طبق یافته های محققی(۱۳۹۰) اگر زوجین تحت تاثیر آموزش هدفمند و برنامه دار قرار گیرند، شدت تعارض کاهش یافته و رضایتمندی افزایش خواهد یافت .
یافته های دین پژوهی نشان داد که از میان مؤلفه های دینداری گرایش و عواطف دینی بیشترین رابطه را با رضایت زناشویی دارد این یافته ها بدین معنا است که مهمترین عامل از عوامل دینداری در کسب رضایت زناشویی در بین زوجین دارا بودن گرایش و عواطف دینی همسان و هماهنگ بین زوجین است که این توافق به سهم خود میتواند هماهنگی عاطفی را یکی از موارد مهم و اساسی در رضایت زناشویی زوجین است به وجود آورد(خدایاری فرد، ۱۳۸۵).
لطف آبادی (۱۳۸۴) در پژوهش خود به این نتیجه رسید که ۹۰% از مردم تهران دارای هیئت دینی بسیار نیرومندی هستند . این امر نشان دهنده ی نیرومندی باور های دینی مردم کشورمان میباشد . از این رو درمانگران میتوانند از چنین باور و معنویتی به عنوان یک شیوه ی درمانی در حل اختلافات زناشویی بهره بگیرند.
خدایاری فرد ، غباری بنات، فقیهی و وحدت ۱۳۸۱ کاربرد روش درمانی عفو وبخشش با تأکید بر دیدگاه اسلامی را در خانواده درمانی (درمان تعارضات زناشویی) و کارآمدی آن را نشان دادهاند.
قربانی (۱۳۸۰) تاثیر روش درمانی برگرفته از نهج البلاغه در کاهش افسردگی دانشجویان را موردبررسی قرار داد که نتایج حاکی از کاهش میزان افسردگی بود.
آنچه از نتایج اکثر مطالعات بر میآید دینداری و وجود مفاهیم مشترک مذهبی به عنوان تسهیل کننده و ایجاد کننده تفاهم و حل تعارض ها در روابط درون خانوادگی عمل می کند. لذا با توجه به فرهنگ دینی کشور در درجه اول سوق دادن خانواده های دارای ارزش مذهبی به سوی درمانگران آشنا به مفاهیم دینی و در درجه دوم تربیت روان شناسان با رویکرد های دینی جهت خدمات به این گونه افراد لازم می کند(خدایاری فرد، ۱۳۸۵).
فصل۳
روش شناسی
روش پژوهش:
با توجه به موضوع پژوهش و اهداف آن، روش تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی میباشد. تحقیقات همبستگی شامل کلیه تحقیقاتی است که در آن ها سعی می شود روابط بین متغیر های مختلف با بهره گرفتن از ضریب همبستگی کشف یا تعیین شود.هدف تحقیق همبستگی عبارت است از درک الگوهای پیچیده رفتاری از طریق مطالعه همبستگی بین الگو ها و متغیر هایی که فرض می شود بین آن ها وجود دارد(دلاور،۱۳۸۷). در این تحقیق رابطه بین متغیر پیش بین (نگرش مذهبی) و متغیر ملاک(تعارض زناشویی) مورد مطالعه قرار گرفته است.
جامعه آماری:
جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه زنان متاهل ساکن در جنوب تهران است،که حداقل دوسال از زندگی مشترک آن ها گذشته باشد و دارای حداقل یک فرزند بوده و از نظر تحصیلات حداقل دارای مدرک سیکل ، باشند.
گروه نمونه و روش نمونه گیری :
برای انجام این پژوهش از جامعه مورد نظر ، نمونه ای به حجم ۱۶۰ نفر به صورت خوشه ای تصادفی چند مرحله ای انتخاب شد. از بین مناطق جنوب تهران (۱۶-۲۰) به طور تصادفی منطقه۱۸ و از بین محله های منطقه ۱۸ (شادآباد،شهرک ولیعصر، اسماعیل آباد، فردوس،یافت آباد) شهرک ولیعصر و از بین مدارس ابتدایی دخترانه شهرک ولیعصر مدرسه سمیه به صورت تصادفی انتخاب گردید.
ابزار پژوهش:
پرسشنامه تعارضات زناشویی
ابزار پرسشنامه تعارضات زناشویی میباشد که توسط براتی و ثنایی (۱۳۷۵) تهیه شده است . این پرسشنامه یک ابزار ۴۲ سوالی است که برای سنجیدن تعارضات زناشویی ساخته شده است و هفت بعد از تعارضات زناشویی را می سنجد که عبارتند از کاهش همکاری ، کاهش رابطه جنسی، افزایش واکنش های هیجانی، افزایش جلب حمایت از فرزندان، کاهش رابطه خانوادگی با خویشاوندان همسرو دوستان، افزایش رابطه فردی با خویشاوندان خود، جدا کردن امور مالی از یکدیگر. برای هر سوال ۵گزینه در نظر گرفته شده که به تناسب ۱تا۵ به آن ها نمره داده شده است. حداکثر نمره کل پرسشنامه ۲۱۰ و حداقل آن ۴۲ است. در این ابزار نمره بیشتر به معنی تعارض بیشتر و نمره کمتر به معنی رابطه بهتر است.
بعد همکاری عبارت است از میزان تمایل هر یک از زوجین در توجه به نظرات همدیگرو عدم تمایل به مخالفت و رد کردن بی دلیل نظرات همسر و توافق با هم در زمینههای مختلف،واکنش هیجانی : عبارت است از رفتار هایی از قبیل قهر وخشم و پرخاشگری تهدید و بر انگیختگی هیجان که زوجین هنگام تعارض از خود بروز میدهند.افزایش فردی رابطه با خویشاوندان خود: عبارت است از رفت و آمد های بیشتر با خانواده اصلی و طرح اسرار و مشکلات زناشویی خود با آن ها. کاهش رابطه با خویشاوندان همسر: عبارت است از قهر و قطع رابطه ، بدرفتاری و اهانت به خانواده اصلی و اقوام همسر. جداسازی امور مالی از یکدیگر: عبارت است از عدم توافق در نحوه ی توزیع و مصرف پولی در مضیقه قرار دادن همسر و بی مبالاتی در خرج کردن و تلاش برای اختصاص حساب مالی جداگانه برای خود(قربانی، ۱۳۸۴).
هنجار ها: این پرسشنامه روی یک گروه ۱۱۱ نفری متشکل از ۵۳ مرد و ۵۸ زن که برای رفع تعارض های زناشویی خود به مراجع قضایی و یا مرکز مشاوره مراجعه کرده بودند و نیز یک گروه ۱۰۸ نفری که از بین دو دانشگاه شهر تهران و کارمندان دیپلم و زیر دیپلم شاغل در یک منطقه از آموزش و پرورش تهران انتخاب شده ، اجرا گردیده است. میانگین و انحراف استاندارد نمره کل گروه دارای تعارضات زناشویی و گروه کنترل به ترتیب ۰۶/۱۰۵(۲۸/۲۸) و ۱۸/۵۸ (۷۷/۱۱) است.هنجار ها(نرم) موقت این پرسشنامه بر حسب نمره های استاندارد T برای گرو های مطالعه و کنترل زنان و مردان به تفکیک محاسبه شده است. کسانی که نمره خام آن ها در دامنه ۱۱۴-۷۰ قرار میگیرد(معدل نمره استاندارد T60-40) دارای روابط زناشویی بهنجار هستند و کسانی که نمره خام آن ها در دامنه ۱۳۴-۱۱۵ قرار گیرد(نمره T70-60) دارای تعارض بیش از حد بهنجار و نمره خام بالاتر از ۲۱۰(نمره Tبیشتراز ۷۰) دارای تعارض شدید وروابط شدیداً آسیب پذیر هستند.
برای سنجش پایایی درونی ، همبستگی هر سوال با کل نمره های آزمون در هر مقیاس محاسبه شد. علاوه برآن ، آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه محاسبه شد که برابر برابر ۵۳/ برای هفت خرده مقیاس آن از این قرار است: کاهش همکاری ۳۰/ کاهش ، کاهش رابطه جنسی۵۰/ افزایش واکنش های هیجانی ۷۳/ افزایش جلب حمایت فرزندان ۶۰/ کاهش رابطه خانوادگی با خویشاوندان همسر و دوستان ۶۴/ ، افزایش رابطه فردی با خویشاوندان خود، ۶۴/ و جداکردن امور مالی از یکدیگر ۵۱/ است.
در هنجار یابی مجدد پرسشنامه توسط بشکار (۱۳۸۷) که بر روی یک گروه ۵۰ نفری مراجعه کننده به شورای حل اختلاف شهرستان باغملک انجام شد، آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه برابر ۹۵/۰،برآورد کردهاست. و برای هفت مؤلفه آن به ترتیب ذیل به دست آمد:کاهش همکاری۹۰/۰،کاهش رابطه جنسی۸۲/۰، افزایش واکنش هیجانی۹۵/۰، افزایش حمایت از فرزندان۹۰/۰، افزایش رابطه با خانواده خود۹۵/۰، کاهش رابطه با خانواده همسر۸۵/۰، جدا کردن امور مالی از یکدیگر۹۲/۰،.همچنین در پژوهشی توسط نظری فر (۱۳۸۸)ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه ۷۷/۰ و برای هفت مؤلفه آن به ترتیب کاهش همکاری ۵۵/۰، کاهش رابطه جنسی۴۶/۰،افزایش واکنش هیجانی۵۴/۰، افزایش حمایت از فرزندان۶۰/۰،افزایش رابطه با خانواده خود۶۳/۰، کاهش رابطه با خانواده همسر۴۷/۰، جدا کردن امور مالی از یکدیگر۴۰/۰، به دست آمده است.
