از محیط بیرونی و فعالیت های درونی بنگاه است. برای این منظور می توان ضمن بهره گیری از تکنیک SWOT و قرار دادن هر یک از نقاط قوت و ضعف داخلی شرکت در مقابل فرصت ها و تهدیدهای بیرونی، فعالیت های تدوین استراتژی بنگاه را به پیش برد. (لیتو، ۲۰۱۱)^[۴۲]که در این پژوهش به تدوین استراتژی با مدل SWOT برای شعب بانک مهر اقتصاد استان گیلان خواهیم پرداخت.لذا در این فصل ،ضمن بیان تعاریف استراتژی به بررسی مفاهیم مرتبط با آن و معرفی انواع مدلهای استراتژی، خصوصا مدل SWOT، خواهیم پرداخت. همچنین به تشریح دو مدل FMEA وSMEAمی پردازیم.سپس در انتها موارد استفاده شده تحقیق خود را ،با استناد به مقالات ارائه شده در این فصل بیان می کنیم.
۲-۲-برنامه ریزی استراتژی
در ذیل به تعاریفی از استراتژی می پردازیم:
استراتژی به عنوان وسیله ای جهت تعیین اهداف لازم برای انجام دادن اهداف تعریف میشود . به عبارتی ساده تر ، استراتژی وسیله ای برای رسیدن به اهداف مهم و بلندمدت شرکت است . اهداف معنی دار باید ویژه ، قابل اندازه گیری ، دست یافتنی ، نتیجه محور و زمان محور باشند.(چاهارباگی و فیورر، ۱۹۹۷)^[۴۳]
برنامه ریزی استراتژیک فرایندتعیین اهداف سازمان واتخاذتصمیم درباره طرحهای جامع عملیاتی واجرایی برای تحقق آن اهداف است.(انصاری و همکاران،۱۳۸۸)
یک رویکرد مناسب جهت فرموله کردن استراتژی باید برای به کارگیری، ساده ، مرتبط، مؤثر، کارآمد، سیستماتیک، دموکراتیک، درگیر با قسمت های مربوطه،انعطاف پذیر، به سادگی قابل فهم، جامع و مختصر باشد. (کو اتال، ۲۰۱۱)^[۴۴]
برنامه ریزی استراتژیک توسط “انجمن برنامه ریزی استراتژیک” بدین شرح تعریف شده است: فرایند تعیین،تنظیم، و توسعه سیستماتیک مقصد،دورنما،ماموریت،اهداف دوربرد،استراتژی،سیاست های اصلی و مهمترین هدف های کوتاه مدت در یک سازمان را برنامه ریزی استراتژیک می نامند.(شلالوند،۱۳۷۱)
برنامه ریزی استراتژیک مجموعه ای از تئوری ها و چهارچوب هایی است که به همراه ابزارها و تکنیک های تکمیلی برای کمک به مدیران برای تفکر،برنامه ریزی و اقدام استراتژیک طراحی شده اند.(لیتو، ۲۰۱۱)^[۴۵]
رویکردها و تکنیک های بسیاری را می توان برای تحلیل محیط های درونی و برونی سازمان و موارد استراتژیک و در نتیجه تدوین استراتژی ها به کار برد ، که از جمله تکنیک های تدوین استراتژی، ماتریس گروه مشاوره بوستون (BCG)^[46] ، ماتریس GE^[47] ، مدل پورتر^[۴۸] ، ۷S مک کینزی^[۴۹] ، SWOT ، QFD^[50] و کارت امتیاز متوازن می باشد.(ال بسایدی،۲۰۱۴ )^[۵۱]
۲-۳-مدل های برنامه ریزی استراتژیک:
که در ذیل به تشریح هر یک از مدل های برنامه ریزی استراتژیک می پردازیم.
۲-۳-۱-ماتریس گروه مشاوران بوستون:
ابتدایی­ترین و ساده ترین شکل از سبد تولیدات،ارائه سهم،رشد گروه مشاوران بوستونBCGاست. (خاتمی،۱۳۸۷)این مدل توسط گروه مشاوران بوستون و براساس منطق چرخه عمر بوجود می آید. در این مدل براساس مقادیر رشد بازار و سهم نسبی بازار شکل زیر تنظیم شده و جایگاه صنعت را با توجه به دو عنصر فووق الذکر مشخص می کنند که در شکل ۲-۱ مشخص است.اگر شرکت در خانه ستاره باشد،گفته می شود که شرکت در بهترین موقعیت ممکن قرار دارد.اگر در موقعیت علامت سوال باشد، گفته می شود که آیا سرمایه گذاری در شرکت به صلاحدید است یا خیر؟ اگر در موقعیت گاو شیرده است یعنی شرکت به مقدار زیاد تولید پول می کند و نیاز به سرمایه گذاری دارد.اگر در موقعیت سگ باشد باید هر چه زودتر شرکت از این موقعیت بد خارج شود.(گودرزی،۱۳۸۸)
شکل ۲٫۱ ماتریس گروه مشاوران بوستون:
۲-۳-۲-ماتریس GE
این مدل توسط شرکت جنرال الکتریک مطرح شد، در این مدل،در محور افقی جذابیت صنعت که می تواند شامل متغیرهای زیادی باشد و در محورهای عمودی نیز توانایی کسب، که در آن هم می تواند متغیرهای زیادی را در بر گیرد،درج می شود.ساختار مدل در شکل ۲-۲ نشان داده شده است.بر اساس این متغیرها وضعیت و موقعیت شرکت را تحلیل و در جدول مشخص می نماییم، متناسب با موقعیت، استراتژی مناسب انتخاب می شود.شکل ۲٫۲ شبکه نه خانه ای برنامه ریزی GE را نشان می دهد.
شکل ۲٫۲ شبکه نه خانه ای برنامه ریزی GE
جذابیت صنعت (محصول/ بازار)
کم متوسط زیاد
قوت های کسب و کار