۸/۵-۷/۵

pH

۳-۲- انتقال توسط اگروباکتریوم

۳-۲-۱- مواد

ترکیب بافرها و محیط کشت مورد استفاده در این بررسی به صورت زیر آورده شده است. موادی که برای تهیه بافرها و محیط کشت استفاده شد دارای درجه بالای خلوص و مناسب آزمایش های زیست شناسی مولکولی بوده و از شرکت­های Merk، Sinagene و Metabion تهیه شده بود. در تمام موارد از آب یون برداری شده و گندزدایی شده استفاده شد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۲-۱-۱- بافر STET

این بافر با ۸% سوکروز، ۵% تریتون X100، اتیلن دی آمین تترا استیک اسید دی سدیم۵۰ میلی مولار با ۸ =pH و تریس-HCL با ۸ =pH تهیه شد.

۳-۲-۱-۲- بافر الکتروفورز

از بافر TBE برای الکتروفورز استفاده شد که با تریس بورات ۸۹ میلی مولار با ۳/۸=pH و اتیلن دی آمین تترا استیک اسید دی سدیم ۲ میلی مولار تهیه شد.

۳-۲-۱-۳- بافر CTAB

این بافر با CTAB 5/2 درصد، NaCl 4/1 مولار، اتیلن دی آمین تترا استیک اسید دی سدیم ۲۰ میلی مولار با ۸ =pH، تریس-HCl 100 میلی مولار با ۸ =pH و ۲- مرکاپتو اتانول ۲% تهیه شد.

۳-۲-۱-۴- بافر TE

این بافر از اتیلن دی آمین تترا استیک اسید دی سدیم ۱ میلی مولار و تریس-HCl 10 میلی مولار با ۸=pH تهیه شد.

۳-۲-۱- ۵- بافر سنجش GUS

این بافر دارای ۲۰ میلی گرم در میلی لیتر X-gluc، بافر فسفات ۱۰۰ میلی مولار، فروسیانید پتاسیم ۵/۰ میلی مولار، فریسیانید پتاسیم ۵/۰ میلی مولار، ۱/۰% تریتون X100 و ۲۰% متانول با ۸ =pH است.

۳-۲-۱-۶- بافر بارگذاری^[۴۹]

ترکیب بافر بارگذاری شامل برومو فنول بلو ۲۵/۰ درصد(w/v) و گلیسرول ۳۰ % بود.

۳-۲-۱-۷- محلول ذخیره آنتی بیوتیک کانامیسین

محلول ذخیره کانامیسین به صورت ۵۰ میلی گرم در میلی لیتر تهیه شد. پودر آن در آب حل گردید و در دمای ۲۰- درجه سلسیوس نگهداری شد.

۳-۲-۱-۸- محلول ذخیره آنتی بیوتیک ریفامپیسین

محلول ذخیره ریفامپیسین به صورت ۲۵ میلی گرم در میلی لیتر تهیه شد. پودر آن در متانول حل گردید و در دمای ۲۰- درجه سلسیوس نگهداری شد.

۳-۲-۱-۹- محلول ذخیره آنتی بیوتیک سفاتاکسیم

محلول ذخیره ی سفاتاکسیم به صورت ۲۵۰ میلی گرم در میلی لیتر تهیه شد. برای این منظور ۱ گرم پودر سفاتاکسیم به همراه چند قطره متانول با آب مقطر دوبار تقطیر شده به حجم ۴ میلی لیتر رسید و در دمای ۲۰- درجه سلسیوس نگه داری شد.

۳-۲-۱-۱۰- محلول ذخیره استوسیرینگون

محلول ذخیره استوسیرینگون به صورت ۶۲/۱۹ میلی گرم در میلی لیتر تهیه شد. برای این منظور ۲/۱۹۶ میلی گرم از پودر استوسیرینگون در ۱ میلی لیتر اتانول حل و با آب مقطر دوبار تقطیر شده به حجم ۱۰ میلی لیتر رسانده شد و در دمای ۲۰- درجه سلسیوس نگه داری شد.

۳-۲-۱-۱۱- محلول ذخیره نفتالن استیک اسید

محلول ذخیره نفتالن استیک اسید به صورت ۱۰۰ میلی گرم در لیتر تهیه شد. برای این منظور ۱۰ میلی گرم از پودر نفتالن استیک اسید در چند قطره ۱N NaOH حل و سپس با آب مقطر دوبار تقطیر شده به حجم ۱۰۰ میلی لیتر رسانیده شده و در دمای ۲۰- درجه سلسیوس نگه داری شد.

۳-۲-۱-۱۲- محلول ذخیره بنزیل آدنین

محلول ذخیره بنزیل آدنین به صورت ۱۰۰ میلی گرم در لیتر تهیه شد. برای این منظور ۱۰ میلی گرم از پودر این ترکیب در چند قطره ۱N NaOH حل و سپس با آب مقطر دوبار تقطیر شده به حجم ۱۰۰ میلی لیتر رسانیده شده و در دمای ۲۰- درجه سلسیوس نگه داری شد.

۳-۲-۱-۱۳- محیط کشت LB (Luria-Bertani)

این محیط کشت با ۱% (۱۰ گرم در لیتر) تریپتون، ۵/۰% (۵ گرم در لیتر) عصاره ی مخمر و ۱% (۱۰ گرم در لیتر) NaCl تهیه شد. برای تهیه محیط کشت جامد ۲/۱% آگار به آن افزوده شد.

۳-۲-۱-۱۴- سویه A. tumefaciens

در آزمایش ها از A. tumefaciens strain LBA 4404 حامل پلاسمید دوگانه به عنوان یک سیستم ناقل برای انتقال ژن به ریزنمونه های گیاهی استفاده شد. T-DNA پلاسمید دوگانه افزون بر سازه بیان ژن مورد نظر دارای یک ژن نشانگر گزینشگر، برای مثال nptII، و یک ژن نشانگر گزارشگر، uidA، هر دو دارای توالی های آغاز کننده و پایان دهنده، می باشد. پلاسمید دوگانه با روش انجماد و ذوب وارد اگروباکتریوم شد.

۳-۳- روش ها

۳-۳-۱- تهیه ریزنمونه

در آزمایش ها از قطعه­های برگ یا گلبرگ و پینه به عنوان ریزنمونه استفاده شد.

۳-۳-۲- تهیه محیط های کشت بافت گیاهی

فهرستی از محیط های کشت بافت گیاهی که در آزمایش ها از آن ها استفاده شد در جدول ۲-۳ آورده شده است. تمام محیط های کشت در دمای ۱۲۱ درجه سلسیوس و فشار ۵/۱ کیلوگرم بر سانتی متر مربع به مدت ۲۰ دقیقه سترون شدند.
جدول ۲-۳- انواع محیط های کشت مورد استفاده.

نگرش نسبت به محصول
جزء شناختی
جزء عاطفی
جزء رفتاری
مدل نظری کلی برگرفته از مدل بریجز (۲۰۰۶)
همانطور که گفتیم مدل فوق از مطالعه ی بریجز (۲۰۰۶) درباره ی اثرات کشور محل ساخت استخراج شده است. در مدل بریجز، بر مبنای دیدگاه سه جزئی نگرش ها، ابعاد سازه ی PCI و تأثیر آن بر نگرش نسبت به یک محصول، در چارچوب مکانیسم اثرات COO نشان داده شده است. تمام اجزا و سازه های مدل ما در این مطالعه، بر مبنای مدل مفهومی بریجز می باشد. تنها در جزء شناختی سازه ی PCI، در مدل بریجز ۱۰ آیتم برای این جزء در نظر گرفته شده است که ما این جزء سازه را بصورت کلی و در یک جزء باورهای فرد نسبت به کشور و محصول نشان داده ایم.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

حال می توانیم بر اساس مدل یاد شده، فرضیه های تحقیق را عنوان کنیم. پیش از بیان فرضیه ها، لازم به ذکر است بدانیم که هر یک از فرضیه های ما در ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری مورد بررسی قرار گرفته اند و در نهایت مجموع این بررسی ها ما را به یک نتیجه ی واحد می رساند. همچنین تمام فرضیات ما در این تحقیق، طبق نظر محقق عنوان شده و مبنای ارائه ی آنها همان رویکرد سه جزئی در مدل مفهومی فوق می باشد. فرضیه های مورد بررسی ما در این پایان نامه بدین ترتیب می باشند:
H1: تفاوت معنا داری بین ابعاد سازه ی نگرش نسبت به پوشاک ایرانی وجود دارد.
H2: نگرش مصرف کننده ی ایرانی نسبت به پوشاک “ساخت ایران” مثبت می باشد.
H3: تفاوت معنا داری بین ابعاد سازه ی نگرش نسبت به پوشاک ترک وجود دارد.
H4: نگرش مصرف کننده ی ایرانی نسبت به پوشاک “ساخت ترکیه” مثبت می باشد.
H5: تفاوت معنا داری بین ابعاد سازه ی نگرش نسبت به پوشاک چینی وجود دارد.
H6: نگرش مصرف کننده ی ایرانی نسبت به پوشاک “ساخت چین” مثبت می باشد.
H7: نگرش مصرف کننده ی ایرانی نسبت به پوشاک ساخته شده در ایران، بطور معناداری با نگرش وی نسبت به پوشاک ساخته شده در کشورهای ترکیه و چین تفاوت دارد.
H7-1: نگرش مصرف کننده ی ایرانی نسبت به پوشاک ساخت سه کشور مورد مطالعه، بطور معناداری از لحاظ بعد شناختی تفاوت دارد.
H7-2: نگرش مصرف کننده ی ایرانی نسبت به پوشاک ساخت سه کشور مورد مطالعه، بطور معناداری از لحاظ بعد عاطفی تفاوت دارد.
H7-3: نگرش مصرف کننده ی ایرانی نسبت به پوشاک ساخت سه کشور مورد مطالعه، بطور معناداری از لحاظ بعد رفتاری تفاوت دارد.
قبل از بررسی فرضیه های یاد شده در فصل چهارم، ویژگی های جمعیت شناختی مصاحبه شوندگان نیز مورد بررسی قرار گرفته است. حال برای فهم بیشتر فرضیه ها در رابطه با مدل مفهومی تحقیق، یک بار دیگر مدل مفهومی را به همراه فرضیه ها در یک نگاره ی کلی نشان می دهیم :
اثرات COO
تصویر محصول-کشور
جزءشناختی : باورهای فرد نسبت به محصول و کشور
جزء عاطفی: احساسات مثبت و احساسات منفی
جزء رفتاری: تمایل یا اجتناب
نگرش نسبت به محصول
جزء شناختی
جزء عاطفی
جزء رفتاری
H₁
H₃
H₅
H₇
H₂
H₄
H₆
نگاهی کلی به فرضیه های تحقیق در رابطه با مدل مفهومی
حال بعد از مرور مدل مفهومی و فرضیه های تحقیق، به مسائل روش شناختی تحقیق می پردازیم. همانطور که در فصل اول نیز اشاره شد، روش مورد استفاده در این تحقیق، روش توصیفی و از نوع پیمایشی است. همچنین برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه ی با طیف پنج درجه ای لیکرت استفاده شده است. حال با معرفی و مرور طرح مورد استفاده در این تحقیق، مباحث یاد شده در ابتدای این فصل را به ترتیب مورد بررسی قرار می دهیم.
مروری بر طرح تحقیق^[۲۰۱]
در این قسمت از فصل سوم می خواهیم با طرح و روش مورد استفاده در این تحقیق آشنا شویم. یک پژوهش بر مبنای هدف آن به دو دسته ی بنیادی و کاربردی تقسیم می شود که اولی به دنبال افزایش حیطه ی فهم و دانش بوده و دومی امکان کاربرد دانش را مورد آزمون و بررسی قرار می دهد. بدین منظور ابتدا باید هدف تحقیق را بدانیم تا در مرحله ی بعد بتوانیم چارچوب مناسبی را برای آن در نظر بگیریم. از این منظر، تحقیق ما در بعد ماهیت و هدف، کاربردی می باشد.
همچنین تحقیق ما در زمره ی پژوهش های توصیفی بوده و از حیث نحوه ی گردآوری اطلاعات و انجام پژوهش، به روابط علی و معلولی نپرداخته و فقط به توصیف شرایط موجود می پردازد. تحقیق توصیفی شامل مجموعه روش هایی است که هدف آن ها توصیف کردن شرایط یا پدیده های مورد بررسی است. اجرای تحقیق توصیفی می تواند صرفا برای شناخت شرایط موجود یا یاری دادن به فرایند تصمیم گیری باشد (بازرگان ۱۳۸۳). این تحقیق، از بین پژوهش های توصیفی مانند پیمایشی، همبستگی، پس رویدادی و … ، در زمره ی تحقیقات پیمایشی قرار می گیرد. تحقیق پیمایشی^[۲۰۲] یا زمینه یابی به دنبال توصیف صفات جامعه است؛ به عبارتی دیگر، آنچه محقق می خواهد بداند این است که چطور افراد یک جامعه بر اساس یک متغیر در جامعه توزیع پیدا کرده اند (بطور مثال، توزیع متغیر نگرش نسبت به یک پدیده).
در این دسته از تحقیقات نیز مانند انواع دیگر پژوهش، به ندرت کل جامعه مورد مطالعه قرار می گیرد. در عوض، یک نمونه ی دقیق از جامعه انتخاب می شود و تفسیر جامعه از طریق یافته هایی که از نمونه بدست می آید، صورت می گیرد. سه خصیصه ی اصلی زیر، تمامی تحقیقات زمینه یابی را در بر دارند:
اطلاعات نمونه ای از افراد جمع آوری می شود تا جوانب یا خصیصه هایی را توصیف کند که مربوط به جامعه ای است که نمونه جزئی از آن است. این خصایص عبارتند از : توانایی ها، عقاید، نگرشها، باورها و پاداش.
روش اصلی در جمع آوری اطلاعات از طریق پرسش سؤالها صورت می گیرد. پاسخ به این سؤالها از طرف آزمودنیها، اطلاعات مورد نیاز برای مطالعه را فراهم می کند.
به جای اینکه اطلاعات از جامعه جمع آوری شود، از نمونه جمع آوری می شود.
تحقیقات پیمایشی از حیث زمانی به دو دسته ی مقطعی و طولی تقسیم می شوند که تحقیق ما در این زمینه از نوع مقطعی بوده و اطلاعات مورد نیاز ما در یک مقطع مشخص از زمان (تابستان ۱۳۹۰) جمع آوری شده اند.
جامعه آماری
برای اینکه در تعیین هدفهای پژوهشی از درک و بینش لازم برخوردار باشیم باید ابتدا جامعه ای را که قصد داریم نمونه ی مورد مطالعه را از آن انتخاب کنیم، تعریف نماییم. جامعه ی آماری ما در این تحقیق تمام مصرف کنندگان پوشاک در شهر تهران می باشند. به دلیل گستردگی و همچنین تنوع جمعیت شهر تهران، این جامعه از ویژگی های مناسب تری برخوردار بوده و معرف بهتری برای جمعیت کل کشور ایران می باشد.
نمونه گیری
برای نمونه گیری در این مطالعه، ابتدا با بهره گرفتن از روش نمونه گیری خوشه ای، مناطقی از سطح شهر تهران را انتخاب و سپس با بهره گرفتن از روش نمونه گیری در دسترس^[۲۰۳] در آن مناطق، اقدام به نمونه گیری نهایی کرده ایم.
اندازه نمونه
حجم نمونه باید به اندازه ای باشد که تعمیم نمونه به جامعه به اندازه ی کافی درست باشد. بنابراین در اینجا این سؤال مطرح است که اندازه ی نمونه چقدر باشد؟ متأسفانه جواب دقیقی برای این سؤال وجود ندارد. در اینجا توصیه هایی وجود دارد که نشان دهنده ی حداقل تعداد آزمودنی های مورد نیاز است. مثلاً برای پژوهشهای توصیفی، نمونه ای به حجم حداقل ۱۰۰ نفر ضروری است. در پژوهشهای از نوع همبستگی، حداقل حجم نمونه ۵۰ نفر برای بیان چگونگی رابطه ضرورت دارد. برای پژوهشهای از نوع آزمایشی و علی- مقایسه ای حجم نمونه حداقل ۳۰ نفر در هر گروه توصیه می شود.

بنابراین اطلاعاتی که از طریق گزارش‌های مالی ارائه می‌شود باید مربوط، مناسب و کامل باشد. در افشای اطلاعات مالی باید نیازها و خواسته‌های سرمایه‌گذاران اصلی، مؤسسات سرمایه‌گذاری و تحلیل‌گران مالی مورد توجه قرار گیرد. این واقعیت که کلیه سرمایه‌گذاران برای ارزیابی خطرات نسبی سرمایه‌گذاری در هریک از واحدهای تجاری به اطلاعات مالی نیاز دارند نیز باید در افشای اطلاعات مزبور مورد توجه قرار گیرد. هرچند اعتباردهندگان و اُرگانهای دولتی برای دستیابی به اطلاعات اضافی جهت تامین نیازهای خود معمولاً قدرت و امکانات لازم را دارند، با این وجود در ارتباط با افشای اطلاعات مالی، آنان نیز باید به عنوان گروه‌های استفاده‌کننده صورت‌های مالی در نظر گرفته شوند (عالیور، به نقل از حساس یگانه و پژنگ، ۱۳۸۸).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

^[۵۴]AICPA اهداف افشای کافی را به صورت زیر بیان نموده است:
تهیه اطلاعات مفید برای سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان به منظور پیش‌بینی، مقایسه و ارزیابی جریانهای وجه نقد ورودی بر حسب مبلغ، زمان و ریسک مربوطه.
تهیه اطلاعات برای استفاده‌ کنندگان از نظر ایجاد، مقایسه و ارزیابی توان سودآوری شرکت.
تهیه اطلاعات سودمند برای قضاوت در مورد توان مدیریت در بکارگیری موثر منابع شرکت در راستای دستیابی به اهداف اصلی.
تهیه اطلاعات مفید برای فرایند پیش‌بینی.
گزارش در زمینه آن دسته از فعالیت‌های موثر شرکت بر جامعه که باید مورد تشخیص، تفسیر و اندازه‌گیری قرار گیرد.
افشای اینگونه اطلاعات نقش اجتماعی شرکت را نشان میدهد.
۳-۷-۲- چه اطلاعاتی لازم است افشا شود؟
پاسخ به این پرسش که چه اطلاعاتی لازم است افشا شود به این امر بستگی دارد که بتوان استفاده‌ کنندگان مربوطه، نیازهای آنها، سطح پیچیدگی و از همه مهمتر توانایی آنها را در پردازش اطلاعات با توجه به ریسک های ناشی از اضافه بار اطلاعات که در سایه گسترش داده ها به وجود می آید، تعیین کرد. اسکینر^[۵۵]توجه خود را به برخی از موضوع هایی معطوف میکند که نیاز به افشای کامل دارند:
۱- شرحی مفصل از روش‌ها و رویه های حسابداری، به ویژه هنگامی که برای کاربرد روش حسابداری نیاز به قضاوت فردی است و زمانی که روش مزبور برای واحد حسابداری جنبه خاصی دارد یا زمانی که میتوان از روش‌های مختلف حسابداری استفاده کرد.
۲- اطلاعات اضافی برای کمک به تجزیه و تحلیل سرمایه‌گذاری برای نشان دادن حقوق گروه های مختلف که نسبت به واحد گزارش کننده ادعاهایی دارند.
۳- تغییر در سیاست ها یا روش‌های حسابداری نسبت به سال قبل از نظر کاربرد و اثر این تغییرها.
۴- دارایی ها، بدهی ها، هزینه ها و درآمدهای حاصل از معامله برای طرف هایی که توان اعمال کنترل دارند یا با مدیران و مقامات ارشد که با واحد گزارش کننده روابط ویژه دارند.
۵- دارایی ها، بدهی ها و تعهدات احتمالی.
۶- مبادلات مالی یا غیرعملیاتی که پس از تاریخ ترازنامه انجام می‌شوند بر وضعیت مالی واحد اقتصادی، بدان‌گونه که در صورت‌های مالی پایان سال ارائه شده است، اثر مهمی‌دارند ( بلکویی^[۵۶]،۲۰۰۰).
۴-۷-۲- چه میزان اطلاعات لازم است افشا شود؟
پاسخ به این پرسش ، تنها به خبرگی استفاده‌کننده از گزارش‌های مالی بستگی دارد. نظر هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB^[57]) در این زمینه چنین است:
“افشای اطلاعات باید برای کسانی که قدرت فهم فعالیت‌های تجاری و اقتصادی را دارند و مایلند که این اطلاعات را با جدیت تمام مطالعه کنند قابل درک باشد”
افشای مناسب و کامل، مفاهیمی مثبت دارند. افشای مناسب بر این مبنای اخاقی دلالت دارد که باید با کلیه استفاده‌ کنندگان بالقوه در ارتباط با افشای اطلاعات مالی یکسان برخورد شود. افشای کامل حاکی از ارائه کلیه اطلاعات مربوط، به گونهای است که صورت‌های مالی، تصویر کاملی از فعالیت‌ها و رویدادهای مالی واحد تجاری را نشان دهد (هندریکسن و ونبردا،۱۹۹۲). به هر حال، اطلاعاتی که برای سرمایه‌گذاران و سایرین با اهمیت است باید به نحو مناسب، کافی و کامل افشا گردد تا در تصمیم‌گیری آنان مفید واقع شود.
به طور کلی می توان گفت اگر حذف اطلاعات معینی باعث گردد که صورت‌های مالی گمراه کننده شود افشای آن اطلاعات ضروری است.
برخی بر این باورند که شرکت‌ها تمایل ندارند تا اطلاعات مالی اضافی افشا کنند مگر اینکه از جانب دولت یا حرفه حسابداری تحت فشار قرار گیرند. آنها بیمیلی شرکت‌ها در افشای اطلاعات اضافی را در قالب پرسشنامه های تحقیقاتی که شرکت‌ها ارائه کرده اند، توجیه می‌کنند.
در مورد افزایش میزان اطلاعاتی که باید افشا گردد، انتقاداتی مطرح شده است که به شرح زیر مورد بحث قرارمی‌گیرد:
افشای اطلاعات میتواند رقبا را نسبت به وضعیت نامساعد واحد تجاری آگاه کند. در پاسخ به این ایراد میتوان گفت که رقبا معمولاً اطلاعات مورد نیاز خود را میتوانند از منابع مختلف کسب کنند.
افشای کامل اطلاعات مالی ممکن است به عنوان وسیله ای جهت تقاضای افزایش حقوق و دستمزد توسط اتحادیه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. واقعیت این است که افشای کامل معمولاً جو کلی در مورد این گونه تقاضاها را بهبود می‌بخشد.
غالباً ادعا شده است که سرمایه‌گذاران و سایر استفاده‌ کنندگان صورت‌های مالی مفهوم رویه‌ها و روش‌های حسابداری که بخشی از افشا محسوب می‌شود را درک نمی‌کنند و بنابراین افشای کامل به جای اینکه آگاه کننده باشد گمراه کننده خواهد بود. این ادعا نیز از پشتوانه کافی برخوردار نیست، زیرا تحلیل‌گران مالی و مدیران شرکت‌های سرمایه‌گذاری، عموماً از حسابداری آگاهی دارند و سایر سرمایه‌گذاران نیز یا از اطلاعات مالی تحلیل شده منتفع میشوند و یا قادرند از طریق مطالعه گزارش‌های مالی، اطلاعات مورد نیاز خود را تحصیل کنند.
انتقاد دیگری که مطرح است این است که امکان دارد سایر منابع اطلاعاتی موجود بتوانند اطلاعات مالی و مورد نظر سرمایه‌گذاران را با هزینه کمتر از اطلاعاتی که از طریق صورت‌های مالی بدست می‌آیند ارائه کنند.
عدم آگاهی از نیازهای سرمایه‌گذاران و اتکای فزاینده به منابع اطلاعاتی نیز دلیلی برای افشای محدود اطلاعات مطرح شده است. با توجه به وجود مدل‌های تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری و اتکای بیشتر بر واسطه های مالی نمیتوان این دلیل را نیز یک عامل محدودکننده برای افشا تلقی کرد(هندریکسن و ونبردا، ۱۹۹۲).
هیئت تدوین اصول حسابداری (APB^[58]) در شکل دهی به معیارهای افشای مناسب اطلاعات، پیشنهاد کرده است که علاوه بر ترازنامه و صورت سود و زیان، افشای جداگانه مؤلفه های مهم مربوط به سرمایه در گردش، ارائه ی یادداشت‌های همراه به منظور تحقق افشای اطلاعات کافی، اطلاعات مربوط به مبانی ارزیابی دارایی‌های اصلی، بدهیهای احتمالی، تعهدات اساسی بلندمدت، تغییرات در اصول و رویه های آتی و همچنین ارائه صورت‌های مالی تلفیقی در صورتیکه یکی از شرکت‌های عضو گروه به طور مستقیم یا غیر مستقیم دارای بیش از ۵۰ درصد سهام منتشره شرکت باشد نیز باید صورت پذیرد (نوری فرد،۱۳۷۷).
۸-۲- اصل افشای کامل
در حسابداری توافق نظری عمومی و کلی بر این که داده های حسابداری باید به صورت “کامل”، “مطلوب” و “مناسب” افشا شوند؛ وجود دارد. افشای “کامل” ایجاب میکند تا صورت‌های مالی به گونه ای طرح ریزی و تهیه شوند که تصویری دقیق از رویدادهای اقتصادی که برای یک دوره بر واحد اقتصادی اثر گذاشته‌اند، در برگیرنده اطلاعاتی کافی باشند تا برای یک سرمایه‌گذار معمولی مفید واقع شوند و موجب گمراهی خواننده نگردند.
به صورتی آشکارتر، اصل”افشای کامل” بدین معنی است که هیچ اطلاعات مهمی که مورد علاقه و توجه یک سرمایه‌گذار معمولی باشد نباید حذف یا پنهان شود. از طریق ضوابط مختلف افشای اطلاعات که به وسیله اظهارنظرهای کارشناسی هیئت اصول حسابداری آمریکا ارائه می‌شود و ضوابطی که کمیسیون بورس و اوراق بهادار منتشر می‌کند، این اصل بیشتر تقویت می‌شود.
به هر حال “افشای کامل” یک بیان کلی، گسترده و بی انتهاست که پرسش‌های زیادی را بی جواب می‌گذارد و باعث می‌شود که تفسیرهای متفاوت ارائه گردد.
نخستین پرسش اینکه، مقصود از افشای “کامل” ، “مطلوب” و “مناسب” چیست؟ از واژه “مناسب” چنین استنباط می‌شود که حداقل مجموعه ای از اطلاعات باید افشا شود؛ “مطلوب” مفهوم محدودیت اخلاقی به خود می گیرد و مشخص می‌کند که باید از نظر استفاده‌کننده رفتاری منصفانه و معقول داشت؛ و “کامل” به معنی این است که باید به صورت کامل و جامع ارائه شوند. یک موضوع یا دیدگاه پذیرفته‌شده دیگر این است که باید “مطلوب” را به عنوان هدف اصلی تلقی کرد و بین افشای “کامل” و “مناسب” نوعی تعادل برقرار نمود. از این رو در بیانیه شماره۴ هیئت اصول حسابداری با عنوان “ارائه مطلوب طبق اصول پذیرفته‌شده حسابداری” چنین ابراز شده که زمانی اطلاعات به صورت “مطلوب” ارائه می‌شود که:
بین نیازهای متضاد برای افشای جنبه های مهم وضعیت مالی و نتایج عملیات طبق جنبه های متعارف از یک سو و از سوی دیگر خاصه کردن حجم های بزرگی از داده ها و قرار دادن آنها در قالب تعداد انگشت شماری از سرفصلهای صورت‌های مالی و یادداشتهای پیوست، نوعی توازن مناسب بدست آمده باشد (بلکویی، ۲۰۰۰).
۹- ۲- تئوری الزامات افشای شرکت و گزارشگری مالی
در بررسی و ارزیابی نتایج اقتصادی الزامات افشا و گزارشگری مالی، توجه به اثرات خرد (در سطح شرکت) و کلان (در سطح بازار) حائز اهمیت است. اثرات این الزامات در سطح شرکت به این دلیل دارای اهمیت است که تلاقی هزینه ها و منافع افشای داوطلبانه شرکت را نشان می‌دهد، یعنی آیا این الزامات برای شرکت سودمند است یا نه؟ به عبارت دیگر مشخص می‌کند آیا ارزش شرکت را افزایش می‌دهد؟ با این حال صرفاً وجود خالص منافع برای افشای داوطلبانه به منظور توجیه اجباری کردن افشا کافی نیست؛ زیرا شرکت‌ها اکنون نیز برای افشای داوطلبانه اطلاعات، انگیزه کافی دارند (راس، به نقل از حساس یگانه و پزنگ، ۱۳۸۸).
به عبارت دیگر هرگاه منافع مختص شرکت بیشتر از هزینه های آن گردد نمیتوان به آسانی نتیجه گرفت که نیازمند تدوین قوانین و الزامات است. متاسفانه، در بحث و جدل های پیرامون الزامات افشا و گزارشگری مالی، اغلب به گونه‌ای نادرست به منافع افشای داوطلبانه در سطح شرکت اشاره می‌شود در حالیکه باید به منافع تجمعی الزامات تمرکز گردد. به هر حال، اثرات افشای شرکت همچنان می‌تواند در مباحث پیرامون قوانین و مقررات، سودمند باشد اگر:
۱- از ماهیت و شکل منافع و هزینه ها آگاه باشیم،
۲- بدانیم که افشای اجباری چگونه می‌تواند به طور متفاوتی شرکت را تحت تاثیر قرار دهد،
۳- بتوانیم پیش‌بینی کنیم که کدام شرکت‌ها تمایل دارند استراتژی‌های طفره آمیز در پیش بگیرند و یا ممکن است له یا علیه الزامات پیشنهاد شده که اثرات متمایز خود را بر شرکت گذاشته است لابی تشکیل دهند.
اثرات کلان (در سطح بازار( افشا )در هنگام نبود قواعد و مقررات افشا) سودمند است زیرا هزینه و منافعی را شامل می‌شود که شرکت‌ها ممکن است نادیده بگیرند و یا هنگامیکه قصد افشای اطلاعات را دارند، آن را به طور کامل درونی سازی نکنند. اطلاع از این اثرات کلان و برون سازی آن، زمینه هایی را برای شناسایی منافع و هزینه های مقرراتگذاری و اجبارِ شرکت‌ها به گزارشگری مالی و افشا فراهم میآورد.
۱۰-۲- دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت شده نزد سازمان بورس اوراق بهادار
در اجرای بندهای ۱۱ و ۱۸ ماده ۷ و مادۀ ۴۵ قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، مصوب آذرماه ۱۳۸۴ مجلس شورای اسلامی، این دستورالعمل در ۳ فصل، ۲۱ ماده و ۹ تبصره در تاریخ ۳/۵/۸۶ به تصویب هیئت مدیرۀ سازمان بورس و اوراق بهادار رسید.
این دستورالعمل، حداقل الزامات را در رابطه با شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران نشان میدهد. ناشران موظف هستند اطلاعات موضوع این دستورالعمل را در مهلت تعیین شده و در فرم های مشخص شده از طرف سازمان بورس، به صورت الکتریکی با کاغذی در سربرگ رسمی خود به سازمان ارسال و جهت اطلاع عموم منتشر نمایند.
بخش ها و بندهای مهم و موارد افشای اطلاعات مطابق دستورالعمل مذکور به صورت خلاصه شرح داده می‌شود و متن کامل این دستورالعمل در پیوست ۲ ارائه می گردد.
۱-۱۰-۲- فصل اول- تعاریف و اصطلاحات
این فصل به بیان اصطلاحات و تعاریف آن از جمله تعریف واژگان ناشر بورسی، ناشر غیربورسی، ناشر بازار خارج از بورس، افشا، افشای فوری، اطلاعات مهم، شایعه، مقررات و کنترل می پردازد.
۲-۱۰-۲- فصل دوم- کلیات
این فصل کلیاتی در رابطه با موارد، ضرورت ها و روش‌های افشاء ذکر می‌کند.
۳-۱۰-۲- فصل سوم- موارد افشاء

یکی از شرایط استقرار مربی گری پذیرش و آمادگی افراد برای مربی گری و مورد قبول قرار گرفتن این روش توسط افراد و سازمان هاست. برخی از صاحب نظران بر این باورند که بزرگترین مانع در برابر مربی گری، وجود افراد سرسخت است. برخی از افراد اعتقاد دارند که سوالات مربی گری، می تواند تهدیدآمیز باشد، در نتیجه مربی با برخی از مقاومت ها مواجه می شود. بطور کلی دو شکل مقاومت در برابر مربی گری شناخته شده است:

مقاومت آشکار: زمانی است که فرد بصورت صریح و آشکار در برابر مربی و فعالیت های مربی گری مقاومت و مخالفت می کند.
مقاومت پنهان: نوعی از مقاومت است که فرد در ظاهر موافق و سازگار به نظر می رسد ولی در عمل رفتارش تغییر می کند و از خود مقاومت و مخالفت نشان می دهد و در نتیجه اهداف محقق نمی‌شوند (NHS Leadership Center,2005).
طبق نظر گالوی (۲۰۰۱) مقاومت افراد در برابر مربی گری به میزان زیادی تحت تأثیر فرهنگ حاکم بر سازمان است (تلییر ۲۰۰۸ ). در صورتیکه فرهنگ و جو حاکم بر سازمان مخالف چنین روشی نباشد، مربی گری اجرا نخواهد شد (NHS Leadership Center,2005).
بیش ترین موانعی که مربی گری را تحت تأثیر قرار می دهند، نشأت گرفته از مسائل زیر می باشند:
مسائل فرهنگ سازمانی، یعنی جاییکه فرهنگ حاکم بر سازمان موافق و همراه با مربی گری نباشد
مسائل و مشکلات شخصیتی میان افراد درگیر در برنامه های مربی گری
فقدان حمایت مدیریتی در سطوح عالی
داشتن انتظارات غیرواقعی از آنچه که از مربی گری می توان بدست آورد.
ابهام در نقش ها، مانند نقش مدیر و مربی (میچائل ،۲۰۰۸).
هم چنین عدم درک افراد از مربی گری، زمان بر بودن چنین روشی را می توان از دیگر موانع مربی گری برشمرد (NHS Leadership Center,2005).
سنجش و ارزشیابی تأثیرات مربی گری
هدف نهایی آموزش کارکنان، کارآیی و اثربخشی بیش تر و بهتر است. لذا بررسی و آگاهی از نتایج و بازده آموزش کارکنان لازمه فرایند آموزش می باشد و با این قسمت است که حلقه آموزشی تکمیل می گردد. در حقیقت ارزیابی اثربخشی دوره های آموزشی آیینه ای فراهم می آورد تا از یک سو، مدیران و کارکنان تصویری روشن تر از چگونگی کم و کیف فعالیت های آموزشی بدست آورند و از سوی دیگر، برنامه ریزان و کادر آموزشی سازمان را مجهز می کند تا نسبت به جنبه های مثبت و منفی برنامه آگاهی پیدا نمایند و از این طریق به اثربخش نمودن برنامه ها و فعالیت های آموزشی نیروی انسانی مدد رسانند (خراسانی و عیدی، ۱۳۸۹) بنابراین ارزشیابی با توجه به اهداف و وظایفی که برعهده دارد به مثابه بخش جدایی ناپذیر از هرگونه فعالیت سازمانی و از جمله آموزش به شمار می آید (قهرمانی، ۱۳۸۸) و شناخت و بکارگیری ساز و کارهای سنجش اثربخشی دوره های آموزشی و نشان دادن پیامدهای آن برای جامعه سازمانی، از جمله ضروریات یک برنامه ریزی جامع آموزش و بهسازی نیروی انسانی است (خراسانی و عیدی، ۱۳۸۹).
مهم ترین سوالی که در رابطه با مربی گری وجود دارد، این است که آیا می توان ارزش این فرایند را ارزیابی کرد؟ (ویلسون ،۲۰۰۴) .هم چنین سازمان هایی که اقدام به بکارگیری روش مربی گری در سازمان خود کرده اند و یا قصد بکارگیری این روش را دارند، این سوال برایشان پیش می آید که چگونه می توانند تأثیرات مربی گری را ارزشیابی کنند؟ آیا آن ها می توانند در این روش به لحاظ زمانی و مالی سرمایه‌گذاری کنند و یا به فعالیت های خود در روش مربی گری ادامه دهند؟ آیا اتخاذ چنین روشی اثربخش و کارآمد است؟
محققان به منظور پاسخ به این سوالات و ارزشیابی و سنجش نتایج مربی گری، پژوهش های گسترده ای انجام داده اند و روش ها و رویکردهای مختلفی جهت ارزیابی و سنجش تأثیرات مربی گری شناسایی کرده‌اند.
وایز و ووس^[۱۲۴] (۲۰۰۲) بر این باورند که نتایج مربی گری با سه سطحی که در آن تغییر رخ می دهد، ارتباط دارد. این سه سطح عبارتند از:
سطح درون فردی
سطح میان فردی
سطح سازمانی (وی یس و ووس).
مک کی (۲۰۰۷) رویکرد جالبی برای فرایند ارزیابی اثربخشی مربی گری و شناسایی مؤلفه های مؤثر بر این فرایند را ارائه داد. او اذعان داشت که برای ارزیابی اثربخشی فرایند مربی گری بایستی مدلی را تدوین نمود که نشان دهنده تصویری کلی از نقش های اصلی افرادی که در فعالیت های مربی گری یک سازمان حضور دارند، باشد. شکل زیر بیانگر مدلی است که او برای ارزیابی اثربخشی فرایند مربی گری تدوین نموده است (کاودرا ،۲۰۱۰ ).
شکل۶-۲: مهم ترین عوامل تأثیرگذار در ارزیابی اثربخشی مربی گری (Caudra,2010)
جاویس در سال ۲۰۰۴، عوامل مختلفی را شناسایی نمود که می تواند جهت ارزیابی اثربخشی مربی گری مورد استفاده قرار گیرند. این عوامل عبارتند از:
شکل۷-۲: عوامل مورد توجه در ارزشیابی مربی گری (جارویس ،۲۰۰۴ )
بطور کلی مهم ترین روش هایی که می توان بر مبنای آن ها اثربخشی مربی گری را ارزیابی کرد، عبارتند از:
الگوی ارزشیابی چهارسطحی کرک پاتریک
مک گاورن^[۱۲۵] (۲۰۰۱) الگوی خلاصه شده خوبی جهت ارزیابی تأثیر مربی گری از طریق سنجش آن طبق چهار سطح الگوی ارزشیابی کرک پاتریک ارائه داده است. این الگو به منظور ارزشیابی تأثیر مربی گری در سطح فراگیر تدوین شده است.
شکل ۸-۲ : رویکرد آموزشی برای ارزشیابی مربی گری (ماکیی، ۲۰۰۷ ).
سطح اول: واکنش^[۱۲۶] : بیا
نگر میزان رضایت شرکت کنندگان از فرایند مربی گری است.
سطح دوم: یادگیری^[۱۲۷]: بیانگر شایستگی های کسب شده (افزایش مهارت ها، دانش و خودآگاهی) پس از تجارب مربی گری است.
سطح سوم: تغییرات رفتاری^[۱۲۸]: بیانگر کارهایی است که فراگیر در نتیجه مربی گری بطور متفاوت انجام می‌دهد.
سطح چهارم: نتایج: بیانگر نتایجی است که در اثر بکارگیری روش مربی گری منجر به ارتقای عملکرد فردی و سازمانی گشته است (ماکیی، ۲۰۰۷ ).

جدول ۱۰-۲: سوالات مربی گری در الگوی کرک پاتریک (پوول و باکن، ۲۰۰۷).
سطوح
پرسش ها

سطح اول: واکنش

نظر فرد نسبت به فعالیت مربی گری چگونه است؟

از دهه ۱۹۸۰ میلادی اقتصاددانان در تحلیل­های کلان اقتصادی توجه ویژه­ای به مدل­های پویا که دارای پایه­هایی در اقتصاد خرد هستند، داشته اند و این توجه و اقبال با گذشت زمان و گسترش ابزارهای ریاضی و محاسباتی در اختیار محققان اقتصادی رو به افزایش است.
گسترش مکتب ادوار تجاری حقیقی (RBC) در دهه ۱۹۸۰ میلادی در واقع انقلابی در تحلیل­های کلان اقتصادی به شمار می­رفت چرا که اولاً این مکتب با گسترش چارچوب تحلیلی تعادل عمومی تصادفی پویا (DSGE) که در آن خانوارها و بنگاه­ها و سایر کارگزاران اقتصادی اقدام به بهینه­یابی می­ کنند پایه خرد برای تحلیل روابط کلان اقتصادی فراهم آورد که قبلاً نبود آن مورد انتقاد منتقدین اقتصاد کلان قرار داشت. ثانیاً به دلیل نیاز تکنیکی به ابزار ریاضی در حل این مدل­ها، انبوهی از ابزارهای کمی محاسباتی از علم ریاضی وارد اقتصاد شده و گسترش یافته­اند. ثالثاً بر خلاف مکاتب پیشین اقتصادی که بر سیاست­های پولی و مالی به عنوان دلیل نوسانات اقتصادی تاکید می­کردند این مکتب با تکیه بر شوک­های تکنولوژی امکان تبیین نوسانات اقتصادی با تکیه بر عوامل طرف عرضه را نیز به ادبیات اقتصادی معرفی کرد.

البته علیرغم تأثیر عظیمی که مکتب ادوار تجاری حقیقی در ادبیات اقتصادی بر جای گذاشت به دو دلیل عمده استفاده از آن در مطالعات اقتصادی رو به افول گذاشت که عبارت بودند از: ۱- تاکید بیش از حد بر شوک­های تکنولوژی به عنوان منبع ادوار تجاری و ۲- پیش ­بینی خنثی بودن پول که برخلاف شواهد تجربی مشاهده شده (حداقل در کوتاه­مدت) است.
به دین ترتیب اقتصاددانان برای بهره­ گیری از خصوصیات مثبت مکتب ادوار تجاری حقیقی، با وارد کردن رقابت ناقص و چسبندگی­های اسمی در چارچوب تحلیلی تعادل عمومی پویای تصادفی، مدل­های نیوکینزینی را بسط دادند. مدل­های نیوکینزینی علاوه بر این که پایه­ های خرد برای تحلیل­های کلان اقتصادی فراهم می­ کنند، به خوبی می­توانند اثر سیاست­های پولی را در نوسانات کلان اقتصادی نشان دهند و به عبارتی پارادیم نیوکلاسیکی را با پارادایم کینزینی با هم پیوند داده­اند.
مدل­سازی تعادل عمومی تصادفی پویا شاخه­ای از تئوری تعادل عمومی کاربردی است که مقوله­ای مهم در اقتصاد کلان معاصر تلقی می­ شود. متدلوژی DSGE سعی در تبیین پدیده ­های کلان اقتصادی همچون رشد اقتصادی، سیکل­های تجاری و اثرات سیاست­های پولی و مالی بر پایه مدل­های ساده شده کلان اقتصادی دارد که این مدل­ها از اصول خرد اقتصادی استخراج شده ­اند.
یکی از دلایل اصلی که اقتصاددانان به ساخت مدل­های DSGE روی آورده­اند این است که این مدل­ها بر خلاف مدل­های پیشین سنتی کلان-سنجی دیگر در معرض انتقاد لوکاس^[۱۰] نیستند.
همان­طور که از اسم این مدل­ها پیدا است مدل­های DSGE پویا هستند به این معنی که حرکت اقتصاد را در طول زمان زیر نظر می­گیرند. هم­چنین تصادفی هستند یعنی این واقعیت را مد نظر قرار می­ دهند که اقتصاد می ­تواند تحت تأثیر شوک­های نظیر تغییرات تکنولوژیکی یا خطا در سیاست­گذاری کلان اقتصادی قرار گیرد. این ویژگی­های مدل­های تعادل عمومی تصادفی پویا وجه تمایز اصلی این مدل­ها با مدل­های ایستای تحت مطالعه در تئوری تعادل عمومی والراسی و تعادل عمومی قابل محاسبه کاربردی است.
مدل­های سنتی پیش ­بینی کلان- سنجی که از دهه ۱۹۷۰ میلادی تاکنون مورد توجه بانک­های مرکزی بوده است. رابطه پویای بین قیمت­ها و مقادیر را در بخش­های مختلف اقتصاد برآورد می­ کند و اغلب متشکل از تعداد بسیار زیادی متغیر می­باشد. برخلاف مدل­های کلان- سنجی، مدل­های تعادل عمومی پویای تصادفی با تعداد کمی متغیر سروکار دارد (از آنجا که حل کردن و تحلیل مدل­های DSGE از نظر تکنیکی مشکل­تر است) و تمایل زیادی وجود دارد که بسیاری از جزئیات بخشی خلاصه شود و متغیرهای بسیار کمتری مورد استفاده قرار گیرد؛ لذا بانک­های مرکزی با بهره­ گیری از این مدل­ها با متغیرهای کمتری سروکار دارند.
مدل­های DSGE جزئیات بخشی را از دست می­ دهند و با بدست آوردن سازگار منطقی جبران می­شوند، چرا که این مدل­ها بر پایه اصول اقتصاد خردی یعنی با در نظر گرفتن تصمیم ­گیری تحت محدودیت^[۱۱] بنا شده ­اند. به طور کلی این مدل­ها اجزا و فرضیات زیر را در نظر می­گیرند:
ترجیحات: اهداف کارگزاران در اقتصاد تصریح می­ شود. به عنوان مثال تابع مطلوبیت خانوار که عموماً تابعی از سطح مصرف و اوقات فراغت است، با توجه به قید بودجه حداکثر می­ شود یا هدف بنگاه­ها حداکثر سازی سود می­باشد.
تکنولوژی: ظرفیت تولیدی کارگزاران در اقتصاد تصریح می­ شود. به عنوان مثال ممکن است فرض شود بنگاه­ها دارای تابع تولیدی هستند که مقدار کالای تولید شده را وابسته به مقدار کار و سرمایه به کار گرفته شده تصریح می­نماید. هم­چنین محدودیت­های تکنولوژیکی اقتصاد، مواردی چون هزینه­ های تعدیل موجودی سرمایه، سطح نیروی کار یا سطح قیمت­ها را در برمی­گیرد.
چارچوب نهادی: محدودیت­های نهادی که کارگزاران اقتصادی تحت آن محدودیت­ها در تعامل با هم می­باشند، تصریح می­ شود. در بسیاری از مدل­های تعادل عمومی تصادفی پویا این بدان معنا است که کارگزاران اقتصادی تصمیمات خود را تحت برخی محدودیت­های برون­زای بودجه­ای اتخاذ می­ کنند و فرض می­ شود که قیمت­ها تا زمان تسویه بازار تعدیل می­شوند. هم­چنین قواعد سیاست مالی و پولی یا حتی چگونگی تغییر قواعد سیاستی و محدودیت­های بودجه­ای بر اثر تغییر فرایند سیاسی تصریح می­ شود.
در طراحی مدل­های تعادل عمومی تصادفی پویا ابتدا سعی بر این است که مدلی ساده و ابتدایی به عنوان هسته مرکزی مطالعه طراحی شود و سپس با افزودن جزئیات به این مدل مرکزی خصوصیات مورد نظر محقق به مدل اضافه گردد. در نهایت می­توان مدل پایه را بسط داد و به مدلی رسید که یک اقتصاد بسته یا باز را با در نظر گرفتن ترکیبی از تمام اجزا یعنی خانوارها، بنگاه­ها، دولت، مقام پولی و بخش خارجی (یا تعدادی از آن‌ها) تبیین کرد.
با تصریح ترجیحات (آنچه که کارگزاران می­خواهند)، تکنولوژی (آنچه که کارگزاران می­توانند تولید کنند)، و نهادها (روشی که بر اساس آن در تعامل با هم هستند)، امکان آن فراهم خواهد شد که (البته در اصول با ذکر این نکته که در عمل دشواری­هایی بر آن مترتب است) با حل مدل DSGE بتوان پیش ­بینی کرد که چه چیزی واقعاً تولید، مبادله و مصرف می­ شود و این پیش ­بینی حتی در صورت به­ کارگیری یک چارچوب جدید نهادی معتبر خواهد بود (متوسلی & ابراهیمی, نقش سیاست های پولی در انتقال اثر شوک های نفتی به اقتصاد ایران, ۱۳۸۹).
بر عکس همان­طور که لوکاس خاطر نشان می­ کند، چنین پیش ­بینی­هایی در مدل­های کلان- سنتی پیش ­بینی به احتمال قوی معتبر نخواهد بود چرا که مدل­های سنتی بر پایه روابط مشاهده شده گذشته بین متغیرهای کلان اقتصاد برآورد می­شوند و انتظار می­رود چنین روابطی با معرفی سیاست­های جدید دچار تغییر شوند و به این ترتیب پیش ­بینی­های مبتنی بر مشاهدات گذشته اعتبار خود را از دست بدهند.
با توجه به دشواری ساخت مدل­های دقیق DSGE بسیاری از بانک­های مرکزی هنوز هم برای پیش ­بینی­های کوتاه­مدت خود بر مدل­های سنتی کلان- سنجی تکیه دارند. با این حال، به خاطر این خصوصیت مدل­های نیوکینزینی که در کنار موثر دانستن عوامل حقیقی در ایجاد نوسانات اقتصادی، سیاست­های پولی را نیز در کوتاه­مدت در عرصه فعالیت­های اقتصادی منشأ اثر می­دانند. امروزه بانک­های مرکزی زیادی به ارائه مدل­های پولی مورد استفاده خود در قالب مدل­های DSGE مورد استفاده در مکتب نیوکینزینی پرداخته­اند. به عنوان مثال بانک­های مرکزی انگلستان (هریسون و همکاران^[۱۲] (۲۰۰۵))، کانادا (مورچیسون و رنیسون^[۱۳] (۲۰۰۶)) و حتی شیلی (مدینا و سوتو^[۱۴] (۲۰۰۷)) و پرو (کاستیلو و همکاران^[۱۵] (۲۰۰۸)) از این دسته مدل­ها در تحلیل­های خود استفاده می­ کنند و اثر سیاست­های مختلف به طور فزاینده در قالب مدل­های DSGE مورد بررسی قرار می­گیرد.
پس از تصریح مدل­های تعادل عمومی تصادفی پویا، دو شرط مهم برای حصول تعادل باید برقرار باشد: ۱- کارگزاران بهینه­یابی انجام دهند. ۲- بازارها اعم از بازار کالا و کار تسویه شوند.
مسئله تصمیم بهینه یک کارگزار اقتصادی که هدف وی حداکثرسازی مطلوبیت یا سود خود طی یک افق نامحدود زمانی است اغلب در چارچوب یک مدل بهینه­سازی پویای تصادفی مورد مطالعه قرار می­گیرد. برای درک ساختار مسئله تصمیم فوق­الذکر، آن را به صورت یک مسئله تصمیم ­گیری بازگشتی در یک رویکرد برنامه­ ریزی پویا توصیف می­ کنند. پس از آن برخی از روش­های حلی که اغلب برای حل مسئله تصمیم بهینه به کار گرفته می­ شود، مورد استفاده قرار می­گیرد.
در بیشتر موارد راه­حل دقیق و تحلیلی برای تصمیم برنامه­ ریزی پویا در دسترس نیست و باید به راه­حل تقریبی بسنده کرد که ممکن است محاسبه آن با روش­های عددی صورت گیرد. گام نخست در ارزیابی تجربی مدل­های پویای تصادفی، تمرکز برای دستیابی به راه­ حل­های تقریبی پس از به دست آوردن شرایط مرتبه اول از معادله اولر یا معادله مستخرج از لاگرانژین است، چرا که این شرایط معمولاً غیرخطی هستند. با در نظر گرفتن این دو روش حصول شرایط مرتبه اول، سه نوع روش تقریب را می­توان در ادبیات موضوع پیدا کرد که عبارتند ۱- روش فیر- تیلور^[۱۶] ۲- روش تقریب لگاریتم- خطی^[۱۷] و ۳- روش تقریب خطی-کوادراتیک^[۱۸].
گام ضروری بعدی برآورد این مدل با بهره گرفتن از برخی تکنیک­های اقتصادسنجی می­باشد. با معادله برآورده شده می­توان مدل را ارزیابی کرد و هم‌خوانی پیش ­بینی­های حاصل از مدل با داده ­های تجربی را مقایسه کرد.
در برخی از مطالعات تجربی در مورد مدل­های بهینه­یابی پویای تصادفی اغلب از مرحله برآورد صرف نظر کرده و از تکنیکی که اغلب به نام کالیبراسیون خوانده می­ شود، استفاده می­ شود.
حل کردن مدل بهینه­یابی پویای تصادفی با بهره گرفتن از روش­های تقریب یا بهینه­یابی پویا اولین گام در جهت ارزیابی تجربی این گونه مدل­ها تلقی می­ شود. گام ضروری بعدی برآورد این مدل با بهره گرفتن از برخی تکنیک­های اقتصادسنجی است. برای انجام این مرحله، برخی از روش­های تقریب بهتر از برخی دیگر هستند. در کالیبراسیون معمولاً آماره گشتاورهای (اغلب گشتاورهای مرتبه دوم) سری­های زمانی متغیرهای کلان اقتصادی با گشتاورهای حاصل از سری­های زمانی حاصل از شبیه­سازی مدل مقایسه می­ شود. پارامترهایی که برای شبیه­سازی مدل مورد استفاده قرار می­گیرد معمولاً از منابع مستقلی همچون مطالعات خرد اقتصادی مختلف انتخاب می­شوند. کالیبراسیون از آن جهت که پارامترهای ساختاری را به جای آنکه برآورد کند، مفروض در نظر می­گیرد مورد انتقاد محققان است.
همچنین هر چند کالیبراسیون ابزار بسیار سودمندی برای فهم خصوصیات و ویژگی­های پویای مدل­های DSGE است، لیکن مزایای بسیاری برای برآورد پارامترها از طریق روش­های اقتصادسنجی ذکر می­ شود.
اول آن که می­توان پارامترها را با وضع قیود مدل مورد نظر برآورد کرد. این مزیت باعث می­ شود که دیگر مشکل ناسازگاری احتمالی فروض مدل DSGE با فروض مدل­های مطالعات خرد اقتصادی که پارامترهای مورد استفاده در کالیبراسیون از آن‌ها اخذ می­ شود، وجود نداشته باشد. دوم آن که برآورد مدل DSGE این امکان را به محقق می­دهد که بتواند پارامترهایی را برآورد کند که ممکن است برآورد آن‌ها به تنهایی با بهره گرفتن از داده ­های جزئی^[۱۹] سخت باشد. سوم آن که نااطمینانی پارامتر را می­توان به صورت صریح در تحلیل ضربه-واکنش وارد کرد. این کار را می­توان به عنوان مثال با تکنیک­های بوت استرپ^[۲۰] برای ساختن فواصل اطمینان برای عکس­العمل مدل در مقابل یک شوک انجام داد. به عنوان مثال می­توان آزمون همبستگی سریالی را برای باقیمانده­ها انجام داد، جذر میانگین مربعات خطای^[۲۱] یک مدل DSGE را با یک مدل DSGE دیگر مقایسه کرد. آزمون­های ثبات پارامترها را انجام داد یا مستقیماً برخی از فروض شناسایی مدل را آزمون کرد. تمام این کارها اطلاعات ارزشمندی را در خصوص ساخت مدل­های اقتصادی واقع‌گرایانه‌تر در اختیار ما قرار می­دهد (روژه-مورسیا^[۲۲]، ۲۰۰۲، ص ۱).
کاربرد کالیبراسیون نیازمند تکنیک­های برای انتخاب دقیق پارامترهای ساختاری است و همان­طور که ذکر شد ایراداتی به آن وارد است. به همین دلیل می­توان به جای کالیبراسیون از تکنیک­های اقتصادسنجی برای برآورد پارامترهای مدل استفاده کرد.
پنج رویکرد برای تخمین مدل­های تعادل عمومی تصادفی پویا وجود دارد که عبارتند از: روش حداکثر راستنمایی^[۲۳]، روش گشتاورهای تعمیم یافته^[۲۴]، روش بیزین، روش گشتاورهای شبیه­سازی شده^[۲۵] و رویکرد استنباط غیرمستقیم^[۲۶] که به وسیله اسمیت (۱۹۹۳)^[۲۷] ارائه شده است.
۱-۶- روش گردآوری اطلاعات و داده ­ها
گردآوری اطلاعات بخش نظری تحقیق با مراجعه به منابع کتابخانه­ای و مقالات معتبر موجود در سایت­های تخصصی صورت گرفته است. در بخش تجربی اطلاعات و داده ­های مورد نیاز از طریق مراجعه به بانک­های اطلاعاتی کشور از جمله بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مرکز آمار ایران و گزارش­های آماری مرتبط گردآوری شده است.
۱-۷- جامعه آماری، روش نمونه گیری حجم نمونه
جامعه آماری شامل داده ­های مربوط به تولید، حجم پول، مخارج دولتی، مالیات­ها، درآمدهای نفتی، حجم سرمایه، نیروی کار، نرخ ارز حقیقی، دارایی­ های خارجی بانک مرکزی، مصرف و سرمایه ­گذاری می­باشد.
۱-۸- روش تجزیه و تحلیل داده ­ها
ارزیابی مدل و تخمین با بهره گرفتن از برنامه داینار^[۲۸] در نرم­افزار متلب^[۲۹] شبیه­سازی و ارزیابی خواهد شد.
فصل دوم
نفت و اهمیت آن در اقتصاد ایران
۲-۱- مقدمه
قیمت­های نفت در چند سال اخیر افزایش زیادی داشته است. در حالی که در انتهای سال ۲۰۰۱، قیمت نفت اوپک^[۳۰] حدود ۱۲/۲۳ دلار آمریکا برای هر بشکه بود، در سپتامبر ۲۰۱۱ به ۴۶/۱۰۷ و در سال ۲۰۱۳ به حدود ۸۷/۱۰۵ دلار آمریکا برای بشکه رسیده است. در انتهای سال ۲۰۱۴ قیمت نفت روند نزولی به خود گرفته است به طوری که متوسط قیمت نفت در سال ۲۰۱۴، ۲۹/۹۶ دلار آمریکا برای هر بشکه بوده است. قیمت نفت در ابتدای سال ۲۰۱۵ نیز در ده سال اخیر به پایین­ترین حد خود یعنی ۲/۴۹ دلار برای هر بشکه رسیده است (نمودار ۲-۱). تغییرات در قیمت­های نفت اثر مستقیمی بر روی سطوح قیمتی اقتصاد دارد. همچنین بر تصمیمات بین دوره­ای مصرف، ساختار هزینه بنگاه­ها، تصمیمات بانک مرکزی در مورد اجرای سیاست­های پولی، تصمیمات دولت در مورد اجرای سیاست­های مالی، سیاست­های بخش خارجی اقتصاد و … تأثیرگذار است. همچنین شاخص­بندی دستمزد و قیمت ممکن است اثرات شوک­های قیمت نفت بر روی متغیرهای کلان اقتصادی از جمله تورم و تولید را بیش از پیش نمایان سازد.
نمودار ‏۲‑۱. قیمت سبد اوپک طی دوره زمانی ۲۰۰۱ الی ۲۰۱۵
منبع: اوپک
با نگاهی به کشورهای تولیدکننده و صادرکننده نفت متوجه اهمیت و بزرگی بخش نفت در ایران خواهیم شد. نمودارهای (۲-۲) و (۲-۳) ترکیب ده تولیدکننده و صادرکننده اول جهان را در سال ۲۰۱۲ نشان می­دهد. اطلاعات این دو نمودار از مدیریت اطلاعات انرژی آمریکا^[۳۱] گرفته شده است. عربستان بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده نفت می­باشد. در بین ده تولیدکننده اول دنیا پنج کشور از کشورهای عضو اوپک قرار گرفته­اند که مجموعاً به اندازه ۴۳ درصد از نفت دنیا را تولید می­ کنند. در بین ۱۰ کشور بالای تولیدکننده نفت، سهم ایران معادل با ۶ درصد می­باشد. هم­چنین در بین ۱۰ صادرکننده اول نفتی جهان در سال ۲۰۱۲، نه کشور آن مربوط به کشورهای عضو اوپک می­باشند که مجموعاً ۷۸ درصد صادرات نفتی را بر عهده دارند که سهم ایران معادل با ۶ درصد در بین ۱۰ صادرکننده اول جهان می­باشد.
نمودار ‏۲‑۲. ۱۰ صادر کننده اول نفتی جهان در سال ۲۰۱۲
منبع: مدیریت اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)
نمودار ‏۲‑۳. ۱۰ تولیدکننده اول نفتی جهان در سال ۲۰۱۲
منبع: مدیریت اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)
لذا خاورمیانه بزرگ‌ترین منطقه تولیدکننده و صادرکننده نفت خام جهان است. نزدیک به ۴۰ درصد نفت خام جهان در این منطقه تولید می­ شود. با این حال ذخایر این منطقه از نفت خام نسبت به دو دهه پیش کاهش یافته است. ۵ کشور دارای بزرگ‌ترین ذخایر نفتی منطقه خاورمیانه به ترتیب عربستان سعودی (۸/۱۵ درصد)، ایران (۳/۹ درصد)، عراق (۹/۸ درصد)، کویت (۶ درصد) و امارات (۸/۵ درصد) هستند. ذخایر نفتی خاورمیانه در سال ۱۹۹۳ میلادی معادل ۶/۶۳ درصد از کل ذخایر نفتی جهان بود ولی این رقم در سال ۲۰۱۳ به ۹/۴۷ درصد رسیده است^[۳۲].
۲-۲- واقعیات اقتصاد ایران در بخش نفت
نمودار (۲-۴) آمارهای مربوط به تولید و صادرات نفت خام ایران را طی دوره ۱۳۵۷ الی ۱۳۸۹ نشان می­دهد. همان­گونه که از روی نمودار نیز مشخص است همبستگی شدیدی بین تولید نفت خام و صادرات نفت خام وجود دارد. اگر چه ایران هنوز در رتبه دوم بزرگ‌ترین تولید کننده نفت خام سازمان اوپک قرار دارد ولی تولید نفت خام ایران طی سال­های اخیر افت شدیدی داشته است.
صادرات نفت ایران نیز طی سال­های اخیر در نتیجه تحریم­های اعمال شده توسط آمریکا و اتحادیه اروپا دچار افت شدیدی شده است.
نمودار ‏۲‑۴. تولید و صادرات نفت خام در دوره زمانی ۱۳۵۷ الی ۱۳۸۹ در ایران
منبع: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
نمودار (۲-۵) درآمدهای حاصل از صادرات نفت و درآمد ملی ایران را بر حسب میلیارد ریال نشان می­دهد. همان‌گونه که در نمودار فوق ملاحظه می­ شود درآمدهای حاصل از صادرات نفت از اوایل دهه ۸۰ و با افزایش قیمت نفت خام سیر صعودی به خود گرفته است. در حال حاضر حدود ۷۰ الی ۸۰ درصد درآمدهای ارزی کشور از صادرات نفت خام می­باشد. به عنوان مثال در سال ۱۳۷۴ سهم درآمدهای حاصل از صادرات نفت از کل درآمدهای ارزی حدود ۷۱/۰ بوده است و در سال­های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ به ترتیب به ۷۸/۰ و ۷۲/۰ رسیده است^[۳۳]. همچنین درآمدهای مالیاتی و غیرنفتی نیز عمدتاً ریشه نفتی دارند. چرا که درآمد حاصل از صادرات میعانات گازی و کالاهای پتروشیمی نیز عملاً نوعی درآمد نفتی محسوب می­ شود؛ لذا در صورت کاهش درآمد نفتی، درآمدهای مالیاتی نیز کاهش می­یابد؛ بنابراین درآمدهای نفتی در ایران نقش مهم و اساسی در اقتصاد کشور و معیشت مردم دارد.
نمودار ‏۲‑۵. درآمدهای حاصل از صادرات نفتی و درآمد ملی در ایران بر حسب میلیارد ریال
منبع: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و OPEC
نمودار (۲-۶) نسبت صادرات نفتی به GDP را بر حسب درصد نشان می­دهد. همان‌گونه که در نمودار فوق مشاهده می­ شود در سال­های اخیر صادرات نفتی وزنی حدود ۲۰ درصد را در GDP داشته است که نشان­دهنده سهم بالای آن در GDP می­باشد.
نمودار ‏۲‑۶. نسبت صادرات نفتی به GDP بر حسب درصد
منبع: محاسبات تحقیق
با توجه به سهم بالا و اهمیت نفت در اقتصاد ایران، در چندین دهه گذشته مباحث مربوط به نفت در اقتصاد و سیاست ایران موضوع بحث­های گسترده و مهمی بوده است. در یک سوی این بحث­ها دید غالب این است که نفت منابع مالی چشمگیری را برای مصرف و سرمایه ­گذاری در ایران به ارمغان آورده و در مقایسه با آنچه که بدون نفت احتمالاً اتفاق می­افتاد، امکان رشد سریع‌تری را هم برای درآمد ملی و هم برای مصرف فراهم کرده است. در سوی دیگر، برخی معتقدند که ضعف­های ساختاری و نهادینه جامعه ایران موانعی برای استفاده مناسب از پتانسیل درآمدهای نفتی ایجاد و بعضاً رانت­های نفتی آن ضعف­ها را تشدید کرده است. در نتیجه در حالی که درآمد نفت از بعضی جهات به مصرف و تولید در ایران کمک کرده، از جهات دیگر باعث عقب‌ماندگی اقتصادی و سیاسی شده است. گروهی از طرفداران این دیدگاه معتقدند که با کوشش جهت جبران ضعف­های ساختاری و اتخاذ سیاست­های مناسب می­توان اثر مثبت نفت بر اقتصاد ایران را تقویت کرد. ولی عده زیادی هم مشکل اصلی را وجود رانت­های نفتی می­دانند. به نظر آن‌ها، نفت در مجموع بلای بزرگی برای ایران بوده است. به خصوص، وجود منابع نفتی قدرت­های استعماری را به منطقه کشانده و انگیزه آن‌ها را برای تسلط بر ایران تقویت کرده است. به عقیده طرفداران این دیدگاه، درآمدهای نفتی به شیوه ­های دیگری نیز نیروهای مولد کشور را از تلاش لازم برای توسعه صنعتی بازداشته است. مثلاً این درآمدها توجه دولت و بخش خصوصی را بیش از حد از تولید دور و به واردات معطوف کرده است^[۳۴].
با وجود اهمیت فوق‌العاده نفت در اقتصاد ایران، متأسفانه بیشتر بحث­های آن در سطح نظری باقی مانده و کمتر مورد بررسی تجربی قرار گرفته است. در این بخش به دنبال بررسی اهمیت نفت در اقتصاد ایران به عنوان یک اقتصاد صادرکننده نفت هستیم.