X_id جزء موقعیت ذره i ام در بعد D_TH است.
c₁ عامل یادگیری شناختی است.
c₂ عامل یادگیری اجتماعی است.
P_id جزء موقعیت از p_best ذره i ام در بعد d_th می‌باشد.
P_gd جزء موقعیت از در بعد d_th g_best است.
Rand یک عدد تصادفی بین [۰, ۱].
۳-۱۱-۱- وزن اینرسی
از زمانی که PSO ابداع شد، بسیاری از الگوریتم‌های مشتق شده توسعه یافته اند. در معادله زیر، پیشرفت ذرات توسط عوامل یادگیری شناختی و اجتماعی متعلق به توانایی جستجوی محلی هدایت شدند. معادله زیر، پیشرفت سرعت در طول مسیر از ذرات به خودی خود است و متعلق به توانایی جستجوی جهانی است.
(۳-۲۸)
بنابراین، ]۳۳[ مفهوم مقدار وزن اینرسیایی پیشنهاد کردند و افزودند: مقدار وزن اینرسیایی (W) به الگوریتم PSO اصلی، معادله بالا، به تعادل توانایی جستجو جهانی و توانایی جستجوی محلی، همانطور که در معادله زیر نشان داده شده است و در نتیجه افزایش توانایی برای قرار دادن راه حل بهینه و نرخ همگرایی.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

(۳-۲۹)
فلوچارت الگوریتم PSO به صورت شکل ۳-۱۲ نشان داده شده است.
تولید تصادفی مکان و سرعت جمعیت اولیه
تعیین pbest و gbest در جمعیت اولیه
به روز کردن سرعت و مکان
ارزیابی شایستگی هر یک از ذرات با معیار تابع
بروزرسانی pbest و gbest
خیر
آیا معیار توقف برقرار شده است؟
بله
مقدار بهینه برای پارامترها
شکل ۳-۱۲: فلوچارت الگوریتم PSO ]32[.
۳-۱۲- شمای کلی سیستم طبقه‌بندی سیگنال ECG
الگوریتم کلی طبقه‌بندی سیگنال ECG به صورت زیر است. که انتخاب ویژگی به وسیله الگوریتم فاخته و تنظیم پارامترهای SVMتوسط PSO انجام شده است.
ورود داده ECG
پیش پردازش
استخراج ویژگی
انتخاب ویژگی
طبقه بند ماشین بردار پشتیبان
R
V
N
A
L
P
شکل ۳-۱۳: فلوچارت سیستم کلی طبقه بندی سیگنال قلب
فصل چهارم
روش پیشنهادی طبقه‌بندی سیگنال ECG
۴-۱- مقدمه
در این فصل به تشریح مراحل مختلف اجرای روش پیشنهادی می‌پردازیم و همچنین تاثیر تغییر پارامترهای موثر در اجرای این روش،بررسی خواهد شد. پیاده‌سازی این روش در محیط نرم افزار متلب انجام شده است که در آن ابتدا به توضیح مراحل پیش پردازش سیگنال،سپس مراحل مربوط به استخراج‌ و انتخاب ویژگی‌ها و در نهایت طبقه‌بندی داده‌ها،برای طبقه‌بندی سیگنال نرمال و ۵ اریتمی می‌پردازیم. ترتیب اجرای الگوریتم‌ها و تکنیک‌های بکار رفته در روش پیشنهادی این تحقیق در شکل(۴-۱) نشان داده شده است.
سیگنالهای ECG مربوط به بیماران مختلف از پایگاه داده استاندارد MIT-BIH تهیه شده‌اند. این پایگاه داده دارای ۴۸ سیگنال ECG دوکاناله است که از ۴۷ مورد مطالعاتی در لابراتوار آریتمی BIH بین سالهای ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۹ بدست آمده است. سیگنالها با فرکانس ۳۶۰ نمونه بر ثانیه و با دقت ۱۲ بیت در محدوده ۱۰ میلی ولت ذخیره شده‌اند. سیگنال۲۰ بیمار به شماره های ۱۰۰، ۱۰۲، ۱۰۴، ۱۰۵، ۱۰۶، ۱۰۷، ۱۱۸، ۱۱۹، ۲۰۰، ۲۰۱، ۲۰۲، ۲۰۳، ۲۰۵، ۲۰۸، ۲۰۹، ۲۱۲، ۲۱۳، ۲۱۴، ۲۱۵ و ۲۱۷ مطابق با [۳] به عنوان داده ورودی انتخاب شدند. با بهره گرفتن از نرم افزار WFBD این داده‌ها به داده‌هایی جهت ورود به نرم افزار تبدیل می شوند ‌که‌ علاوه بر خود سیگنال ECG ، داده‌های با ارزشی مثل نقاط R مربوط به هر ضربان زمان وقوع موج R و نوع بیماری هر ضربان در اختیار ما قرار می‌گیرد.
ورود داده ECG
پیش پردازش
استخراج ویژگی
عملگر mRMR
انتخاب ویژگی مناسب توسط الگوریتم فاخته
تنظیم پارامترهای SVM توسط الگوریتم PSO
طبقه‌بندی با SVM
آیا معیار توقف PSO برقرار شده است؟
خیر
بله
آیا معیار توقف فاخته برقرار شده است؟
خیر
بله

۴- مسئولیت تضامنی مخالف با اصل
مسئولیت تضامنی در بسیاری از مقررات تجاری از جمله مواد ۲۴۹، ۳۰۹، ۳۱۴ قانون تجارت و ماده ۱۹ قانون صدور چک مصوب ۱۳۵۵ در رابطه با اسناد تجاری و نیز مواد ۱۱۶، ۱۲۵، و ۱۲۶ قانون تجارت و مواد ۱۳۰، ۱۴۲، ۱۴۳ و ۲۷۳ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب اسفند ماه ۱۳۴۷ در مبحث شرکت های تجاری و نیز ماده ۴۹۵ قانون تجارت در قسمت ورشکستگی تصریح شده است. ممکن است از استقرای در مواد مذکور چنین استفاده گردد که حقوق تجارت بر خلاف حقوق مدنی که نقل ذمه به ذمه را پذیرفته است اصل را بر قاعده تضامن گذاشته است، زیرا در کلیه عملیات بازرگانی قصد انتفاع میان امضاءکنندگان مفروض بوده و اصل تسامح و گذشت دور از انتظار می باشد. به نظر می رسد از مواد ذکر شده بالا و نیز از هیچ متن قانونی در قلمرو حقوق تجارت نمی توان قاعده تضامن را در اعمال و تعهدات تجاری استنباط نمود؛ زیرا ضم ذمه به ذمه از عناصر و ارکان ضمان تجاری نمی باشد. هرچند ضمان در اعمال بازرگانی نزد تجار عمدتاً جنبه وثیقه ای داشته و طلبکار همیشه در پی تحصیل وثیقه و تضمین حق خویش است و عرف بازرگانی نیز به ضمان به صورت وثیقه ای می نگرد ولی نمی توان قاعده تضامن را به عنوان یک اصل در تعهدات و عقود تجاری فرض نمود. مواد ۴۰۳ و ۴۰۴ قانون تجارت نه تنها دلالتی بر اصل بودن مسئولیت تضامنی ندارد بلکه خلاف بودن آن را اثبات می کند. البته در بعضی از کشورها از جمله آلمان در مسئولیت های جمعی اصل بر تضامنی بودن مسئولیت متهدین آن گذاشته شده است.
برخی از نویسندگان خلاف اصل بودن تضامن را ناشی از قاعده انحلال پذیری عقد و تعهد دانسته و معتقد است هرگاه تعهدی دارای چند طلبکار و بدهکار باشد اصل بر تسهیم تعهد و انحلال آن می باشد مگر آن که تضامن میان آنان یا تجزیه ناپذیریِ آن احراز شود؛ زیرا اصل بر انحلال تعهد به اعتبار بدهکاران یا طلبکاران یا هر دو می باشد. استثنایی بودن تضامن در ماده ۱۲۰۲ قانون مدنی فرانسه و نیز ماده ۱۴۳ قانون تعهدات سوئیس نیز پذیرفته شده است. در ضمان قهری نیز تضامن خلاف اصل است. بنابراین با توجه به قاعده مندرج در ماده ۴۰۳ ق. ت باید اصل را بر مسئولیت اشتراکی یا نسبی گذاشت مگر این که حکم قانون یا توافق خصوصی اشخاص بر تضامنی بودن مسئولیت متعهدین تصریح نماید؛ زیرا دین و طلب هر شخص ویژه خود او است و ریشه در دارایی مستقل او دارد، بنابراین پیوند و همبستگی میان دارایی اشخاص نیاز به دلیل دارد.^[۱۴]

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۵- آثار تضامن در اسناد تجاری
۱-۵ حق مراجعه برای وصول طلب
از مهم ترین آثار تضامن امکان مراجعه دارنده به کلیه امضاء کنندگان آن اعم از صادر کننده، برات گیر، ظهر نویس، یا ظهر نویسان است. به موجب اصل استقلال امضاءها همین که سند تجاری امضاء گردید وصف تجریدی پیدا کرده و متعهدین آن به طور مستقل در مقابل دارنده آن (طلبکار) مسئولیت می یابند. هدف از وضع ماده ۲۴۹ ق. ت نیز تضمین حق دارنده این اسناد است تا طلبکار بتواند وثیقه یا وثایق شخصی را در جهت وصول طلب خویش در اختیار گیرد و دارنده بتواند فارغ از هرگونه ایراد شخصی به آسانی با مراجعه به کلیه متعهدین ، وجه مندرج در این اسناد را دریافت نماید. از نظر حقوقی نیز علت این رجوع را می توان در اصل وحدت موضوع و تعدد روابط حقوقی، که وصف ویژه مسئولیت تضامنی است، جست و جو نمود؛ زیرا موضوع همه این اسناد دین واحدی است که عبارت است از تعهد پرداخت مبلغ معینی وجه نقد که پرداخت آن از ناحیه امضاءکنندگان تضمین می شود. بر مبنای دین واحد است که پرداخت دین از ناحیه هر یک از متعهدین موجب برائت ذمه دیگران می شود و مراجعه ضامن به مضمون عنه و نیز حق رجوع هر ظهر نویس به ظهر نویس ماقبل خود و نیز به صادرکننده و توزیع مسئولیت بین یکدیگر بر اساس اصل مذکور قابل توجیه می باشد.
۲-۵ . حق اقامه دعوای طلبکار به طرفیت هر یک از مسئولین
دارنده سند تجاری جهت دریافت طلب خود حق اقامه دعوا علیه کلیه امضاءکنندگان دارد. دارنده برات یا سفته و چک می تواند به حکم ماده ۲۴۹ ق.ت به دلخواه خویش هر یک از متعهدین را به صورت فردی یا جمعی مورد تعقیب قانونی قرار داده و به طرفیت همگی یا برخی از آنان اقامه دعوا نماید. اقامه دعوا علیه یک یا چند نفر از مسئولین موجب سقوط حق رجوع به سایر مسئولین نخواهد شد و حتی اگر طلبی متکی به وثیقه عینی باشد داشتن وثیقه عینی مانع از رجوع دارنده به امضاءکنندگان نمی گردد.
۳-۵ در ورشکستگی هر یک از امضاءکنندگان
قانون گذار برای حمایت از دارنده سند تجاری اثر ورشکستگی هر یک از امضاءکنندگان این اسناد را بر دیگر مسئولین آن تحمیل می کند. پس هرگاه یک یا چند نفر از مسئولین برات، سفته یا چک ورشکست شوند دیگر امضاءکنندگان سهم او را بر عهده می گیرند و از این جهت صدمه ای به حق دارنده سند (طلبکار) وارد نمی شود(ماده ۲۵۱ ق.ت). این ماده بر اصل تساوی طلبکاران در حقوق ورشکستگی برتری داشته و به دارنده سند تجاری حق بیش تری در وصول طلب خود نسبت به طلبکاران عادی می دهد و وی می تواند با ورود در غرماء کل مبلغ مندرج در سند را از مدیران تصفیه که قائم مقام تاجر ورشکسته (مسئولین برات) می باشند وصول نماید.
۴-۵ از بین نرفتن وثایق و تضمینات
در ضمان مبتنی بر نقل ذمه چون تعهد مضمون عنه به کلی ساقط می شود (ماده ۶۹۸ ق.ت) کلیه وثایق و تضمینات مربوط اعم از عینی و شخصی نیز از بین می رود. اما در ضمان تضامنی به اعتبار عدم سقوط ذمه مضمون عنه، تضمینات و دفاعیات مربوط به مدیران اصلی و مضمون له باقی خواهد ماند. (ماده ۴۱۱ق. ت) . البته وصف تجریدی بودن این اسناد اقتضاء می نماید که ایرادات و دفاعیات فقط در روابط مستقیم و شخصی دارندگان این اسناد (برات کش- برات گیر، دارنده اولی، ظهرنویس- منتقل الیه) قابل استماع باشد زیرا سند تجاری وقتی از طریق ظهرنویس های پی در پی منتقل شد از رابطه اصلی خویش منتزع گردیده و دیگر امضاءکنندگان در مقابل دارنده ، حق ایراد و دفاع نخواهند داشت . به عنوان مثال ، بی اعتباری و بطلان یک امضاء موجب بطلان و بی اعتباری سایر امضاءها نخواهد شد، یا فقدان محل برات در نزد برات گیر یا عدم قبولی وی موجب زوال مسئولیت صادر کننده نمی گردد.
۵-۵ عدم تأثیر اسقاط تعهد ضامن در رابطه با تعهد مضمون عنه
در اسناد تجاری، ماهیت تعهد هر یک از امضاءکنندگان مستقل بوده و دارای خصوصیت تعهد براتی است. تعهد براتی دارای خصوصیت یک طرفه است؛ به این معنا که ماهیت تعهد هر یک از امضاء کنندگان (به غیر از تعهد ضامن که ویژگی تبعی بودن را دارد ) در مقابل طلبکار مستقل می‌باشد؛ بنابراین اگر تعهد ضامن تحت شرایطی ساقط گردید این امر موجب سقوط تعهد مضمون عنه نمی شود.
۶-۵ بری شدن مسئولین در صورت پرداخت توسط هر یک از امضاکنندگان
همان طور که گفته شد، ماهیت تضامن التزام های متعدد برای پرداخت یک دین است. به عبارت دیگر، یک دین است که مسئولین متعددی پرداخت آن را به عهده می گیرند و آن دین عبارت است از «تعهد پرداخت مبلغ معینی وجه نقد در سررسید معین». بنابراین تعهد پرداخت از ناحیه هر یک از امضاءکنندگان به همان میزان متعهدین و امضاءکنندگان دیگر را از دین پرداختی بری می نماید. ماده ۲۶۸ ق.ت نیز در این زمینه چنین مقرر می دارد :
« اگر مبلغی از وجه برات پرداخته شود به همان اندازه برات دهنده و ظهرنویس ها بری می‌شوند و دارنده برات فقط نسبت به بقیه می تواند اعتراض کند».
اقامه دعوی علیه یک یا چند نفر از مسئولین موجب اسقاط حق رجوع به سایر مسئولیت برات نیست اقامه کننده دعوی ملزم نیست ترتیب ظهرنویس را از حیث تاریخ رعایت کند ضامنی که ضمانت برات دهنده یا محال علیه یا ظهرنویس را کرده با کسی مسئولیت تضامنی دارد که از او ضمانت نموده است دارنده براتی که در ایران باید تأدیه شوند و به علت عدم پرداخت اعتراض شده بخواهد از حقی که ماده ۲۴۹ قانون تجارت برای او مقرر داشته استفاده کند باید ظرف یکسال از تاریخ اعتراض اقامه دعوی نماید همانطور که ماده ۲۴۹ قانون تجارت فهمیده می شود این است که ضمانت به صورت تضامنی عرضی است.
ب) وسیله تحصیل اعتبار:
از آنجا که اسناد تجاری معرف طلب در سررسید است لذا پرداخت آن فوری نیست خریدار می‌تواند به وسیله این سند از فروشنده کالا مهلتی بگیرد «به خاطر مدت دار بودن» تا آنکه در مهلت مزبور ثمن معامله را تهیه و تسلیم فروشنده کند خصوصاً این امر در برات و سفته که درآن لازم نیست در روز صدور برات یا سفته این اسناد دارای محل باشند شخصی که کالایی را می خرد نمی‌تواند پول آن را پرداخت کند یا توانایی کافی برای پرداخت بهای تمام کالا را ندارد می تواند با دادن اسناد تجاری که دارای مدت هستند اقدام به فروش کالای خریداری شده بکند و هزینه اجناس خریداری شده را پرداخت کند.
ج) درخواست تأمین
قانونگذار با توجه به استفاده روز افزون این اسناد تجاری مزایایی در نظر گرفته یکی از این مزایا درخواست تأمین نسبت به اسناد تجاری است صاحب این اسناد می تواند به محض دادخواست و قبل از شروع به رسیدگی بدون پرداخت خسارت احتمالی تقاضای توقیف اموال بدهکار را بنماید ماده ۲۹۲قانون تجارت« محکمه را مکلف نموده که پس از اعتراض عدم تأدیه به مجرد تقاضای دارند. معادل وجه برات از اموال مدعی علیه به عنوان تأمین توقیف نماید.» وهمچنین بند ج ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی مصوب ۱۳۷۹٫
اهمیت تأمین خواسته در حقوق اسناد تجاری.
تأمین خواسته به معنای حفظ کردن و در امنیت قرار دادن خواسته است بدین معنا که خواهان
می تواند از همان ابتدا با بازداشت خواسته دعوا آن را در امنیت قرار دهد به گونه ای که نه تنها خوانده نتواند آن را نقل و انتقال داده بلکه از دسترس سایر بستانکاران خوانده نیز خارج شود.^[۱۵]
قرار تأمین خواسته به دلیل مغایرت آن با اصل برائت به دشواری صادر می گردد اما حقوق اسناد تجاری با هدف ایجاد رغبت عمومی به پذیرش این اسناد و رواج آنها به جای پول برای صدور قرار تأمین خواسته به نفع دارنده سند مقررات آسانتری را وضع نموده اند چنین ارفاقی را نباید ناشی از سهل انگاری دانست بلکه دلیل این ارفاق بخاطر این است که دارنده سند تجاری به احتمال زیاد مالک و طلبکار هست و امضاءکنندگان سند به احتمال بسیار زیاد در برابر وی دارای مسئولیت هستند بنابراین وجود این دلیل باعث شده که قانونگذار آن را بر اصل مقدم بداند و چنین حقی را پیش بینی کند.
د) وصف شکلی در اسناد تجاری:
یکی از اوصاف اسناد تجاری شکل و فرم مخصوص هر یک از این اسناداست قانونگذار به هریک از این از اوصاف اهمیت خاصی داده مواد ۲۲۳، ۲۲۶ ، ۳۰۸ ، ۳۱۱، اشاره به همین مطلب دارد به استناد ماده ۲۲۶ قانون تجارت «در صورتی که برات متضمن یکی از شرایط اساسی مقرر در بند های ۲ تا ۸ ماده ۲۲۳ نباشد مشمول مقررات راجع به بروات نخواهد بود.» عدم رعایت شرایط شکلی در تنظیم ، وصول وعدم رعایت مواعد سند را از شمول اسناد تجاری خارج و گاهی هم موجب اسقاط حق میشود.
۱- شرایط شکلی ومواعد در برات
شرایط شکلی در برات به موجب ماده ۲۲۳ عبارت است : ۱٫ قید کلمه برات ۲٫ تاریخ تحریر ۳٫ اسم شخصی که باید برات را بپردازد. ۴٫ مبلغ برات ۵ . تاریخ تأدیه وجه برات ۶ . مکان تأدیه ۷ . اسم شخصی که برات در وجه یا حواله کرد او پرداخت می شود ۸ . تصریح به اینکه نسخه یا دوم یا سوم یا الخ است. امضا یا مهر برات دهنده یکی از شرایط اساسی در تنظیم برات است زیرا عدم وجود امضاء موجب فقدان اعتبار سند است وجود مهر یا امضاءحاکی از قصد طرفین است. مواعد در برات به این قرار است.
نسبت به براتی که وجه آن باید در ایران به رؤیت یا به وعده از رؤیت تأدیه شود اعم از این که برات در ایران صادر شده باشد یا در خارجه دارنده برات مکلف است پرداخت یا قبولی آن را در ظرف یکسال از تاریخ برات مطالبه نماید و الا حق رجوع به ظهرنویس ها و هم چنین برات دهنده که وجه برات را به محال علیه رسانیده است را نخواهد داشت.
دارنده براتی که به علت عدم تأدیه اعتراض شده است باید در ظرف ده روز از تاریخ اعتراض عدم تأدیه رابه وسیله اظهارنامه رسمی یا مراسله سفارشی دو قبضه به کسی که برات را به او واگذار نموده اطلاع دهد
اگر دارنده براتی که بایستی در ایران تأدیه شود و به علت عدم پرداخت اعتراض شده بخواهد از حقی که ماده ۲۴۹ برای او مقرر داشته استفاده کند باید در ظرف یکسال از تاریخ اعتراض اقامه دعوی نماید.
شرایط شکلی و مواعد در چک :
شرایط شکلی در چک به دو صورت است ۱- شرایط شکلی از حیث حقوقی ۲- شرایط شکلی از حیث جزایی.
در مواد ۳۱۰، ۳۱۱ ، ۳۱۳ قانون تجارت شرایط شکلی مربوط به جنبه حقوقی را بیان نموده است مانند تعیین مبلغ ، محل صدور ، تاریخ صدور ، نام محال علیه ، و امضای صادر کننده و رعایت مواعد ماده ۳۱۵ ، و۳۱۷ ، قانون تجارت و شرایط شکلی مربوط به جنبه جزایی را در مواد ۱ ، ۲ ، ۳ ،۷ ، ۱۰ ، ۱۱ ، ۱۳ ، ۱۴ قانون صدور چک مصوب ۷۲ بیان داشته که عبارتند: از بانک بودن محال علیه ، عهده بانک های که در ایران و داخل کشور یا شعب آنها در خارج کشور ، صادر کننده در تاریخ صدور در بانک محال علیه محل داشته باشد ، عدم خارج کردن وجه چک ، تنظیم چک به نحوی که پرداخت نشود ، نداشتن موجودی ، رعایت دو شش ماه ، مسدود نبودن حساب ، مشروط و وعده دار نبودن و…..
ه) قابلیت توثیق اسناد تجاری:
اسناد تجاری در مفهوم خاص در طول زمان با توجه به نیازهای بازرگانان به منظور تسهیل انجام معاملات تجاری پا به عرصه وجود گذاردند با گسترش روابط بین المللی فیمابین تجار و ضرورت گسترش مبادلات بین ایشان دیگر نقل و انتقال پول صرفنظر از مخاطرات آن مشکلات و هزینه های زیادی را در پی داشت به همین جهت فکر ایجاد اسناد تجاری رونق گرفت با وجود این زمانی که دارنده بخواهد بدون از دست دادن مالکیت برگه اعتبار مالی کسب کند, به فکر رهن آن می افتد با توجه به فقدان مقررات ویژه در قانون تجارت باید دید که آیا اسناد تجاری را می توان به رهن گذاشت توثیق اسناد تجاری با درج عباراتی از قبیل به عنوان وثیقه (( بابت تضمین یا برای گرو )) صورت می پذیرد هدف از ظهرنویسی به عنوان وثیقه این است که دارنده اسناد تجاری با اخذ مبلغی از موسسات اعتباری مثل بانک ها وام یا اعتبار یا عناوین دیگر تسهیلات لازم معاملات تجاری خود را فراهم آورد.
یکی از انواع ظهرنویسی، ظهرنویسی به عنوان وثیقه است که برخلاف انواع دیگر ظهرنویسی در حقوق ایران به رسمیت شناخته نشده قانون تجارت نه در مواد مربوط به ظهرنویسی نه در جای دیگر متذکر این قسم از ظهرنویسی نشده است لیکن نویسندگان حقوق تجارت در مبحث ظهرنویسی به تفصیل نظرات مختلف در این باب را متمرکز شده اند.^[۱۶]
در خصوص ظهرنویسی به عنوان وثیقه نظرات مختلفی ازاساتید حقوق تجارت مطرح گردید علت این اختلاف دیدگاه ها بخاطر فقدان قانون و عدم مطابقت این نوع ظهرنویسی با عقد رهن در قانون مدنی است چرا که در حقوق مدنی ایران طبق ماده ۷۷۴ قانون مدنی مال مرهون باید عین معین باشد و رهن دین صحیح نمی باشد شهید ثانی در شرح لعمه علت عدم قابلیت رهن دین را قول شرطیت قبض توسط شهید اول بیان داشته و چون دین امر کلی است و در خارج وجود عینی ندارد لذا امکان قبض آن وجود نخواهد داشت.^[۱۷]
گروهی معتقدند که نظر به متداول بودن این امر در عرصه تجارت و اینکه بنابر عرف بانکداری اصولاً بانکها در ایران اقدام به وثیقه گرفتن اسناد تجاری می نمایند باید این امر را خصوصاً به دلیل نیاز دنیای کنونی صحیح پنداشت هر چند نمی توان تمام آثار عقد رهن را بر آن بار نمود صحت این نوع ظهرنویسی را با توجه به ماده ۱۰ قانون مدنی پذیرفته است.^[۱۸]
عده ای هم برای اسناد تجاری مالکیت قائل هستد واین اسناد را قابل رهن می داند و چنین استدلال می کند که اسناد تجاری قابل خرید و فروش (( از طریق تنزیل در بانک )) و نقل و انتقال بوده و نماینده ارزش اقتصادی بوده و با توجه به اینکه مالیت دارند قابل وثیقه گذاشتن است.
برخی نیز بیان می دارند اسناد تجاری دارای ارزش اقتصادی اعتباری می باشند در اینجا این سوال پیش می آید که اموالی که دارای ارزش اعتباری هست می توان به وثیقه گذاشت؟ مثلاً برای اسناد در وجه حامل و اوراق سهام بی نام شرکتها می توان ارزش اعتباری قائل شد.^[۱۹]
در مفید بودن اسناد تجاری از نظر اقتصادی تردید وجود ندارد ولی برای اعمال این مجوز نیاز به صراحت قانونگذار است روش معمول این است که برات برای انتقال ظهرنویسی می شود و در سند جداگانه وثیقه بودن برات و شرایط وثیقه قید می گردد وبرات درست مانند اینکه به دیگری منتقل شده ماده ۱۹ قانون متحد الشکل ژنو توثیق اسناد تجاری را پذیرفته است به موجب این ماده (( هنگامیکه ظهرنویسی دارای قید ارزش برای تضمین یا ارزش برای وثیقه یا هر قید دیگر که متضمن ارزش ضمانت باشد دارنده برات می تواند کلیه حقوق ناشی از آن را اعمال کند اما در صورتیکه ظهرنویسی توسط او انجام گیرد فقط اعتبار ظهرنویسی به عنوان وکالت را دارد )).
بنابراین ذینفع عنوان دارنده سند را بدست می آورد و از همه حقوق سند برخوردار می گردد و تنها حقی که از او سلب شده این است که نمی توان به غیر از ظهرنویسی به عنوان وکالت آن را ظهرنویسی کند.
و) قابلیت انتقال سریع یا قابلیت ظهرنویسی:
یکی از ویژگی های مهم اسناد تجاری این است که به راحتی قابل انتقال است دارنده سند می‌تواند آن را به دیگری منتقل کند مستنداً به ماده ۳۰۹ ناظر به ماده ۲۴۵ قانون تجارت انتقال اسناد تجاری با ظهرنویس به عمل می آید
۱- مفهوم ظهرنویسی:
ظهر نویسی به معنای پشت نویسی است ظهرنویسی روشی است برای انتقال اسناد تجاری، این عمل توسط بازرگانان شهر ژنوای ایتالیا ابداع شده و از آنجا که بدون هزینه و فاقد تشریفات است به سرعت در تمام نظامهای حقوقی جهان پذیرفته شده. برات از ابتدا پیدایش تا ظهور ظهر نویسی به صورت سند در وجه شخص معین مورد استفاده قرار می گرفت. فقط کسی که اسم وی به عنوان دارنده در سند نوشته می شد می توانست وجه آن را مطالبه کند لذا برای تسهیل مبادلات بازرگانی روش ظهرنویسی ابداع شد. در ماده ۱۱کنوانسیون ژنو مقرر شده است «هر نوع برات را ولو این که صراحتاً به حواله کرد صادر نشده باشد می توان با ظهرنویسی منتقل کرد … »مگر آنکه برات در وجه شخص معین ، بدون حواله کرد تنظیم شود. در این صورت برات با آثار مترتب برانتقال مدنی قابل واگذاری به غیر می باشد. بنابراین سند برات اصولاً قابل واگذاری است
در حقوق ایران با توجه به ماده ۲۴۵ قانون تجارت که مقرر می دارد «انتقال برات به وسیله ظهرنویسی به عمل می آید » از آنجا که در این ماده کلمه برات به طور مطلق بکار رفته است، هر براتی را شامل می شود اعم از آنکه عبارت حواله کرد همراه با نام دارنده بکار رفته یا به کار نرفته باشد این ماده همان گونه که گفته شد در خصوص چک وسفته قابل اعمال است. در خصوص چک ماده ۳۱۲ قانون تجارت مقرر می کند که «چک می تواند در وجه شخص معین یا به حواله کرد یا در وجه حامل صادر شود.» این ماده بلافاصله اضافه می کند که وجه چک به صرف امضاء در ظهر، به دیگری انتقال می یابد. بنابراین قانون تجارت ما در این زمینه هماهنگ با قانون ژنو است و بر ذکر یا عدم ذکر عبارت حواله کرد از نظر حقوقی اثری مترتب نیست.^[۲۰]
۲- انواع ظهرنویسی:
۱- ظهرنویسی به منظور انتقال

پیشگامی

۷ تا ۹

۳-۸-۱. نحوه امتیاز بندی و تفسیر نتایج پرسشنامه ها
۳-۸-۱-۱. نحوه امتیاز بندی و تفسیر نتایج پرسشنامه کارآفرینی سازمانی بارینگر و بلودُرن (۱۹۹۹)
در پرسشنامه کارآفرینیسازمانی بارینگر و بلودُرن(۱۹۹۹) از مقیاس پنجگزینهای لیکرت برای نمرهگذاری سؤالها استفاده شده است. در پرسشنامه طراحی شده هرعبارت دارای پنج گزینه خیلیزیاد؛ زیاد؛ تاحدودی کم؛ خیلیکم میباشد. بنابراین روش نمرهگذاری این پرسشنامه از الگوی ۱تا ۵ پیروی میکند، یعنی اگر آزمودنی خیلی زیاد را انتخاب کند، نمره ۵، زیاد نمره ۴، تا حدی نمره ۳، کم نمره ۲ و خیلی کم نمره ۱ تعلق می گیرد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۸-۱-۲. نحوه امتیاز بندی و تفسیر نتایج پرسشنامه فرهنگ سازمانی دنیسون (۲۰۰۰)
در پرسشنامه فرهنگ سازمانی دنیسون از مقیاس پنج گزینهای لیکرت برای نمره گذاری سؤالها استفاده شده است. در پرسشنامه طراحی شده هر عبارت دارای پنج گزینه کاملاً موافقم، موافقم، بی نظرم، مخالفم، کاملاً مخالفم میباشد:
بنابراین روش نمرهگذاری این پرسشنامه از الگوی ۱تا۵ پیروی میکند، یعنی اینکه اگر آزمودنی کاملاً موافقم را انتخاب کند، نمره ۵، موافقم نمره ۴، بی نظرم نمره ۳، مخالفم نمره ۲ و کاملاً مخالفم نمره ۱ تعلق می گیرد.
۳-۸-۲. روایی^[۱۲۳] و پایایی^[۱۲۴] ابزار گردآوری داده ها
۳-۸-۲-۱. روایی ابزار گرداوری داده‌ها
روایی از واژهی روا به معنای جایز و درست گرفته شده است و روایی به معنی صحیح و درست بودن است (خاکی، ۱۳۹۰، ص۱۳۲). مفهوم اعتبار یا روائی به این سؤال پاسخ میدهد که ابزار اندازه گیری تا چه حدی خصیصه مورد نظر را میسنجد (سرمد و همکاران،۱۳۹۰،ص۱۷۰). داناییفرد و همکاران (۱۳۸۹) انواع روایی را در سه نوع معرفی نمودهاند که در جدول ۳-۲ تشریح گردیده است:
جدول ۳-۲. انواع روایی (منبع: داناییفرد و همکاران، ۱۳۸۹، ص ۲۴۵)

۱. روایی محتوا^[۱۲۵]

این نوع از روایی برای بررسی اجزای تشکیلدهنده یک ابزار یعنی سوالهای پرسشنامه به کار میرود و هدف آن پاسخ به این سوال است که آیا سوالها به قدر کفایت مفهوم را اندازه گیری میکنند یا خیر که توسط افراد متخصص در موضوع (خبره) بررسی میگردد.

۲. روایی معیار^[۱۲۶]

این نوع روایی که به روایی ملاکی یا وابسته به ملاک نیز مشهور است کارآمدی ابزار را در پیشبینی رفتار یک فرد در مواقع خاص اندازه میگیرد.

۳. روایی سازه^[۱۲۷]

بیان میدارد که آیا ابزار،متغیرهای پژوهش را بر اساس تئوریهای موجود میسنجد یا خیر؟

۳-۸-۲-۲. پایایی ابزار گردآوری داده‌ها
پایایی که به آن ثبات هم گویند، یکی از ویژگیهای ابزار اندازه گیری (پرسشنامه) است. پایایی به این موضوع میپردازد که ابزار اندازه گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی بدست میدهد. پایایی در یک آزمون می‌تواند از موقعیتی به موقعیت دیگر و از گروهی به گروه دیگر متفاوت باشد. برای محاسبه پایایی ابزار اندازه گیری شیوه های مختلفی بکار برده می‌شود. از آن جمله می‌توان به ۱) اجرای دوباره، ۲) روش موازی و ۳)روش تصنیف (دو نیمه کردن)، ۴)روش آلفای کرونباخ ۵)محاسبه پایایی به کمک مدلسازی معادلات ساختاری اشاره نمود (سرمد و همکاران،۱۳۹۰،ص۱۶۷).
فرمول کرونباخ برای محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازه گیری بکار میرود و در صورت بیشترشدن مقدار آلفای کرونباخ ابعاد پرسشنامه از ۰.۷، میتوان گفت که پایایی پرسشنامه در حد قابل قبول است (مؤمنی و فعالقیومی، ۱۳۸۹، ص۲۱۲).
برای تعیین روایی و پایایی، قبل از اجرای آزمون اصلی در همان جامعه مورد مطالعه، از نمونه ۳۰ نفری جداگانهای برای اجرای آزمایشی استفاده شده است. برای تعیین پایایی ضریب آلفای کرونباخ بوسیله نرمافزار SPSS 20 محاسبه شد، که ضریب پایایی برای هر یک از پرسشنامه های کارآفرینی سازمانی ۸۴/۰ و فرهنگ سازمانی ۸۵/۰ بدست آمد. بنابراین از آنجایی که مقدار آلفای کرونباخ هر یک از پرسشنامه ها بالاتر از ۰.۷، است میتوان گفت که پایایی پرسشنامه ها در حد قابل قبول بوده است.
همچنین به منظور تعیین روایی پرسشنامه ها از روایی محتوا استفاده شد که برای این منظور پرسشنامه ها به تأیید اساتید راهنما، مشاور و متخصصین این حوزه رسید و اصلاحات لازم صورت پذیرفت. البته شایان ذکر است که روایی و پایایی پرسشنامه ها بر اساس تحقیقات پیشین، مورد تأیید قرار گرفته است.
پس از انجام پیش آزمون، پایایی و روایی آزمون اصلی با بهره گرفتن از کل داده های نمونه محاسبه شد که برای بررسی روایی محتوا و روایی معیار پرسشنامه، نظرسنجی افراد خبره (اساتید راهنما، مشاور و …) بکار گرفته شد. در مورد روایی سازه از روش مدل معادلات ساختاری^[۱۲۸] و نرمافزار Smart PLS استفاده شد. روایی سازه به دو نوع روایی همگرا و روایی واگرا تقسیم میشود. برای روایی همگرا از معیار AVE (میانگین واریانس استخراجشده^[۱۲۹]) استفاده شد که نتایج این معیار برای متغیرهای پژوهش در جدول ۳-۳ نشان داده شده است:
جدول ۳-۳. بررسی روایی همگرا با معیار AVE

متغیر

در گیر شدن در کار

پایداری

سازگاری

مأموریت

نوآوری

ریسک پذیری

پیشگامی

۵-به علت حجم بالای متغیرهای امکان بررسی تمام متغیرهای اثرگذار وجود نداشت.
۳-۱۰ خلاصه فصل
در این فصل، روش مورد استفاده در پژوهش تشریح گردیده و در ادامه مبانی مختلف سنجش متغیرهای مستقل و وابسته و نحوه استخراج و اندازه گیری آنها که در این تحقیق مورد استفاده قرار می گیرد، بیان شده است. همچنین قلمرو تحقیق از لحاظ زمانی، مکانی و موضوعی و همچنین شیوه جمع آوری داده ها نیز به تفضیل بیان شده است. در پایان نیز فرضیه های تحقیق و مدل مورد استفاده برای آزمون این فرضیات بیان شده است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

فصل چهارم: یافته های تحقیق
فصل چهارم
یافته های پژوهش
۴-۱) مقدمه
در فصل پیش به بیان فرضیه‌های تحقیق، مدل­ها و متغیرهای مورد نیاز برای آزمون آنها، پرداخته شد. همچنین جامعه آماری، نحوه انتخاب نمونه و چگونگی گردآوری داده‌های مورد نیاز معرفی شد. در این فصل داده های مورد نیاز جهت آزمون فرضیه‌ های تحقیق جمع آوری شده و به عنوان منبعی برای تجزیه و تحلیل استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده از روش­های آمار توصیفی، آمار استنباطی و همچنین رسم جداول استفاده شده است. استفاده از آمار توصیفی با هدف تلخیص اطلاعات جمع آوری شده و شناخت بیشتر جامعه مورد بررسی صورت پذیرفته است زیرا هدف آمار توصیفی، توصیف، استخراج نکات اساسی و ترکیب اطلاعات به کمک زبان اعداد است. هدف آمار استنباطی، به طور کلی انجام استنباط درباره پارامترهای جامعه از طریق تجزیه و تحلیل اطلاعات موجود در داده‌های نمونه و همچنین سنجش عدم اطمینانی است که در این استنباطها وجود دارد.
در این راستا در اجرای اولیه مدل نخست با بهره گرفتن از آماره های چاو و هاسمن نوع مدل مناسب برازش رگرسیون(داده های تلفیقی یا پانل با اثرات ثابت و تصادفی) تعیین شده و با بهره گرفتن از آماره های همچون ایم، پسران و شین و لین و لوین پایایی متغیرها بررسی شده است. سپس در اجرای ثانویه مدل فروض کلاسیک رگرسیون شامل نرمال بودن توزیع متغیرها، استقلال توزیع خطاها، نرمال بودن توزیع خطاها، ناهمسانی واریانس ها و استقلال متغیرهای مستقل بررسی شده است.در نهایت در اجرای نهایی مدل با توجه به معنی­داری کل مدل و نیز معنی­داری تک تک ضرایب مدل نهایی استخراج گردیده است.
۴-۲) آمار توصیفی داده ها
در جدول (۴-۱) ، آماره­ های توصیفی متغیرهای تحقیق را درطی دوره مورد بررسی نشان می­دهد. آمار توصیفی متغیر‌های تحقیق که با بهره گرفتن از داده‌های شرکت­ها طی دوره آزمون (سال‌های ۹۱-۱۳۸۷) اندازه‌گیری شده‌اند، شامل میانگین، میانه، انحراف معیار، کمینه و بیشینه ارائه گردیده است.

جدول(۴-۱): آمار توصیفی

شرح متغیرها
میانگین
میانه
انحراف معیار
کمینه
بیشینه

FCF

جریان نقد آزاد

۰٫۱۳۳۵

۰٫۱۳۰۰

۰٫۲۴۲۷

۰٫۰۳۲۶

۰٫۲۳۹۸

Qtobin

عملکرد مالی

۳٫۱۸۵۹

۳٫۲۷۹۳

۱٫۱۰۳۵

۱٫۰۴۲۸

۵٫۲۳۷۵

R entropy

تنوع مرتبط

۰٫۲۸۳۶

۰٫۲۸۳۲

۰٫۳۰۲۲

۰٫۱۳۲۳

«…روزهایى که عمر مسلمان شد، وضع رسول خدا صلی الله علیه و آله طورى نبود که مصحح چنین خطابى از خداى تعالى باشد. آن ایام، ایام فتنه و مشقت اسلام بوده، و تا چند سال بعد از آن هم، شدت و عسرت ادامه داشته است، و رسول خدا صلی الله علیه و آله قدرت جنگیدن و مبارزه علنى نداشته تا محتاج یاورى باشد…».^[۱۰۸۰]
مورد دوم، ذیل آیه Cوَ لَقَدْ أَخَذْناهُمْ بِالْعَذابِ فَمَا اسْتَکانُوا لِرَبِّهِمْ وَ ما یَتَضَرَّعُونَB^[1081] اســت که از ابن عباس نقل شده است:
«ابو سفیان نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و گفت: اى محمد! تو را به خدا و به خویشاوندى سوگند مى‏دهم که به فریاد ما برس که از شدت قحطى کار به جایى رسید که «عَلهز» – یعنی کرک با خون – خوردیم. اینجا بود که این آیه شریفه نازل شد».^[۱۰۸۲]
در بررسی این روایت، علامه می گوید:
«روایات در این معنا مختلف است و آنچه ما نقل کردیم از سایر روایات به حد وســط نزدیک‏تر است و این آیه به قحطى مکه اشاره مى‏کند که با نفــرین رسول خداصلی الله علیه و آله مردم به آن دچار شدند، ولى ظاهر بیشتر روایات این است که بعد از هجرت اتفاق افتاده و این با اعتبار عقلى سازگار نیست».^[۱۰۸۳]
بنــابراین، علامه به علــت «عدم ســازگاری با عقل» این روایت را به عنــوان سبب نزول آیه نمی پذیرد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۴-۱-۲-۲-۵٫ مخالفت با تاریخ نزول
معیــار پنجــم در رد روایات سبب نزول توسط علامه، ناســازگاری روایت با مکی یا مدنی بودن آیه می باشد:
یکی از نمونه های آن، ذیل آیه Cوَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ یَقُولُونَ إِنَّما یُعَلِّمُهُ بَشَرٌ لِسانُ الَّذِی یُلْحِدُونَ إِلَیْه أَعْجَمِیٌ…B^[1084] است که روایتی از ضحاک نقل شده و او سبب نزول آیه را «سلمان فارسی» دانسته است.^[۱۰۸۵] و علامه آن را به علت ناسازگاری با نزول آن در مکه، نمی پذیرد.^[۱۰۸۶]
مورد دیگر، ذیل آیه Cیَسْئَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی… ^[۱۰۸۷]B می باشد که ابن عباس شأن نزول آن را در مورد سؤالی دانسته که یهودیان از آن حضرت، پرسیدند.^[۱۰۸۸]
علامه این روایت را را به علت «مکی بودن آیات»، غیر قابل قبول می داند.^[۱۰۸۹]
مثال سوم ذیل آیه Cأَ فَرَأَیْتَ الَّذِی تَوَلَّىB^[1090] یافت می شود که زمخشری روایتی پیرامون سبب نزول آن آورده که مرحوم طبرسی،^[۱۰۹۱] آن را به ابن عباس، سدی و کلبی نسبت می دهد، در این روایت آمده:
«عثمان مال خود را در راه خیر انفاق مى‏کرد، عبد اللَّه بن سعد بن ابى سرح برادر رضاعیش به او گفت: این طور که تو گرفته‏اى، بیم آن هست که مالى برایت نماند. عثمان گفت: من خطایا و گناهانى دارم، مى‏خواهم با این عمل خود، رضاى خدا را جلب کنم، امید عفو او را دارم. عبد اللَّه گفت: تو این ماده شتر خود و بارش را به من بده، من همه گناهانت را به عهده مى‏گیرم، عثمان هم همین کار را کرد و چند نفر را شاهد معامله گرفت، و از آن پس دیگر در راه خیر چیزى نداد، بدین مناسبت بود که آیه مورد بحث نازل شد. و معناى جملهC تَوَلَّىB این است که در روز احد مرکز را ترک کرد. بعد از آنکه این آیات نازل شد، عثمان بهتر و بیشتر به عمل خیر خود برگشت».^[۱۰۹۲]
علامه در نقد این روایت با اینکه نزول آن را در مکه می داند، در این مطلب که آیه مربوط به جنگ احد باشد، خدشه وارد می کند.^[۱۰۹۳]
همچنین ذیل آیه Cیَسْئَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی…B^[1094] از ابن مسعود پیرامون شأن نزول آیه آمده است:
«با پیامبرصلی الله علیه و آله در زمین های سخت [و سنگلاخ] مدینه راه می رفتیم در حالی که آن حضرت بر شاخه نخلی تکیه زده بود به گروهی از یهود برخورد کردیم. به یکدیگر گفتند که از او در باره روح بپرسیم و برخی دیگر گفتند: از او نپرسید؛ ولی [سرانجام] پرسیدند و گفتند: ای محمد روح چیست؟ پیامبرصلی الله علیه و آله همچنان بر شاخه نخل تکیه زده بود و من فهمیدم که دارد به او وحی می شود، پس خداوند این آیه را نازل فرمود…».^[۱۰۹۵]
علامه مشابه این روایت را از ابن عباس نقل می کند^[۱۰۹۶] و فقط به روایت ابن مسعود اشاره نموده است. سپس در نقد این روایات به علت مکی بودن آیات، این روایات را قابل پذیرش نمی داند؛ زیرا روایت، حاکی از آن است که آیه در مدینه نازل شده است.^[۱۰۹۷]
۴-۱-۲-۳٫ دقّت های علامه در نقد و اصلاح روایات اسباب نزول
علاوه بر معیارهایی که مستقیماً در ارزیابی اسباب نزول نقش داشت، علامه در نقد این دسته از روایات ابزارهای دیگری را به کار گرفته است:
۴-۱-۲-۳-۱٫ اجتهاد راوی در تطبیق حادثه با آیه
همان طور که پیش تر بیان گردید ایشان، بر خلاف بسیاری از دانشمندان علوم قرآنی، در موارد فراوانی روایات اسباب نزول را «تطبیق اجتهادی راوی بر واقعه» می داند و نه حادثه ای که آن را به عنوان علت و سبب نزول آیه، از راه سَماع و یا مشاهده نقل نموده باشد.^[۱۰۹۸]
باید توجه داشت که در برخی موارد، به عاملی، اشاره می کند که باعث شده تا آن روایت را به عنوان سبب نزول آیه نپذیرفته و آن را از باب «تطبیق و استنباط راوی» تلقی کند. به عبارت دیگر، «تطبیق» عامل اصلی عدم پذیرش روایت، به عنوان سبب نزول نمی باشد؛ بلکه چنان که بیان شد «اجتهاد راوی» است که باعث شده نتوان به روایات سبب نزول به عنوان علت و سبب نزول آیه، نگریست.
از طرف دیگر، تعامل ایشان با روایات اسباب نزول، در اکثر موارد، این گونه است که تطبیق راوی را می پسندد و در مقامی می گوید: «…بیشتر روایات سبب نزول، به رغم ضعفی که دارند، تطبیق حوادث تاریخی بر آیات قرآنی مناسب آن هستند، که البته این هم خود اشکالی ندارد….».^[۱۰۹۹]
بر این اساس، در مواردی که روایت به عنوان سبب نزول قابل قبول نیست، می توان آن را صرفاً از باب «جری و تطبیق» قابل قبول دانست.
اما در همین موارد تطبیق چنانچه مخالفتی با اصول کلی قرآن مشاهده شود، قابل پذیرش نخواهد بود. بنابراین می توان عملکرد ایشان را در باب روایات سبب نزولی که قائل به تطبیق آن توسط راوی گشته، دو نوع دانست:
الف. پذیرش تطبیق راوی
در موارد بسیاری، علامه علی رغم عدم پذیرش روایت صحابی یا تابعی به عنوان سبب نزول، آن را از باب تطبیق قابل قبول می داند. در این باره به نمونه های زیر اشاره می کنیم:
ذیل آیه Cإِنَّ الَّذِینَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَهُ ظالِمِی أَنْفُسِهِمْ…B^[1100] روایتی در سبب نزول آن را از ابن عباس نقل می کند:
«طایفه‏اى از اهل مکه مسلمان شدند و اسلام خود را از مشرکین مکه پنهان مى‏داشتند. و به همین جهت مشرکین به خیال اینکه آنان نیز مشرکند، همراه خود به جنگ بدر آوردند، و بعضى از آن مسلمانان در آن جنگ آسیب دیدند و بعضى دیگر کشته شدند. مسلمانان گفتند: ما اطلاع داریم که این چند نفر مسلمان بودند، و با اکراه مشرکین به جنگ ما آمدند، لازم است براى آنان طلب مغفرت کنید. در این جریان بود که این آیه نازل شد…‏».^[۱۱۰۱]
در ادامه به روایاتی مشابه آن از عکرمه^[۱۱۰۲] و ضحاک^[۱۱۰۳] نیز اشاره می کند و در مقام قضاوت روایات می گوید: «این روایات هر چند که ظاهرش بیشتر شبیه به تطبیق است، ولی تطبیق خوبى است».^[۱۱۰۴]
ذیل آیه Cوَ إِذا جاءَکَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِآیاتِنا…B^[1105] طبق روایاتی از ابن عباس، سبب نزول این آیه، «امام علیعلیه السلام»، «زید» و «حمزهعلیه السلام» می باشد.^[۱۱۰۶]
علامه پس از اشاره به این روایات، آن را یا از باب «جری و تطبیق» صحیح می داند…^[۱۱۰۷]
نمونه دیگر، ذیل آیه Cإِذْ تَسْتَغِیثُونَ رَبَّکُمْ …B^[1108] است که ابن عباس سبب نزول آن را مربوط به استغاثه مسلمانان در روز بدر دانسته است.^[۱۱۰۹]
سدّی طی روایتی مشابه روایت بالا، نزول این آیه را مربوط به «جنگ بدر» دانسته است.^[۱۱۱۰]
چنان که در مباحث قبلی گذشت، علامه، روایت را به عللی همچون سیاق آیه به عنوان سبب نزول نمی پذیرد. اما آن را از نمونه های «تطبیق مضمون آیه با واقعه» عنوان می کند.^[۱۱۱۱]
مورد دیگر، ذیل آیه Cفَمَنْ کانَ یَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا یُشْرِکْ بِعِبادَهِ رَبِّهِ أَحَداً…B^[1112] است که ابن عباس سبب نزول آیه را راجع به «جندب بن زهیر» دانسته که اعمال نیکی مانند نماز، روزه و صدقه دادن را به امید تعریف و تمجید مردم انجام می داد.^[۱۱۱۳]
علامه، این روایت را نقل می کند و در بررسی آن می گوید: «نظیر این روایت، روایات دیگرى بدون ذکر اسم شخص معینى وارد شده و جا دارد که همه آنها حمل بر انطباق آیه بر مورد شود، نه این که نزول آیه را در خصوص مورد بدانیم…».^[۱۱۱۴]
نمونه دیگر، ذیل آیه Cوَ کانَ الْکافِرُ عَلى‏ رَبِّهِ ظَهِیراً…B^[1115] است که روایتی در شـأن نزول آیه از ابن عباس نقل شده که مقصود از «کافر» در این آیه، «ابوالحکم» است که پیامبرصلی الله علیه و آله او را ابوجهل نامید.^[۱۱۱۶] علامه این روایت را «جری و تطبیق» یک مصداق بر عموم آیه تلقی می کند.^[۱۱۱۷]
همچنین ابن عباس و عکرمه، شأن نزول آیه Cأَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّیْلِ ساجِداً وَ قائِماً…B^[1118] را «عمار یاسر» می دانند.^[۱۱۱۹]
علامه در مقام داوری پیرامون این نوع روایات، همه را از باب تطبیق عموم آیه به مورد، دانسته است.^[۱۱۲۰]
ذیــل آیه Cوَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یُجادِلُ فِی اللَّهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ…B^[1121] طبق روایتــی از مجاهد، در مــورد «نضر بن حارث» نازل گردیده است.^[۱۱۲۲]
علامه در مقام سنجش روایت می گوید:
«…ظاهراً منظور وى، تطبیق نضر بن حارث با عنوان کلى آیه است، همان طور که روش راویانى که متعرض اسباب نزول شده‏اند، همین است که به جاى این که بگویند: فلان مورد یکى از مصادیق آیه است، مى‏گویند: آیه در باره فلان مورد نازل شده».^[۱۱۲۳]
ب. عدم پذیرش تطبیق راوی
در مواردی ایشان، تطبیق اجتهادی راوی صحابی یا تابعی را نمی پسندد:
مانند اینکه ذیل آیه Cیا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم…B^[1124] و در بیان اینکه Cأُولِی الْأَمْرِB چه کسانی هستند، به اختلاف شدید در روایات شأن نزول این آیه اشاره کرده و همه آنها را «تطبیق» هایی اجتهادی می خواند که فایده ای در نقل آنها نیست.^[۱۱۲۵]
نمونه دیگر، ذیل آیات ۵۱ تا ۵۵ سوره مائده، است که روایتی از ابن عباس پیرامون سبب نزول این آیات نقل می کند به این مضمون که عبد اللَّه بن ابى بن سلول به بهانه اینکه بین او و بنى قریظه و بنى نضیر سوگندى برقرار است، ایمان آورد و سپس، مرتد گشت و به همین جهت، آیات Cأَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الْیَهُودَ وَ النَّصارى‏ أَوْلِیاءَ…B^[1126] و Cفَتَرَى الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ یُسارِعُونَ فِیهِمB^[1127] در حق او نازل شد. و عباده بن صامت برای رضای خدا، از سوگندى که با بنى قریظه و بنى نضیر داشت بیزارى جسته و ولایت خدا، رسول او و مؤمنین را قبول نمود. و به همین جهت بود که آیه Cإِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ…B^[1128] نازل شد که منظور از این مؤمنین عباده بن صامت و همه اصحاب رسول خداصلی الله علیه و آله است.^[۱۱۲۹]