از زاویه تحلیل استنباطی:
براساس نتایج جدول ( ۴-۱۰ ) t مشاهده شده (۵۵۶/۰) در سطح ۰۵/≥p معنی دار نبوده . بنابراین بین میانگین نمره انعطاف پذیری(O) در دو گروه تفاوت وجود ندارد. . عناصر تشکیلدهنده انعطاف پذیری (تصورات فعال ، حساسیت به زیبایی، توجه به تجربه های عاطفی درونی ، و قضاوت مستقل)می باشد این افراد انسانهایی هستند که نسبت به تجربهای درونی و دنیای پیرامون کنجکاو بوده و زندگی آنها سرشار از تجربه است. این افراد طالب لذت بردن از نظریات جدید و ارزشهای غیرمتعارف هستند و دارای احساسات مثبت و منفی فراوان در مقایسه با افراد «بسته» هستند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

معمولا شاخص O یا «باز بودن» ارتباط مثبتی با هوش دارد و افراد دارای تحصیلات بالاتر نمره بیشتری در این مقیاس میآورند. انعطاف پذیری به خصوص با آن جنبه هایی از هوش سروکار دارد که کمتر در معرض سنجش در آزمونهای هوش است که از جمله میتوان تفکر چندوجهی را میتوان نام برد که با خلاقیت ارتباط نزدیکی دارد مردان و زنان دارای نمرات پایین در O افرادی هستند که در رفتار متعارف و در ظاهر محافظه کار به نظر میرسند. آنها موضوعات رایج را بهتر از موارد نادر میپسندند و پاسخهایی هیجانی آنها نسبتاً آرام و نهفته است. مردان وزنان دارای نمرات بالا در انعطاف پذیری، افرادی غیرمتعارف، مایل به زیر سوال بردن منبع قدرت، و علاقمند به آزادی در اخلاقیات، امور اجتماعی و دیدگاهی سیاسی باشند. در هر صورت چنین تمایلاتی نبایستی بر مبنای غیراصولی بودن تفسیر گردد. یک فرد باز ممکن است سیستم ارزشگذاری متحرک و متحول خود را توام با وجدان قوی در حد یک سنتگرا بکار گیرد. درنظر بسیاری از روانشناسان «بازبودن» ممکن است معادل سالمتر بودن به نظر آید اما ارزش باز بودن وابسته به ضرورتها در موقعیتهاست و هم افراد باز و هم افراد بسته دارای عملکردهای مفید در جامعه میباشند. (بگ بای ۲۰۰۷،۹۸)
براساس نتایج جدول ( ۴-۱۱ ) t مشاهده شده (۳۷۰/۰) در سطح ۰۵/≥p معنی دار نبوده . بنابراین بین میانگین نمره مسئولیت پذیری© در دو گروه تفاوت وجود ندارد. افراد دارای نمره بالا در C افرادی دقیق و وسواسی، وقتشناس و قابل اعتماد هستند. افراد دارای نمرات پایین را نبایستی افرادی فاقد پایبندی به اصول اخلاقی دانست بلکه این افراد معمولا وقت کافی برای انجام امور بکار نمیبندند همین طور در جهت رسیدن به اهداف خود نیز چندان مصر و پیگیر نیستند. برخی از شواهد پژوهشی نشان میدهد که نیاز به لذتطلبی و علاقمندی به امور جنسی در افراد نمره پایین بیشتر از افرادی است که نمرات بالا میآورند. (مک کری وکاستا ۱۹۸۵،۱۲۵). دو ویژگی عمده توانایی در کنترل تکانهها و هوسها و اعمال طرح و برنامه در رفتار برای رسیدن به اهداف مورد پرسش و شاخص C آزمون NEO PI-R میباشد.
براساس نتایج جدول ( ۴-۱۲ ) t مشاهده شده(۰۵/۶) در سطح ۰۵/≥p معنی دار بوده . بنابراین بین میانگین نمره برونگرائی (E) در دو گروه تفاوت وجود دارد. یافته های جدول نشان می دهد برونگرائی در والدین عادی بیشتر از والدین دارای اختلال سلوک بوده است. همانطور که میدانیم برونگراها افرادی اجتماعیاند اما اجتماعی بودن فقط یکی از ویژگیاین افراد در شاخص برونگرایی آزمون NEO PI-R است. علاوه بر دوستدار دیگران بودن و ترجیح اجتماعات و مهمانیها، این افراد همچنین در عمل قاطع، فعال و حراف یا اهل گفتگو میباشند. درونگراها افرادی محافظه کارند اما نه اینکه دوستداشتنی نباشند، مستقلاند درونگراها معمولا خجالتی هستند اما در جایی که ترجیح بدهند که میخواهند تنها باشند، و این مطلب نبایستی این طور تلقی شود که آنها دارای اضطراب اجتماعی هستند. آخرین کلام اینکه هرچند درونگراها به سرخوشی و فعالی برونگراها نیستند اما افراد ناخشنودی نیز نیستند. یکی از ویژگیهای برجسته این افراد کنجکاوی است. این افراد (درونگراها) بسیار علاقمند به تحقیق و پژوهش میباشند و این یافته در پژوهشهای متعدد و مرتبط با طرح پنج عاملی شخصیت نشان داده شده است.
براساس نتایج جدول ( ۴-۱۳ ) t مشاهده شده (۸۴/۱) در سطح ۰۵/≥p معنی دار نبوده بنابراین بین میانگین نمره دلپذیر بودن یا توافق(A) در دو گروه تفاوت وجود ندارد. همانند برونگرایی شاخص توافق بر گرایشات ارتباط بینفردی تاکید دارد. فردموافق اساسا نوعدوست است. احساس همدردی با دیگران میکند و مشتاق به کمک به آنان است و معتقد است که دیگران نیز با او همین رابطه را دارند. در مقایسه،شخص ناموافق یا مخالف خود محور، مظنون به قصد و نیت دیگران است و بیشتر اهل رقابت است تا همکاری. به نظر میرسد که سمت توافق این شاخص به نفع جنبه های مثبت اجتماعی و هم سلامت بیشتر روانی سوق دارد. البته همینطور هم هست، افراد موافق محبوبتر از افراد مخالف هستند (البته در جوامع متوازن). هورنای (۱۹۴۵) دو تمایل عصبی را مورد بحث قرار داده است (حرکت در جهت مخالف دیگران، حرکت به سمت دیگران) که نشان دهنده جنبه های بیمارگونه توافق و مخالفت است. نمره پایین درA معمولا با ویژگیهای اختلال شخصیت خود شیفتگی، ضداجتماعی، و پارانوئید همراه است در حالی که نمره بالا در A معمولا با اختلال شخصیت وابسته همراهی دارد(کاستا و مک کری ۱۹۹۰،۲۹۰)
همچنین براساس نتایج جدول ( ۴-۱۴ ) t مشاهده شده (۷۷/۱۴) در سطح ۰۵/≥p معنی دار بوده بنابراین بین میانگین نمره روان نزندی(N) در دو گروه تفاوت وجود دارد . یافته های جدول نشان می دهد روان نژندی در والدین دارای اختلال سلوک بیشتر از والدین عادی بوده است. یکی از ابعاد وسیع شخصیت مقایسه سازگاری، ثبات عاطفی فرد، ناسازگاری و عصبیت یا روان نژندی است. هرچند که متخصصین امور بالینی، بسیاری از انواع ناراحتیهای هیجانی را از ترس اجتماعی، افسردگی، تهیجی (نوعی از افسردگی که توام با بیقراری است) تا کینهتوزی تفکیک نمودهاند. بسیاری از مطالعات در این زمینه جنبهه

«سیر فی الله به واسطه اتصاف به صفات او و تحقق به اسماء تا افق اعلی که نهایت مقام روح و نهایت مقام حضرت و احدیت است.رفع حجاب وحدت استاز وجود کثرت و آن سیر در خداست.»(همان :۲۶۵)
۲-۵-۳ سفر از حق به خلق
«این سفر فنا در حق است.(همان :۴۰)ترقی بعین جمع و حضرت احدیت است که مقام «قاب قوسین» است تا موقعی که دوئیت باقی است و موقعی که دوئیت بر طرف شد مقام «اوادنی»است.عبارت از میان رفتن تقید به قید ظاهر و باطن است که ترقی به عین الجمع است.»(همان :۲۶۵)
۲-۵-۴ سفر به حق در خلق (سیر بالله عن الله)
«سیر بالله عن الله برای تکمیل است که مقام بقاء بعد از فنا و فرق بعد از جمع است.بازگشت از حق به خلق و آن احدیت جمع و فرق است.»(همان :۲۶۵)
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

«سیاحت بر دو قسم است،سیاحت نفس سیر در زمین و سیاحت قلب در ملکوت علیین از جهت شهود عالم غیب مکنون.»(همان :۲۷۵)
«سیرو سیاحت از شیوه های ریاضت مرسوم صوفیان بود در کتاب های آنان مانند رساله قشیریه و عوارف المعارف باب یا ابوابی خاص درباره سفر و آداب آن دیده می شود. صوفی که به سفر می رود او را گشادِ دل حاصل می شود و اسرار بسیار که در پرده بود بدو رخ می نماید و به قول شمس تبریزی و مولانا«مهذّب» می گردد و از این رو است که برخی از متصوفه تمام عمر خود را در سیر و سیاحت می گذرانیدند.»(موحد،۱۳۷۸ :۴۹)
۲- ۶ علت و انگیزه سفر
سیاحت و سفر، از قدیم ترین ادوار، از مهم ترین خواست ها و تمایلات انسان بوده و هست بشر همیشه آرزو داشته و دارد که از دیگر اقوام و افراد بشری و دیگر سرزمین ها دیدار کند،ناشنیده ها را بشنود و نادیده ها را ببیند. برای هر انسانی،هم انسان های دیگر اهمیت دارند و هم اقلیم ها و اماکنی که زیست گاه آدمی و دیگر موجودات است اولی را «سیر در انفس» و دومی را «سیر در آفاق » نام نهادند.(دانش پژوه،۱۳۸۰ :۱۱)
انگیزه های مختلفی برای رفتن به سفر وجود دارد، اقناع حس کنجکاوی مسافر و ثبت مشاهدات خود از سرزمین های ناشناخته و کشف پدیده های تازه و ارائه دادن آن به نسل جدید انگیزه قوی برای سفر کننده خواهد بود. نکات فکرت انگیز و عبرت آموز که مقصود عمده دادن نمونه ای برای جوانان و تشحیذ ذهن و رغبت انگیزی در راه استفاده از آثار گذشتگان است.
سفر کردن در گذشته و حال:نقش هایی از مردمی وجود دارد که ۳۱۶ میلیون سال پیش زندگی می- کردند.نقش ها در سنگ فسیل شده اند و در کنیا توسط مری لیکی (Mary Leakey) که باستان شناس است،کشف شده استمردم همیشه سفر کرده اند.افراد در جستجوی غذا بوده اند،از خطر گریخته اند و همیشه خواسته اند بدانند چه چیز در آن گوشه دیگر است و در افق چیست.امروزه نیز گاه به دلایل مشابهی سفر می کنیم. اما همچنین برای تجارت،به عنوان جهان گرد و برای ملاقات دوستان و بستگان نیز سفر می- کنیم و باید دلایل بسیار دیگری نیز وجود داشته باشد.(رایت،۱۳۷۳ :۱۱)
«تمایل به سیاحت و معرفت و شناختی که از سیر در حالات آدمیان و شهر و دیارها حاصل می شود خاص یک دسته از افراد بشر نیست،همه کسانی که با هر مقصود و منظوری سفر می کنند بدین شناخت تمایل دارند و این میل و علاقه آن چنان شدت و قوت دارد که اشتیاق سفر به هدف های دیگر در وجود انسان غلبه می کند.به طوری که کمتر کسی را می توان یافت که انس به سیاحت در وجود سرشته نباشد.»(دانش پژوه،۱۳۸۰ :۱۳)
۲-۶-۱ عشق سَفَر – نوطلبی و ماجراجویی
خواننده ی یک سفرنامه که گزارش مشقات و مخاطرات و فلاکتهای عظیم سفر را می خواند گاهی از خود می پرسد که آخر این فرد از این همه راه رفتنها و آواره گشتنها چه می خواهد؟ چرا آرام نمی- گیرد؟ تا کجا می خواهد پیش برود؟ تنها، در سرزمین های ناشناس، در میان اقوامی غریب و ناآشنا که نه زبان شان را می داند و نه با آداب و رسوم شان وجه مشترکی دارد چه می جوید؟(موحد،۱۳۷۸ :۴۷).
در میان ادیان شناخته شده جهان شاید هیچ یک به اندازه اسلام توجه به سفر نداشته است. احکام شرع که برای زندگی حضری وضع می شود در مقام تطبیق با مقتضیات سفر تعدیل می گردد. اگر نماز است قصر می شود. (آیه ۱۰۱، سوره نساء) و اگر روزه است به پس از پایان سفر موکول می گردد. (آیه ۱۸۴، سوره بقره) و اگر معامله و تجارت است شرایط خاص سفر در آن ملحوظ می افتد. (آیه ۲۸۳، سوره بقره).(همان:۴۷)
خدیجه، بانوی اول اسلام، بازرگان بود و پیغمبر اکرم خود جوانی را در سفرهای بازرگانی گذرانیده بود. در حدیثی منسوب به پیغمبر آمده است: سفر کنید تا سالم بمانید و توانگر. «سافروا تصّحوا و تغنموا». در قرآن کریم علاوه بر توجه به آن معانی که سابقه در زندگی عربها داشت سفر به دو انگیزه دیگر هم موردنظر قرار گرفته است. اول انگیزه آموزش یعنی تفقه در دین (آیه ۱۲۲، سوره توبه) دوم انگیزه بیداری دل و باز شدن چشم و گوش آدمی (آیه ۴۶، سوره حج) و عبرت گرفتن از سرگذشت اقوام و احوال گذشتگان (اقلاً در ده مورد از قرآن).(همان :۴۸)
۲-۷ آداب و شرایط سفر
زیارت خانه خدا، مرقد حضرت رسول، قبور مطهر ائمه معصومین (علیهم السّلام)، مزار پاکِ شهدای راه حق، زیارت قبر انبیاء و اوصیاء و اولیاء و صحابه و تابعین. دیدار از مرقد علمای بزرگ فرزندان اهل بیت و قبور مؤمنان و صالحان، همه از مواردی است که در متون دینی به آنها تشویق شده است و زیارت قبور امامان، نوعی تجدید عهد و پیمان با صاحبانِ ولایت است. امام سجاد (ع) بیست و پنج بار به سفر حج رفت.
دیدگاه اسلام درباره آداب سفر را می توان در سه قسمت مطرح کرد: پیش از سفر، هنگام سفر و پس از سفر. گرچه رفتار انسان در هر حالی باید شایسته باشد، اما در سفر به خاطر رنج های بسیار که زمینه های عصبانیت افراد را مهیا می سازد، اسلام آداب خاصی را توصیه نموده است.
۲-۷-۱ آداب پیش از سفر
در روایتی امام علی (علیه السلام) از افراد می خواهد، به سفری نروند که بیم آن می رود به نماز یا.
در روایتی امام علی (علیه السلام) از افراد می خواهد، به سفری نروند که بیم آن می رود به نماز یا دینشان لطمه بخورد.
در حدیثی دیگر، پیامبر (صلی الله علیه و آله) از امام علی (علیه السلام) می خواهد، هنگام سفر، برای حفظ جانش از سارقان و درندگان، چوبدستی از درخت بادام تلخ به همراه داشته باشد و آیه بیست و دوم از سوره قصص را بخواند. همچنین در دره ها (که پناهگان ماران و درندگان است) اتراق نکند.
«انتخاب همسفر در اسلام بسی مهم شمرده و نخستین پیشوا، در سفارش به فرزندش، از او می خواهد، ابتدا به جست و جوی دوست (و همسفر) برآید و سپس را ه افتد. و نیز برای پیشگیری از اختلاف، با کسی همسفر نشودکه آن فرد، خودرا برتر از او بداند.» (مجلسی، ۱۳۶۹ :۴۰۷ )
«حضرت به خاطر اهمیتی که برای نماز جمعه قائل بود ، از افراد می خواست جز در صورت ضرورت ( و یا بخاطر خدا ) ، در روز جمعه سفر در سه شبِ آخر ماه قمری مکروه است .امام علی (علیه السلام) به سفارش رسول گرامی (صلی الله علیه و آله ) تنها سفر نمی کرد، و در احادیث، حداقل سه و حداکثر هفت نفر برای همراهی در سفر ذکر شده است.»( فیض کاشانی ،۱۳۷۹ :۷۶)
اسلام مکتبی است که از هر فرصتی برای رعایت و گسترش بهداشت بهره می جوید؛ و چه بسا در همین راستا است که غسل پیش از سفر مستحب است .سپردن خانواده به خداوند ، پیش از سفر، برای مسلمان امری طبیعی است و پیامبر ( صلی الله علیه و آله ) در این باره فرمود : آدمی هیچ جانشینی در خانواده اش، بهتر از دو رکعت نماز، نمی گذارد که هنگام سفر بخواند و سپس دست به نیایش بردارد و بگوید : « الهم انّی استودعک نفسی و مالی و ذریتی و دنیای و آخرتی و خاتمه عملی» (مجلسی، ۱۳۶۹ :۳۹۹)
امام محمد غزالی در بیان علم مسافران پیش از سفر گفته است : «و بر وی واجب بُوَد که علم ِ رُخْصتِ سفر بیاموزد – اگرچه عزم دارد که رخصت نکند – باشد که به ضرورت بدان حاجت بود و علم قبله و وقت بباید آموخت .» ( غزالی، ۱۳۷۴ :۴۷۶).
۲-۷-۲ زمان سفر
از آداب سفر آن است که مسافر از هر منزلی صبح زود حرکت کند .
امام علی (علیه السلام ) شب پیمایی را خوش نمی داشت. هم خود آخر شب(سحر) سفرش را آغاز می کرد و هم کسانی را که به سفر می فرستاد ، از آن ها می خواست، سحر سفر کنند .سفر در روزهای شنبه ، پنجشنبه و شب جمعه نیز سفارش شده است .از امام صادق علیه السلام است که فرموده اند: « هر که خواست سفر کند باید روز شنبه سفر کند، زیرا اگر سنگی در روز شنبه از کوهی جدا شود، هر آینه خداوند آن را به جای خود بر می گرداند » (فیض کاشانی ،۱۳۷۹ :۸۳)
«دیگر آن که جهد کند تا ابتدای نوروز پنجشنبه بُوَد – بامداد؛ با رسوال (ص) ابتدای سفر روز پنجشنبه کردی». ( غزالی ، ۱۳۷۴ :۴۶۴)
همچنین در برخی از روایات، روزهایی را ذکر کرده و تأکید کرده که در این روزها سفر نکند و در احادیث دیگر یادآوری شده است: «صدقه بدهید و هر روزی که می خواهید، سفر کنید » .امام علی (علیه السلام ) گشاده دستی در سفر، کمتر مخالفت کردن با همسران و بسیار به یاد خدا بودن را در فراز و نشیب های مسافرت ، از نشانه های جوانمردی درسفر برشمرد .همچنین ایشان می فرمود : وقتی گروهی با هم سفر می کنند ، همه سهمی پرداخت کنند ، و پول ها جمع و هزینه ها از آن کسر شود ( این کار را باعث عدم اختلاف می دانست) .ایشان چون در جایی فرود می آمد ، دست به نیایش بر می داشت و می فرمود: خداوند! ما را در فروگاهی خجسته فرود آر، و تو بهترین فرود آورنده ای .
«در احادیث همراه بردن تسبیح، تربت حضرت امام حسن (علیه السلام ) ، انگشت ، و دستار بستن (برای مردان)، قرآن خواند در حالی که سواره است، خواندن دو رکعت نماز هنگام پیاده شدن و دعا کردن هنگام سوار شدن، تأکید شده است.پیامبر نیز چون به سفر می رفتند، شیشه روغن، سرمه دان، قیچی، آینه، مسواک، شانه سوزن، طناب، تسمه های بغل و چیزی که با آن کفش را پینه کنند، همراه خود می بردند.»( مجلسی، ۱۳۶۹ :۴۰۴)
یاری رساندن به دیگران ، در همه موارد ،دراسلام سفارش شده است . اما با عنایت به نیاز بیشتر آدمی به کمک در سفر، در احادیث، بدان توجه ویژه ای شده است .پیامبر گرامی (صلی الله علیه و آله ) می فرماید: کسی که مومن مسافری را یاری رساند، آفریدگار هفتاد و سه دشواری از سختی های این جهان را از او بر می دارد ] و برایش آسان می گرداند [ و او را ازغم و اندوه اَمان می دهد و هفتاد سختی آن جهان را از وی برطرف می سازد و امام باقرعلیه السلام فرموده اند : «هر گاه در زمین سرسبزی مسافرت می کنی بامداد حرکت کنید، هر گاه در سرزمینی خشک سیر می کنید، با شناخت حرکت کنید.» (فیض کاشانی، ۱۳۷۹ :۸۹ )
۲-۷-۳ آداب پس از سفر
در احادیث، از سفر به عنوان قطعه ای از رنج تعبیر شده است که به کحض پایان یافتن، هر چه سریع تر باید نزد خانه و خانواده بازگشت. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «مسافرت نوعی از عذاب است بنابراین هر گاه کسی از شما سفرش به پایان رسید باید هر چه زودتر به نزد خانواده برگردد. «همان، ۱۳۷۹ :۹۵ )
در روایات ما، ضیافت دوستان پس از بازگشت از سفر مستحب شمرده است.هدیه آوردن از سفر نیز سفارش شده است.در روایتی آمده است:کسی که از سفر بر می گردد،سزاوار است پیش از انجام هر کاری،غسل کند،دو رکعت نماز بگذارد،به سجده رود و به خاطر به سلامت بازگشتن و … شکر خداوند را بر زبان آورد.
۲-۸ آداب سفر از دیدگاه امام صادق (علیه السلام)
در کتاب من لا یحضره الفقیه عمرو بن ابی المقدام از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که آن حضرت فرمود«در حکمت آل داوود(ع) آمده است:همانا شخص عاقل نباید از وطن خود کوچ کند مگر در سه مورد:برای فراهم کردن توشه آخرت و یا تأمین معاش و یا کسب لذت غیر حرام.»(کاشانی،۱۳۷۹ :۷۹)
همچنین پیامبر (صل الله علیه و آله)درباره سفر فرموده است:«مسافرت کنید تا تندرست باشید و جهاد کنید تا غنیمت به دست آورید و حج به جا آورید تا بی نیاز شوید.»(همان :۷۲)
امام صادق(ع) در حدیثی فرموده است:«هر گاه خداوند وسیله روزی بنده اش را در سرزمینی فراهم کرده باشد،او را به آن سرزمین نیازمند می سازد.»(همان :۷۲)
بنابراین،در سفرها باید آدابی را که از پیشوایان دین نقل شده است،به عنوان رهنمود گرفتن از مکتب،رعایت کرد.نگاهی به مجموعه روایات اسلامی،نکاتی را به عنوان «آداب سفر» به ما می آموزد که مهم ترین آن ها آموختن «آیین همراهی و هم سفری»است.تاکید شده است که پیش از سفر، هم سفر مناسبی پیدا کنید.چرا که مسافرت تنهایی مکروه است. رسول خدا (ص) از سه کس مذّمت کرده است:یکی آن که غذایش را تنها می خورد.یکی آن که در خانه ای تنها می خوابد.سوم آن که تنها به مسافرت های دور و دراز می رود.از پیامبر (ص) نقل شده است:«از بزرگواری مرد است که وقت رفتن به سفر،توشه راهش پاکیزه باشد. توشه مسافر آواز و شعری است که به سخن زشت نیانجامد».(همان :۷۳)
امام صادق(ع) در مورد آداب سفر فرموده اند:«هر گاه مسافرت کردید،سفره ای همراه داشته باشید و در آن با همراهان مدارا کنید.»و نیز فرموده اند :«از ما نیست هر که با هم صحبتش معاشرت خوبی و با رفیقش رفاقت خوبی نداشته باشد و با هم خوراکش به نیکی هم خوراکی نکند و با کسی که با او خوش خو است،خوش خو نباشد.» و در مورد جوان مردی در سفر گفته اند:«زیادی توشه و پاک بودن و در اختیار همراهان گذاشتن آن و پس از پوشیدن نگه داشتن معایب ایشان و شوخی کردن بسیار به شرطی که باعث خشم خدای تعالی نباشد.»(همان :۷۴)
و نیز فرموده اند:«با کسی معاشرت کن که باعث افتخار و زینت تو باشد و با کسی که تو باعث افتخار او باشی معاشرت نکن.»(همان :۷۷)
و در حدیثی دیگر فرموده اند: «سفر کنید تا بدن های شما صحیح شود و جهاد کنید تا غنیمت دنیا و آخرت بیابید و حج کنید تا مال دار و بی نیاز شوید و در دفع نحوست های سفر به تصدیق و دعا در حدیث صحیح از حضرت صادق(ع) منقول است که تصدق کن و در هر روز که خواهی به سفر برو.» (مجلسی،۱۳۶۹ : ۶-۳۹۵)
۲-۹ اهمیت سفر
سفر در نوع خودش امتیازهای بسیار دارد، از یک طرف باعث آرامش روح و روان می شود، از طرفی تجربیات انسان را بالاتر می برد. اما چه خوب است از این سفر و مسافرت استفاده های بیشتری شود و حاصل این بهره ها به شکل مکتوب درآید یعنی سفرنامه.انسان را موجودی اجتماعی تعریف کرده اند و قبایل و طوایف پراکنده بشر که هر یک در نقطه یی از عالم می زیسته اند از طریق سیر و سفر با هم آشنا شده اند و جوامع را تشکیل داده اند.«هر کس با توجه به بینش و دانش و بصیرت خویش از مناظر و مرایا عبرت و نتیجه می گیرد و از هم نشینی با دیگر مردمان،تجربه می آموزد.»(دانش پژوه،۱۳۸۰ :۱۲-۱۱)
امام علی (علیه السلام) در روایتی، سفر را یکی از راه های درآمد می دانست و می فرمود: هرگاه روزگار بر یکی از شماها دشوار شد، پس، از سرزمین خود خارج شود و بیهوده خویش و خاندانش را با غصه خوردن غمگین نکند.
امام صادق (علیه السلام)، هدف از سفر مجاز را توشه یافتن برای آخرت، درآمد اقتصادی و لذت و تفریح بر می شمرد. تندرستی و شادابی و تجدیدقوا نیز یکی از اهداف سفر در روایات مطرح شده است.
مولی محسن کاشانی قدس سرّه در کتاب المحّجه البیضاء فی تهذیب الاحیاء در فواید سفر گفته اند:«بدان که سفر نوعی حرکت و معاشرت است،فایده ها و آفت هایی دارد.فایده هایی که انگیزه سفر است از دو حال خارج نیست.یا گریز از زیان است یا طلب منفعت.
زیرا مسافر یا برای دوری از اقامت گاه خود انگیزه ای دارد که اگر آن انگیزه نبود هدفی برای سفر نداشت و یا آن که در سفر مقصد و هدفی دارد.»(کاشانی،۱۳۷۹ :۵۵)
بشرحافی گفت:«ای قرّایان ،سفر کنید تا پاک شوید، که هر آب که بر جای بماند بگندد.»(غزالی،۱۳۷۴ :۴۵۸)
۲-۹-۱ عبارات خردمندانه درباره مسافران
هیچ کس تا زمانی که زبان کشور مورد نظر را نیاموخته نباید سفر کند. وگرنه او داوطلبانه خود را به یک بچه تبدیل می کند. سنگین ترین جامه دان برای مسافر، کیسه ای خالی است.(ضرب المثل انگلیسی)، آن که زیاد سفر می کند، زیاد می داند.آن هایی که از دیار گذر می کنند هوای خود را تغییر می دهند نه خاک خود را،سفر کردن افراد را خردمند تر می کند اما شاد نمی کند.مسافر بدون دانش پرنده ای بدون بال است،کسی که می خواهد شاد سفر کند باید سبک سفر کند،من به سهم خود،نه برای رفتن به جایی بلکه برای رفتن،سفر می کنم. من به خاطر سفر،سفر می کنم. موضوع مهم حرکت کردن است.(رایت،۱۳۷۳ :۱۰).

۲-۲٫ ابعاد مدیریت کیفیت جامع در بخش عمومی از دیدگاه دیوید گاروین ۳۸
۲-۳٫ ابعاد مدیریت کیفیت جامع در بخش عمومی از دیدگاه کیت اسمیت ۳۹
۲-۴٫ ابعاد مدیریت کیفیت جامع در بخش عمومی از دیدگاه زتهامل ۴۰
۲-۵٫ ابعاد مدیریت کیفیت جامع در بخش عمومی از دیدگاه جیسون ۴۰
۲-۶٫ ابعاد کیفیت جامع در بخش عمومی از دیدگاه میوری و آتکینسون ۴۱
۲-۷٫ ابعاد کیفیت جامع در بخش عمومی از دیدگاه پیترسنگه ۴۱
۲-۸٫ ابعاد مدیریت کیفیت جامع در بخش عمومی از دیدگاه پاراسورامان ۴۲
۲-۹٫ ارتباط مفاهیم بنیادین و معیارهای توانمندساز ۹۰
۲-۱۰٫ ارتباط مفاهیم بنیادین و معیارهای نتایج ۹۱
۳-۱٫ تعیین حجم نمونه از هر طبقه ۱۰۳
۳-۲٫ گویه‏های مورد نظر برای سنجش هر متغیر ۱۰۴

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۳-۳٫ مقیاس مورد استفاده برای سنجش سؤالات ۱۰۵
۳-۴٫ پایایی پرسشنامه بر اساس آلفای کرونباخ ۱۰۸
۴-۴٫ کارنامه ارزیابی هر معیار با رویکرد پرسشنامه‏ای ۱۰۹
۴-۵٫ کارنامه ارزیابی سازمان به روش پرسشنامه براساس مدل تعالی سازمانی ۱۱۰
۴-۱٫ وضعیت ترکیب تحصیلات سازمانی آزمودنی‏ها ۱۱۳
۴-۲٫ میانگین سابقه خدمت کارکنان جامعه آماری ۱۱۴
۴-۳٫ تعداد و درصد کارکنان جامعه مورد مطالعه براساس عناوین سمت ۱۱۵
۴-۴٫ وضعیت ترکیب سمت سازمانی آزمودنی‏ها ۱۱۶
۴-۵٫ وضعیت آزمودنی‏ها از لحاظ مدرک تحصیلی ۱۱۷
فهرست جدول‏ها
شماره عنوان صفحه
۴-۶٫ امتیاز میانگین گویه‏های متغیر مشتریان ۱۱۸
۴-۷٫ امتیاز میانگین گویه‏های متغیر کارکنان ۱۲۰
۴-۸٫ امتیاز میانگین گویه‏های متغیر جامعه ۱۲۱
۴-۹٫ امتیاز میانگین گویه‏های متغیر کسب ‏و کار ۱۲۲
۴-۱۰٫ میانگین امتیاز هر یک از متغیرها ۱۲۴
۴-۱۱٫ تست یک نمونه‏ای کلموگروف – اسمیرنوف (K-S) برای چهار فرضیه‏ تحقیق ۱۲۶
۴-۱۲٫ آزمون دوجمله‏ای (آزمون نسبت) برای فرضیه فرعی اول ۱۲۷
۴-۱۳٫ محاسبه امتیاز متغیر نتایج مشتریان براساس مدل تعالی و با رویکرد پرسشنامه‏ای ۱۲۸
۴-۱۴٫ آزمون دوجمله‏ای (آزمون نسبت) برای فرضیه فرعی دوم ۱۲۹
۴-۱۵٫ محاسبه امتیاز متغیر نتایج کارکنان براساس مدل تعالی و با رویکرد پرسشنامه‏ای ۱۳۰
۴-۱۶٫ آزمون دوجمله‏ای (آزمون نسبت) برای فرضیه فرعی سوم ۱۳۱
۴-۱۷٫ محاسبه امتیاز متغیر نتایج جامعه براساس مدل تعالی و با رویکرد پرسشنامه‏ای ۱۳۲
۴-۱۸٫ آزمون دوجمله‏ای (آزمون نسبت) برای فرضیه فرعی چهارم ۱۳۳
۴-۱۹٫ محاسبه امتیاز متغیر نتایج کسب و کار براساس مدل تعالی و با رویکرد پرسشنامه‏ای ۱۳۴
۴-۲۰٫ آزمون دوجمله‏ای (آزمون نسبت) برای فرضیه فرعی چهارم ۱۳۵
۴-۲۱٫ محاسبه امتیاز چهار معیار حوزه نتایج براساس مدل تعالی و با رویکرد پرسشنامه‏ای ۱۳۶
۴-۲۲٫ آزمون مقایسه‏ی میانگین چند جامعه از لحاظ سمت سازمانی ۱۳۷
۴-۲۳٫ طبقه بندی نتایج معیار مشتری از لحاظ سمت سازمانی ۱۳۸
۴-۲۴٫ طبقه بندی نتایج معیار کارکنان از لحاظ سمت سازمانی ۱۳۹
۴-۲۵٫ طبقه بندی نتایج معیار جامعه از لحاظ سمت سازمانی ۱۴۰
۴-۲۶٫ طبقه بندی نتایج کسب و کار از لحاظ سمت سازمانی ۱۴۱
۴-۲۷٫ آزمون مقایسه میانگین چند جامعه بر اساس متغیر سطوح تحصیلی ۱۴۲
فهرست جدول‏ها
شماره عنوان صفحه
۴-۲۸٫ آمار توصیفی برای آزمون فریدمن ۱۴۳
۴-۲۹٫ محتوای نتیجه‏ اصلی آزمون ۱۴۳
۵-۱٫ محاسبه امتیاز چهار معیار حوزه نتایج براساس مدل تعالی و با رویکرد پرسشنامه‏ای ۱۵۷
فهرست نمودارها

:H1توزیع داده‌های مربوط به هر یک از متغیرها نرمال نیست
فصل چهارم:
تجزیه و تحلیل داده ها
۱-۴مقدمه
پس از اینکه پژوهشگر روش تحقیق خود را مشخص کرد و بااستفاده از ابزارهای مناسب، داده های مورد نیاز را برای آزمون فرضیه های خود جمع آوری نمود، نوبت آن است که با بهره گیری از تکنیک های آماری مناسب که با روش تحقیق، نوع متغیرها و … سازگاری دارد، داده های جمع آوری شده را دسته بندی و تجزیه و تحلیل نماید و در نهایت فرضیه هایی را که تا این مرحله او را در تحقیق هدایت کرده اند، آزمون کند و سرانجام بتواند پاسخی برای پرسش تحقیق بیابد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تجزیه و تحلیل داده ها فرآیندی چند مرحله ای است که طی آن داده هایی که به طرق مختلف جمع آوری شده اند، خلاصه، دسته بندی و در نهایت پردازش می شوند، تا زمینه برقراری انواع تحلیل ها و ارتباط بین داده ها به منظور آزمون فرضیه فراهم آید. در این فرایند داده ها هم از لحاظ مفهومی و هم از جنبه تجربی پالایش می شوند و تکنیک های گوناگون آماری نقش بسزایی در استنتاج ها و تعمیم به عهده دارند.
۲-۴جمع آوری داده ها و محاسبه متغیرهای تحقیق
با توجه به مطالب روش هایی که در فصل سوم و بخش اندازه گیری متغیرهای تحقیق بیان شده است، داده های مورد نیاز جهت اندازه گیری متغیرهای تحقیق از طریق نرم افزار متاتریدر پایلوت رسا و ره آورد نوین۳ جمع آوری گردید. سپس این داده ها وارد نرم افزار Excel شده و در نهایت متغیرهای تحقیق شامل میانگین بازدهی سالانه سهام تمام شرکت های مورد مطالعه در بورس اوراق بهادار تهران بر اساس هر کدام از استراتژی های میانگین متحرک نمایی(EMA)، شاخص قدرت اندازه حرکت(RSI)، روش ترکیبی میانگین متحرک نمایی و شاخص قدرت اندازه حرکت(RSI&EMA) و روش خرید و نگهداری محاسبه گردید.
۳-۴مفروضات محاسبات متغیرهای تحقیق
درمحاسبه بازده سهام از ارزش زمانی سود نقدی صرف نظر شده است و فرض شده است که شرکتها بلافاصله پس از برگزاری مجمع عمومی سالیانه، سود نقدی را پرداخت می نمایند.
واحد اندازه گیری بکار گرفته شده در محاسبات بدین صورت است که قیمت ها و سود نقدی بصورت ریال و بازده سهام بصورت درصد می باشند.
محاسبات مربوط به بازده واقعی با بهره گرفتن از نرم افزار Excel محاسبه شده است و محاسبات تا دو رقم اعشار پیش رفته ایم.
در محاسبات بازده سهام، افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و از محل مطالبات هم ارز هم در نظر گرفته شده است و همچنین فرض شده است که مزایای حاصل از تجزیه و ترکیب سهام(درصدد وجود) اثر خود را روی قیمت سهام گذاشته است.
در این تحقیق از هزینه های معامله در محاسبه بازده های سهام صرف نظر شده است.
برای انجام آزمون های آماری در خصوص بررسی اختلافات معنی داری بین میانگین بازدهی بر اساس روش استراتژیهای RSI&EMA, RSI, EMA و روش خرید و نگهداری برای دوره های یک ساله، دوساله و سه ساله محاسبه گردید که تمامی جداول پیوست موجود می باشد.
خلاصه میانگین بازده استراتژی ها و روش خرید نگهداری در جدول زیر نمایش داده شده است
جدول۴-۱:خلاصه میانگین بازدهی استراتژی های تکنیکال مورد بررسی و روش خرید و نگهداری

استراتژی

سال

دوره

میانگین بازده)درصد)

خرید و نگهداری

۱۳۹۰

–

۱۵.۹۱

۱۳۹۱

–

۹.۱۴

۱۳۹۲

–

۱۴۳.۱۹

۱۳۹۰&1391

–

۱۲.۵۲

۱۳۹۱&1392

–

خود کارآمدی

26-29

اضطراب

30-32

نیت رفتاری برای استفاده

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

33-35

7.3 روايي و پايايي پرسشنامه

قابليت اعتماد يا پايايي يکي از ويژگيهاي فني ابزار اندازه‌گيري است. مفهوم ياد شده به اين امر سر و کار دارد که ابزار اندازه‌گيري در شرايط يکسان تا چه اندازه نتايج يکساني به دست مي‌دهد. دامنة ضريب قابليت اعتماد از صفر (عدم ارتباط) تا 1+ (ارتباط کامل) است. ضريب قابليت اعتماد نشانگر آن است که تا چه اندازه ابزار اندازه‌گيري ويژگي‌هاي با ثبات آزمودني و يا ويژگيهاي متغير و موقتي وي را مي‌سنجد.
در اين تحقيق به منظور تعيين پايايي آزمون از روش آلفاي کرونباخ استفاده گرديده است. اين روش براي محاسبه هماهنگي دروني ابزار اندازه‌گيري که خصيصه‌هاي مختلف را اندازه‌گيري مي‌کند به کار مي‌رود.
براي محاسبه ضريب آلفاي کرونباخ ابتدا بايد واريانس نمره‌هاي هر زيرمجموعه سوال‌هاي پرسشنامه و ورايانس کل را محاسبه کرد. سپس با بهره گرفتن از فرمول زير مقدار ضريب آلفا را محاسبه مي‌کنيم.

که در آن :
تعداد زير مجموعه‌هاي سئوال‌هاي پرسشنامه يا آزمون = J
واريانس زير آزمون Jام Sj2 =
واريانس کل پرسشنامه يا آزمون S2 =
بنابراين به منظور اندازه‌گيري قابليت اعتماد، از روش آلفاي کرونباخ و با بهره گرفتن از نرم‌افزار19.0 Spss انجام می‌شود. در صورتی که میزان آلفا بیش از 0.7 باشد، تحقیق دارای قابلیت اعتماد مناسب است.

8.3 تعيين اعتبار (روايي) پرسشنامه

مفهوم اعتبار به اين پرسش پاسخ مي‌دهد که ابزار اندازه‌گيري تا چه حد خصيصه مورد نظر را مي‌سنجد بدون آگاهي از اعتبار ابزار اندازه‌گيري نمي‌توان به دقت داده‌هاي حاصل از آن اطمينان داشت.
براي تعيين اعتبار پرسشنامه روشهاي متعددي وجود دارد که يکي از اين روشها اعتبار محتوا مي‌باشد.
اعتبار محتوا نوعي اعتبار است که براي بررسي اجزاي تشکيل دهندة يک ابزار اندازه‌گيري به کار برده مي‌شود. اعتبار محتواي يک ابزار اندازه‌گيري به سوالهاي تشکيل دهندة آن بستگي دارد. اگر سوالهاي پرسشنامه معرف ويژگي‌ها و مهارتهاي ويژه‌اي باشد که محقق قصد اندازه‌گيري آنها را داشته باشد، آزمون داراي اعتبار محتوا است. براي اطمينان از اعتبار محتوا، بايد در موقع ساختن ابزار چنان عمل کرد که سوالهاي تشکيل دهندة ابزار اندازه‌گيري معرف قسمتهاي محتواي انتخاب شده باشد. بنابراين اعتبار محتوا، ويژگي ساختاري ابزار اندازه‌گيري است که همزمان با تدوين آزمون در آن تنيده مي‌شود. اعتبار محتواي يک آزمون معمولاً توسط افرادي متخصص در موضوع مورد مطالعه تعيين مي‌شود. اعتبار محتواي اين پرسشنامه توسط اساتيد راهنما و مشاور و چند کارشناس آگاه به موضوع مورد تأييد قرار گرفته است و از اعتبار لازم برخوردار مي‌باشد.
برای تعیین روایی ابزار تحقیق حاضر به نظر کارشناسی 10 تن از اساتید و دانشجويان دكتري مدیریت استناد شد و پس از از تصحیح آنان پرسشنامه تحقیق نهایی شد و توسط اعضای جامعه آماری تکمیل شد.

9.3 روش تجزيه و تحليل اطلاعات

ابتدا با بهره گرفتن از آمارتوصيفي شامل جداول توزيع فراواني، در صد فراواني، درصد فراواني تجمعي و ميانگين برای تحلیل آمار توصیفی استفاده شده است. هدف آمار توصيفي محاسبه پارامترهاي جامعه با بهره گرفتن از سرشماري تمامي عناصر جامعه است.
در آمار استنباطي پژوهشگر با استفاده مقادير نمونه آماره ها را محاسبه کرده و سپس با کمک تخمين و يا آزمون فرض آماري، آماره ها را به پارامترهاي جامعه تعميم مي دهد. براي تجزيه و تحليل داده‌ها و آزمون فرضيه هاي پژوهش با بهره گرفتن از نرم‌افزار SPSS و با بهره‌گیری از روش‌هاي آمار استنباطي و آزمون‌های T و ANOVA بهره گرفته شده است (آذر و همکار، 1386).

1.9.3 آزمون تک‌نمونه‌ای

به منظور بررسي مناسب یا نامناسب بودن وضعیت پارامترها یا عوامل از آزمون تک‌نمونه‌ای استفاده گرديده است. t-test تک نمونه اي آزمون مي کند که آيا ميانگين يک جامعه برابر مقدار مفروضي است يا نه؟ به عبارت ديگر در اين آزمون فرضيه هاي صفر و يک به صورت زير بدست مي آيد.
در عمل پژوهش هایی وجود دارند که در آنها انحراف استاندارد جامعه مورد مطالعه، ناشناخته است. در حقیقت چنانچه پژوهشگر میانگین و انحراف استاندارد را بداند، نیازی به انتخاب نمونه نیست. بنابر این، زمانی که انحراف استاندارد جامعه ناشناخته است، باید آن را به استفاده از انحراف استاندارد نمونه برآرود کرد و از طریق برآورد انحراف استاندارد جامعه، خطای استاندارد برآرود میانگین یعنی S میانگین، را محاسبه کرد.
بنابر این هنگامی که انحراف استاندارد جامعه معلوم باشد، می توان خطای استاندارد میانگین را برآورد کرد، و تی را به جای زی محاسبه کرد. فرمولی که بر اساس آن تی را محاسبه می کنیم به صورت زیر است:
در فرمول فوق، ایکس بار، میانگین متغیر مورد مطالعه در نمونه و µ، میانگین جامعه است که قصد آزمون فرضیه درباره پارامتر آن را داریم. می توان به جای S ایکس بار، مقدار معادل آن را قرار داد.
در این فرمول، S جذر واریانس است و به صورت زیر محاسبه می شود:
و n-1 در مخرج، نشان دهنده درجه آزادی است.
اهمیت این توزیع در این است که برای نمونه های کوچک ( حد اقل دو نفر) اطلاعاتی درباره جامعه به دست می دهد، از این رو به آن توزیع مربوط به نمونه کوچک می گویند.
آزمون تی یا تی استودنت یک آزمون فرضیه ی آماری است که در آن اگر فرضیه ی صفر درست باشد، آماره ی آزمونی دارای توزیع تی خواهد بود. بنابراین، اگر فرضیه ی صفر رد شود، این بدین معنی است که آماره ی آزمونی دارای توزیع تی نمی باشد و تفاوت معنی دار در این زمینه وجود دارد. پس، اگر پژوهشگر بخواهد این مساله را آزمون نماید که آیا میانگین یک جمعیت، دارای توزیع بهنجار (نرمال) مقدار مشخص شده در فرضیه ی صفر هست یا نه، و یا اینکه آیا میانگین های دو جمعیت دارای توزیع بهنجار(نرمال) با هم برابر هستند یا با هم فرق دارند از این آماره استفاده می کند.
‏آزمون تی یکی از روش های آماری پارامتری است که به منظور بررسی معنی دار بودن آماری تفاوت بین دو گروه مورد استفاده قرار می گیرد. پس، برای انجام آزمون تی می بایست پارامترهای حاکم بر آزمون های پارامتری برقرار باشد. 1) متغیرها می بایست دارای مقیاس پیوسته( فاصله ای یا نسبی) باشند، البته با کمی تعدیل می توان از این آزمون برای مقیاس شبه فاصله ای نیز استفاده کرد ٢ ‏) توزیع داده ما می بایست بهنجار یا نرمال باشد. نمونه گیری به صورت تصادفی انجام گیرد، معمولا این شرط برقرار خواهد بود3) برابری واریانس ها می بایست برقرار باشد. به سخن دیگر، مقدار تغییرپذیری در هر کدام از گروه مورد مقایسه می بایست برابر باشد. اگر اندازه ی نمونه به قدر کافی بزرگ باشد این فرض چندان مهم نیست و 4) بسته به فرضیه و نوع نمونه، نمونه ها ممکن است مستقل یا وابسته باشند، بنابراین، بسته به مستقل یا وابسته بودن گروه ها، می توان از دو نوع آزمون تی استفاده کرد (میرزایی، 1388):
١ ‏) آزمون تی مستقل
‏2) ازمون تی وابسته

2.9.3 آزمون فریدمن

هم‌چنين جهت رتبه‌بندي هر يک از عوامل جهت شناسايي نقاط قوت و ضعف مالیات‌ستانی الکترونیک از آزمون فريدمن استفاده گرديده است. در جدول خروجی این آزمون٬ چنان‌چه سطح معنی‌داری کم‌تر از مقدار خطا باشد٬ چنین استنباط می‌شود که حد‌اقل یک زوج از طبقه‌ها با هم اختلاف دارند. حال برای مشخص‌نمودن این‌که کدام‌یک از این زوج‌ها با هم متفاوتند٬ می‌باید از آزمون‌های ویژه موسوم به آزمون‌های پس از تجربه استفاده نمود به دلیل اهمیت مشخص‌نمودن تفاوت‌ها٬ تعداد این آزمون‌ها نسبتا زیادند و برای انتخاب آزمون صحیح٬ می‌باید به ادبیات پژوهش مراجعه نمود.
اين آزمون معادل روش پارامتريک آناليز واريانس دو عاملي است که در آن k تيمار به صورت تصادفي به n بلوک تخصيص داده شده اند.
آزمون فریدمن جهت اولویت بندی و رتبه بندی متغیر ها بر اساس بیشترین تاثیر بر متغیر وابسته می باشد. این آزمون برای طرح بلوکی کامل تصادفی شده است که به نام ابداع کننده آن میلتن فریدمن اقتصاددان معروف نامگذاری شده است در واقع آزمون فریدمن تعمیمی از آزمون علامت است یعنی برای 2 تیمار، آزمون فریدمن هم ارز آزمون علامت است. آزمون فریدمن براي مقايسه چند گروه از نظر ميانگين رتبه های آنهاست و معلوم مي‌كند كه آيا اين گروه ها مي‌توانند از يك جامعه باشند يا نه؟
مقياس در اين آزمون بايد حداقل رتبه اي باشد. اين آزمون متناظر غير پارامتري آزمون F است و معمولا در مقياس هاي رتبه اي به جاي F به كار مي‌رود و جانشين آن مي‌شود (چون در F بايد همگني واريانس ها وجود داشته باشد كه در مقياسهاي رتبه اي كمتر رعايت مي‌شود). همچنین آزمون فريدمن براي تجريه واريانس دو طرفه (براي داده هاي غير پارامتري) از طريق رتبه بندي به كار مي‌رود و نيز براي مقايسه ميانگين رتبه بندي گروه هاي مختلف. تعداد افراد در نمونه ها بايد يكسان باشند كه اين از معايب اين آزمون است. نمونه ها بايد همگي جور شده باشند. بعبارت دیگر از این آزمون برای آزمون کردن فرضیه هایی استفاده می شود که از یک فرد چندین اندازه گیری بدست آمده است. برای محاسبه آزمون فریدمن، در هر فرد مقادیر متغیرهای وابسته را مرتب می کنید و سپس متوسط رتبه ها را مقایسه می کنید. فرمول مورد استفاده به این صورت است: