اعتبار
رفتار مؤدبانه
شایستگی
ارتباطات

تضمین

مهارت داشتن کارکنان و توانایی آنها جهت ارتقاء و ایجاد اعتماد در مشتریان

۵

دسترسی
فهم و درک مشتریان

همدلی

مراقبت و توجه خاص کارکنان به مشتریان در هنگام ارائه خدمات

جهت آشنایی بیشتر، پنج بعد کیفیت خدمات در ذیل تشریح شده‌اند (میرزابیاتی، ۱۳۸۷)
الف- عوامل محسوس(ظواهر فیزیکی و ابعاد فیزیکی): این شاخصه دربرگیرنده کلیه تجهیزات، تسهیلات، فضای عمومی سازمان، ظاهر کارکنان، نهایتاً مجراهای ارتباطی می‌شود.
ب- تضمین(قابلیت اطمینان): توانایی ارائه‌ خدمتی که به مشتری وعده داده شده است به صورت صحیح و قابل اطمینان و مداوم، به عنوان مثال مشتریانی که به بخش اورژانس یک بیمارستان مراجعه می‌کنند انتظاراتی نظیر انجام سریع تشریفات پذیرش، توجه و مراقبت خاص و ویژه از طرف کادر پزشکی و غیره دارد. قابلیت اطمینان معیاری از توانایی بخش اورژانس جهت تأمین این انتظارات است. معنای دیگر قابلیت اطمینان عمل کردن به تعهدات اولیه است، یعنی اگر سازمان خدماتی، وعده‌هایی در زمینه خدمات به مشتریان می‌دهد می‌بایست به آن عمل نماید.
ج- پاسخگوئی(مسئولیت‌پذیری): تمایل به کمک کردن و ارائه خدمت به موقع. این بعد از کیفیت بر روی وجود حساسیت از طرف کارکنان نسبت به انجام خدمت، هوشیار بودن در قبال درخواست‌های مشتریان، انتقادات و نظرات مشتریان تأکید دارد. در واقع معیار تعریف مسئولیت‌پذیری، مدت زمانی است که مشتری دریافت کننده خدمت می‌بایست منتظر بماند. با در نظر گرفتن حساس بودن محصول خدماتی و نیز حضور مستقیم مشتری در این خط تولید پرواضح است که هرچه این مدت زمان کوتاهتر باشد رضایت بیشتری را در مشتری ایجاد می‌کند. به‌عنوان مثال، در بخش اورژانس بیمارستان با توجه وضعیت خاص بیمار، طولانی شدن زمان انتظار برای انجام معاینه نارضایتی شدید را در وی و همراهانش ایجاد می‌کند. این زمان معرف مسولیت‌پذیری پرسنلی سازمان است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

د- تضمین(اطمینان خاطر) : این شاخص نشان‌دهنده میزان توانایی و شایستگی پرسنل سازمان برای انتقال حس اعتماد و اطمینان نسبت به انجام خدمات به مشتری است. در صنایع خدماتی که درجه اهمیت بالایی قرار دارد نظیر خدمات درمانی، خدمات حقوقی و غیره این بعد از کیفیت بسیار مهم است.
ه- همدلی (دلسوزی): توجه خاص به مشتری. این شاخص به معنی این است که برخوردی که با هر مشتری می‌شود متناسب با خلق و خوی و به‌طور کل ویژگی‌های شخصیتی وی می‌باشد. به گونه‌ای که مشتریان بپذیرند که برای سازمان خدماتی که به آن مراجعه کرده‌اند مهم بوده و سازمان آن‌ها را درک نموده است. تعریف عملیاتی ابعاد پنجگانه فوق‌الذکر در جدول ۲-۲ آمده است:
جدول ۲-۲: تعریف عملیاتی ابعاد پنجگانه

ابعا پنجگانه

تعریف عملیاتی

ابعاد فیزیکی و ظواهر

– وسایل و تجهیزات مدرن هستند
– ظاهر تجیهزات و تسهیلات فیزیکی مناسب و جذاب است.
– محیط سازمانی و خدماتی تمیز و پاکیزه است.
– ظاهر کارکنان مرتب و آراسته است.

قابلیت اطمینان

– انجام خدماتی که به مشتریان وعده داده شده است.
– تمایل و علاقه‌مندی نسبت به حل مشکلات مشتری
– ارائه صحیح خدمت در اولین دفعه مراجعه مشتری
– ارائه صحیح خدمت در زمان وعده داده شده

مسئولیت پذیری

– ارائه سریع خدمات به مشتری
– اشتیاق کارکنان در ارائه خدمات و کمک به مشتری
– کارکنان برای مشتریان به اندازه کافی وقت دارند.
– وعده زمان انجام خدمت به مشتریان

تضمین

استراتژی عملیات تدافعی در واقع، نوعی خرید زمان در ازای اعطای مکان و پس از آن زمان برای مهیا کردن شرایط مساعد برای حمله از طریق خسته کردن دشمن و سوق دادن آن به ارتکاب اشتباهاتی که آنگاه بتوان از آن به نفع خود بهره برداری کرد، به شمار میآمد. (جانستون،۱۳۹۰: ۳۷۴) بر اساس این مفهوم، در دوره اولیه ضعف استراتژیک، میتوان به عقب نشینیها اتکا کرد و امیدوار بود که دشمن در عمق به دام میافتد یا قدرت آن در اثر تهاجمهای متقابل کوچک در چارچوب دفاع استراتژیک به تدریج تحلیل میرود. به محض این که موازنه نسبی قدرت- در اینجا ترکیبی از متغیرهای انسانی و مادی به نفع ما تغییر میکند، باید به حمله روی آوریم. نقطه پایان این حمله نابودسازی (انهدام) توانایی جنگیدن دشمن است. کل این فرایند- از دفاع استراتژیک تا هجوم استراتژیک، دفاع فعال نامیده میشود. نیاز ابزاری به قالبدهی اقدامات خودمان به عنوان اقداماتی تدافعی و عادلانه- موضعی که جایگاه مهمی برای جلب حمایت و همراهی سیاسی مردمی دارد- لاجرم این اصطلاح را ایجاب میکند. اصطلاح دفاع فعال احتمالا در یک سطح نمادین عمیقتر نیز اهمیت دارد. مفهوم جنگ عادلانه مستلزم آن است که اقدامات تهدیدزای دشمن نه ناشی از وضعیت بیرونی بلکه برخاسته از سرشت ذاتی او و بدین سان از نظر اخلاقی غیرقابل قبول تعریف شود. بر این اساس، ماهیت دشمن، این است که تهدید میکند و ما باید در برابر او از خود دفاع کنیم. (جانستون،۱۳۹۰: ۳۷۶) تغییر جهتگیری از دفاع استراتژیک به تهاجم استراتژیک باید تنها در زمانی صورت گیرد که شرایط نیز مهیا و مساعد باشد، یعنی وقتی موازنه نسبی انواع و اقسام توانمندیها به نفع خودمان تغییر یافته باشد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بنابراین، دفاع فعال از نظر متفکران استراتژیک چین به عنوان یک اصل استراتژیک کلیدی و ایدهای نسبتا جدید محسوب میشود. این ایده راهنمای مهمی در دوران مائو و دنگ بود و در قرن ۲۱ نیز اهمیت خود را حفظ خواهد کرد. به نظر دنگ شیائوپینگ، دفاع فعال فی نفسه و صرفا دفاع نیست بلکه تهاجمات دفاعی را نیز در بر میگیرد. دفاع فعال شامل حمله در برابر حمله دیگران نیز میشود. ژنرال ارشد ارتش چین، وانگ نای مینگ، توضیح میدهد که دفاع فعال متضمن آن است که ماهیت استراتژی نظامی ما نه تنها دفاعی است، بلکه در مواقع لزوم ، فعال نیز میباشد. این امر مستلزم همگرایی ارگانیک دفاع و تهاجم و حصول اهداف استراتژیک دفاعی از طریق حمله فعال است. در شرایط مقتضی، دفاع استراتژیک باید به ضد حمله و تهاجم منجر شود. در این جا مرز بین دفاع و حمله کدر و مبهم است. در واقع دفاع فعال، ضربه اول را منتفی نمیداند. (اسکوبل،۲۰۰۵: ۴)
در مقام نتیجه گیری از این فصل میتوان چنین بیان داشت که چین همواره با تقابل موضوع آرمانگرایی کنفوسیوسی و واقعگرایی روبرو بوده است. همچنان که این موضوع در افکار دنگ نیز مورد توجه است. او و همکارانش دریافتند که اگر بخواهند به آرمانهای خود دست یابند ناگزیر باید واقعیات را نیز بپذیرند. یکی از این واقعیات وجود نظام سرمایه داری و راهکارهای مقابله با آن بود. برای رسیدن به اهداف سوسیالیستی، آنها بایست ابزارهای نظام سرمایه داری را بدست میآوردند. لذا برای آنان هدف، وسیله را توجیه می نمود. درکل به نظر میرسد برای چینیها، پیروزی واقعگرایانه درکنار پیروزی طبق فرهنگ کنفوسیوسی به یک میزان اهمیت دارد. (دلیوس،۱۹۹۴: ۱۱) همچنان که روبرت جی ساموئلسون اخیرا نوشته است: سیاستهای چین منعکسکننده این مفهوم است که «چین نخست… از نظم موجود حمایت میکند و آنرا میپذیرد وفتی که به آن نیاز دارد، در غیر این صورت نقش خود را با قوانین خودش بازی میکند.»
با توجه به مطالب مذکور میتوان بیان داشت که مهمترین مولفه های سیاست خارجی چین متاثر از فرهنگ استراتژیک این کشور به صورت زیر بر شمرده می‌شود:
۱- توقف استقلال‌طلبی و پیشرفت فرایند الحاق (تایوان)، حفاظت و مقاومت در مقابل تهاجم و دفاع از حاکمیت ملی، انسجام سرزمینی و منافع ساحلی (دریایی)؛
۲- حفاظت از منافع مربوط به توسعه ملی، بسط توسعه اقتصادی و اجتماعی در تمام حوزه‌ها و تداوم مسیر منسجم و پایدار افزایش قدرت ملی؛
۳- مدرنیزه کردن دفاع ملی با توجه به شرایط داخلی و روندهای توسعه نظامی در جهان، جهت هماهنگ کردن توسعه اقتصادی و نظامی و نیز بهبود قابلیت‌های دفاعی در عصر اطلاعات؛
۴- تداوم ثبات اجتماعی و نظم عمومی در جهت حفاظت از حقوق و منافع سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آحاد ملت چین؛
۵- تداوم سیاست خارجی مستقل بر مبنای صلح و نیز مفهوم جدید امنیت (بر پایه برابری، اعتماد متقابل، منافع متقابل و هماهنگی)، در جهت نیل به امنیت پایدار در محیط پیرامونی و بین‌المللی. ( شریعتی نیا، ۱۳۸۳)
بدین ترتیب در نتیجه بحث میتوان گفت که فرهنگ استراتژیک چین از یک فرهنگ استراتژیک ستیزه جویانه به سمت یک فرهنگ استراتژیک همکاری جویانه و صلح طلبانه تغییریافته است. لذا، هم زمان، همان طور که فرهنگ استراتژیک چین در حال تغییر است، رهبران این کشور نیز هر چه بیشتر به سمت پذیرش هنجارها و ارزشهای لیبرالیسم پیش می روند. مکانیسمی که در این رابطه مد نظر است، تنها بحث منابع مادی نیست. بلکه منظور پروسه ای از جامعه پذیری است که بازتابی از میل چین برای مطرح شدن به عنوان یک کشور مدرن و پیشرفته است. علاقه چین به ورود به انواع سازمان های بین المللی نشان از آن دارد که رهبران چین بیش از پیش به محرک های اجتماعی حساس شده اند و از اینکه دوباره در این نظام منفور باشند، می ترسند. این در حالی است که در چند سال گذشته رهبران چینی از ترس آنکه مبادا اصول این نهاد ها آزادی عملشان را سلب کند، از عضویت به آن ها سر باز می زدند. مشارکت و تغییر هنجارها، به طور دو طرفه، توانمندتر میشوند. هر چه چین بیشتر در نهاد های منطقه ای و جهانی مشارکت داشته باشد، باورها و انتظارات رهبران این کشور نیز بیشتر از همیشه با اصول و قواعد آن نهاد ها خود را سازگار می کنند. (فردبرگ،۲۰۰۵: ۴۵-۷)
نمودار مولفه های شکل دهنده به فرهنگ استراتژیک چین را به شکل زیر میتوان ترسیم نمود.
فرهنگ استراتژیک چین
سطح نظامی
سطح ملی
صلح امری با ارزش است.
ادراک تهدید
هدف اصلی استراتژی رسیدن به اهداف است
چین به لحاظ فرهنگی برتر است.
ماموریت نظامی چین حفاظت از تمامیت ارضی است.
جایگاه ملی چین، پادشاهی میانه است.
دفاع فعال
چین باید داخل را متحد کند و ازمداخلات خارجی رها شود.
جنگ عادلانه
گرایش به تمرکز گرایی در عرصه تصمیم گیری
اگرکسی به ما حمله نکند ما نیز حمله نمیکنیم
جنگ هزینهبر، مخرب و منجر به اختلاف ونفاق داخلی میشود.
بی اعتمادی به سایر کشورها
هرگز به دنبال هژمونی نباشید.
فصل پنجم: فرهنگ استراتژیک و سیاست خارجی چین در خاورمیانه
گفتار اول: فرهنگ استراتژیک و سیاست خارجی چین
فرهنگ خصوصا در کشوری مانند چین با تمدن باستانی و سنت استراتژیک که به هزاران سال پیش باز میگردد، عتصری قدرتمند و با نفوذ محسوب میشود. بر همین اساس، میتوان از این مقوله جهت ارزیابی مشی استراتژیک چین بهره برد. اندیشمندان و سیاستگذاران چینی مکررا اظهار میدارند که رفتار و سیاست گذشته و حال آنها مشروط به فلسفه سنتی خاص چین در مورد روابط بین الملل است. یکی از متفکران نظامی چینی، ژنرال لی. جی. جان، معاون پیشین آکادمی علوم نظامی، استدلال میکند که فرهنگ ریشه و بنیان استراتژی است. تفکر استراتژیک در فرایند تاریخ تحول خود به درون فرهنگ یک کشور یا ملت راه مییابد. فرهنگ استراتژیک هیچ کشور یا ملتی نمیتواند جز حاصل سنتهای فرهنگی باشد که به شیوهای ناخودآگاه و پیچیده تعیین کننده استراتژی است. در واقع نخبگان چینی بر این باورندکه فرهنگ، تاثیری اساسی بر رفتار استراتژیک کشورها دارد. بر این اساس، برداشت چین از سایر کشورها نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. چنین برداشتی، مشروط به تفسیر چین از فرهنگ دیگران است. تصاویر فرهنگی سایر کشورها، به ویژه تصاویر فرهنگهای استراتژیک کشورهای دیگر، تاثیر قابل ملاحظه ای بر ارزیابی چین از تهدیدهای بالقوه و بالفعل در محیط بین الملل دارد.
به طور اصولی، در رفتارهای خارجی است که یک دولت تمامیت تاریخی خود را که ملت نیز بخشی از آن- و بخش مهمی- میباشد، تجلی میدهد، بویژه در جنگ، این تجلی به کمال میرسد. تمامیت حضور ملت در اقدامهای دولت از شاخصه های دوران جدید است و مشخصا از جنگ اول به این سو، در رفتارهای خارجی اغلب دولتها، میتوان توانایی های یک ملت را به عنوان پشتوانه آن رفتارها در نظر آورد. سیاست خارجی چین نیز به گونهی خاص خود، مصداقی از این واقعیت است. به طور مشخص، چین کشوری است که هنگام سخن گفتن از تاثیر عوامل فرهنگی بر سیاست خارجی، اغلب مورد اشاره قرار میگیرد. هویت در حال احیای جامعه و سیاست چین به خوبی مفاهیمی همچون ناسیونالیسم، فرهنگ کنفوسیوسی، نوعی گرایش غیرهجومی به تغایر از اقوام بیگانه و به ویژه غربیها، مصلحت گرایی ، ماده گرایی فلسفی (گرایشهای شدید این جهانی همچون رفاه، دارایی و غیره) را شامل میگردد. این هویت در حال احیاء بدون تغافل از پایبندی به استلزامات توسعهی اقتصادی، به تعبیری، ماهیت تاریخی سیاست خارجی چین مدرن را ایجاد کرده و در همین عرصه نیز خود را جاری میسازد. تقریبا بر حسب اجماع در چین، سیاست خارجی تداوم فرهنگ و تمدن این کشور است، کشوری که به گفتهی لوسین پای نه ملت- کشور، که یک کشور- تمدن است. در یک کلام، سیاست خارجی چین مبتنی بر ویژگیهای فرهنگی و قومی غلیظی است. یک سیاست خارجی از این گونه، بی شک مبتنی بر طرز تلقیها و برداشتهای خاص و تعیین کنندهای نسبت به جهان خارج و سیاستهای بین المللی است. اگر دیدگاه های اساسی و پایدار در سیاست خارجی چین، قدرتمندانه از سابقهی فرهنگی و قومی این کشور ناشی میشود، پس میتوان اندیشیدکه در درازمدت پیکره یا نظامی از تلقیات خاص چینی نسبت به جهان خارج پدید میآید.
هم چنانکه پیش از این نیز گفته شد، فرهنگ استراتژیک چین از فرهنگ سنتی ۵ هزار ساله چین سرچشمه گرفته و اخلاق ملی و ارزش و احساس روانی خاص ملت چین را منعکس می کند. هسته عمده فرهنگ استراتژیک سنتی چین مفاهیم “صلح هماهنگ” و “میانه روی” است. اولی بر «صلح ولی یکسان نبودن» و همزیستی تأکید کرده و با جنگ و لشکرکشی مخالفت می کند؛ دومی طرفدار «بی طرفی » ، «نه گذشتن و نه رسیدن» بوده و بر اصل اخلاقی «آنچه به خود نمی پسندی، به دیگری روا مدار» تأکید میکند. دکترین “میانه روی” تعیین میکنند که خصلت فرهنگ استراتژیک و ماهیت فلسفه دیپلماسی چین حتما وحدت ، صلح طلبی ، ایده آلیسم و اخلاق است. در دوران معاصر ، هر چند مبارزات صد ساله چین علیه امپریالیسم و استعمار برای استقلال و یکپارچگی کشور ، دارای عوامل فرهنگ جنگی بود ، ولی روحیه فرهنگ استراتژیک سنتی چین و ژن فرهنگی آن از بین نرفت. پس از تأسیس چین جدید در سال ۱۹۴۹، بویژه پس از تنظیم استراتژی کشوری در سال ۱۹۷۸، صلح طلبی و ایده آلیسم و اخلاق گرایی در فرهنگ استراتژیک چین مجددا برجسته شد. فرهنگ چین پس از آزمایش سخت تاریخی و اصلاح ایده های معاصر، هم فرهنگ سنتی و هم تحولات معاصر را نشان می دهد. «۵ اصل همزیستی مسالمت آمیز»، سیاست خارجی چین مبنی بر «حسن همجواری، آرامش همجواری و ثروتمندی همجواری»، طرح و توسعه عقیده امنیت جدید چین، همه نشانگر برگشت فرهنگ سنتی چین در زمان معاصر است. بویژه ایده جدید مطرح شده در سالهای اخیر از سوی محافل استراتژیک چین مبنی بر”صلح و پیشرفت”، روشنگر تحول و نوسازی فرهنگ استراتژی سنتی چین در زمان معاصر است. در حال حاضر، وظیفه عمده محافل استراتژی چین این است که بر اساس فرهنگ استراتژی سنتی چین، بر طبق نیازهای اوضاع جهان کنونی و رشد چین در حال توسعه، تا حد امکان منابع فرهنگ استراتژی سنتی چین را جمع آوری و تنظیم کنند تا فرهنگ استراتژی و ایده دیپلماسی چین نه تنها چین را برای رسیدن به هدف استراتژی چین در حال توسعه هدایت کند، بلکه بتواند خدمات شایسته خود را برای نوسازی اصول اساسی روابط بین المللی کنونی ارائه دهد. فرهنگ چین نیز باید ارزش های عدالت، برابری، انصاف را افزایش دهد تا فرهنگ چین در جهان عمومی گردد. (جیان بو،۲۰۰۶)
از منظر دکترین فرهنگی مین (Mean) ، یعنی فلسفه سنتی چین درباره چگونگی استفاده از قدرت و نفوذ، یکی از ارزش‌های اصلی و مهم در فرهنگ چین است. ماهیت دکترین مین روابط متوازن انسان و انسان، انسان و جامعه، انسان و طبیعت و روابط متوازن میان کشورها محسوب می‌شود. تحقق و فعلیت بخشیدن به دکترین مین برمی‌گردد به سازگاری سیاه و سفید، ین (yin) اصل مونث یا منفی در طبیعت و یانگ (yang) اصل مذکر یا مثبت در طبیعت، چپ و راست، خیر و شر، آنها و ما. بر اساس دکترین مین، کمال مطلوب زمانی است که همه طرف‌ها به یک برابری مقبولی برسند. در بستر روابط بین‌الملل، دکترین مین به جهانی اشاره می‌کند که وحدت تضاد نه صلح مطلق یا آشوب مطلق را با آغوش باز می‌پذیرد. کنفوسیانیسم بر روابط دوستی و صمیمانه کشورها با یکدیگر تاکید می‌کند و معتقد است که مهربانی و محبت پادزهر سنگدلی و قساوت است. بنابراین، روابط متوازن می‌تواند با منافع تجاری میان کشورها حفظ شود. (قهرمان پور بناب،۱۳۹۰: ۱۷۸)
بنابراین، مورد چین نشان میدهد که فرهنگ استراتژیک متغیر بیاهمیتی در تحلیل رفتار استراتژیک نیست. چرا که، حداقل درمورد چین، مجموعه دراز مدت، عمیقا دیرپا وکم و بیش منسجمی از مفروضات در مورد محیط استراتژیک و بهترین ابزارهای مواجهه با آن وجود دارد. وانگهی، به نظر میرسد این مفروضات درادوار تاریخی گوناگون نیز تاثیر چشمگیری بر انتخاب استراتژیک کلان دارند. این مفروضات نظامی باوری در تمام نظامهای دولتی در تاریخ چین- از دوره آنارشیک دولتهای در حال جنگ گرفته، تا نظام دولتی سلسله مراتبی امپراتوری چین و دوران پس از جنگ سرد که وابستگی متقابل بیش از پیش تقویت میشود- پابرجا ماندهاند. در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، حتی وقتی اقتصاد چین هر روز بیش از پیش در درون اقتصاد جهانی ادغام شده است، حتی وقتی نهادهای اقتصادی بین المللی نقش فزاینده ای در پیشبرد استراتژیهای توسعه چین ایفا میکند و حتی وقتی چین با کمخطرترین محیط تهدید از سال ۱۹۴۹ روبهروست، قواعد قدرتمداری متصلبانه در تصمیم گیری همچنان رویکرد مسلط رهبری (رهبران) چین در سیاست خارجی و امور امنیتی به شمار میآید. رویکردهای چین در قبال مسائل جهانی از قبیل کنترل تسلیحات، محیط زیست و حقوق بشر نیز همچنان تحت سیطره قواعد و سواری رایگان در حوزه تصمیمگیری است. رهبران چین علنا اذعان میکنند که هدف چین در پیشبرد توسعه، بهرهمندی از «یک دولت غنی و یک ارتش قوی» است. (جانستون،۱۳۹۰: ۳۹۷) چرا که چین خود را کشوری میبیند که برای نسلها توسط قدرتهای غربی و ژاپن استعمار و اشغال و تحقیر شده است. این احساس بسیاری از مطالبات اکنون آن را، تلاشی برای دور شدن از این موقعیت ضعیف میداند که در پی ایجاد قدرت جامع و دستیابی به جایگاه شایسته جهانی است. رشد اقتصادی، فرصتی بود که به تدریج اعتماد به نفس آنها را افزایش داد و آنان برای اولین بار در تاریخ مدرن میبینند که فرصتی برای رسیدن به قدرتهای غربی و تجدید گذشته باشکوه چین و محو خاطره یکصد سال سرافکندگی (۱۹۴۹ تا ۱۸۳۹) را با تبدیل شدن به قدرت جهانی بزرگ دارند. (شفیعی و نژاد زندیه، ۱۳۹۲: ۱۶۱) از این منظر، سیاست خارجی چین گویای خونسردی، در کنار اشتیاق به جبران حقارت است. این جمله بلادورت، توسط محققین دیگر نیز تکرار شده است: «چینیها خونسردند و نقطه جوش بالایی دارند. آنها میتوانند خشم خود را تا قرنها نگه دارند و در لحظه مناسب آن را تخلیه نمایند» اصطلاح مشهور «یکصدسال حقارت» به خوبی مفهوم تداوم را در خود نهفته دارد. هم اکنون تمایل به رفع این مشکل، روح سیاست خارجی چین را شکل میدهد. در سطح داخلی، این حافظهی تاریخی موجبات تحکیم قدرت دولت را فراهم میآورد و از این منظر پیگیری هدف بزرگ رفع حقارتهای داخلی بازتولید میگردد. میتوان به عنوان نتیجه گیری این عبارت بلادورت را آورد که مائو و رهبران نسل اول حزب کمونیست چین، در طول ۴۰ سال پرفراز و نشیب به خوبی توانستهاند وجهه نظرهای آکنده از سوءظن به غرب را در ذهن جوانان چین جاودانه سازند. این جاودانگی به نوبهی خود در خدمت سیطره طلبی فرهنگی چینی قرار گرفت. به واقع مشی مشهور ضد سلطه طلبی در روابط بین الملل، در خدمت الهام هژمونیگرایی فرهنگی است. (طاهایی و اتابکی،۱۳۷۴: ۹۲)
از گذشته چینی ها، میل به نوعی سلطه فرهنگی بر مناطق شرقی آسیا، الهاماتی برای رهبری مسائل جهانی، مصلحت گرایی، عزم تمایل به ارزشهای بیگانه و تحقیر آنها، گرایش به تحسین اعصار زرین تاریخ چین، میل به اعاده مرکزیت اقتصادی سنتی چینی، سنت اطاعت از فرمانروا و بخشی گرایشهای دیگر باقی مانده است. بی شک این تمایلات برای مائو نیز میراث قدرتمندانهای بودند. اگر بپذیریم که در عرصه سیاست داخلی، دنگ به سوی آزادسازی توانایی های بالقوه جامعه و فرهنگ چینی به پیش رفت، میتوان پذیرفت که در عرصه سیاست خارجی نیز امکان تعیین کنندگی تلقیات سنتی چین وجود دارد. بویژه اینکه میدانیم، حساسیت به تحولات سیاسی کشورهای کوچکتر شرق آسیا، بدبینی به غرب، تمایل به اعادهی سرزمینهایی که از کف رفته محسوب میگردد، نگرش آیینی سوءظن به معاهدات دو و چندجانبه که ویژگی اصولی «استقلال سیاست خارجی» را ثمر میدهد، ارجاع چینیهای داخل و خارج به احساس کهن ملی و جلب توجه آنان به سرزمین کهن پدری در هر پیام مهم سالانه، بسیاری میراثهای کهن دیگر برای سیاست خارجی چین باقی مانده است، میراثهایی که بعید به نظر می رسد از میان بروند. (طاهایی و اتابکی،۱۳۷۴: ۹۵)
مائو در دورهی سی سال قبل از اصلاحات، در اجرای سیاست خارجیاش نتوانست به اهداف دیرینه چینیها جامه عمل بپوشاند. مائو تا ابتدای دهه ۱۹۷۰ با عمل کردن به سیاستهای انزواگرایانه و خودکفایی ملی، چین را از جهان خارج جدا کرده بود. به خصوص با حمایت از بعضی نهضتهای آزادیبخش و حرکتهای کمونیستی در جهان، زمینه دشمنی بسیاری از کشورهای دور و نزدیک را فراهم کرده بود. در این میان انقلاب فرهنگی نقش ویژهای در شکست دیپلماسی چین در جهان داشت. کشورهای همسایه، چین را قدرت دخالت کننده و تهدید کننده جدی برای خود میدانستند. کشورهای بزرگ و صنعتی نیز با تردید و بدبینی به اهداف سیاست خارجی چین روبرو شدند. زیرا در این دوره مائو نتوانسته بود در بازگرداندن ماکائو، هنگکنگ و تایوان به دامان سرزمین مادری موفق باشد.
بنابراین ایجاد تحولات و اصلاحات از ضروریات سیاست خارجی چین بود. برخی بر این باورند، سنگ بنای تحولات سیاسی و اقتصادی چین از اقدامات چوئن لای گذاشته شد. چوئن لای در اواخر دهه ۶۰ و یا ۷۰ میلادی در پی آن شد تا روابط چین با غرب را متحول کند و تلقیات منفی غرب نسبت به چین را تغییر دهد و نسل بعدی رهبران بعد از مائو این راه را ادامه دادند. وی معتقد بود چین باید قدرتمند باشد و بایست تضادهای چین را از سطح امنیتی به سطح سیاسی در عرصه بین المللی رساند. به این معنا که هیچ کشوری نباید احساس خطر امنیتی نسبت به چین داشته باشد.
بدین ترتیب، چین که به تازگی از چند دهه انزوای بین المللی خارج شده بود، سعی میکرد خود را از تبعات عقده های حقارت برهاند، از اینرو به دنبال نقشی منطقه ای و بین المللی برای خویش است که بیانگر وزنش بوده و منعکس کننده اهدافش باشد. جون گیتنگز که یک مورخ است در این رابطه می گوید : پکن مدتهای مدید نشانگر قدرتی بالفعل بود و نقشی را ایفا می کرد که در بیشتر اوقات پایینتر از وزن حقیقی خویش در سیاست های بین المللی بود.
به هر ترتیب، هیئت حاکمه بعدی نیز، دگرگونی روابط چین با جهان خارج را مهمترین بخش اصلاحات خود قرار داد. ایجاد اعتماد و پذیرش قاعده های حاکم بر نظام بین المللی برای جذب سرمایه، تکنولوژی و دانش مدیریت جهان خارج مهمترین کاری بود که سیاست درهای باز دنبال میکرد. این افراد اعتقاد داشتند که میزان قدرت و نفوذ کشورها بستگی به قدرت اقتصادی و برتری تکنولوژیک دارد. به همین دلیل، دستیابی به پیشرفتهای علمی- تکنولوژیک و توسعه قدرت کشور را هدف عمدهی چین قرار دادند و در همین راستا بود که سیاست خارجی چین بعد از وحدت ملی در صدر الویتهای این کشور قرار گرفت. استدلال دنگ این بودکه اگر نتوانند توانایی اقتصادی، صنعتی و فناوری خود را بالا ببرند، نه تنها قادر به رقابت در صحنه سیاست جهانی نخواهد بود، بلکه فرصت تبدیل شدن به یک قدرت سیاسی و نظامی را نیز از دست خواهند داد. (کوهکن،۱۳۸۷: ۵۰ و۵۱) به این ترتیب، دنگ شیائو پینگ، با ارائه نظریه «سیاست دربهای باز» و ضرورت گرفتن تکنولوژی و علوم از خارج که به منزله زیربنای قدرت ملی چین بود، باعث برتری اقتدار اقتصادی بر قدرت عقیدتی شد. دنگ استدلال کرد که پیشرفت اقتصادی در سرنوشت و آینده چین عامل اساسی به حساب میآید. (کوهکن،۱۳۸۷: ۴۷)
پس از دنگ شیائوپینگ، تحلیلگران چینی نیز معتقدند که عوامل استراتژیک در روابط بین المللی رو به کاهش گذاشته و قدرت اقتصادی و برتری تکنولوژیک قدرت و نفوذ کشورها را تعیین خواهد کرد. تاکنون، توانایی نظامی و اهمیت ژئواستراتژیک چین از عوامل اصلی قدرتمندی و اعتبار آن کشور به شمار میرود. بنابراین، امروزه هدف عمده جمهوری خلق چین دستیابی به پیشرفتهای علمی و تکنولوژیک و توسعه قدرت اقتصادی کشور است و بدین منظور، رهبران چین مایلندکه سیاست خارجی مستقل خود را با شرایط متحول جهان تطبیق داده، همکاریهای اقتصادی، علمی و تکنولوژیک با کشورهای پیشرفته را در راس ارجحیتهای سیاست خارجی قرار دهند تا به آرمان و آرزوی خود برای قدرتمندی چین تحقق بخشند. (دفتری،۱۳۷۰: ۳۴۶)
بنابراین، اصلاحات چین ریشه عمیقی در داخل کشور داشت و بدون اثرپذیری از نیروهای خارجی شروع شده بود. روشن است که از یک سو، برداشت ذهنی رهبران چین از تصویر بین المللی آن کشور و از سوی دیگر جایگاهی که آنها برای کشور خود در نظام بین الملل انتظار داشتند، در تغییر نگرش آنها برای بدست آوردن موقعیت جهانی مطلوب و انجام اصلاحات تاثیر بسزایی داشت. اعتقادبه برپایی دوباره امپراتوری بزرگ چین که در گذشته بخشهای وسیعی از قاره آسیا را دربرمیگرفت، جزو آرزوهای رهبران چین است. آنها به برتری و اصالت فرهنگی، تمدن دیرینه ومردم چین اعتقاد داشته و پیروزی بر دیگر ملتهای شرق آسیا را طبیعی میشماردند. چینیها خود را قربانی استعمار ژاپن و غرب دانسته و رهایی از استعمار را جزو افتخارات تاریخی خود میدانند. (داربیشر،۱۳۶۸: ۳۷-۳۴)
بدین ترتیب،کانون نظری و استراتژیک چین،کسب قدرت اقتصادی است و اینکه چین، حداقل در منطقه آسیا جایگاه اول را داشته باشند و آمار و ارقام هم نشان می دهد که در این راه با جدیت گام بر می دارند. سیاست چینی ها بر مبنای بهره برداری وسیع از امکانات بین المللی به منظور متحول کردن چین است. سیاست خارجی هر کشوری باید به نفع مردم آن کشور باشد. هر سخنی، اقدامی، رابطه ای که هر کشوری در صحنه بین الملل انجام می دهد و هر سرمایه گذاری خارجی که دولتی انجام می دهد، باید به نحوی به نفع ملت خودش تمام شود. سیاست خارجی ادامه سیاست داخلی یک کشور است. ابتدا بایست اولویت ها در داخل یک کشور مشخص شود سپس بر اساس آن اولویت ها، سیاست خارجی پیگیری شود. چینی ها هنرمندانه دیپلماسی همزیستی مسالمت آمیز و بهره برداری جدی از امکانات بین الملل را در پیش گرفته اند. با این اوصاف چینی ها با در دست داشتن ابزار اقتصادی به عنوان ابزاری برای کسب قدرت در عرصه جهانی، قصد دارند که به یک قدرت برتر و بازیگر اصلی در نظام بین المللی مطرح شوند. برای بازیگر شدن در سطح جهانی نیز الزاماتی مورد نیاز است. یک کشور هم به ابزار اقتصادی وهم به ابزار نظامی نیازمند است تا بتواند کار سیاسی انجام دهد. در واقع برای قدرتمند شدن نیازمند به دو استوانه نظامی و اقتصادی هستیم. اما چینی ها امروزه ظرفیت کار نظامی درازمدت در جهان را ندارند و مبنای استراتژی نظامی آنها بازدارندگی است .
اما در بعد اقتصادی، چین از جمله قدرتهایی است که موقعیت آن با سرعتی شگفت انگیز در سیاست بین الملل ارتقا مییابد. دو دهه رشد اقتصادی سریع چین، موقعیت راهبردی و سیاست خارجی این کشور را باز تعریف کرده است. رشد اقتصادی شتابان و تولید گستردهی ثروت در ترکیب با نوسازی نیروی نظامی، باعث گردیده است تا این کشور به گونهای روزافزون بر قدرت، وزن و نقش خود در سیاست بین الملل بیفزاید. این قدرت رو به تزاید، نیازمند آن است که به نفوذ در عرصه های گوناگون سیاست بین الملل تبدیل شود. کاری که چینیها مشغول انجام آن هستند. در حال حاضر رهبران چین سیاست انطباق با جهان پس از جنگ سرد را با شدت بیشتری نسبت به سالهای پیش دنبال میکنند. هدف آنها از عملگرایی در حوزه های گوناگون، مقابله با چالشهای بین المللی فراروی هدف اصلی چین، یعنی تبدیل شدن به قدرت بزرگ در قرن ۲۱ است. بر این مبنا، از جمله عوامل تاثیرگذار بر رشد و توسعهی چین، بی شک سیاست خارجی است تا حدی که میتوان گفت اگر تغییر در سیاست خارجی این کشور در ابتدای دوران اصلاحات و سیاستهای درهای باز رخ نمیداد، روند توسعهی کشور با مشکلهای بنیادین مواجه میشد. در این دوران، چین اصول جدیدی را در سیاست خارجی خود به کار گرفت که به پنج اصل همزیستی مسالمت آمیز مشهور شدهاند و عبارتند از:
۱-احترام متقابل به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها
۲-اصل عدم تجاوز
۳-برابری و نفع متقابل
۴- عدم مداخله در امور دیگران
۵-همزیستی مسالمت آمیز با همهی کشورها
با طراحی این پنج اصل به عنوان چراغ راهنمای سیاست خارجی چین از دوران اصلاحات تاکنون و پایبندی عملی به آنها، چینیها توانستهاند محیط منطقهای و بین المللی را مناسب رشد و توسعه خود سازند. به بیان دیگر، سیاست خارجی این کشور، نقش بسترساز توسعه را ایفا کرده است. (سلیمانی،۱۳۸۹: ۱۹۹ و ۱۹۸)
چین نیز مانند هر دولتی، برای رسیدن به اهداف خویش در صحنه‌های داخلی و خارجی، نیازمند تدوین استراتژی کلان ملی است تا در پرتو آن بتواند در پاسخ به شرایط متغیر محیطی، استراتژی‌های خرد را از دل آن استخراج کرده و بر محیط اعمال نماید. استراتژی کلان چین (اگر چه هیچ‌گاه به طور رسمی اعلام نشده) مانند هر دولت دیگری متأثر از تجارب تاریخی، منافع سیاسی، فرهنگ استراتژیک و محیط ژئواستراتژیکی آن کشور است. چینی‌ها استراتژی کلان خود را بر مبنای سه محور مرتبط با هم شکل داده‌اند:

• گرایش بیش از حد به عوامل مادی

• برخورد خرده فرهنگ ها(رحمت:۱۳۹۱، ۷۷).

«نکته حائز اهمیت اینکه در میزان خشونت های شهری، همواره رابطه ای میان قشر جامعه و نوع کار وجود داشته است، بدین سان که بالاترین میزان شرارت ها در بین نوجوانان طبقه کارگر می‌باشد، از طرفی اغلب جرایم و خشونت‌ها به وسیله افرادی صورت می‌گیرد که در مشاغل بی ارزش جامعه به خدمت گرفته شده اند(شکویی :۱۳۷۰، ۴۹).
باشد بررسی میزان جرم و جنایت در رابطه با ساخت اجتماعی، بخش دیگر مطالعات ارتباط محیط وجرم در این دوره را تشکیل می‌دهد برخی نتایج این بررسی ها را نشان می دهد:

• محلاتی که در آنها تعداد افراد مجرد بیشتر است رقم جرم وجنایت نیز بالا است.

• در محلاتی که همسایگان نسبت به یکدیگر آشنایی دارند میزان جرم و جنایت پایین می‌آید.

• افزایش جرم با افزایش تراکم جمعیت در محلات شهری رابطه مستقیم دارد و این به ویژه در محلات عقب مانده شهری،کاملأ صادق است(رحمت:۱۳۹۱، ۷۸).

در سال ۱۹۷۱«جفری»^[۱] نخستین کسی بود که عبارت پیشگیری از جرم و جنایت از طریق طراحی شهری را به کار برد. به نظر جفری، جامعه شناسان به میزان قابل توجهی در عوامل اجتماعی مؤثر بر جرم مانند محرومیت، تأثیرات فرهنگی، خانواده،…اغراق کرده‌اند و به عوامل بیولوژیکی و محیطی توجهی نداشته‌اند. او بر فرصت‌هایی که محیط در اختیار بزهکاران قرار می‌دهد تأکید داشت و جرایم گوناگون را ناشی از این فرصت های محیطی می‌دانست(غرایاق زندی: ۱۳۹۱، ۱۴).
در سال۱۹۷۳«اسکارنیومن» دیدگاه فضای قابل دفاع را مطرح کرد. نیومن مستقیماً تغییرات طراحی را به کاهش جرایم مرتبط کرد. اومفهوم فضای قابل دفاع را توسعه داد به طوری که مکان ها و فضاها در شهر را مدنظر قرار می‌داد تا در معرض مشاهده وکنترل محلی باشند و از وقوع جرایم فرصت طلبانه جلوگیری شود(میرخلیلی:۱۳۸۷، ۳۰۳).
بامطالعات، جفری و نیومن راه برای پژوهش‌های بیشتر هموار شد و بعد از آن پژوهشگران بسیاری در این رابطه به مطالعه و بررسی پرداختند. «گرینبرگ» و«کوگلز» مطالعاتی در خصوص رابطه میان میزان جرم وخصوصیات فیزیکی وکاربری زمین در آتلانتا انجام دادند.آن ها دریافتند که موقعیت اقتصادی ـ اجتماعی واحدهای همسایگی و کاربری زمین مثل مناطق صرفأمسکونی در مقابل نواحی مختلف(مسکونی وتجاری) باعث بروز میزان‌های خاصی از ناهنجاری های اجتماعی می شود. (کلانتری و قزلباش: ۱۳۸۸، ۷۸).

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

«پل برانتینگهام» و«پاتیریشا برانتینگهام» براساس پژوهشی که در سال۱۹۸۱در خصوص توزیع فضایی جرم با توجه به نوع کاربری‌ها در شهرها انجام دادند. دریافتند فعالیت‌های غیرقانونی بیشتر در نزدیکی خطوط اصلی حمل و نقل و شاهراه‌ها متمرکز است. همچنین در مسیرهای بین میادین وچهار راه‌ها که دارای عملکردهای گوناگونی هستند. میزان بسیار بالایی از جرایم اتفاق می‌افتد(عبدالهی حقی:۱۳۸۹، ۳۳۶).
در سال ۱۹۸۵«والتر میلر» در زمینه جرم و جنایت در رابطه با شرایط اجتماعی چنین می‌نویسد: نوجوانان طبقه سوم و قشر پایین جامعه با احساس شکاف عمیق میان خود و امکانات مرتکب جرم می‌شوند، چرا که این طبقه در آرزوی یک زندگی خوب دسترسی به امکانات طبقه دوم را غیرممکن می‌دانند و خواه ناخواه به سوی انواع جرم ها کشانده می‌شوند(شکویی:۱۳۷۰، ۴۷).
این یافته ها کمک مؤثری به پیشگیری از جرم از طریق طراحی مناسب تر محیط ها همراه با امکان کنترل اجتماعی و نظارت غیر رسمی شهر، شناسایی کانون های جرم خیز و کنترل بهتر این مکان‌ها وتغییر آن‌ها به فضاهای مقاوم در برابر جرم کرده است. در این میان پیشرفت ها فنی ابزارهای پژوهش جغرافیا طی سال‌های اخیر موجب شد تا پژوهش‌های جغرافیای جرایم شهری وارد عرصه نوینی در زمینه پژوهش برنامه‌ریزی پیشگیری و مقابله با بزهکاری شود.
۲-۲- تقسیم بندی جرایم بر اساس تأثیر محیط بر آنها
در پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیط فیزیکی به جای پرداختن به انگیزه ها و سائقه ها که تغییر آنها تقریباً غیر ممکن است و دست کم نتیجه گیری از آنها سهل الوصول نیست، به بستن راه های دستیابی مرتکب به موضوع جرم و بزه‌دیده یا به افزایش زحمت و خطر برای مرتکب می پردازد تا راه حل عملی برای پیشگیری از جرم ارائه نماید(صفاری:۱۳۸۰، ۲۹۸).
برخی از پژوهشگران بیان کرده اند که این نوع پیشگیری اثری موقت دارد. بدین معنا که فقط در زمان و مکان اجرا اثربخش است و فراتر از آن مؤثر نیست. این گروه عقیده دارند که این رویکرد به طور کامل احتمال ارتکاب جرم را از میان نمی‌برد، بلکه تنها موجب می‌شود که مجرمان احتمالی در آن موقعیت مرتکب بزه نشوند. ولی اگر در زمان و مکانی دیگر، موقعیتی دیگر فراهم شود مرتکب جرم می‌شود(شیری:۱۳۸۹، ۲۵).
این همان چیزی است که اصطلاحاً به آن جابجایی گفته می‌شود. جابجایی جرم یک ایراد اساسی در این نوع از پیشگیری است. چنانچه خواهان پیشگیری همه جانبه و فراگیر از جرم در جامعه از طریق محیط فیزیکی باشیم باید تمام جوانب و سطوح در نظر گرفته شود و تنها به پیشگیری مقطعی آن هم در مناطق جرم خیز اکتفا نکنیم. تجزیه و تحلیل هر وضعیت به صورت دقیق قبل از تصمیم گیری به هرگونه مداخله از اهمیت ویژه ای برخوردار است»(میرزایی:۱۳۸۹، ۵۰۰).
برای رسیدن به این سطح، قبل از هر چیز لازم است به شناخت کامل و دقیق در مورد انواع جرایم و مجرمین بپردازیم. سؤالی که در اینجا مطرح است این است که آیا می‌توان در مورد هر جرمی از طریق طراحی محیط فیزیکی به پیشگیری از جرم نایل شد؟ مثلأ در مورد جرمی مانند صدور چک بلامحل، خیانت در امانت و یا جعل، طراحی محیط فیزیکی می‌تواند مؤثر واقع شود؟ سؤال دیگری که باید مورد بحث قرار گیرد این است که آیا طراحی فیزیکی می‌تواند در مورد کلیه مجرمین مؤثر باشد؟ به عنوان مثال آیا طراحی فیزیکی در مورد کسی که به قصد انتقام مرتکب قتل شود، می‌تواند مؤثر باشد؟ و بالاخره اینکه آیا طراحی فیزیکی در مورد جرائم غیرعمدی نیز می‌تواند مؤثر باشد؟ قبل از بحث پیرامون سؤالات مذکور ابتدا ایراد جابه جایی را که به این نوع پیشگیری مطرح است مورد بررسی قرار می دهیم:
۲-۲-۱-جابجایی جرم
منتقدان پیشگیری محیطی بارها ادعا کرده اند که این نوع از پیشگیری موجب جابجایی جرم از یک مکان به مکان دیگر می‌شود. اگر این ادعا درست باشد، اقدامی که من برای پیشگیری از جرم در حیاط پشت خانه ام انجام می‌دهم صرفأ موجب افزایش خطر در حیاط پشتی خانه شما خواهد شد(فلسون و کلارک:۱۳۸۸، ۱۷۳).
گردن تراسلر معتقد است جابجایی به پنج شکل امکان پذیر است، جابجایی در وقت ارتکاب جرم، جابجایی در محل ارتکاب جرم، جابه جایی در نوع جرم، جابجایی در آماج جرم و جابجایی در روش ارتکاب جرم:

• جابجایی زمانی: بزهکار احتمالی پس از ملاحظه تدابیر موقعیت مدار تصمیم می‌گیرد وقوع دوباره جرم را به زمان مناسب دیگری موکول کند.

• جابجایی مکانی: بزهکار با ملاحظه تدابیر به کار گرفته شده نسبت به آماج مورد نظر خویش ارتکاب جرم را به مکان دیگری که مورد حفاظت نیست منتقل می‌کند.

• جابجایی گونه‌ای: در این گونه جابجایی، مجرم مرتکب جرم دیگری و یا شاید هم جرم شدیدتری شود.

• جابجایی در آماج جرم: این جابجایی هنگامی رخ می‌دهد که تدابیر به کار گرفته شده بزهکار احتمالی را به این سمت هدایت کند که به جابجایی آماج مورد نظر خویش، هدف دیگری را برای ارتکاب بزه انتخاب کند

• جابجایی در روش ارتکاب جرم: در این جابه جایی مجرم ابزارها و شیوه‌های دستیابی به آماج مورد نظر را تغییر می دهد(اعظم کریمانی:۱۳۸۹، ۴۲۴).

از نظر منتقدان این رویکرد، تمرکز بر وضعیت و موقعیت، هرچند موجب کاهش جرم خواهد شد، ولی به دلیل بی‌توجهی به علل ارتکاب جرم از جامعیت لازم برخوردار نیست. برنامه‌ای برای اصلاح و تغییر رفتار بزهکاران ندارد و در نتیجه منجر به جابجایی مکان و زمان بزهکاری و تغییر الگوهای بزهکاری می‌شود(شیری:۱۳۸۹، ۳۵).
«کرنیش» و«کلارک» در پاسخ به این ایراد می‌گویند: در برداشت‌های جبری از رفتار انسانی مبتنی بر نیازهای درونی فرد یا مبتنی بر مسائل زیستی و روانی، جرم محصول غیرقابل اجتناب عوامل درونی و بیرونی است، لذا جابجایی اجتناب ناپذیر خواهد بود. اما در تئوری انتخاب، جابجایی محصول تصمیم مرتکب، فرض می‌شود. چرا که او با اراده و نیت خود سود و زیان جرایم جانشین یا اهداف جانشین را خواهد سنجید در نتیجه جابجایی در مواردی که این محاسبه به سود مجرم باشد ممکن است رخ دهد و در سایر موارد حتماً چنین نخواهد شد(صفاری:۱۳۸۰، ۲۱۱-۲۱۲).
لازم است اضافه نمود حتی وقتی که جابجایی رخ می‌دهد، نباید این گونه تصور کرد که نتایج وخیم‌تر خواهند بود و جرمی که روی می‌دهد بدتر از جرم پیشگیری شده است، برعکس ممکن است نتیجه مساعدی از این جابجایی حاصل شود و جرایم جایگزین شده خفیف تر باشد یا کسانی که جدیداً مورد بزه‌دیدگی قرار گرفته‌اند منابع بیشتری برای تحمل بدشانسی داشته باشند(فلسون و کلارک:۱۳۸۸، ۱۷۴).
به نظر می‌رسد که حتی اگر بتوانیم زمان ارتکاب جرم را به تعویق بیندازیم و یا حتی امکان و نوع آن را عوض کنیم باز هم موفق بوده‌ایم دلیل این موفقیت این است که منافع حاصله از چنین تغییر و جابجایی قابل توجه است. مثل کاهش ترس از جرم یا همان احساس عدم امنیت در یک منطقه از طریق انتقال جرایم ارتکابی به محلی دیگر که ناشی از بکارگیری روش‌های پیشگیری در مکان اول است(صفاری: ۱۳۸۰، ۳۰۳).
به هر حال به فرض که مواردی از جابجایی رخ دهد می‌توان گفت که صرف جابجایی نیز در اغلب موارد نوعی موفقیت است و اگر به عنوان مثال بتوان حتی ارتکاب جرم را به طریقی در یک منطقه کاهش داد می‌توان نتیجه گرفت که شیوه و رویکرد اتخاذی موفقیت آمیز بوده است، چنین نتایجی نه تنها از دید مردم آن منطقه که از نظر مسؤلین نیز قابل اهمیت است.
۲-۲-۲-بررسی جرایم بر اساس فرصت ارتکاب جرم
در این قسمت جرایم را براساس فرصت ارتکاب جرم به سه دسته تقسیم کرده و تأثیر طراحی محیطی را در پیشگیری از وقوع هریک از این جرایم به طور جداگانه مورد بررسی قرار داده ایم.
۲-۲-۲-۱-جرایم کینه توزانه
جرایم کینه توزانه جرائمی هستند که منشأ الهام آنها رفتارهایی به دور از انگیزه سود جویی بوده و مبتنی برعمل برانگیختگی‌ها و شهوات مربوط به انسان مانند عشق، کینه، جنسیت، شیدایی‌ها، خشونت و تندی سیاسی می‌باشد( گسن: ۱۳۸۵، ۸۵).
در این نوع جرایم هدف فرد لزوماً کسب منفعت مادی نیست بلکه سعی دارد تا از طریق ورود خسارت به فرد دیگر، اعم از حقیقی یا حقوقی، حالت درونی و روانی خویش را ارضاء کند(رحمت:۱۳۹۱، ۸۹-۹۰).
در یک تقسیم بندی این جرایم را می‌توان به دسته جرایم آنی و جرایم باسبق تصمیم تقسیم کرد. در جرایم آنی، فرد بر اثر عوامل تحریک آمیز که ممکن است از جانب مجنی علیه باشد و دست به اقدامات مجرمانه برای فروکش کردن حالات درونی خویش می‌زند. در واقع فرد دچار یک حالت روانی و یا درحالت شدیدتر، جنون آنی می‌گردد. در این گونه موارد، استفاده از محیط فیزیکی جهت پیشگیری از وقوع جرم، کارایی چندانی نخواهد داشت. در نوع دیگر که ارتکاب جرم باسبق تصمیم می‌باشد، مجرم با در نظر گرفتن شرایط ارتکاب جرم و بررسی سود و زیان آن و با در نظر گرفتن احتمال شناخته شدن و دستگیری جهت ارضا حالت درونی خویش، که ناشی از بغض و کینه است دست به ارتکاب جرم می‌زند در این نوع جرایم می‌توان از طریق طراحی محیط اقدام به پییشگیری از وقوع جرم نمود(رحمت:۱۳۹۱، ۹۰).
در خصوص جرایم کینه توزانه می‌توان اینگونه نتیجه گرفت که استفاده از طراحی محیط و یا به طور کلی هر اقدامی که فرصت وقوع جرم را از بین ببرد یا وقوع آن را مشکل سازد، نتیجه بخش نیست. این مسئله از جمله ایراداتی است که نسبت به این پیشگیری مطرح است چرا که این رویکرد فقط جرایمی را می پوشاند که فرصت مدار هستند. درحالی که در بسیاری از جرایم شدید و خشونت آمیز بیش از آنکه فرصت مدار باشند، تابع احساسات و کشش های درونی هستند. در این جرایم مرتکب آنها در هر حال سعی خواهد کرد تا فرصت لازم را ایجاد کند و علاوه بر این مرتکب به دنبال یک هدف یا آماج خاصی است که شکار و زدن همان هدف مطلوب اوست، لذا حفاظت از آن آماج وی را از ارتکاب جرم نسبت به آن هدف خاص منصرف نخواهد کرد(صفاری: ۱۳۸۰، ۲۰۵-۲۰۶).
در اینگونه جرایم باید به دنبال رویکردهای دیگر برای پیشگیری از جرم بود.
۲-۲-۲-۲-جرایم فرصت مدارانه
فرصت مدار بودن به دو معنا قابل تصور است که در یکی از آنها همه جرائم فرصت مدارانه هستند. در این مفهوم فرصت مدار یعنی اینکه ارتکاب جرم در کنار سایر عناصر(وجود مرتکب وعدم مانع) به وجود یک هدف وآماج مناسب یا همان فرصت نیاز دارد و بنابراین همه جرائم فرصت مدار هستند»(اعظم کریمانی:۱۳۸۹، ۴۲۳).
آنچه که در این قسمت مدنظر است فرصت ‌دار در معنی دیگر آن به مفهوم کسب سود مادی است، یعنی آن دسته از جرائمی که ارتکاب آنها نوعاً تابع به وجود آمدن فرصت مناسب به معنی جذب سود یا ضرر وخطر کمتر برای مرتکب است به چنین جرائمی اصطلاحاً جرائم سودمدار یا فرصت مدارانه گفته می‌شود. این نوع از جرایم، جرایمی هستند که فرد به دنبال فرصت وموقعیت مناسب می‌گردد و هر کجا که فرصت و موقعیت مناسب پیدا نماید، دست به ارتکاب جرم خواهد زد. در این گونه جرایم فرد قصد ارتکاب جرمی را دارد ولی چنانچه موقعیت را مناسب نبیند، جرم را در آن نقطه انجام نمی‌دهد بلکه به سراغ نقاط دیگر که مناسب تر و یا کم خطرتر است می رود. لذا در این گونه جرایم است که فرد با حساب سود و زیان به ارتکاب جرم می پردازد(رحمت: ۱۳۹۱، ۹۱).
چنانچه سود انجام جرم را بیشتر از زیان آن دانست آن را مرتکب می‌گردد، چرا که افراد را فایده جوئی هدایت می‌کند و انجام جرم نیز به خاطر سود احتمالی است که مجرم آرزومند آن است(نوربها:۱۳۸۹، ۱۲۰).
در جرایم علیه مالکیت، بیشترین مصداق های چنین جرایمی را می‌توان یافت. اغلب این جرایم و به خصوص جرم سرقت، هنگامی صورت می‌گیرد که صاحب مال، یکی از پیش بینی‌های لازم در جهت حفاظت از مالش را انجام نداده باشد. این همان فرصتی است که فرد قاصد به دنبال آن می گردد. لازم به ذکر است جرایمی از نوع صدور چک بلامحل، کلاهبرداری جعل سند، اختلاس و دیگر جرایم مالی که عمدتاً در محل فعالیت و شرایط کاری انجام می‌گیرد و ارتکاب آنها از نوعی پیچیدیگی برخوردار است و صرفاً متکی بر فرصت شناسی فیزیکی بزهکاران نیست طراحی فیزیکی نیز بر آن تأثیر قابل ملاحظه‌ای ندارد(شیری:۱۳۸۹، ۲۴).
بر این اساس در مورد جرایم فرصت طلبانه، شاید بتوان ادعا نمود که ایجاد موانع فیزیکی بهترین راه جلوگیری و پیشگیری از وقوع جرم باشد، چرا که طبیعت اینگونه جرایم به نحوی است که مجرم به دنبال فرصت مناسب است، بنابراین می‌توان مجرم را از ارتکاب جرم از طریق ایجاد موانع در سر راه وی باز داشت.

۲-۶-۳٫ پایایی پرسشنامه ­ها:

پایایی نیز یکی از ویژگی­های فنی ابزار اندازه ­گیری است. پایایی با این امر سر و کار داردکه ابزار اندازه ­گیری در شرایط گوناگون نتایج یکسانی به دست می ­آورد. برای تعیین پایایی ابزار اندازه ­گیری، روش­های مختلفی به کار برده می­ شود(سرمد ، بازرگان و حجازی، ۱۳۸۸: ۱۶۷).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

پرسشنامه حمایت سازمانی ادراک شده استاندارد بوده و در تحقیقات بسیاری در داخل و خارج از کشور مورد استفاده قرار گرفته است و پایایی آن در تحقیقات گوناگونی مورد تائید قرار گرفته که از پایایی بالایی برخوردار بوده است به عنوان مثال: حاجی کریمی و همکاران(۱۳۹۱) در پژوهشی تحت عنوان مدلی میان سطحی برای تبیین ارتباط ادراک از حمایت سازمانی، ادراک از احترام سازمانی و مشارکت در تصمیم ­گیری با تعهد سازمانی اعضای هیئت علمی دانشگاه­ های تهران، پایایی پرسشنامه حمایت سازمانی ادراک شده را از طریق آلفای کرونباخ ^[۲۱۶]۹۰/۰، محاسبه کردند. عریضی سامانی، دیباجی و صادقی (۱۳۹۰) به منظور بررسی رابطه تعارض کار-خانواده با حمایت سازمانی ادراک شده، استرس شغلی و خود تسلط یابی کارکنان اقماری میزان پایایی پرسشنامه حمایت سازمانی ادراک شده با بهره گرفتن از آلفای کرونباخ ۸۹/۰ محاسبه شده است. در این پژوهش نیز برای پایایی پرسشنامه، تعداد ۴۰ پرسش­نامه در جامعه آماری توزیع و گردآوری شد با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرونباخ ۷۷/۰ به دست آمد.
پرسشنامه اعتماد سازمانی استاندارد بوده که توسط محققین مورد استفاده قرار گرفته است و روایی و پایایی خود را نشان داده است. به عنوان مثال فاضل و همکاران(۱۳۹۰) به منظور بررسی نقش اعتماد در نوآوری سازمانی میزان پایایی پرسشنامه اعتماد سازمانی را با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ ۹۳/۰ به دست آوردند. در این پژوهش نیز برای پایایی پرسشنامه، تعداد ۴۰ پرسشنامه در جامعه آماری توزیع و گردآوری شد با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ ۹۵/۰ به دست آمد.
جدول (۶-۳) اطلاعات مربوط به پایایی ابزار گردآوری داده ­ها(پرسشنامه)

متغیر

اعداد نمونه

سؤالات مربوطه

آلفای کرونباخ

ااعتماد سازمانی

اعتماد سازمانی

۴۰

کل سوالات ۱تا۴۹

۹۵۲/۰

مؤلفه ها

اعتماد جانبی

۴۰

۱ تا۱۵

۸۶۶/۰

اعتماد عمودی

۴۰

۱۶ تا۳۰

۹۲۰/۰

اعتماد نهادی

۴۰

۳۱ تا ۴۹

۹۳۶/۰

حمایت سازمانی ادراک شده

۴۰

کل سوالات ۱تا ۳۶

۷۷۲/۰

۷-۳٫ روش­های تجزیه و تحلیل داده ­های پژوهش

با توجه به این مطلب که روش­های تحلیل آماری باید متناسب با نوع داده ­ها و مقیاس آنها باشد لذا در پژوهش حاضر به منظور تجزیه و تحلیل داده ­های پژوهش، از روش­های آمار توصیفی چون جدول فراوانی، نمودارها، میانگین و انحراف معیار استفاده گردیده است. از روش­های آمار استنباطی در سطح ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون یک متغیره، آزمون t برای گروه ­های مستقل، آزمون کالموگروف – اسمیرونوف، تحلیل واریانس یک­طرفه و آزمون توکی استفاده شد. کلیه تجزیه و تحلیل‌های آماری با بهره گرفتن از نرم­افزار spss انجام گرفت.
– آزمون ضریب همبستگی پیرسون:
هدف از به کار گیری این آزمون بررسی رابطه بین دو یا چند متغییر است و با توجه به آنکه داده ها دارای مقیاس پیوسته (فاصله ای) می باشند از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است.

اتوماتیکی ارتباط را در میان خودشان راه ­اندازی و حفظ می­ کنند. این ویژگی مزیت­های زیادی مثل هزینه پایین، نگه­داری آسان شبکه، نیرومندی و ارائه سرویس قابل اعتماد برای شبکه­­ های بی­سیم مش ایجاد کرده­است. گره­هایی از قبیل(desktop، laptop، PDA و …) به کارت­های شبکه بی­سیم مجهز هستند و به طور مستقیم به شبکه مش وصل می­شوند [۱]. مشتری­های بدون کارت بی­سیم از طریق وصل شدن به مسیریاب­های مش بی­سیم مثلاً با اترنت به شبکه مش دسترسی پیدا می­ کنند. بنابراین شبکه ­های مش بی­سیم­ به کاربران کمک می­ کنند تا در هر زمان و هر مکانی فعال باشند. علاوه بر این توانایی­های دروازه^[۱۲] در مسیریاب­های مش، امکان مجتمع­شدن شبکه مش بی­سیم را با شبکه ­های بی­سیم موجود از قبیل حسگر^[۱۳]، Wi-Fi، Wi-MAX، Wi-Media و … می­دهد. در نتیجه از طریق یک شبکه مش مجتمع، کاربران درون شبکه مش می­توانند از سرویس­های موجود در شبکه ­های دیگر استفاده کنند. شبکه ­های مش بی­سیم برای تعداد زیادی از کاربرد­ها مانند، شبکه­بندی خانگی ،… استفاده می­شوند [۱].

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در قسمت­ های بعد به معرفی شبکه ­های مش بی­سیم از جنبه­ های مختلف پرداخته می­ شود.
معماری شبکه مش
شبکه مش بی­سیم شامل دو نوع گره است: ۱-مسیریاب و ۲-کاربر.
یک مسیریاب مش بی­سیم علاوه بر توانایی مسیریابی همانند شبکه ­های بی­سیم قبلی، شامل توانایی­های مسیر­یابی اضافی برای راه ­اندازی و تامین شبکه­بندی مش است. برای بهبود بیش­تر شبکه مش، یک مسیریاب مش معمولا به چندین واسط^[۱۴] بی­سیم مجهز می­ شود که بر اساس تکنولوژی­های دسترسی بی­سیم مختلف یا یکسانی ساخته می­شوند­. یک مسیریاب مش در مقایسه با مسیریاب­های قبلی، می ­تواند به پوشش یکسان با توانایی انتقال کمتر از طریق ارتباطات چندگامه برسد. با وجود این مسیریاب­های مش بی­سیم و مسیریاب­های قبلی براساس یک بستر سخت­افزاری یکسان ساخته می­شوند. مسیریاب­های مش می­توانند براساس سیستم­های کامپیوتری embedded یا براساس سیستم­های کامپیوتری چند منظوره^[۱۵] ساخته شوند.
کاربران مش هم­چنین قابلیت کافی برای شبکه­بندی مش را دارند و بنابراین می­توانند به صورت یک مسیریاب کار کنند. اگر چه توابع دروازه یا پل^[۱۶] در این گره­ها وجود ندارد. به علاوه کلاینت­های مش معمولاً تنها یک واسط دارند. بستر سخت­افزار و نرم­افزار برای کاربر­های مش آسان­تر از مسیریاب­ها ساخته می­ شود. کاربرد­های مش تنوع محصول بیشتری نسبت به مسیریاب­ها دارند و می­توانند desktop ، laptop،PDA و… باشند.
معماری شبکه مش بی­سیم به سه گروه اصلی دسته­بندی می­ شود­:
شبکه ستون فقرات^[۱۷] ساخت­یافته: این نوع از شبکه مش بی­سیم شامل مسیریاب­های مش است و یک زیر ساختار را برای کاربران ایجاد می­ کند که به آن­ها متصل شوند. این مدل می ­تواند از چندین نوع تکنولوژی رادیویی استفاده­ کند که در بیشتر موارد از IEEE 802.11 استفاده می­ کنند. مسیریاب­های مش لینک­های خودگردان و خودشفا^[۱۸] را بین خودشان ایجاد می­ کنند. با توانایی دروازه بودن، مسیریاب­های مش می­توانند به اینترنت متصل شوند. این کاربرد یک ستون فقرات را برای کلاینت­های سنتی ایجاد می­ کند و امکان مجتمع­شدن شبکه مش بی­سیم را با شبکه ­های بی­سیم موجود، می­دهد. از طریق قابلیت دروازه در مسیریاب­های مش، کلاینت­های سنتی با واسط­های اترنت می­توانند به مسیریاب­های مش از طریق لینک­های اترنت وصل شوند. برای کلاینت­های با تکنولوژی­های رادیویی مشابه آن­ها می­توانند به طور مستقیم با مسیریاب­های مش ارتباط برقرار کنند (شکل ۱-۴). این دسته رایج­ترین نوع استفاده از شبکه ­های مش هستند. برای مثال شبکه ­های ارتباط همسایه­ای^[۱۹] می­توانند از این مدل استفاده کنند. مسیریاب­های مش در سقف خانه­ها قرار می­گیرند و به صورت یک نقطه دسترسی برای کاربران درون خانه به کار می­روند. معمولاً دو نوع رادیو در مسیریاب­ها استفاده می­ شود: ۱-برای ارتباطات ستون فقرات و ۲- برای ارتباطات کاربر.
ارتباطات ستون فقرات مش می­توانند با بهره گرفتن از تکنیک­های ارتباطی محدوه زیاد، از قبیل آنتن­های جهت­دار برقرار شوند [۲].
شبکه کاربری: این روش ارتباط را در میان وسیله­ های کاربر ایجاد می­ کند. در این نوع معماری، گره­های کلاینت یک شبکه واقعی را برای انجام مسیر­یابی و پیکر­بندی قابلیت­هایی مانند ایجاد­کردن برنامه ­های کاربردی برای مشتری­ها تشکیل می­ دهند، در نتیجه مسیریاب مش­ برای این نوع کاربرد ندارد (شکل۱-۵). در این معماری یک بسته برای رسیدن به گره مقصد از چندین گام (چندین گره) عبور می­ کند. این روش معمولاً از یک نوع رادیو برای وسیله­ ها استفاده می­ کند. علاوه بر آن ملزومات برای کاربران انتهایی در مقایسه با مدل اول افزایش پیدا می­ کند زیرا در برخی از کابردها، کاربران انتهایی باید توابع اضافی از قبیل مسیر­یابی و تنظیم خودکار را نیز، انجام دهند.
شکل ‏۱‑۴ ستون فقرات ساخت ­یافته [۲]

شکل ‏۱‑۵ مدل کاربر [۲]
شبکه ترکیبی^[۲۰]: این معماری ترکیبی از دو روش قبلی است، همانطور که در شکل ۱-۶ دیده می­ شود کاربران مش از طریق مسیریاب­های مش ­­به شبکه ارتباط و اتصال دارند. علاوه بر آن با دیگر کاربر­های مش به طور مستقیم ارتباط دارند. در عین حال که شبکه زیر ساختار اتصال به دیگر شبکه­ ها مثل Wi-Fi، Wi-MAX، سلولی^[۲۱] و … را ایجاد می­ کند، توانایی­های مسیریابی کلاینت­ها، اتصال و میزان پوشش را نیز در شبکه بهبود می­بخشد. این مدل نسبت به دو مدل قبلی کاربردی­تر است[۲].
شکل ‏۱‑۶ نمایی از مدل ترکیبی] ۲[
ویژگی­های شبکه مش بی­سیم
ویژگی­های شبکه ­های مش بی­سیم به شرح زیر می­باشد:
چندگامه بودن: یک هدف برای گسترش شبکه ­های مش، گسترش محدوده تحت پوشش شبکه مش بدون قربانی­کردن و هدردادن ظرفیت کانال است. هدف دیگر ایجاد­ کردن اتصال خارج از محدوده دید مستقیم در میان کاربران، بدون لینک­های مستقیم است. برای برآوردن این نیازها، شبکه­بندی مش چندگامه ضروری است. در این شبکه می­توان با بهره گرفتن از فاصله لینک کمتر، تداخل^[۲۲] کمتر بین گره­ها و بهره بردن از استفاده دوباره فرکانس^[۲۳] به گذردهی بالاتر بدون هدر دادن محدوده رادیویی مفید رسید.
حمایت از شبکه­بندی سیار موردی و توانایی تنظیم خودکار، خودشفایی و خودگردانی: شبکه ­های مش بی­سیم به خاطر معماری قابل­انعطاف شبکه، توسعه­پذیری، پیکربندی آسان و تحمل خطا کارایی شبکه را بالا می­برند. به خاطر این ویژگی­ها، این شبکه­ ها هزینه پایینی دارند و شبکه می ­تواند هر وقت که نیاز باشد، به­تدریج رشد کند.
تحرک­پذیری وابسته ­به نوع گره: مسیریاب­های مش معمولاً کمترین تحرک را دارند در حالی که کاربران مش می­توانند ساکن یا متحرک باشند.
چندین روش دسترسی به شبکه: در شبکه ­های مش بی­سیم هم دسترسی چندگامه به اینترنت و هم ارتباطات همتا ­به­ همتا^[۲۴] میان کاربر­ان وجود دارد. علاوه بر آن شبکه ­های مش بی­سیم می­توانند با دیگر شبکه ­های بی­سیم مجتمع شوند و سرویس­هایی به کاربران انتهایی این شبکه­ ها ارائه دهند.
محدودیت انرژی وابسته به نوع گره: مسیریاب­های مش معمولاً محدودیت خاصی روی مصرف توان ندارند، اما کلاینت­های مش ممکن ­است نیاز به پروتکل­های کارائی توانی^[۲۵] داشته باشند. به عنوان یک مثال، یک حسگر با قابلیت مش برای اینکه کارائی توانی داشته باشد نیاز به پروتکل­های ارتباطی خاص خودش دارد. بنابراین پروتکل­های لایه شبکه و لایه انتقال که برای مسیریاب­های مش بهینه می­شوند، ممکن­ است برای کاربران مش مثل حسگرها مناسب نباشند، چون کارائی توانی یک نگرانی اصلی برای شبکه ­های حسگر بی­سیم است.
تطبیق­پذیری با شبکه ­های بی­سیم موجود: شبکه ­های مش ساخته­شده بر اساس استاندارد IEEE 802.11 باید با این استاندارد سازگار باشند که هم قابلیت مش داشته باشند و هم کلاینت­های Wi-Fiمرسوم را حمایت کنند. شبکه ­های مش بی­سیم هم چنین باید بتوانند با دیگر شبکه ­های بی­سیم از قبیل Wi-MAXو سلولی همکاری کنند [۲].
گسترش انعطاف پذیری شبکه: شبکه مش بی­سیم از مسیریاب­های متصل به­هم، با توانایی­ عمل­کردن در چند حالت، تشکیل شده است. مسیریاب­ها می­توانند یک میزبان، برای تجمیع داده از کلاینت­های مرتبط، و رله^[۲۶] و مسیریابی بسته­ها از دیگر مسیریاب­ها باشند. ناحیه تحت پوشش شبکه، می ­تواند از طریق واسط­های بیشتر، مسیریاب­ها یا دروازه­های اضافی^[۲۷]، گسترش یابد. از آن­جایی که مسریاب­ها حداقل وابستگی به ساختار زیربنا، یعنی اتصال اینترنت سیمی را دارند، WMNها به راحتی می­توانند پوشش خود را به ناحیه وسیع­تری گسترش دهند.
هزینه توسعه مقرون به­صرفه: قطعات مبتنی بر ۸۰۲.۱۱ بسیار ارزان هستند، اما اجتماع بی­سیم WMNها با اینترنت، در مقایسه با دیگر قطعات بی­سیم مانند ایستگاه پایه^[۲۸] در شبکه ­های سلولی، وابستگی به لینک­های سیمی که در سخت­افزار و در اتصال گران هستند، را به میزان قابل­توجهی کاهش می­دهد. بنابراین هزینه توسعه شبکه نیز به همین میزان کاهش می­یابد.
علاوه بر این، از جمله کاربردهای شبکه ­های مش بی­سیم، که در سال­های اخیر مورد استفاده قرار گرفته است، می­توان به زمینه ­های زیر اشاره کرد [۲]:
کاربردهای خانگی با پهنای باند بالا
شبکه­بندی شهری^[۲۹]
شبکه­بندی سازمانی^[۳۰]
سیستم­های پزشکی و تشخیص سلامتی
سیستم­های ساختمان خودکار
سیستم­های نقل و انتقال
سیستم­های امنیتی
تفاوت­ با سایر شبکه ­های چندگامه
بر اساس ویژگی­های گفته­شده در بالا، شبکه ­های مش بی­سیم معمولاً به خاطر نداشتن زیر ساختارهایی که در شبکه ­های سلولی یا Wi-Fi وجود دارد به صورت یک نوع از شبکه ­های سیار موردی در نظر گرفته می­شوند. در حالی که تکنیک­های شبکه­بندی سیار موردی در شبکه ­های مش بی­سیم مورد نیاز است، یک­سری الگوریتم­های پیچیده­تر و طراحی­های دیگر نیز درشبکه مش بی­سیم مورد نیاز است. یعنی به جای این­که نوعی از شبکه ­های سیار موردی باشند، قصد دارند که توانایی­های شبکه سیار موردی را تنوع بخشند و شبکه ­های سیار موردی در واقع می­توانند یک زیر مجموعه از شبکه ­های مش بی­سیم در نظر گرفته شوند­. برای این هدف تفاوت­های بین این دو شبکه در زیر شرح داده می­شوند (معماری ترکیبی در نظر گرفته می­ شود بنابراین همه مزیت­های شبکه مش بی­سیم را دارد).
ستون فقرات بی­سیم ساخت­یافته: همانطور که قبلاً توضیح داده شد، شبکه ­های مش بی­سیم شامل یک ستون فقرات بی­سیم با مسیریاب­های مش هستند. ستون فقرات بی­سیم پوشش وسیع همراه با اتصال و استحکام را در شبکه ­های بی­سیم ایجاد می­ کنند. اما اتصال در شبکه سیار موردی بستگی به همکاری فردی کاربران انتهایی دارد که ممکن است قابل اعتماد نباشد.
مجتمع­شدن^[۳۱]: شبکه مش از کلاینت­های قبلی که از تکنولوژی­های رادیویی یکسانی به عنوان مسیریاب مش استفاده می­ کنند حمایت می­ کند. شبکه ­های مش بی­سیم همچنین توانایی مجتمع­شدن با شبکه ­های موجود و مختلف از قبیل Wi-Fi، اینترنت، سلولی و شبکه ­های حسگر را دارند و این به خاطر قابلیت دروازه موجود در مسیریاب­های مش­ است. در نتیجه، کاربران در یک شبکه، به استفاده از سرویس­های دیگر شبکه­ ها از طریق استفاده از ساختار بی­سیم مجهز می­شوند. شبکه ­های بی­سیم مجتمع­شده از طریق شبکه مش بی­سیم، مانند ستون فقرات اینترنت هستند.
مسیریابی و پیکر­بندی تعیین­شده: در شبکه ­های­ سیار موردی کاربران انتهایی کارهای مسیر­یابی و پیکر­بندی را برای دیگر گره­ها انجام می­ دهند. اما در شبکه ­های مش بی­سیم مسیریاب­های مش این کار را انجام می­ دهند. از این رو بار عملیاتی بر روی کاربران انتهایی کاهش پیدا می­ کند و این باعث مصرف کمتر انرژی می­ شود و توانایی­های کاربران انتهایی که انرژی محدودی دارند و متحرک می­باشند را بالا می­برد. علاوه بر آن ملزومات کاربران انتهایی کمتر می­ شود و در نتیجه هزینه ساخت وسایل استفاده شده در شبکه مش بی­سیم کاهش می­یابد.
چند­رادیویی^[۳۲]: همان­طور که قبلاً بحث شد مسیریاب­های مش می­توانند به چندین رادیو برای انجام مسیر­یابی مجهز شوند، این ویژگی، شبکه را برای جداکردن دو نوع اصلی ترافیک در دامنه بی­سیم توانا می­ کند. در حالی که مسیر­یابی و پیکربندی بین مسیریاب­های مش انجام می­گیرد، کاربران انتهایی می­توانند با بهره گرفتن از رادیوی متفاوت به شبکه دسترسی داشته­ باشند و این ویژگی به طور قابل­توجهی ظرفیت شبکه را افزایش می­دهد. به عبارت دیگر در شبکه ­های سیار موردی این عملیات در یک رادیو انجام می­گیرند و در نتیجه کارایی کاهش می­یابد[۳].
تحرک­پذیری: از آنجا که شبکه ­های سیار موردی مسیر­یابی را با بهره گرفتن از کاربران انتهایی انجام می­ دهند، توپولوژی شبکه و اتصال بستگی به حرکت کاربران دارد. این مسأله چالش­های اضافی و مساله پیکر­بندی شبکه و گسترش آن را به پروتکل­های مسیر­یابی تحمیل می­ کند [۳].
برای مقایسه شبکه مش با شبکه حسگر می­توان به موارد زیر اشاره کرد:
پهنای باند شبکه ­های حسگر کم است اما در مقابل پهنای­ باند شبکه ­های مش زیاد است.
در اغلب کاربردها گره­های حسگر ثابت هستند اما در شبکه مش بعضی از گره­ها ثابت و بعضی دیگر متحرک هستند.
چون در شبکه ­های حسگر مسأله محدودیت انرژی داریم مصرف بهینه انرژی یک اصل است اما معمولاً در شبکه ­های مش محدودیت انرژی نداریم چون گره­های مسیریاب که کار مسیر­یابی را انجام می­ دهند ثابت هستند­.
درشبکه­های حسگر منابع محدود هستند، در صورتی که در شبکه ­های مش منابع به صورت یک مسأله نگران کننده نیستند­.
در شبکه ­های حسگر و مش ترافیک­ها اغلب از سمت کاربر به دروازه هستند [۳].
چالش­های موجود در شبکه ­های مش بی­سیم
ظرفیت: یکی از مشکلات موجود در شبکه ­های بی­سیم مش ظرفیت پایین این شبکه­ ها است. ظرفیت پایین شبکه ناشی از چندین عامل است که مهم­ترین آن، تداخل میان لینک­های بی­سیم است. تداخل باعث می­ شود که مقدار پهنای باند مفید هر لینک بی­سیم از مقدار واقعی پهنای­باند آن لینک خیلی کمتر باشد. ظرفیت پایین لینک­های بی­سیم باعث کاهش گذر­دهی^[۳۳] در شبکه می­ شود. این مقدار با افزایش تعداد گره­ها در شبکه به میزان زیادی کاهش می­یابد­. طراحی پروتکل­های شبکه مش باید به گونه ­ای باشد که تداخل در شبکه را کمتر و در نتیجه گذردهی را بیشتر کنند [۴].