۲-۸-۲- آثار اجتماعی و فرهنگی
در کتاب انسان‌شناسی گردشگری (اسمیت) اثرات مختلفی در این رابطه در نظر گرفته شده است.
۱ـ بعضی از انواع اثرات اجتماعی ـ اقتصادی، تغییرات طبیعی هستند و فشارهای ناشی از هر نوع توسعه اقتصادی را شامل می‌شوند حتی اگر بومیان و گردشگران دارای زمینه‌های فرهنگی یکسانی باشند.
۲ـ اثرات دیگر ناشی از تفاوت اجتماعی ـ اقتصادی بین بومیان و گردشگران است که ممکن است دارای زمینه‌های اقتصادی ـ اجتماعی یکسان یا متفاوتی باشند که تفاوت سطوح نسبی با توسعه اجتماعی ـ اقتصادی ـ سیاسی بومیان و گردشگران به عنوان یک فاکتور مهم شناخته شده است.
۳ـ نوع سوم اثرات منتج از تفاوت های فرهنگی چشمگیر بین بومیان و گردشگران است. آن تفاوت ها ممکن است به ارزش های اصلی و نظام قانونی اعتقادات مذهبی، سنن، رسوم، سبک زندگی، الگوهای رفتاری، نوع لباس، تقسیم‌بندی زمان، گرایش نسبت به بیگانگان و عوامل دیگر مربوط می‌باشد.
یکی از مقاصد برنامه‌ریزی و سیاست گذاری جهانگردی ممانعت از درگیری‌ها و کنترل تبعات فرهنگی حضور جهانگردان خارجی است. برای تأمین این منظور معمولاً یکی از دو شیوه زیر مود استفاده قرار می‌گیرد :

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۱ـ تمرکز تأسیسات و تجهیزات جهانگردی در نقاط دور از مناطق پرجمعیت باعث می‌شود تا از این طریق از تقابل فرهنگ های متفاوت مردم و جهانگردان (مثلاً پوشش آنان، نحوه استفاده از دریا، الگوی مصرف و ….) جلوگیری به عمل آید. اما این راه‌حل خود موجب مشکلاتی از قبیل ایجاد منطقه اقتصادی فعالی، جدا از محیط اجتماعی و اقتصادی بومی می‌گردد. به علاوه تمرکز تأسیسات و تجهیزات تفریحی به حالتی که استفاده از آن برای مردم بومی میسر نباشد، صورت ناخوشایندی از حضور جهانگردان است. به همین خاطر چنین شیوه‌ای شاید بتواند برای منطق کم جمعیتی که بالقوه امکان توسعه جهانگردی دارند مفید باشد.
۲ـ ترکیب و پذیرش انواع خاصی از جهانگردان بین‌المللی به منظور جذب مشتریان کم زحمت‌تر و پر درآمدتراست به طوری که دریافتی حاصل از این عده ی‌قلیل عدم حضور تعداد کثیری جهانگرد معمولی را جبران می‌کند. توفیق در اجرای این سیاست انتخاب اصلح را پیشنهاد دارد و مستلزم وجود تجهیزات، خدمات و محیط های استثنایی است که در اغلب مناطق با امکانات موجود در کشور و یا برنامه‌های مصوب توسعه اجتماعی ـ اقتصادی آن مناطق انطباق ندارد. مع‌الوصف برخی کشورها (نظیر موریتانی) این خط مشی را دنبال کرده و در اجرای آن توفیقاتی نیز بدست آورده‌اند (ضرغام، ۱۳۸۰ ، ص ۹۳ )
جدول شماره (۲) جنبه های مثبت و منفی حضور گردشگران را به نمایش می گذارد.
جدول شماره ۲ :آثار فرهنگی ـ اجتماعی گردشگری

نوع اثر

جنبه‌های مثبت

جنبه‌های منفی

فرهنگی ـ اجتماعی

ـ بهبود کیفیت زندگی
ـ افزایش امکانات تفریحی و سرگرمی
ـ بهبود کیفیت خدمات اجتماعی
ـ بهبود درک و تصور در مورد فرهنگ ها و جوامع دیگر
ـ گسترش تبادلات فرهنگی
ـ تسهیل در ملاقات با جهانگردان
ـ حفاظت از وجهه فرهنگی جامعه میزبان
ـ القای احساس افتخار از داشته‌های فرهنگی خود

ـ افزایش فحشا
ـ افزایش الکلیسم
ـ القای حس عقب‌ماندگی فرهنگی، مالی به ساکنین
ـ ایجاد فرهنگ محلی غلط

مأخذ : ضرغام، ۱۳۷۵ ، ص ۸۹
۲-۸-۳- آثار محیطی
رابطه بسیار نزدیکی بین گردشگری و محیط زیست وجود دارد که سه شکل آن به شرح زیر است:
۱ـ بعضی از اشکال محیط زیست فیزیکی جاذبه‌هایی برای گردشگران محسوب می‌شوند.
۲ـ تسهیلات و زیربناهای گردشگری بخشی از محیط زیست ساخته شده را تشکیل می‌دادند.
۳ـ توسعه گردشگری و استفاده گردشگران از یک ناحیه اثرات زیست محیطی ایجاد می‌کند.
اثرات زیست محیطی گردشگری عمدتاً به این دلیل است که در محیط هایی که حساس و شکننده هستند، این فعالیت، توسعه یافته است. مانند جزایر کوچک، سواحل، نواحی کوهستانی، نواحی مراتفع، کنار سایت های تاریخی و باستانی، زیرا این نوع مکان ها منابع مهم و جاذبه‌های گردشگری توریست را شکل می‌دهند .(قادری، ۱۳۸۰، ص ۴۵).
حضور گردشگران در کشورها مانند یک شمشیر دولبه است از یک سو عاملی است که موجب حفاظت از ثروت های طبیعی و یادمان های باستانی و مذهبی کشور می‌شود و از سوی دیگر عامل تخریب و حتی نابودی منابع است. لذا در توسعه حضور جهانگردان بین‌المللی لزوماً باید تشویق اثرات مثبت و محدودسازی آثار منفی این توسعه حضور را مطمع نظر داشت : جهانگردی به حفاظت و حراست از منابع طبیعی کمک می‌کند. مثلاً برای حفاظت از پوشش گیاهی و حیات وحش، مناطق حفاظت شده، پارک های ملی و منطقه‌ای ایجاد می‌شود. به علاوه حضور جهانگردان خارجی علاقه‌مند به این منابع موجب بیداری مردم نسبت به ارزش میراث طبیعی کشور اشکال مختلف بهره‌برداری از آن ها خواهد شد. از این رو توسعه جهانگردی بین‌المللی بسیار مثبت و ارزنده است. به علاوه این که در مقایسه با سایر منابع به ویژه تولیدات کارخانه‌ای آلودگی کمتری به دنبال دارد و نیز دلیل موجهی برای بهسازی محیطی نقاط و چشم‌اندازهایی است که تا پیش از این توسعه، به دست فراموشی سپرده شده بودند.بنابراین در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، جهانگردی بدون در دست داشتن خط مشی مشخص یا برنامه معین حراست و بهسازی محیط زیست توسعه یافته است. دلیل این امر احتمالاً کمبود منابع مالی و یا عدم آگاهی از زیان های احتمالی حاصل از توسعه حضور جهانگردان است.
آثار منفی حضور گردشگران بر محیط زیست عمدتاً عبارت است از : خسارت هایی که جهانگردان بر عناصر مختلف زیست محیطی که یک منبع مهم جهانگردی است وارد می‌آورند. مانند تخریب زیستگاه های حیات وحش کشور، تخریب چشم‌اندازهای طبیعی (ناشی از زیاده‌روی در ایجاد تأسیسات اقامتی و پذیرایی در مناطق زیبای ساحل دریا و رودخانه‌ها یا چشم‌اندازهای طبیعی)، تخریب یادمان های باستای (سرقت یا خراب کاری در ساختمان هایی که دارای حفاظ نیستند)، آلودگی‌های هوای شهرها، آب رودخانه‌ها و دریاها به مناطق زیرزمینی (ناشی از تراکم آمد و شد بازدیدکنندگان در یک منطقه و نقض امکانات تخلیه یا تصفیه فاضلاب و دفع اصولی زباله‌ها) (جدول شماره(۳) ).
جدول شماره ۳ : آثار محیطی جهانگردی

نوع اثر

جنبه‌های مثبت

جنبه‌های منفی

محیطی

ج ) در خصوص حقوق اجرا کنندگان ، تولید کنندگان آثار صوتی و مؤسسات پخش کننده خارج از چارچوب موافقت نامه حاضر باشد . بر اساس این بند در صورتی که توافقات بین دولتها در حیطه موافقت نامه تریپس باشد باید نسبت به رعایت اصل دولت کامله الوداد بوده و شامل استثنا ئات مذکور نخواهد شد . اما این خروج از چارچوب می تواند بر اساس بند ۱ ماده ۱ باشد که اعضا را مختار می داند که می توانند در قوانین خود حمایتی گسترده تر از آنچه در موافقت نامه درخواست شده ، باشد . اما این حمایت نمی تواند کمتر از حد پیش بینی شده بوده و اگر کمتر باشد ، می تواند از این استثنا بهره مند گردد.
د ) از آن دسته از موافقت نامه های بین المللی مربوط به حمایت از مالکیت فکری که قبل از لازم الاجرا شدن موافقت نامه سازمان جهانی تجارت به اجرا در آمده اند ، ناشی شده باشد ، مشروط به اینکه چنین موافقت نامه هایی به اطلاع « شورای جنبه های تجاری حقوق مالکیت فکری » برسند و در عین حال تبعیضی اختیاری یا غیر قابل توجیه علیه اتباع اعضای دیگر قائل نشوند .
این بند از ماده ۴ ، چهار ویژگی را بیان می کند : اولاً شامل موافقت نامه های بین المللی می شود که به حمایت از مالکیت فکری پرداخته اند و قبل از اجرایی شدن موافقت نامه سازمان جهانی تجارت به اجرا درآمده اند . ثانیاً مفاد این موافقت نامه ها قبلا در آن کشور عضو اجرای شده باشد . در صورتی که تنها به کنوانسیون اسبق پیوسته ولی مفاد آن اجرایی نشده باشد نمی تواند از این استثنا بهره مند گردند . ثالثاً مفاد موافقت نامه ها به اطلاع شورای جنبه های تجاری حقوق مالکیت فکری رسیده باشد و هماهنگی مربوطه مبنی بر اجرا نیز اعلام شده باشد . رابعاً در صورتی که تبعیض اختیاری قائل شده یا این تبعیض قابل توجیه علیه اتباع اعضای دیگر نباشد .
گفتار دوم : اصل دولت کامله الوداد در قوانین ایران
« جمهوری اسلامی ایران از جمله کشورهایی است که در معاهدات دو جانبه از این اصل استفاده نموده است که بیشتر موارد استفاده ، در رابطه با امور مربوط به نمایندگان سیاسی و کنسولی ، امور تجاری ، اقامت جهانگردان ، تاسیس شرکت های تجاری ، محصولات و امتعه کشورها ، حقوق و عوارض گمرکی ، حق استفاده از محاکم قضایی ، حق حاکمیت اموال منقول و غیر منقول و انتقال و فروش آنها بوده است . »^[۱۰۲]
اولین معاهده ایران که حاوی اصل دولت کامله الوداد بود در ۲۳ /۰۹/ ۱۳۰۰ با شوروی منعقد شد که در دو فصل به آن توجه گردیده است . در فصل هیجدهم این معاهده آمده است : اتباع ایران در روسیه و اتباع روسیه در ایران در آزادی مسافرت در داخله مملکت دارای حقوقی می باشند که به اتباع دول کامله الوداد به غیر از دول متحده با روسیه واگذار می شود.
فصل بیستم نیز طرفین متعاهدین متقابلاً به همدیگر ترانزیت می دهند که از طریق ایران و یا طریق روسیه به ممالک ثالثی مال التجاره حمل نمایند . ضمناً هر مال التجاره حمل شده عوارض بیش از آنچه از مال التجاره دول کامل اله الوداد غیر از ممالک متحده با جمهوری روسیه اخذ می شود نباید تعلق گیرد .
دومین معاهده میان دو کشور ایران و لهستان در ۰۸/۰۳/۱۳۰۷ منعقد شد . در این معاهده به اصل دولت کاملهالوداد پرداخته شده است . ” کلیه محصولات فلاحتی و صنعتی یکی از طرفین متعاهدین ، خواه اصلاً متعلق به خاک گمرکی طرف متعاهد مزبور بوده و خواه از آن جا آمده باشد در صورتی که به اراضی گمرک طرف دیگر وارد شود اعم از این که برای مصرف داخله مملکت یا برای صدور از آن مملکت باشد در مدت این قرارداد مشمول همان معامله ای خواهد بود که با امتعه و محصولات اصلی و یا محموله از خاک دولت کاملهالوداد می شود . مخصوصاً از امتعه و محصولات مزبور هیچ گونه حقوق و عوارض و رسومی که برای تولید و مصرف وضع شده باشد علاوه و یا غیر آن چه به امتعه و محصولات اصلی و یا محموله از خاک دولت کاملهالوداد تعلق گیرد ، نخواهد بود .
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

هم چنین این اصل در ۱۶/۰۸/۱۳۰۰ در عهد نامه مودت و دوستی میان ایران و جمهوری خلق چین لازم الاجرا گردیده است ^[۱۰۳]
این اصل در تاریخ ۱۴/۰۲/۱۳۰۹ تحت عنوان عهد نامه مودت بین دو دولت ایران و هلند ، و در همین تاریخ میان دول ایران و ایتالیا مورد توجه طرفین عهدنامه ها قرار گرفته است .
عهد نامه مربوط به کشور ایران و لیتوانی در تاریخ ۲۶/۱۲/۱۳۰۹ تحت قانون اجازه مبادله عهدنامه مودت بین دو دولت بیان شده است . در ماده ۲ این عهد نامه آمده است : طرفین متعاهدین موافقت دارند که روابط دیپلماسی بین مملکتین را بر اساس حقوق عمومی بین المللی استوار نمایند و هم چنین موافقت دارند که با نمایندگان سیاسی و کنسولی هر یک از طرفین متعاهدین در خاک طرف متعاهد دیگر به قید معامله متقابله همان رفتاری خواهد شد که به موجب اصول کلی حقوق عمومی بین المللی مقرر است . رفتار مزبور به هیچ وجه مادون رفتاری نخواهد بود که نسبت به نمایندگان سیاسی و کنسولی دولت کاملهالوداد معمول می گردد .
در ماده ۴ همین معاهده نیز اتباع هریک از طرفین متعاهدین را در خاک طرف متعاهد دیگر مطیع کلیه قوانین و احکام و نظامات مملکتی دانسته است که مشارٌالیهم مانند اتباع داخله تابع محاکم ملی خواهند بود .
اما بیشترین توجه به اصل دولت کاملهالوداد در معاهدات منعقده میان ایران و دول ، در دو معاهده ای است که میان ایران و شوروی و ایران نروژ منعقد گردیده ، آمده است .
در معاهدات میان ایران و شوروی که در دو مرحله در تاریخ های ۱۰/۱۲/۱۳۱۰ و ۱۵/۰۱/۱۳۱۹ به عنوان قرارداد اقامت و تجارت و بحر پیمایی و قرارداد بازرگانی و بحرپیمایی آمده است به تفصیل به اصل دولت کاملهالوداد توجه شده است که به موادی از آنها که کمتر در معاهدات بیان شده اشاره ای نگردیده خواهیم پرداخت .
ماده ۲ اتباع هریک از طرفین متعاهدین در مدت توقف در خاک طرف متعاهد دیگر چه در موقع صلح و چه در موقع جنگ از هرگونه خدمت نظامی اجباری و یا کشوری معاف خواهند بود ولیکن در موقع بروز بلیٌات طبیعی می توان آنها را به کار واداشت . اتباع مزبور از هر قسم مالیات نقدی یا جنسی که به جای خدمت نظامی یا کشوری وضع شده باشد و نیز از تحمیل هر قسم قرضه اجباری معاف خواهند بود .
به طور کلی راجع به هر نوع تعهداتی که هر یک از طرفین متعاهدین به اتباع خارجه مقیمین خاک خود تحمیل می نمایند یا معافیت هایی که از آن بابت منظور می دارند اتباع طرف متعاهد دیگر وضعیتی نامساعد تر از وضعیت فعلی و یا آتی اتباع دولت کاملهالوداد نخواهند داشت .
ماده ۴ بیان می کند : اتباع هریک از طرفین متعاهدین در خاک طرف متعاهد دیگر به شرط رعایت قوانین و نظامات مملکتی حق دارند مثل اهل آن مملکت به هر تجارت و صنعت یا حرفه که به طور عموم قانوناً مجاز بوده و برای کلیه اتباع خارجه ممنوع نیست اشتغال ورزند . از این لحاظ مشارٌ الیهم وضعیتی دون وضعیت اتباع دولت کاملهالوداد نخواهند داشت
ماده ۵ به نحوه آیین دادرسی در محاکم کشورهای متعاهد در مورد اتباع همدیگر در صورت تخطی از قوانین می پردازد .
ماده ۶ اختراعات و علائم صنعتی و تجارتی و مسطوره ها و نمونه های صنعتی متعلق به اتباع هر یک از طرفین متعاهدین را در خاک طرف متعاهد دیگر بر طبق قوانین و نظامات داخلی قلمداد نموده اند . اتباع هر یک از طرفین متعاهدین در خاک طرف متعاهد دیگر راجع به اختراعات و علائم صنعتی و تجارتی و مسطوره ها و نمونه های صنعتی و هم چنین حمایت در مقابل رفتار مکارانه از همان حقوقی بهره مند خواهند شد که اتباع داخله و اتباع دولت کامله الوداد فعلاً بهره مند بوده و یا در آتیه بهره مند خواهند بود .
در تمام این معاهدات به اصل دولت کامله الوداد اشاره شده و همه آنها در بخش مالکیت صنعتی که خود از زیر مجموعه مالکیت فکری محسوب می شود پرداخته است اما هیچ یک از معاهدات در حوزه ادبی و هنری نمی باشد ولی می توان از توافقات فوق ، در محاکم قضایی در حوزه ادبی و هنری نیز بهره جست . بنظر می رسد که قبول این اصل با رعایت ماده ۱۳ موافقت نامه تاسیس سازمان تجارت جهانی در خصوص عدم اجرای موافقت نامه های تجاری چند جانبه میان اعضای خاص با مشکل مواجه نخواهد شد .^[۱۰۴] زیرا از نظر سیاسی ممکن است کشورها همیشه با یکدیگر روابط حسنه نداشته باشند .
جمهوری اسلامی ایران نیز با توجه به معاهدات فوق و تجارب بدست آمده توانایی بهره گیری از این امتیازات را داشته و در صورت الحاق می تواند ضمن رعایت استثنائات ذکر شده از این اصل در حوزه مالکیت فکری بهره برداری نماید .
مبحث سوم : اصل جلوگیری از سوء استفاده از حق
بند ۲ ماده ۸ به این اصل اشاره شده و می گوید : « به منظور جلوگیری از سوء استفاده از دارندگان حق مالکیت فکری از این حق و همین طور پرهیز از توسل به روش هایی که به گونه ای غیر معقول تجارت را محدود می سازند یا بر انتقال بین المللی فناوری اثر دارند ، ممکن است اتخاذ اقدامات مقتضی ، به شرط مطابقت با موافقت نامه حاضر ضرورت یابد .» بر اساس این ماده دارندگان حق مالکیت فکری نیز در صورت سوء استفاده از حق ایجاد شده برای آنان یا در صورتی که به روش های غیر معقول و نامتعارف توسل جسته و یا به نوعی باعث عدم ارتقای فناوری در سطح بین المللی گردند و این برخوردهای سه گانه مخالفت با مقررات موافقت نامه تریپس داشته باشد ، اقدامات مقتضی در مورد آنان صورت خواهد پذیرفت .
« مفاد بند ۲ ماده ۸ در ماده ۴۰ موافقت نامه تحت عنوان کنترل رویه های ضد رقابتی در مجوزهای قراردادی نیز بررسی شده است .»^[۱۰۵]
مطابق بند ۱ ماده ۴۰ ، اعضا توافق دارند که برخی رویه ها یا شرائط صدور پروانه راجع به حقوق مالکیت فکری که رقابت را محدود می سازد ممکن است بر تجارت اثر سوء داشته و مانع انتقال و اشاعه فناوری را مانع شود و در بند ۲ ماده ۴۰ نیز آمده است « هیچ چیز در موافقت نامه حاضر مانع نخواهد شد که در قوانین خود آن دسته از رویه ها با شرائط صدور پروانه را که در موارد خاص ممکن است مورد سوء استفاده از حقوق مالکیت فکری شمرده شده و اثر سوء بر رقابت در بازار مربوط را داشته باشد ، تصریح کنند ». با عنایت به مواد ۸ و ۴۰ موافقت نامه ، به مقامات کشورهای عضو این اجازه را داده است تا در برابر سوء استفاده کنندگان از حقوق مالکیت فکری به تدابیر قانونی بیندیشند و نسبت به کنترل سوء استفاده کنندگان اقدام بعمل آورند .
بخش دوم
آثار الحاق در حوزه مالکیت ادبی و هنری
فصل نخست : اثرهای قابل حمایت
مبحث نخست : در قوانین ایران
همانطور که پیش تر بیان شد اولین قانون حمایت از آثار ادبی و هنری در ایران در تاریخ ۱۱/۱۰/۱۳۴۸ تحت عنوان قانون حمایت از حقوق مؤلْفّان ، مصنفّان و هنرمندان از تصویب مجلس شورای ملی گذشت .
این قانون دارای ۴ فصل و ۳۳ ماده میباشد که در ماده ۱ به تعریف اثر و پدیدآورنده پرداخته است و آمده است : از نظر این قانون به مؤلّف و مصنّف و هنرمند ” پدیدآورنده ” و به آنچه از راه دانش یا هنر و یا ابتکارآنان پدید می آید بدون در نظر گرفتن طریقه یا روشی که در بیان و ظهور و یا ایجاد آن بکار رفته ” اثر ” اطلاق می شود .
ماده ۲ اثرهای مورد حمایت این قانون را به شرح زیر بیان می کند :
۱- کتاب و رساله و جزوه و نمایشنامه و هر نوشته دیگر علمی و فنی و ادبی و هنری .
۲ – شعر و ترانه و سرود و تصنیف که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد .
۳ – اثر سمعی و بصری به منظور اجراء در صحنه های نمایش یا پرده سینما یا پخش از رادیو یا تلویزیون که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد .
۴ – اثر موسیقی که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد
۵ – نقاشی و تصویر و طرح و نقش و نقشه جغرافیایی ابتکاری و نوشته ها و خط های تزئینی و هرگونه اثر تزئینی و اثر تجسمی که به هر طریق و روش به صورت ساده یا ترکیبی بوجود آمده باشد .
۶ – هر گونه پیکره ( مجسمه )
۷ – اثر معماری از قبیل طرح و نقشه ساختمان .
۸ – اثر عکاسی که با روش ابتکاری و ابداع پدید آمده باشد .
۹ – اثر ابتکاری مربوط به هنرهای دستی یا صنعتی و نقشه قالی و گلیم .
۱۰ – اثر ابتکاری که بر پایه فرهنگ عامّه (فولکلور )^[۱۰۶] یا میراث فرهنگی و هنر ملّی پدید آمده باشد .
۱۱ – اثر فنّی که جنبه ابداع و ابتکار داشته باشد .
۱۲ – هر گونه اثر مبتکرانه که ازترکیب چند اثراز اثرهای نامبرده در این فصل پدید آمده باشد.
از این مواد چنین استنباط می شود که :
اولاٌ ، آثار مورد حمایت این قانون محصول دانش ، هنر و ابتکار صاحبان آنها است ؛ نظیر « کتاب » علمی یا « نقاشی » هنری و یا اثر ابتکاری که بر پایه فرهنگ عامه ( فولکلور ) … پدید آمده باشد.
ثانیاٌ ، آنچه برای قانونگذار وحمایتهای او مهم است ، خود اثر است و طریقه یا روشی که در بیان و یا ظهور و یا ایجاد آن به کار رفته اهمیتی ندارد . اثر نوشته باشد یا سمعی و بصری و یا مثلا ترکیبی از آنها ، تاثیری در شمول قانون نسبت به آن ندارد . ^[۱۰۷]

نام واحد دانشگاهی: تهران مرکزی کد واحد: ۱۰۱
کد شناسایی پایان‌نامه: ۱۰۱۱۳۰۲۱۸۹۱۲۰۰۶

عنوان پایان‌نامه: بهینه سازی تولید رادیوایزوتوپ های کوتاه عمر در سامانه پلاسمای کانونی

نام و نام خانوادگی دانشجو: مریم ساعد
شماره دانشجوئی: ۸۹۰۹۳۵۳۰۸۰۰
رشته تحصیلی: فیزیک هسته ای
تاریخ شروع پایان‌نامه: نیمسال اول سال تحصیلی ۹۲-۹۱
تاریخ اتمام پایان‌نامه: نیمسال اول سال تحصیلی ۹۳-۹۲

استاد راهنما: دکتر ایوب بنوشی
استاد مشاور: دکتر مرتضی حبیبی

آدرس و شماره تلفن : تهران-اشرفی اصفهانی- نرسیده به تیراژه-کوچه بیدکی-پلاک۱۹ ۰۹۳۶۹۳۲۲۶۱۵

چکیده پایان نامه (شامل خلاصه، اهداف، روش های اجرا و نتایج به دست آمده):
بررسی و مطالعه شرایط بهینه تولید رادیوایزوتوپ های کوتاه عمر با بهره گرفتن از دستگاه پلاسمای کانونی موضوع مورد تحقیق پروژه حاضر است. رادیوایزوتوپ‌های کوتاه عمر که درپزشکی کاربرد دارند شامل:^۱۸F (110 دقیقه)؛ ^۱۳N (10دقیقه)؛ ^۱۵O (5/2 دقیقه)؛ ^۱۱C (20دقیقه) هستند. تکنیک تصویربرداری گسیل پوزیترونی با بهره گرفتن از این رادیوایزوتوپ ها مزایای گسترده ای نسبت به سایر روش ها دارد. برخی از کاربردهای آن عبارتند از : آشکارسازی بافت های سرطانی ، تعیین گسترش آن در بدن ، بررسی موثر بودن عمل درمان، تعیین بازگشت مجدد سرطان پس از عمل، تعیین اثرات حمله قلبی. استفاده از سیکلوترون تصویربرداری گسیل پوزیترونی را به روشی گرانقیمت تبدیل کرده است. بنابراین لازم است سایر روش ها مورد بررسی قرار گرفته تا هزینه ها را کاهش داده و امکان استفاده از آن را برای همه فراهم کرد. به همین منظور دستگاه پلاسمای کانونی به دلایل گفته شده مورد توجه جدی قرار گرفته است. اهداف مورد بررسی در این تحقیق شامل: ۱) آشنایی با دستگاه پلاسمای کانونی و مطالعه فازهای مختلف آن. ۲) بررسی مکانیسم های شتاب و مطالعه طیف دوترون های پر انرژی شامل روش های اندازه گیری طیف های دوترون ۳) بررسی تولید رادیوایزوتوپ های کوتاه عمر در دستگاه پلاسمای کانونی. ۴) شرایط بهینه سازی شامل: محاسبه اکتیویته طیف های آزمایشگاهی، رابطه بین توان تابع نمایی و اکتیویته و همچنین برای بهینه سازیِ تولید رادیوایزوتوپ ها می توان در مد تکرار کارکرده و یا انرژی دستگاه را بالا برد و یا شرایط دیگر را بررسی کرد.

مناسب است
نظر استاد راهنما برای چاپ در پژوهش‌نامه دانشگاه تاریخ و امضاء:
مناسب نیست
عنوان شماره صفحه
چکیده ۱
۱- آشنایی با دستگاه پلاسمای کانونی و کاربردهای آن ۲
۱-۱ ساختار کلی دستگاه پلاسمای کانونی ۴
۱-۱-۱ دینامیک پلاسمای کانونی ۶
الف)فازشکست ۷
ب)فاز شتاب گیری محوری ۸
ج)فاز شعاعی ۹
۱-۲ کاربردهای پلاسمای کانونی ۱۳
۲ سازوکارشتاب یون ها و مطالعه طیف دوترون های پرانرژی در دستگاه پلاسمای کانونی ۱۵
۲-۱ سازوکارشتاب یون ها ۱۶
۲-۱-۱ فرایند شتاب ۱۷
۲-۱-۲ مدل های شتاب ۱۸
۲-۱-۲-۱ ناپایداری ها ۱۸
۲-۱-۲-۲ مقاومت غیر عادی ۲۱
۲-۱-۲-۳ موج پلاسما ۲۲
۲-۱-۲-۴ موج شوک ۲۳
۲-۲ مطالعه طیف دوترون های پرانرژی ۲۴
۲-۲-۱ روش های اندازه گیری دوترون های پر انرژی ۲۴
۲-۲-۱-۱ طیف سنج مغناطیسی ۲۴
۲-۲-۱-۲ فعال سازی هسته ای ۳۱
۲-۲-۱-۳ تحلیل گر سهمی تامسون ۳۷
۲-۲-۱-۴ زمان پرواز یون ۴۴

2-2-4) ابعاد BSC
2-2-5) رابطه بین ابعاد BSC
2-2-7) ویژگی های BSC
2-2-8) کارکرد های BSC
2-2-10)BSC در سازمان های انتفاعی و غیر انتفاعی
2-2-12) موانع استقرار BSC
2-2-11) راهبرد و BSC
2-2-13)نقاط قوت و ضعف BSC
2-2-14)مراحل ساخت BSC
993333
الف: مقدمه
در این فصل با توجه به موضوع تحقیق ابتدا راجع به مبانی نظری تحقیق که شامل مبانی مفهوم شناسی ارزیابی عملکرد و مفهوم کارت امتیازی متوازن می شود بحث می شود. سپس به مبانی تجربی تحقیق که شامل تحقیقات داخلی و خارجی می شود پرداخت می شود. در پایان فصل نیز با توجه به مباحث اراده شده در فصل، چارچوبی نظری و یک مدل ویژه برای انجام این تحقیق تبیین می شود.

ب: مبانی نظری پژوهش
2-1) مبانی مفهوم شناسی ارزیابی عملکرد
در این بخش ابتدا به مبانی مفهوم شناسی ارزیابی عملکرد پرداخته می شود و سپس به فواید ارزیابی عملکرد، معایب و مشکلات سیستم های ارزیابی عملکرد،معرفی الگوهای ارزیابی عملکرد سازمان ها اشاره می شود
2-1-1) تعریف ارزیابی عملکرد:
ارزیابی عملکرد را به شیوه های مختلفی تعریف کرده اند که هر کدام از چشم انداز ویژه ای به آن نگاه کرده اند. پژوهشگری همچون سینجر ارزیابی عملکرد را فرآیندی دانسته است رسمی، که کارمند را از بازخورد تشخیصی نتایج مثبت یا منفی عملکرد شغلی خود آگاه می کند(گودرزی نژاد،1382).برخی دیگر نیز مانند هالاچمی^[18] آن را کوششی سیستماتیک برای دانستن این که خدمات دولتی تا چه حد جوابگوی نیازهای مردم بوده و توانایی دولت در برآورده نمودن آن تا چه اندازه است دانشسته اند و برخی نیز آن را فرایند سنجش و اندازه گیری عملکرد در دستگاه های اجرایی در چهارچوب اصولی و مفاهیم علمی مدیریت برای تحقق و وظایف سازمانی و در قالب برنامه های اجرایی دانسته اند(هینگافت^[19]،2000 به نقل از باقری،1389).
به طور کلی نظام ارزیابی عملکرد را می توان فرایند سنجش و اندازه گیری و مقایسه میزان و نحوه دستیابی به وضعیت مطلوب با معیارها و نگرش معین در دامنه و حوزه تحت پوشش معین با شاخص های معین و در دوره زمانی معین با هدف بازنگری، اصلاح و بهبود مستمر آن می باشد(رحیمی،1385)
2-1-2) فواید ارزیابی عملکرد:

• • وجود چهارچوبی مفهومی برای مدیریت و ارزیابی عملکرد:

هر سازمانی فارغ از نوع آن، به چهارچوبی برای ارزیابی عملکرد احتیاج دارد که به وسیله تمامی سطوح سازمان درک شده باشد و از اهداف و مجموعه نتایج سازمان پشتیبانی کند.

• • ارتباط داخلی و خارجی موثر، کلیدهای ارزیابی عملکرد موفق:

ارتباط موثر با کارمندان، مسئولین فرآیندها، مشتریان و سهام داران عوامل حیاتی برای توسعه و پیاده سازی سیستم های مدیریت و ارزیابی عملکرد به شمار می روند.

• • تقسیم روشن مسئولیت ها برای نتایج:

سازمانهای اداری عملکرد بالا به روشنی آنچه را که موجب موفقیت می شود را شناسایی می کنند و اطمینان حاصل می کنند که تمامی مدیران و کارمندان از مسئولیت خود در تحقق اهداف سازمان آگاه هستند.

• • فراهم آوردن بستری برای تصمیم گیری مدیران نه فقط ارائه اطلاعات:

معیارهای عملکرد می بایست با توجه به اهداف راهبردی سازمان محدود شوند و اطلاعات به موقع، مربوط و دقیق را برای استفاده تصمیم گیران در تمامی سطوح فراهم آورند. این معیارها باید اطلاعاتی را درباره کارایی- میزان منابع به کار برده شده برای تولید خروجی ها- مقایسه نتایج با اهداف مورد انتظار و اثربخشی فعالیت ها از جهت میزان تاثیر گذاری در مسیر رسیدن به اهداف سازمانی فراهم می کنند.

• • میزان خدمات و پاداش ها بر اساس ارزیابی عملکرد:

ارزیابی عملکرد و افراد باید به معیارهای مشخصی از موفقیت ارتباط داده شوند این ارتباط ها پیامی واضخ و روشن درباره آنچه که برای سازمان مهم است را به تمامی افراد می رساند.

• • توزیع نتایج و پیشرفت ها به صورت بازبینی کارکنان، مشتریان و سهامداران:

اطلاعات سیستم ارزیابی عملکرد باید به طور گسترده در اختیار کارکنان، مشتریان، سهامداران، و فروشندگان و تامین کنندگان سازمان قرار گیرد (گودرزی نژاد،1382).
2-1-3) معایب و مشکلات سیستم های ارزیابی عملکرد
کمتر سازمانی وجود دارد که مشکلی در ارتباط با سیستم های ارزیابی عملکردش نداشته باشد. یادگیری مشکلات دیگران و اجتناب از آنها عملی بسیار خردمندانه است. اشتباهاتی که برخی سازمان ها مرتکب می شوند عبارت اند از:

۱-۵-۱) مکانیسم عملکرد اتوسوکسیماید………………………………………………………………………………………… ۱۲
۱-۶) فنوباربیتال………………………………………………………………………………………………………………………………. ۱۴
۱-۶-۱) مکانیسم عملکرد فنوباربیتال…………………………………………………………………………………………….. ۱۵
۱-۶-۲) عوارض جانبی مصرف فنوباربیتال………………………………………………………………………………………. ۱۵
۱-۷) صرع مادری……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۶
۱-۸) مکانیسم­های اساسی عوارض جانبی داروهای ضد صرع در دوران جنینی………………………….. ۱۷
۱-۹) یادگیری و حافظه…………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۸
۱-۱۰) اسکاپولامین………………………………………………………………………………………………………………………….. ۲۰
۱-۱۰-۱) مکانیسم عملکرد اسکاپولامین…………………………………………………………………………………………..۲۱
۱-۱۱).پروپرانولول…………………………………………………………………………………………………………………………….. ۲۳
فصل دوم: مروری بر تحقیقات پیشین
۲-۱) اثرات دریافت داروهای ضد صرع در دوره­ تکوین……………………………………………………………….۲۷
۲-۲) هدف…………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۳۱
فصل سوم: مواد و روش­ها
۳-۱) مواد مورد استفاده……………………………………………………………………………………………………………….. ۳۳-۳۴
۳-۲) وسایل و دستگاه­ها…………………………………………………………………………………………………………………….. ۳۵
۳-۳) حیوانات و تیمار……………………………………………………………………………………………………………………………. ۳۶
۳-۴)آزمون یادگیری حافظه فضایی با ماز شعاعی هشت بازو………………………………………………………………. ۳۷
۳-۴-۱) مراحل انجام آزمون یادگیری فضایی با ماز شعاعی هشت بازو……………………………………………….. ۳۸
۳-۵) آزمون حرکتی Open field………………………………………………………………….. 39
۳-۶)آزمون یادگیری احترازی غیر فعال………………………………………………………………………………………………….۴۰
۳-۶-۱) مراحل انجام آزمون یادگیری احترازی غیر فعال………………………………………………………………………۴۰
۳-۷) تزریق حاد (Acute) پنتلین تترازول…………………………………………………………………………………………..۴۱
۳-۷-۱) مراحل انجام تزریق حاد (Acute) پنتلین تترازول………………………………………………………………..۴۲٫
۳-۸) آنالیز آماری………………………………………………………………………………………………………………………………..۴۳
فصل چهارم: نتایج
۴-۱) مطالعه فعالیت حرکتی………………………………………………………………………………………………………………….. ۴۵
۴-۲) یادگیری و حافظه احترازی غیر فعال……………………………………………………………………………………………. ۴۶
۴-۳) آزمون یادگیری فضایی………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۴
۴-۴) تشنج حاد در دوره­ بلوغ…………………………………………………………………………………………………………… ۶۶
فصل پنجم: بحث و نتیجه ­گیری
اثرات دریافت اتوسوکسیماید در دوره­ تکوین بر یادگیری و حافظه احترازی غیر فعال
در دوره­ بلوغ…………………………………………………………………………………………………………………………………. ۷۴
اثرات دریافت اتوسوکسیماید در دوره­ جنینی بر حافظه فضایی ………………………………………………. ۷۵
تأثیر اتوسوکسیماید بر آستانه تشنج و تشنج حاد……………………………………………………………………………. ۷۹
نتیجه ­گیری………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۸۰
پیشنهادات برای مطالعات آینده………………………………………………………………………………………………………… ۸۱

فهرست منابع و مأخذ…………………………………………………………………………………………………………………. ۸۲-۹۵
فهرست جداول
عنوان…………………………………………………………………………………………………………………. صفحه
جدول۱-۱) مشخصات داروی اتوسوکسیماید………………………………………………………………………………….۱۲
جدول ۱-۲) مشخصات داروی فنوباربیتال……………………………………………………………………………………….۱۶
جدول ۱-۳) مشخصات داروی اسکاپولامین…………………………………………………………………………………….۲۲
جدول ۱-۴) مشخصات داروی پروپرانولول………………………………………………………………………………………۲۴
فهرست نمودارها
عنوان…………………………………………………………………………………………………………………. صفحه
نمودار۴-۱) مقایسه میانگین تعداد دفعات عبور از خطوط موش­های نر گروه ­های دریافت کننده اتوسوکسیماید، ساخارین و کنترل با بهره گرفتن از آزمون Open field………………………………………. 45
نمودار۴-۲) مقایسه میانگین تعداد دفعات عبور از خطوط موش­های ماده گروه ­های دریافت کننده اتوسوکسیماید، ساخارین و کنترل با بهره گرفتن از آزمون Open field………………………………………………………………46
نمودار۴-۳) مقایسه میانگین تعداد شوک لازم جهت انجام یادگیری بین گروه ­های نردریافت کننده اتوسوکسیماید، ساخارین و کنترل با بهره گرفتن از آزمون یادگیری احترازی غیر فعال…………………………………………..۴۷