شناخت محیط به‌عنوان عرصه پیدایش و حضور پدیده ­های جغرافیایی یکی از گام­های نخستین در جهت دستیابی به شناخت در هرگونه مطالعه­ ای است،­که موضوع آن در رابطه با مکان هست. به گفته بومن در رابطه بامطالعه طبیعی ناحیه،­ هدف جغرافیدان آن است که اوضاع محدودکننده را در ارتباط با محدوده مطالعه کند و دریافت خود را از یک‌سو به بررسی­های طبیعی و از سویی دیگر بر واکنش­ها یا مناسبات انسانی استوار سازد (مهدوی، ۱۳۸۳ :۲ ). بر این اساس در این فصل به بررسی ویژگی­های جغرافیایی منطقه موردمطالعه پرداخته می­ شود.
محیط جغرافیایی پهنه و بستری است که شهر و مجموعه زیستی‌اش نقش حیاتی خود را در آن ایفا می­ کنند. درواقع شهر تبلور نوع ویژه­ای از رابطه انسان در محیط طبیعی و بستر جغرافیایی آن است. محیط طبیعی به‌تناسب تنوع خود، محیط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی متفاوتی به وجود می ­آورد. منظور از محیط طبیعی آن ساختی از پیکربندی فضا است که ویژگی­هایش تحت تأثیر دخل و تصرف انسان به وجود نیامده باشد. تفاوت­های موجود در محیط عواملی نظیر موقعیت جغرافیایی، موقع ریاضی، ارتفاع از سطح دریا، شرایط آب و هوایی جهت و جریان آب، جنس خاک و رویش پوشش گیاهی است (شفقی، ۱۳۸۱ : ۵ ).
برخی از ویژگی های طبیعی محدوده­ موردمطالعه:
موقعیت، حدود و وسعت:
استان اصفهان، با مساحتی بالغ‌بر ۱/۱۰۷۰۹۰ کیلومترمربع(حدود ۳۵/۶ درصد از مساحت کل کشور) در مرکز فلات ایران قرار دارد. موقعیت جغرافیایی این استان بین۳۱ درجه و ۲۶ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۳۰ دقیقه عرض شمالی و ۴۹ درجه و ۳۰ دقیقه تا ۵۵ درجه و۵۰ دقیقه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ واقع‌شده است. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری در سال ۱۳۹۰ استان اصفهان دارای۲۳ شهرستان، ۴۸ بخش،۱۰۶ شهر، ۱۲۶دهستان و ۱۸۳۱ آبادی دارای سکنه هست(نقشه شماره ۱) (سال نامه آماری استان اصفهان، ۱۳۹۰ : ۵۵-۵۶). شهرستان اصفهان در جنوب شرقی استان اصفهان واقع و شهر اصفهان، مرکز استان در این شهرستان قرار دارد. حدود این شهرستان از شمال به شهرستان­های اردستان، برخوان و میمه و از جنوب به شهرستان شهرضا و استان فارس و از سمت شرق به شهرستان­های نائین و استان یزد و از غرب به شهرستان­های خمینی‌شهر، فلاورجان و مبارکه و شهرضا محدود است. (سازمان برنامه‌وبودجه استان اصفهان،۱۳۷۵ : ۱).
نقشه شماره ۱ : موقعیت نسبی استان و شهرستان اصفهان ۱۳۹۰
منبع:سالنامه آماری استان اصفهان،۱۳۹۰ :۵۶
توپوگرافی:
شهرستان اصفهان از دشت و جلگه رسوبی تشکیل‌شده است. جلگه مزبور از حاصلخیزترین جلگه­های فلات مرکزی ایران محسوب می­ شود که در دوران چهارم زمین‌شناسی درنتیجه رسوب‌گذاری رودخانه زاینده­رود به وجود آمده و در یک فرورفتگی طویل و ممتدی که از اصفهان تا سیرجان ادامه دارد، قرارگرفته است. این محل پست و فرورفته جهت شمال غربی، جنوب شرقی دارد که در شمالی‌ترین نقطه این محل شهر اصفهان و در جنوبی­ترین آن شهر سیرجان واقع‌شده است. جلگه اصفهان فقط از جنوب شرقی به مناطق پست جلگه­ای راه دارد و در تمام جهات دیگر به‌وسیله ارتفاعات نسبتاً زیادی احاطه‌شده است( شفقی، ۱۳۸۱: ۱۰۰ ).
شهرستان اصفهان در بخش وسیعی از جلگه زاینده­رود واقع‌شده است. ارتفاع متوسط این شهرستان از سطح دریا حدود ۱۵۷۰ متر می­باشد. بخش دشتی شهرستان اصفهان از آبرفت رودخانه زاینده­رود تشکیل یافته و با شیب ملایمی به باتلاق گاوخونی در جنوب خاوری استان اصفهان پایان می­یابد. از سوی جنوب باختری فاصله چندانی با دامنه کوه­های زاگرس ندارد ولی از سوی شمال خاوری در فاصله دورتری از کوه­های مرکزی قرارگرفته است (افشار سیستانی،۱۳۷۸ :۱۹۳).­کوه کلاه قاضی در این شهرستان در ۲۸ کیلومتری جنوب خاوری، کنار گردنه لاشتر به بلندی ۲۰۰۰ متر قرار دارد (همان: ۴۹). در جنوب شهرستان اصفهان کوه صفه با ارتفاع ۲۲۳۲ متر و شاه کوه با ارتفاع حدود ۲۴۰۰ متر واقع‌شده است ازجمله کوه­های غربی این شهرستان کوه آتشگاه با ارتفاع ۱۶۷۰متر، کوه دمبه با ارتفاع ۱۸۰۰متر و سفیدکوه است ( نقشه شماره ۲). پایین‌ترین نقطه این شهرستان نیز باتلاق گاوخونی با ۱۵۰۰ متر ارتفاع می­باشد (سازمان برنامه‌وبودجه استان اصفهان،۱۳۷۵ : ۱). رودخانه زاینده­رود یکی از بزرگ‌ترین رودخانه­های فلات مرکزی ایران است که از ارتفاعات زرد کوه بختیاری واقع در جنوب غربی اصفهان سرچشمه می­گیرد و پس از طی ۳۶۰ کیلومتر از مغرب به مشرق دشت­ها و زمین­های زراعی اصفهان را آبیاری می­ کند و درنهایت به باتلاق گاوخونی در ۱۴۰ کیلومتری جنوب شرق شهر اصفهان واقع‌شده فرومی‌ریزد. وسعت حوزه آبگیر زاینده­رود حدود ۲۷۵۷۰کیلومترمربع (معادل۷/۱ درصد کل وسعت ایران)برآورد شده است (شفقی،۱۳۸۱ :۱۱۳).
نقشه شماره ۲: توپوگرافی استان و شهرستان اصفهان
زمین‌شناسی:
دیرین­ترین سنگ­هایی که می­توان در شهرستان اصفهان یافت، از دوران ژوراسیک پایین یالیاس می­باشد. این تشکیلات از ماسه‌سنگ و شیست ساخته‌شده است. شیست­های سیاه‌رنگ و گاهی سبزرنگ، در بسیاری از نقاط زیر فشار شدید تکتونیکی، دچار دگرگونی شده و به سریستوشیست^[۵۳] تبدیل‌شده‌اند که بیشتر دره­ها و نواحی پست شهرستان را تشکیل می­ دهند. در شهرستان اصفهان؛ از دوران ژوراسیک میانی^[۵۴] و ژوراسیک بالایی^[۵۵] نیز چینه­شناسی بزرگی وجود دارد، ماسه‌سنگ‌های قرمزرنگ تودرتوی بدون فسیل که در چینه­بندی، یکدیگر را بریده­اند در این چینه­ها دیده می­ شود. این چینه­ها را می­توان در خوارسگان، کوه­های لاشتر و صفه، شاه کوه و کوه سید محمد اصفهان دید. بر روی ماسه‌سنگ‌های سرخ، در بیشتر نقاط چینه­های دولومیتی قرار دارد. آهک­های کرتاسه زیرین نیز در تمامی نقاط شهرستان اصفهان دیده می­ شود. در برخی نقاط، کرتاسه زیرین به شیل­های سبزرنگ پایان می­یابد، در کوه­های لاشتر ضخامت آن حدود ۵۰ متر است. در بخش کلاه قاضی اصفهان نیز جدیدترین رسوب­های دوران کرتاسه را می­توان دید. (افشار سیستانی،۱۳۷۸ :۲۹ – ۳۱).
تکتونیک:
در شهرستان اصفهان فقط می­توان از حرکات کوه­زایی آلپی صحبت به میان آورد. این حرکات قبل از رسوب‌گذاری کرتاسه به سبب چین­خوردگی و شکستگی­هایی در تشکیلات قدیمی­تر ازجمله شیست­ها و ماسه‌سنگ‌های ژوراسیک شده ­اند،­که بعداً رسوبات کرتاسه با دگرشیبی زاویه­ای روی شیست­های ژوراسیک در اثر نیروهای تکتونیکی به‌شدت چین­خورده و شکسته شده ­اند درصورتی‌که آهک­های کرتاسه خیلی ملایم­تر چین‌خورده و کمتر شکسته شده ­اند. محور چین‌خوردگی‌ها شمال غربی جنوب شرقی است و جبهه چین­ها رو به جنوب غربی می­باشد(همان :۳۴-۳۵ ).
خاک­های شهرستان اصفهان:
شهرستان اصفهان دارای ۱۲۰۰۳۰ هکتار قابلیت زراعت­ و ۱۱۳۴۳۶۵ هکتار قابلیت مرتع و ۸۱۴۸۱۰ هکتار زمین به‌صورت شهری، سکونتی، حفاظتی و تفرجگاهی می­باشد. قسمت اصلی دشت اصفهان از مواد رسوبی پرشده است. لایه­ های رسی دوره پلیوسن^[۵۶]­بر روی گراول^[۵۷]­ها قرارگرفته است. ضخامت این لایه­ های رسی به ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر می­رسد.­ خاک اصفهان بیشتر از نوع خاک­هایی است که تغییر شکل زیاد نمی­دهد و در بعضی نواحی زاینده­رود از نوع رسی و آهکی بوده که بر روی قشر­های ضخیمی از شن قرارگرفته است. خاک اصفهان بیشتر شور و قلیایی بوده و این مسئله سبب کمبود و نقصان گیاه و یا تنوع آن می­ شود. هر چه به منطقه کویری نزدیک­تر شویم، از پوشش نباتی کاسته می­ شود. در نقاطی که در مسیر رودخانه قرارگرفته و خاک آن سخت و در معرض فرسایش و یا خاک سازی است گیاهان رشد بیشتری دارند. در چند سال اخیر با اقدامات سر جنگلی استان، مناطق وسیعی زیر کشت جنگل­های مصنوعی و نهالستان­های مختلف قرارگرفته است (شفقی،۱۳۸۱ :۲۰۱).
۳-۱-۶ وضعیت آب و هوایی:
به‌طورکلی شهرستان اصفهان در جلگه­ای با زمین­های رسی و آب‌وهوای نیمه بیابانی معتدل واقع‌شده است که فصول چهارگانه آن کاملاً محسوس است. بیشترین درجه حرارت در اصفهان ۴۲ درجه سانتی‌گراد و کمترین درجه حرارت ۱۶- درجه سانتی‌گراد ثبت‌شده است. بارندگی سالانه شهرستان حدود ۱۰۰ میلی‌متر و متوسط دمای سالانه آن حدود ۱۶ درجه سانتی‌گراد است. به‌طورکلی به تبعیت از کاهش ارتفاع و افزایش فاصله از غرب، میزان بارندگی در مناطق کاهش می­یابد به‌طوری‌که میانگین بارندگی از ۱۲۰ میلی‌متر در غرب شهرستان به حدود ۸۰ میلی‌متر در نواحی شرق و جنوب شرق آن کاهش می­یابد ازنظر شرایط اقلیمی شهرستان اصفهان در اقلیم خشک و نیمه‌ خشک واقع‌شده است (نقشه شماره۳). درصد بارش فصلی در شهرستان اصفهان به ترتیب فراوانی برابر با ۷/۴۵، ۵/۲۹، ۹/۲۳، ۳/۰ درصد می­باشد که به ترتیب منطبق با فصل­های زمستان، پاییز، بهار و تابستان است (سازمان برنامه‌وبودجه استان اصفهان،۱۳۷۵ :۲ ).
بر اساس اطلاعات موجود در سالنامه آماری سال ۱۳۹۰ استان اصفهان، متوسط بیشینه و کمینه ماهانه دما در ایستگاه سینوپتیک شهرستان اصفهان بین۹/۳۵ تا ۲/۲- درجه سانتی‌گراد متغیر بوده است.
توده­های هوایی که بیشتر ایران را ازنظر بارندگی تحت تأثیر قرار می­ دهند جریان­های هوای مرطوبی هستند که از روی دریای مدیترانه و جنوب اقیانوس اطلس به ایران کشیده شده و از شمال و شمال غربی وارد کشور می­شوند.­ این توده­های هوا بارندگی فراوانی را به همراه دارند (شیخ بیگلو،محمدی،۱۳۸۹ :۶۴). آمار بارندگی ایستگاه سینوپتیک شهرستان اصفهان حاکی از آن است که بیشترین میزان بارندگی در فصل پاییز و زمستان اتفاق افتاده و در فصل تابستان بسیار ناچیز است. بیشترین میزان بارندگی در این شهرستان در آذرماه حدود ۶/۶۱ میلی‌متر بوده است و کمترین میزان بارش در ماه­های تیر، مرداد و شهریور بوده که بارندگی رخ نداده است(سال نامه آماری استان اصفهان، ۱۳۹۰ :۷۰). قرار گرفتن شهرستان اصفهان در شرایط اقلیمی گرم و خشک و کمبود ریزش‌های جوی در آن، این شهرستان را با مشکل جدی کمبود آب مواجه کرده است. استفاده از آب‌های زیرزمینی نیز به دلیل وجود رسوبات نمکی و شدت تبخیر بالا شور بوده و بیشتر صرف مصارف کشاورزی می‌شود. درنتیجه این شهرستان در پاسخگویی به نیاز ساکنین خود دچار مشکل شده است.
نقشه شماره ۳: وضعیت اقلیمی استان و شهرستان اصفهان
باد از عوامل مهم هواشناسی است که در پروژه­ های عمرانی به دلیل تأثیر میزان، جهت باد و نیروهای ناشی از آن در ساختمان­های مختلف کاربرد دارد. در ایستگاه سینوپتیک شهرستان اصفهان سرعت باد در هشت جهت، تعداد هوای آرام، توزیع سرعت باد، سمت و سرعت، روز و ساعت و سریع‌ترین باد ثبت‌شده است. تحلیل­های صورت گرفته پیرامون داده ­های این ایستگاه نشان می­دهد که به‌غیراز ماه­های تیر، مرداد و شهریور که جهت باد غالب، شرقی، و آبان که جهت باد غالب، جنوب غربی است (شکل شماره ۱)، در سایر ماه­­های سال جهت باد غالب از غرب است و متوسط سرعت باد غالب ۵/۴متر بر ثانیه است. متلاطم‌ترین ماه سال، فروردین و آرام‌ترین ماه سال، آذرماه است (شکل شماره ۲) (شیخ بیگلو،محمدی،۱۳۸۹ :۶۶).
شکل شماره ۱: گلبادهای ماهیانه ایستگاه سینوپتیک شهرستان اصفهان(سال­های ۱۳۵۰-۱۳۸۳ )

منبع: شیخ بیگلو ؛ محمدی،۱۳۸۹ :۶۷
شکل شماره ۲:گلبادهای فصلی و سالیانه ایستگاه سینوپتیک شهرستان اصفهان(سال­های ۱۳۵۰-۱۳۸۳ )

منبع: شیخ بیگلو ؛ محمدی،۱۳۸۹ :۶۸
منابع آب:
تأمین آب در شهرستان اصفهان از طریق آب­های سطحی، چاه­های عمیق و نیمه عمیق و قنات­های موجود در منطقه انجام می­ شود. حجم کل منابع آب ۳۷۳۳۱۹ میلیون مترمکعب می­باشد که بیشترین برداشت به‌وسیله چاه­های نیمه عمیق، عمیق و آب­های سطحی صورت می‌گیرد حدود ۷۱ درصد از منابع آب شهرستان به چاه­های نیمه عمیق اختصاص دارد (سال نامه آماری استان اصفهان، ۱۳۹۰ :۳۹۶).
آب­های سطحی:
از منابع آب­های سطحی شهرستان اصفهان می­توان به زاینده­رود، مهم‌ترین رودخانه حوضه اصفهان و سیرجان اشاره کرد. این رود در آبیاری بخش مرکزی ایران اهمیت زیادی دارد و تمامی زمین­های کشاورزی آبادی­های پیرامون اصفهان از آبرفت­های این رود پدید آمده و آبیاری می­شوند. وسعت حوزه زاینده­رود حدود ۲۷۵۷۰کیلومترمربع می­باشد (افشار سیستانی،۱۳۸۷ :۵۰). سد بتونی شاه‌عباس بزرگ یا سد زاینده­رود در ۱۱۷ کیلومتری باختر شهر اصفهان بر روی زاینده­رود بناشده است. با ایجاد این سد آب مصرفی کارخانه ذوب‌آهن تأمین گردیده و اراضی بیشتری به زیر کشت درآمده و نیروی برق نیز تولید می­ شود. گنجایش کل مخزن آن­۴۵۰­میلیون مترمکعب است. سایر سدها و شبکه ­های آب‌رسانی عبارت‌اند از: سد انحرافی نکو آباد، سد انحرافی آبشار و شبکه آبیاری و زهکشی سوی چپ سد انحرافی نکو آباد. از چشمه­های شهرستان اصفهان می­توان به چشمه­های هفتون، خوارسگان و راهروان اشاره کرد(همان: ۶۳ ).
آب­های زیرزمینی:
حوزه گاوخونی- شهربابک: به دلیل وجود چاه، قنات و چشمه در آن دارای بیشترین تراکم آب است.تنها حوزه آبگیر زاینده­رود و مسیر اصلی آن است که از آب­های زیرزمینی قابل‌توجه برخوردار می­باشد، ولی بقیه با کمبود شدید آب­های زیرزمینی روبه‌رو است، به‌طوری‌که همه‌ساله مقادیر بسیاری از ذخایر آن‌ها مورد بهره ­برداری قرار می­گیرد و گاهی به خشکیدن سفره آب­های زیرزمینی منجر می­گردد (شفقی،۱۳۸۱ :۱۶۶).
آب­های زیرزمینی شمال شهرستان اصفهان: آب­های زیرزمینی این منطقه در عمق کمی قرار دارند اما وجود رسوبات نمکی و بالا بودن قدرت تبخیر موجب شوری این آب­ها شده است. با نزدیک شدن به دره زاینده­رود و شهر اصفهان سطح این آب­ها در عمق کمتری قرار می­گیرد در مناطق شمال غربی، سطح آب­های زیرزمینی به‌واسطه رسوبات آبرفتی و ارتفاع گرفتن زمین، با افت شدیدی روبه‌رو است. منطقه برخور ازنظر بهره ­برداری و تخلیه آب­های زیرزمینی از درجه اهمیت بالاتری برخوردار است. معروف است که این منطقه دارای عمیق‌ترین چاه­های شهرستان اصفهان است(همان :۱۷۳ ).
آب­های زیرزمینی جنوب شهرستان اصفهان: مناطق جنوبی شهرستان اصفهان علاوه بر آن‌که موانعی ازنظر دشواری حفر چاه­ها در طول تاریخ داشته، بالا بودن درجه شوری نیز عامل مهمی در عدم بهره ­برداری از آب­های زیرزمینی منطقه بوده است. تا سال ۱۳۴۵ آب این حوزه فرورفته از چند رشته قنات و چند چاه کم‌عمق تأمین می­شده است ولی کم­کم با حفر چاه­های نیمه عمیق سطح چاه­های زیر­زمینی به‌شدت پایین رفته، علاوه بر آن برداشت­های نامعقول و کمی بارندگی موجب پایین رفتن آب­های زیرزمینی گردیده است(همان :۱۷۶ ).
آب­های زیرزمینی شرق شهرستان اصفهان: آب­های زیر­زمینی در این منطقه در عمق بسیار کمی قرار دارند، مخصوصاً در حوزه آبیاری زاینده­رود به ۴ تا۵ متر می­رسد. تراکم چاه­های سطحی در منطقه بسیار زیاد است و در حقیقت نوع آب­­های زیرزمینی از سفره آب­های سطحی است، تعداد قنات­های منطقه بسیار کم اما تعداد چاه­های عمیق و نیمه عمیق بسیار چشمگیر­تر است درجه شوری آب­های این منطقه بسیار بالاست و هرقدر از بستر زاینده­رود و پای کوه‌ها دورتر می­رویم به درجه شوری آن اضافه می­ شود(همان :۱۷۷-۱۷۸ ).
آب­های زیر­زمینی غرب شهرستان اصفهان: این منطقه ازنظر آب­های زیر­زمینی غنی است. عمق کم ایستایی آب­های زیرزمینی که در حدود ۱۵ متری سطح زمین قرار دارد باغداری را در این منطقه رونق داده است، آب قنات­ها برای توسعه چاه­های عمیق و نیمه عمیق با افت بزرگی روبه‌رو شده است (همان :۱۷۷ ).

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

یکی از عواملی که محیط بوم‌شناختی شهرستان اصفهان را تهدید می‌کند سطح آب‌های زیرزمینی است. در بخش‌هایی از این شهرستان که سطح آب‌های زیرزمینی بالا است (شمال، شرق و غرب). احتمال روانگرایی خاک بسیار بالا است.بیشتر باغ‌ها و اراضی کشاورزی این شهرستان در این بخش‌ها واقع‌شده است. از طرف دیگر در قسمت جنوبی این شهرستان کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، زمینه فرونشستگی زمین را در این قسمت از شهرستان فراهم کرده است. این در حالی است که هرروزه میزان ساخت‌وساز در این شهرستان افزایش‌یافته و منافذ شهر با مصالح سنگین و غیرقابل نفوذ پوشانده می‌شود و باعث بالا رفتن میزان آسیب‌پذیری بوم‌شناختی این شهرستان می‌شود. وقوع اتفاقاتی نظیر تخریب ساختمان‌ها به دلیل عدم توان بوم‌شناختی خاک، گندیدگی خاک، براثر فاضلاب و مصرف بیش‌ازحد آب مبین چنین امری است.
پوشش گیاهی:
شهرستان اصفهان ازنظر پوشش گیاهی در ردیف نواحی فقیر ایران به شمار می­رود، از دره زاینده­رود که به دلیل مساعد بودن شرایط لازم، دارای پوشش گیاهی کافی است، بگذریم، نقاط دیگر شهرستان به دلیل وجود آب‌وهوای بیابانی و نیمه بیابانی،کم باران و تبخیر شدید، دارای پوشش گیاهی ناچیز است. از گونه­ های گیاهی این شهرستان می­توان به درمنه، یال اسبی، خارگویی، جاز، گون، شوره، پیچک، هزار فاره،گاو پونه اشاره کرد (افشار سیستانی،۱۳۸۷ : ۱۹۴).
برخی از ویژگی­های اجتماعی- اقتصادی شهرستان اصفهان:
وسعت شهرستان اصفهان ۱۵۷۰۶ کیلومترمربع می‌باشد. و دارای ۶بخش، ۱۴شهر، ۱۹دهستان و ۳۸۳ آبادی دارای سکنه می­باشد. این شهرستان حدود ۷/۱۴ درصد از مساحت کل استان را به خود اختصاص داده است. در سرشماری ۱۳۹۰ این شهرستان دارای۶۵۸۰۵۲ خانوار و۲۱۷۴۱۷۲ نفر جمعیت بوده است، به این معنا که این شهرستان درمجموع ۶/۴۴ درصد از جمعیت کل استان را در خود جای‌داده است. از این میزان خانوارهای ساکن در شهرستان اصفهان، ۶۰۱۰۳۵ تعداد خانوار در نقاط شهری و۵۷۰۱۷ تعداد خانوار در نقاط روستایی ساکن هستند و بعد خانوار۳/۳ می­باشد. نرخ رشد جمعیت این شهرستان بین سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ ۸۲/۱ درصد و نسبت جنسی آن ۱۰۲ بوده است و تراکم جمعیت این شهرستان ۱۳۸ نفر در هر کیلومترمربع بوده است (سالنامه آماری شهرستان اصفهان ۱۳۹۰: ۱۷-۲۰ ). بر اساس اولین سرشماری رسمی کشور در سال ۱۳۳۵ این شهرستان ۲۵۴۷۰۸ نفر جمعیت داشته و پس‌ازآن جمعیت آن رو به افزایش گذاشته است به‌طوری‌که در سال ۱۳۴۵ این شهرستان دارای ۸۶۲۳۲۳ نفر جمعیت و در سال ۱۳۵۵ دارای۱۰۳۳۱۷۹نفر جمعیت و در سال ۱۳۶۵ دارای ۱۴۲۰۴۹۲ نفر جمعیت و در سال ۱۳۷۵ دارای ۱۶۰۹۹۸۳ نفر جمعیت و در سال ۱۳۸۵ دارای ۱۹۸۶۵۴۲ نفر جمعیت بوده است. بیشترین نرخ رشد جمعیت را این شهرستان بین سال­های ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵ دارا بوده که این میزان ۲۶/۴ درصد می­باشد. از عوامل مؤثر در افزایش جمعیت در این دوره به افزایش باروری، کاهش نسبی مرگ‌ومیر مخصوصاً مرگ‌ومیر نوزادان، مهاجرپذیری شهرستان اصفهان، به‌ویژه شهر اصفهان می­توان اشاره کرد. همچنین مهاجرت اتباع بیگانه (افغان‌ها و معاندین عراقی) به شهرستان اصفهان، رشد جمعیت این شهرستان را طی این دوره افزایش داده است. شهرستان اصفهان در سال ۱۳۹۰ دارای ۶۹۱۲۱۷ نفر جمعیت فعال بوده است که از این تعداد ۶۲۷۸۴۰ نفر شاغل و ۶۳۳۷۷ نفر بیکار بوده ­اند بنابراین نرخ بیکاری در این شهرستان۱/۹ درصد می­باشد. از میان جمعیت شاغل شهرستان اصفهان حدود ۱۴۷۷۰۳ نفر در بخش تولیدات صنعتی مشغول به فعالیت می­باشند که این تعداد بیشترین تعداد سهم شاغلین نسبت به دیگر فعالیت­ها را دارا می­باشد درنتیجه نقش قالب این شهرستان تولیدی و صنعتی می­باشد و تمرکز فعالیت­های صنعتی استان اصفهان بیشتر در شهرستان اصفهان می­باشد زیرا این شهرستان با دارا بودن ۶۱۳ تعداد کارگاه صنعتی بیشترین میزان فعالیت­های صنعتی را در کل استان به خود اختصاص داده است(سالنامه آماری استان اصفهان،۱۳۹۰ :۱۵۷).
برخی از ویژگی­های کالبدی شهرستان اصفهان
حمل‌ونقل:
یکی از موضوعات و نیازهای اساسی در قالب سکونتگاه­های انسانی، به‌ویژه با شکل تبلوریافته‌تر آن در شهرها، بحث دسترسی و یا آمدوشد می­باشد که شکل فضایی آن در حوزه­ مسائل شهری بحث ترافیک و حمل­و­نقل شهری است (سقایی و دیگران،۱۳۹۳: ۱۹). موضوع حمل­و­نقل و ترافیک از موضوعاتی است که در شهرستان اصفهان به موضوع روز بدل شده است. کمبود شبکه­ معابر به علت عدم امکان تعریض و توسعه، هزینه­ های فراوان آزاد­سازی و همچنین وجود بافت تاریخی و ارزشمند، عدم توسعه متوازن شهرسازی و عدم گسترش ساختارها و بسترهای ترافیکی در سالیان گذشته، ورود روزانه ۵۰۰ دستگاه خودروی جدید به این شهرستان ازجمله مواردی است که مشکلات ترافیکی این شهرستان را تشدید نموده است، این در حالی است که طبق اطلاعات موجود در جدول شماره یک مساحتی حدود ۵۷۶.۶۳ هکتار از شهرستان اصفهان به بخش حمل­و­نقل اختصاص داده‌شده است. به دلیل وجود کمبود­ها و کاستی­های موجود درزمینه ترافیک و حمل­و­نقل شهرستان اصفهان، این مسئله به‌عنوان یکی از مشکلات اساسی این شهرستان و به یکی از اولویت­های برنامه­ ریزی­های عمرانی قرارگرفته است(همان). افزایش جمعیت این شهرستان و افزایش و تمرکز صنایع و کارگاه‌های صنعتی و تردد بیش‌ازحد وسایل نقلیه در شهرستان اصفهان زمینه اینورژن (وارونگی حرارتی) و آلودگی هوا و آلودگی‌های صوتی را برای سکنه این شهرستان فراهم نموده.
کاربری اراضی شهرستان اصفهان:
یکی از مطالعات اساسی در جهت شناخت شهر و نحوه پراکندگی فعالیت­های شهری در بررسی فیزیکی، مطالعه نحوه استفاده از اراضی شهری است (رضویان،۱۳۸۱ :۳۱). برنامه­ ریزی کاربری اراضی شهری، ساماندهی مکانی و فضایی فعالیت­ها و عملکردهای شهری بر اساس خواسته ­ها و نیازهای جامعه شهری هسته اصلی برنامه­ ریزی شهری را تشکیل می­دهد(پورمحمدی،۱۳۸۲: ۳).
بر اساس اطلاعات موجود در طرح جامع شهرستان اصفهان در زمینه کاربری اراضی این شهرستان (جدول شماره۱) بیشترین مقدار زمین، مانند اکثر شهرهای ایران به کاربری مسکونی اختصاص داده‌شده است.
جدول شماره ۱ : مساحت اختصاص داده‌شده به هرکدام از بخش­های مصرفی شهرستان اصفهان

حوزه مصرفی

کاربری

شهرستان اصفهان (هکتار)

کل(هکتار)

بستر جامد همزده شده (ویندرو)
– تهویه طبیعی
– هوادهی تحت فشار
بستر جامدات ثابت
– هوادهی تحت فشار (توده ثابت هوادهی شده)
– تهویه طبیعی (توده بدون هوادهی)
۲- سیستمهای راکتوری (بسته)
الف – جریان عمودی جامدات
بستر جامدات همزده شده
– کوره های متعدد یا چند کوره ای
– کوره های چند طبقه
بسترهای پرشده (سیلوراکتورها)
– با جریانهای متقابل هوا و جامدات
– با جریانهای متقاطع هوا و جامدات
ب – جریان افقی و شیب دار جامدات
بستر لغزان جامدات (استوانه های چرخان)
– جریان پراکنده
– سلولهای سری
– اختلاط کامل
بستر جامدات همزده شده ( محفظه های همزده شده یا کانالهای باز )
– دایره ای شکل
– مستطیلی شکل
بستر جامدات ثابت ( تونلی شکل )
– نوع فشاری
– نوع نقاله ای
ج – بدون جریان ( جعبه های کمپوست )]۲[.
شکل ( ۲-۲)-شمایی از فرایند ویندرو]۱۵و۳۸و۹[.
۲-۱۵- فرایند ویندرو
فرایند ویندرو یا فرایند توده های طویل سطحی در واقع شیوه ای است که در آن مخلوط آماده شده جهت ورود به سیستم در ردیفهای موازی که از قبل برای آنها تهیه شده است قرار گرفته و هرچند وقت یکبار با وسایل مکانیکی مخصوص زیر و رو می گردد. شکل توده کمپوست، ارتفاع و عرض آن کاملاً بستگی به نوع مواد ورودی و نوع دستگاه های مخلوط کننده دارد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

عملیات اکسیژن رسانی به مخلوط عمدتاً از طریق تهویه طبیعی در اثر نیروی شناوری گازهای گرم خروجی از توده صورت می گیرد، در شرایطی که این میزان کم باشد می توان با زیر ورو کردن توده کمپوست نیز آنرا هوادهی نمود. همچنین در برخی موارد برای عملیات اکسیژن رسانی به توده های کمپوست از هواده های تحت فشار مثبت ” دمنده ” و یا تحت فشار منفی ” مکنده ” استفاده می گردد. در هوادهی تحت فشار مثبت، دمنده، هوای محیط را با فشار به داخل توده می راند و در هوادهی تحت فشار منفی، مکنده، گازهای موجود در توده کمپوست را با نیروی مکش از توده خارج می نماید.
درصورتی که مواد خام ورودی به سیستم از ویژگیهایی از قبیل درصد جامدات، میزان رطوبت و نسبت مناسبی برخوردار باشد غالباً این فرایند بیولوژیکی به صورت خودکار عمل می کند. با این وجود به منظور آگاهی از زمان و تعداد مراحل زیر و رو کردن توده ها بایستی پارامترهای درجه حرارت و درصد رطوبت به طور مستمر مورد پایش قرار گیرند.
مراحل زیر و رو کردن، در فرایند ویندرو از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا موجب تنظیم، درجه حرارت، رطوبت، تخلخل، هوادهی و کنترل بو و مگس در توده های کمپوست می گردد.
فرایند ویندرو به طور موفقیت آمیزی در تولید کمپوست از مواد آلی نظیر فضولات باغی، زباله و لجن فاضلاب به کارگرفته شده و یک فرایند متداول در امر کمپوست سازی از فضولات باغی و گیاهی به شمار می آید.
تجربه کاربرد فرایند ویندرو در کمپوست لجنهای هضم شده نشان می دهد که در اغلب موارد ترکیب این لجنها با کمپوست برگشتی شرایط مطلوبی را به دنبال داشته است اما در صورت نیاز می توان از مواد حجیم کننده و اصلاح کننده نیز جهت متناسب سازی بیشتر مخلوط بهره گرفت]۱۵و۲.[
۲-۱۵-۱- تاریخچه کاربرد فرایند ویندرو
قدیمی ترین فرایند تولید کمپوست از لجن فاضلاب فرایند ویندرو می باشد که قدمت بهره گیری آن به سال ۱۹۳۰ در آلمان بر می گردد. در آن زمان لجن آبگیری شده بدون اضافه نمودن عوامل حجیم کننده برای تولید کمپوست به روش ویندرو مورد استفاده قرار گرفت، که با توجه به تخلخل کم لجن و عدم امکان هوادهی مناسب، بوی نامطبوع زیادی در تأسیسات پخش شد و کاربرد فرایند متوقف گردید]۱۶[.
در سال ۱۹۵۰ آلریچ و اسمیت نتایج تجارب خود را از کمپوست مخلوط لجن فاضلاب هضم شده با ذرات چوب در آستینِ تگزاس با زمان بندی حدود ۱۱ هفته گزارش نمودند، اما اولین کاربرد روش ویندرو به منظور کمپوست لجن هضم شده در مقیاس اجرایی در شهر آستین بسیار دیرتر یعنی درسال ۱۹۸۷ انجام پذیرفت]۱۵و۳۸.[
تجربه بعدی از کمپوست لجن به فردی به نام ریوز در سال ۱۹۵۹ برمی گردد. او از لجن هضم شده شهر الپاسوِ تگزاس که به مدت ۴ تا ۶ ماه در معرض هوا قرار گرفته و خشک شده بود مخلوطی با خُرده چوب درست کرد و ۲ تا ۳ ماده آنرا تحت فرایند ویندرو قرار داد و سپس محصول را ۲ تا ۳ ماده جهت عمل آوری در توده های ثابت نگهداری نمود.
اولین واحد بزرگ تولید کمپوست لجن، در سال ۱۹۷۲ در لس آنجلس تأسیس شد و کارخود را با روزانه ۱۰۰ تن کیک لجن هضم و آبگیری شده شروع کرد. در این واحد از کمپوست برگشتی جهت تنظیم رطوبت (تا حد ۶۰ درصد) و پایداری ساختمانی توده ها استفاده گردید. جهت ایجاد تخلخل مناسب در این سیستم از عملیات زیر و رو کردن و اضافه کردن مواد حجیم کننده نظیر خُرده چوب و پوشال برنج بهره گرفته شد و برای بهبود انرژی تولیدی در فرایند مواد اصلاحی با درصد مواد آلی بیشتر مورد استفاده قرار گرفت. این واحد کار خود را با کیفیت مطلوبی تا سال ۱۹۹۱ ادامه داد و در این سال به دلیل ملاحظات محلی و تولید بو، نقل مکان کرد]۱۵و۳۸.[
درسال ۱۹۸۰ یک واحد کمپوست لجن به روش ویندرو در واحد احیاء فاضلاب متروپلیتن دنور تأسیس گردید. این واحد برای ۱۰۰ تن مواد ورودی روزانه در ۱۶ ایکر فضای مُسقف با امکانات هوادهی به ظرفیت ۱۶۵۰۰۰ فوت مکعب استاندارد در دقیقه، به کار گرفته شد، اما پس از مدت کوتاهی از آغاز بهره برداری با مشکل تولید بو مواجه گردید]۳۸.[
در سال ۱۹۹۱، شرکت کمپوست سازی سن جوکین در لس آنجلس بهره برداری از تأسیسات کمپوست به روش ویندرو را در منطقه ای دور دست در دره سن جوکین شروع کرد. این واحد با ورودی روزانه معادل ۱۰۰ تن لجن هضم و آبگیری شده (با ۲۰ درصد مواد جامد) و مواد اصلاح کننده ای نظیر کمپوست برگشتی و یا مواد زائد کشاورزی نظیر پوشال برنج به طور موفقیت آمیز بدون ایجاد بوهای مزاحم به کار گرفته شد]۳۸ [.
بررسیها نشان می دهد که در حال حاضر تعداد زیادی از واحدهای تولید کمپوست به روش ویندرو در کشورهای اروپایی و آمریکایی به طور مطلوبی در حال فعالیت می باشند.
۲-۱۵-۲- راهبری سیستم
شکل توده ویندرو تا حد زیادی به مشخصات مواد ورودی و نوع ماشین آلات مخلوط کُن بستگی دارد اما سطح مقطع ذوزنقه ای متداولترین شکل توده های ویندرو می باشد. شکل(۲-۲) نمونه هایی از این توده ها را با ابعاد و اندازه های معمول نمایش می دهد. طول توده های ویندرو در تأسیسات دنور ۱۰۰ متر و در تأسیسات لس آنجلس به حدود ۱۴۰ متر می رسید. هنگامی که از موادی با تخلخل زیاد استفاده می گردد می توان ارتفاع توده را بیشتر و سطح مقطع آنرا مستطیلی شکل در نظر گرفت]۳۸.[
شکل (۲-۳)- ابعاد و اندازه های متداول توده های کمپوست ویندرو]۳۸ [.
طبق اظهارات “های” به کارگیری مخلوط کنهای بزرگتر امکان ساخت توده های بزرگتر را فراهم خواهد آورد. افزایش سرعت استوانه های چرخان و کاربرد خُردکن ها در مجموعه، شرایط تولید کمپوستی یکنواخت با ذرات ریز و مناسب را ایجاد می نماید. همچنین کاربرد مواد اصلاح کننده نظیر خُرده چوب و پوشال برنج در توده های بزرگ کمپوست، موجب افزایش درجه حرارت و کاهش تولید بوهای متعفن در سیستم می‌گردد.
در واحد لس آنجلس به منظور تأمین شرایط بهینه درجه حرارت در طی فرایند تولید کمپوست، با توجه به ماه های گرم و سرد سال از دو ترکیب متفاوت مواد خام ورودی به سیستم استفاده شده است. در این سیستم در طی ماه های گرم سال از مخلوط کیک لجن، کمپوست برگشتی و خرده چوب با نسبتهای حجمی ۱ به ۸/۰ به ۴/۰ استفاده شده و برای ماه های سرد سال از مخلوط کیک لجن با خرده چوب با نسبتهای حجمی ۱ به ۲/۱ استفاده می گردد]۳۸.[
فرایند ویندرو با کمپوست برگشتی نمی تواند در مواقع سرد و بارانی درجه حرارت را به مدت ۱۵ روز در حد ۵۵ درجه سانتی گراد نگهداری نماید. بر این اساس “های” طی آخرین تحولاتی که در واحد لس آنجلس به وجود آورد این فرایند را به دو مرحله توسعه داد. در مرحله اول با ایجاد ویندروهای کوچک به مدت ۲ تا ۳ هفته شرایط خشک سازی، هوادهی و پاستوریزاسیون اولیه فراهم می شود. در این مرحله، ویندروها ۳ تا ۴ مرتبه در هفته زیر و رو شده که بدین ترتیب درجه حرارت طی ماه های گرم به ۵۵ درجه سانتی گراد افزایش یافته ولی طی ماه های سرد این افزایش ایجاد نمی گردد]۳۸.[
پس از تکمیل مرحله اول هر دو یا سه ویندرو مجاور هم توسط یک لودر مجتمع شده و یک ویندرو بزرگ را تشکیل می دهند. بسته به درجه حرارت موجود در مرحله اول ممکن است در این مرحله از مواد اصلاحی اضافی نیز استفاده گردد.
در مرحله دوم درجه حرارت توده اغلب تا ۶۵ درجه سانتیگراد افزایش می یابد که این امر موجب نابودی پاتوژنها و کاهش بیشتر رطوبت در توده می شود.
ویندروهای بزرگ در مرحله دوم تولید کمپوست به مدت ۳ هفته یا بیشتر نگهداری شده و سه بار در هفته زیر و رو می گردند تا بدین ترتیب شرایط مناسبی از زمان ماند، درجه حرارت و اختلاط به وجود آید]۳۸.[
جهت صرفه جویی در خرید مواد حجیم کننده مورد نیاز نظیر خرده چوب می توان بخشی از آن را به وسیله سَرند کردن کمپوست نهایی جداسازی نمود، اما بهرحال حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از این مواد طی مراحل تولید کمپوست مورد اکسیداسیون بیولوژیکی قرار گرفته و یا به علت عدم جداسازی از مدار خارج می‌گردند]۳۸و۱۵[.
از معایب عمده روش ویندرو در تولید کمپوست لجن فاضلاب شهری می توان زمین مورد نیاز زیاد و عدم امکان بکارگیری لجنهای خام در این فرایند را برشمرد. طبق اظهار نظر “کولاسیکو” زمین مورد نیاز برای فرایند ویندرو حداقل ۲۵ درصد بیشتر از روش توده های هوادهی شده می باشد]۳۸و۱۵[.

عوامل ایجاد مطلوبیت در محله مسکونی: پاسخگوی تمام اعضا جامعه به ویژه خردسالان و سالمندان به شکلی ایمن و در دسترس برای
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

استفاده مرتب و دایمی ساکنان را تسهیل کند. حس تعلق به جامعه ای با هویت را تقویت کند. تجربه های به یاد ماندنی و ارزشمندی را بر جای گذارد. مردم را هدایت و فعالیت های مختلف را تسهیل کند. زمینه ای را بسازد که افراد آن مکان را مانند خانه خود احساس کند. راه های ارتباطات انسانی را تقویت کند.
اجزا محله: هدف از چیدمان خانه های شهری به شکل محله، امکان پذیر کردن ارتباط اجتماعی بین خانواده ها در صورت تمایل و ایجاد وحدت فیزیکی ملموس می باشد.
طیف متنوعی از واحدهای مسکونی، مرکز خرید روزانه، مهد کودک، فضایی برای تفریح و سرگرمی، سالن اجتماعات، فضاهای جمعی چون محل بازی کودکان، رختشویخانه مشترک، تاسیسات ورزشی.

معیارهای عمده در تعریف محله در غرب براساس تعداد جمعیت ساکن یا بعد کالبدی در قالب عناصر پنجگانه راه، گره، نشانه، مرکز و لبه است. و در ایران در ارتباط با مفاهیم فرهنگی و اجتماعی بسیار پیچیده ای شکل می گیرد که محیطی سرشار از تعامل و مشارکت است.

محله

تعیین سلسله مراتب دسترسی مناطق مسکونی بر مبنای انواع کاربرد آنها، از موارد لازم در طراحی محله می باشد؛ زیرا تخصیص کاربری هر خیابان بر مبنای نوع خیابان تغییر می کند.

جمع و پخش کننده اصلی
جمع و پخش کننده های محلی
خیابان های مسکونی محلی

سلسله مراتب شبکه ارتباطی

پیاده راه تنها در پیوند با ساختمان ها، کاربری هایی که در آن محاط است و یا در ارتباط با سایر پیاده راه های بسیار نزدیک معنا می یابد. امنیت شهر، وظیفه اساسی خیابان ها و پیاده راه های یک شهر است.

پیاده رو ها و مسیرهای پیاده

مزیت پیوستگی کاربری های شهری:
افزایش روابط شهروندان در مرکز محله
تقویت نقش هر کاربری به واسطه قرارگیری در مجاورت دیگر کاربریها
کاهش سفرهای درون شهری
استفاده بهینه از زمان و امکان برآوردن نیازهای بیشتر
بهره وری در استفاده از زمین شهری
در پیوستگی کاربری ها، این کاربری ها هستند که در نزدیکی و در مجاورت یک محله مسکونی شکل می گیرند و به دنبال برآوردن نیازهای روزانه خود باشد.

هنگامی که در مورد اختلاط کاربری بحث می شود منظور، اختلاط کاربری یک همسایگی، خیابان و یا یک بلوک شهری و یا اختلاط کاربری به صورت عمودی در یک ساختمان است. طراحی شهری خوب باید باعث تشویق بیشتری برای نزدیکی این امکانات گردد.

اختلاط کاربریها

اصول طراحی مسکن بلندمرتبه

شاخصها

تعاریف

پیامدها و راهکارها

ارتباط بلندمرتبه ها با محیط شهری

طراحی ساختمان های بلند باید کمترین اثر منفی را بر همسایگی اطراف داشته باشد.
این اثرات منفی شامل سایه اندازی ها، دید و حریم ها و ایجاد تونل باد می باشد.

ارتفاع ساختمان و حجم ساختمان باید متناسب با همسایگی های اطراف باشد. گره ها و تقاطع های اصلی نقاط مناسبی برای جایگذاری بلندمرتبه ها می باشند.

ترکیب بلندمرتبه ها با محیط شهری

در ساختمان های بلند باید به نیازهای عابران پیاده و نهایتاً کاربران ساختمان به سرپناه، بافت، غنای فرم و رنگ و نیز ریزه کاری های معماری در مقیاسی کوچک توجه شود.
ساختمان های بلند می توانند فرم های الهام بخشی و بیانگر علاقه انسان به خارق العادگی و غافلگیر شدن باشند و می توانند محلی باشند که انسان ها خود را با آن شناسایی می کنند.
ابتکار ایجاد سکو شامل بررسی الگوی خیابان و ایجاد مقیاسی انسانی تر و به حداقل رساندن تاثیرات مخرب باد در سطح زمین می شود که همگی در انسانی کردن ساختمان های بلند تاثیر می گذارند.
ایجاد برج های باریک که سایه اندازی ساختمان های بلند را به حداقل می رسانند، به دلیل توجه ما به خورشید مسئله ای عاطفی می باشد و بنابراین ملاحظه ای دیگر بر ملاحظات مربوط به انسانی کردن ساختمان های بلند می افزاید.

تاثیر بلندمرتبه ها بر فضاهای شهری

فضاهای شهری به عنوان فضایی برای زندگی اجتماعی مردم، به وسیله موجودیت ساختمان های بلند را تحت تاثیر قرار م دهد. که بر سه ویژگی اصلی فضاهای شهری تاکید دارند:

برون سپاری برخی از فعالیتهایی که به لحاظ شرایط تکنولوژیکی و سایر موارد دیگر هنوز امکان پیاده سازی آن در کشور بصورت مطلوب فراهم نشده است. برای مثال کشور هلند نیز فعالیتهای مراودات مالی خود را به شرکتهای متخصص برون سپاری کرده و تمرکز را بر سایر فعالیتهای استراتژیک در صنعت متمرکز کرده است. برون سپاری فعالیتهایی همچون پرداخت الکترونیکی که همواره یکی از مشکلات اساسی کشور در زمینه فعالیتهای الکترونیکی محسوب می شده است می تواند کمک شایانی به تسهیل روند جذب گردشگران کند. این خدمات اگر از سوی سازمانهای معتبر جهانی انجام شود که از مقبولیت بالایی در سراسر نقاط دنیا برخوردار می باشند، تصوری از امنیت بالا را در تراکنشها برای گردشگرانی که از طریق کانال اینترنت قصد خرید را دارند ایجاد می کنند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

یکی دیگر از زمینه هایی که در حال حاضر در کشور می توان برونسپاری کرد، استفاده از سیستمهای رزرواسیون اینترنتی می باشد. این سازمانها پس از جمع آوری اطلاعات لازم از گردشگران با بهره گرفتن از سیستمهای انتقال الکترونیکی وجه هزینه های لازم را دریافت و سپس آنها را بصورت دوره ای (ماهیانه) برای سازمانهای طرف قرارداد ارسال می کنند. اما هماهنگی با سازمانهای دیگر در زمینه ارائه خدمات جانبی نیاز به کانال ارتباطی دارد، قابل اطمینان که با هزینه اندک بتواند خواسته های گردشگران را به عرضه کننده انتقال دهد. شبکه های اینترنتی و اکسترانتی با دارا بودن شرایط ذکر شده، زمینه را برای ارتباط مدام و اقتصادی شرکتها فراهم می کند.
استفاده از سیستمهای مدیریت زنجیره ارزش^[۶۰] به مدیران این سازمانها اجازه کنترل بهتر زنجیره عرضه کنندگان را از لحاظ کیفیت، زمانبندی و کمیت می دهد.
۳-۱۷-۲-۵٫ استفاده از صرفه جوییهای حاصل از مقیاس:
بسیاری از سازمانهای گردشگری در بسیاری از فعالیهای خود با یکدیگر دارای رقابت نمی باشند و این فعالیتها را می توانند به موازات سایر همکارانشان و با مشارکت آنان انجام دهند که نهایتاً منجر به کسب صرفه اقتصادی برای آنان می شود. برای مثال سایت اینترنتی www.biz2bizhospitality.com زمینه ای را برای سازمانهای گردشگری بوجود آورده که این سازمانها بتوانند از طریق آن خرید کالاهای غیر استراتژیک خود را، که در تهیه آنها با سایر رقبا و همکاران رقابتی ندارند، انجام دهند. این بازار مجازی گستره متنوعی از نیازهای این سازمانهای شامل : تختخواب، دکوراسیون اطاقها، وسایل الکترونیکی نظیر سیستمهای تهویه هوا، تلویزیون، یخچال، یونیفرمهای پرسنل، وسایل پذیرایی، تجهیزات آشپزخانه، فرمها، کالسکه های حمل اساسیه و … را گردآوری کرده و با جمع آوری تقاضای سازمانهای مختلف در نقاط مختلف دنیا قدرت چانه زنی بالاتری را در برابر عرضه کنندگان این کالاها بدست می آورد و نهایتاً این کالاها را با بهای تمام شده کمتری در اختیار سازمانهای ارائه کننده خدمات گردشگری قرار می دهد.
۳-۱۷-۲-۶٫ گسترش همکاریهای استراتژیک با کشورهای همسایه و منطقه
اینکار سبب کاهش هزینه های اطلاع رسانی و استفاده مشترک طرفین از منابع موجود و بازارهای هدف می باشد. با توجه به اینکه در کشور با تعدد شرایط آب و هوایی مواجه هستیم که مورد توجه بسیاری از گردشگران می باشد، پیاده سازی این همکاریهای استراتژیک سبب استفاده از ظرفیتهای موجود کشور و از طرف دیگر باعث افزایش رضایت گردشگران می شود با توجه به اینکه امکان انجام برخی از فعالیتها با توجه به شرایط خاص اجتماعی، دینی و قانونی در کشور ما میسر نمی باشد، تعریف تورهای مشترک بین کشوری این مشکلات را مرتفع خواهد کرد.
۳-۱۷-۳٫ استراتژی توسعه سیستمهای اطلاعاتی و اطلاع رسانی
۳-۱۷-۳-۱٫ سیستمهای پشتیبانی کننده مدیریت
اجرای موفق طرحهای هماهنگی و همکاری با سازمانهای فعال در صنعت و یا صنایع مرتبط، نیاز به استفاده از سیستمهای پشتیبانی کننده مدیریت در انجام پروژه ها را قطعی می سازد، که از طریق آن بتوان مراحل مختلف پیشرفت کار را نظارت و هماهنگیهای سریع را انجام داد. بکار گیری سیستمهایی همچون، سیستمهای کنترل عملکرد، سیستمهای بررسی جریان فعالیتها^[۶۱]، سیستمهای مرتبط با فعالیتهای گروهی^[۶۲] از جمله سیستمهای مدیریتی هستند که انجام فعالیتهای فوق الذکر بدون کاربرد این سیستمهای بسیار سخت و تاحدودی غیر ممکن می شود. کلیه فعالیتها در واحدهای مختلف عرضه کننده خدمات توسط شبکه های اینترنت، اینترانت و اکسترانت بصورت مجتمع در اختیار واحدهای مدیریتی قرار می گیرد و این واحدها نیز با بکارگیری این سیستمها به موازنه حجم عرضه و تقاضا برای دوره های مختلف زمانی می پردازند.
۳-۱۷-۳-۲٫ سیستمهای جمع آوری، طبقه بندی آمارها و اطلاعات موجود
برنامه ریزی، سازماندهی و مدیریت مناسب سیستم گردشگری در یک کشور تا حد بسیار زیادی وابسته به میزان اطلاعات موجود و کشف روندهای آینده حاکم بر اطلاعات می باشد. اتخاذ استراتژیها و یا حتی تصمیم گیریهای متداول در محیطی که از لحاظ اطلاعاتی دچار ابهام می باشد، منجر به عدم به کارایی و نتیجه گیری نا صحیح می شود. در شرایط فعلی اطلاعات موجود در سیستم گردشگری کشور بسیار ناقص، قدیمی ، طبقه بندی نشده و غیر قابل تحلیل و بررسی می باشد.
گسترش پایگاه های اطلاعاتی می تواند زمینه را برای بهبود اطلاعات موجود فراهم کند و سبب افزایش اثربخشی تصمیمات اتخاذ شده گردد. ارتقای نیروی انسانی در صنعت گردشگری و بویژه ارتقا کیفیت عملکرد و تصمیم گیریهای مدیران در سطوح مختلف سازمان و صنعت تاثیرات کاملاً محسوسی را بر نوآور بودن محصولات، کیفیت متمایز خدمات و درک دقیقتر از نیازهای گردشگران را بهمراه خواهد داشت. استفاده از پایگاه داده ها و سایر روشها و ابزارهای نگهداری اطلاعات^[۶۳] سازمانها و نهادها را برای نگهداری اطلاعات مختلف کمک می کنند. پایگاه های داده ها ، اطلاعات متنوعی از جمله اطلاعات دموگرافیک گردشگران، میزان صرف هزینه ها، تحصیلات، سن و … را در اختیار عرضه کنندگان خدمات گردشگری و کاربران سیستمها قرار می دهد.
۳-۱۷-۳-۳٫ داده کاوی اطلاعات
تحلیل اطلاعات جمع آوری شده توسط هر یک از واحدهای گردشگری این امکان را به دستندرکاران و مدیران صنعت می دهد که روندها جاری بر اطلاعات را شناسایی کنند و در طراحی خدمات بعدی از آن استفاده کنند. هدف اساسی داده کاوی عبارت است از استخراج دانشهای نهفته در درون اطلاعات سازمانی. سیستمها و نرم افزارهای داده کاوی اطلاعات گسترده موجود در پایگاه داده ها سازمان را از گذشته مورد بررسی قرار می هند و به شناسایی روندها، الگوها و روابط و همبستگیهای موجود میان داده های خام می پردازند.
حاصل فعالیتهای این سیستمها اطلاعاتی است که مدیران و کاربران را برای تصمیم گیریهای پشتیبانی می کنند. نتایج این سیستمها بصورت درختهای تصمیم گیری، رگرسیونها ، شبکه های عصبی، کلاستر بندی داده ها و یا تحلیل سبد بازار می باشد. این سیستمها با بررسی اطلاعات از جنبه های مختلف زمانی، مکانی، دموگرافیک و… داده ها را از حالت انجماد خارج و امکان بهره برداری از این داده ها را برای ارائه محصولات مطلوبتر و منطبق بر نیازهای گردشگران فراهم می کند.
این سیستمها همچنین، نحوه رفتارهای هر یک از مخاطبان را درمقابل پیامهای تبلیغاتی مقصد مورد ارزیابی قرار می دهند که هریک از این افراد تحت تاثیر کدامیک از پیامها، مقصد نهایی خود را برگزیده اند. شناسایی کشورهایی که از حیث تعداد گردشگر خروجی در سال دارای آمار بالایی می باشند در حالیکه این کشورهای تعداد ورودیهای اندکی به کشور ما دارند و برنامه ریزی خاص برای معرفی واطلاع رسانی بالاتر به این کشورها از طریق رسانه ها مطلوب، از جمله دیگر کارائییهای این سیستمها می باشد، که لزوم پیاده سازی آنرا در صنعت گردشگری کشور نمایان می سازد. برای مثال استفاده از رسانه های الکترونیکی ، تلویزیون و یا بروشورهای چاپ شده ، بسته به شرایط هر کشور می تواند اثربخشی خاصی را بهمراه داشته باشد.
۳-۱۷-۳-۴٫ گسترش پرتال جامع کشور با امکان دسترسی به کلیه فعالان در صنعت
ارائه زمانبندیهای برنامه ها، فستیوالها و مراسم مختلف، شرایط آب و هوای مناطق مختلف، اظهار نظر سایر گردشگران، تغییر واحد پول سایر کشورها ، ارائه مطالب بروز و جذاب، اطلاع رسانی در مورد امکانات مختلف اقامتی ، جاذبه ها و … که از این طریق امکان رزرواسیون و پرداخت برای بازدید کنندگان فراهم شود. اطلاعات مندرج در این پایگاه می بایست به چندین زبان رایج و متداول دنیا قرار داده شود. جامعیت این پرتال بایستی به گونه ای باشد که نهایتاً برای گردشگران یک پایگاه اطلاعاتی گردشگری را ایجاد کند^[۶۴].
قابلیت‌ها ، امکانات و تسهیلات فراهم شده از سوی این پرتال بایستی به حدی باشد که یک مشتری بالقوه را در نقاط مختلف دنیا برای انتخاب کشور بعنوان مقصد تحریک کند. این پرتالهای سیستمهای جامعی هستند که امکان ارتباطات کلیه ذینفعان و علاقمند یک سازمان را بر اساس دسترسیهای تعریف شده ای امکان پذیر می سازند. این سیستمها در گونه های مختلف شبکه ها قابل پیاده سازی هستند و امکان سازگاری آنها با سایر پایگاه های ورودی اطلاعات به سازمان^[۶۵] می باشد. این سیستمها چون اطلاعات جامعی را از محیط داخلی و خارجی سازمان دارند، پایگاه مناسبی برای مدیریت دانش سازمان و بعبارتی گسترش یادگیری سازمانی از روندهای درونی و بیرونی سازمان می باشند. سیستمهای مدیریت دانش این امکان را به سازمانها می دهند که بتوانند دانشهای ضمنی افراد را که به مرور زمان و بر اثر تجربه بدست می آید ، گردآوری، تدوین و در راه یادگیری سازمانی از آن استفاده کنند. از اینرو این پرتالها بتدریج بعنوان پرتال دانشهای سازمانی^[۶۶] شناخته می شوند.
برای نمونه کشور استرالیا دارای یک پرتال جامع مربوط به صنعت گردشگری می باشد. این کشور اولین وب سایت خود را در سال ۱۹۹۶ معرفی و از طریق آن اقدام به فعالیت نمود. این پرتال مشتمل بر ۱۱۰۰۰ صفحه بود که از طریق این صفحات اطلاعات مختلفی در مورد مقصد در اختیار بازدید کنندگان قرار می داد. در سال ۱۹۹۸ این سایت به ایجاد دروازه ای برای منطقه آمریکای شمالی پرداخت و سپس این دروازه ها را برای سایر نقاط جهان گسترش داد. در هریک از این دروازه ها امکانات ترجمه اطلاعات نیز رعایت شده بود. در سال ۱۹۹۹ لایه سوم نیز در مجموعه فعالیتهای سایت قرار گرفت که از طریق آن به شناسایی رفتارهای بازدید کنندگان پرداخته می شد و بر اساس این قابلیت ، درک نیازها و انتظارات گردشگران برای مقصد مهیا می گشت. در سال ۲۰۰۱- ۲۰۰۰ تعداد بازدید کنندگان این سایت بالغ بر پنج میلیون نفر بودکه از ۳۸ میلیون صفحه بازدید کردند. این رقم تا سال ۲۰۰۳-۲۰۰۲ با رشد سالیانه ۵۰% به ۱۲ میلیون بازدید کننده رسید. این رشد سریع در میان استفاده کنندگان خدمات اینترنتی زمینه را برای تمایل هرچه بیشتر استرالیا برای بکارگیری روش های بازاریابی اینترنتی افزایش داد.
۳-۱۷-۳-۵٫ استفاده از ابزارهای چندرسانه ای و مولتی مدیا، بروشورهای الکترونیکی، تشکیل گروه های مباحثه^[۶۷]
بر شناخت بهتر و دقیقتر گردشگران از شرایط موجود در کشور از حیث شرایط گردشگری ، اجتماعی و سیاسی موثر است. تحقیقات زیادی تایید کننده این مطلب است که گردشگران بمراتب بیشتر تحت تاثیر گفته های سایر همنوعان خود در کسب تجربیات در سفرها هستند. بنابراین انتقال و مراودات C2C در صنعت گردشگری در بسیاری از تصمیم گیریها و انتخاب مقاصد و گزینه ها موثر است . برای این منظور سایتهایی ایجاد شده که در آن افراد به راحتی می توانند تجربیات خود را در اختیار سایرین قرار دهند. از آن جمله سایت : www.lonelyplanet.com که توانست در سال ۲۰۰۲ بیش از یکصد و بیست هزار نفر را جذب سایت خود کند که بتوانند آزادانه تجربیات سفرهای خود را از نقاط مختلف دنیا، در اختیار سایرین قرار دهند.
۳-۱۷-۳-۶٫ تورهای مجازی
یکی از روش های جدیدی که امکان دسترسی الکترونیکی گردشگران را به بخشهایی از مقاصد ممکن می سازد استفاده از تورهای مجازی^[۶۸] و یا سیستمهای حقیقت مجازی^[۶۹] می باشد که این حس را برای گردشگران بوجود می آورد که بصورت سه بعدی و در حالتهای ۳۶۰ درجه می توانند از زوایای مختلف به بررسی مقاصد مورد نظر بپردازند. این تصاویر، با ارائه واقعی شرایط محل، تاثیر زیادی در انتخاب شدن یک منطقه بعنوان مقصد نهایی برای گردشگران دارد.
۳-۱۷-۳-۷٫ گسترش استفاده از بروشورهای الکترونیکی
این بروشورها معمولاً دارای هزینه های پیاده سازی بسیار کمتری نسبت به بروشورهای چاپی دارند، امکان دسترسی به آنها از همه نقاط دنیا ممکن است. توزیع این بروشورها نیز از طریق کانالهای توزیع هر یک از عرضه کنندگان صنعت شامل وب سایت ها ، ایمیلها ونیز پرتال جامع گردشگری کشور امکان پذیر می باشد. یکی از ویژگیهای بسیار مهم این بروشورها امکان بروزرسانی سریع این بروشورها می باشد، که سازمانها می توانند بر اساس دوره های زمانی و بر مبنای تقاضای موجود در بازار، این بروشورهای را بروز رسانی و در اختیار بازارهای هدف قرار دهند.
۳-۱۷-۴٫ استراتژی توسعه منابع انسانی
نیروی انسانی ، بعنوان بخشی از خدمات و تجربه ای که یک گردشگر بدست می آورد، در صنعت توریسم دارای اهمیت ویژه ای شده است. لذا استفاده از افرادی که دارای مهارتهای بالایی در ارائه خدمات گردشگری می باشند، همواره از جمله مزایای رقابتی سازمانهای عرضه کنندگان خدمات گردشگری می باشد.
۳-۱۷-۴-۱٫ بکارگیری سیستمهای پشتیبانی کننده تصمیم گیری
این سیستمها بوسیله ایجاد ارتباطات دوطرفه میان سیستم و کاربر، کاربر را در طی فرایندهای تصمیم گیری کمک می کنند. این سیستمها از چهار بخش استفاده می کنند: مدل تحلیل، پایگاه داده های تخصصی، نگرش و بصیرت کاربر و قضاوت فردی کاربر از شرایط و ارتباطات دو سویه. در این سیستمها اطلاعات از طریق ارتباطات دوسویه با کاربر وارد سیستم می شود و این اطلاعات بر اساس مدل تحلیل، بررسی می شود. بعبارت دیگر خروجی سیستم بر اساس اطلاعات حاصل از مدل تحلیل سیستم می باشد.
این سیستمها پس از تحلیل مشکلات و فرصتهای موجود نتایج را در قالبهای گوناگون به کاربران ارائه می دهند. برای مثال یک مدیر بازاریابی در یک شرکت هواپیمایی با بهره گرفتن از سیستمهای اطلاعاتی مدیریتی می تواند به اطلاعات در مورد بازار، قیمتهای عرضه خدمات، در صد سهم بازار ، آمار تکمیل ظرفیت برای هر پرواز و… دست پیدا کند. در حالیکه سیستم های پشتیبانی کننده تصمیم گیری این کمک را به کاربر می کنند که هریک از متغیرهای مورد نظر را براساس تغییرات سایر متغیرها ارزیابی کنند. برای مثال تاثیر تغییر قیمت در پروازهای داخلی بر میزان تکمیل ظرفیت پروازها یا تاثیرات انجام برخی از فعالیتهای تبلیغاتی بر میزان فروش سالیانه. سیستمهای پشتیبانی کننده تصمیم گیرنده برخلاف سیستمهای اطلاعاتی مدیریت که اطلاعات را به روش های گوناگونی ارائه می دهند، با تغییر متغیرهای موثر بر متغیر وابسته، اطلاعاتی از آینده را ارائه می کنند که زمینه را برای تصمیم گیری مدیران فراهم و امکان سنجش گزینه های مختلف را بر اساس عبارتهای What-if ایجاد می کنند.
۳-۱۷-۴-۲٫ بکارگیری سیستمهای آموزش الکترونیکی
آموزش کارکنان همواره یکی از مواردیست که در سازمانهای گردشگری همواره مورد توجه بوده است. گسترش سیستمهای آموزش الکترونیکی این امکان را به سازمانهای گردشگری می دهد که برای پرسنل خود سیستمهای آموزش حین خدمت را فراهم کنند. این سیستمها بسته به نیاز آموزشی سازمانها قابلیت انتقال صوت ، تصویر ، فایلهای آموزشی و سایر مواردی را که در زمینه آموزش می تواند به سازمانها کمک کننده باشد را در اختیار کاربران و اساتید قرار می دهند. این سیستمها همچنین امکانات لازم را برای ارزیابی مهارتهای علمی و عملی کاربران را در دوره های معین برای سازمانها فراهم می کند . از جمله مزایای این سیستمها امکان دسترسی به جدیدترین مطالب آموزشی مورد نیاز، عدم نیاز به خروج از سازمان برای دوره های آموزشی، عدم محدودیت های زمانی و مکانی برای آموزش، عدم محدودیتهای جغرافیایی در انتخاب اساتید، صرفه جویی زمانی و مادی در امور آموزشی و امکان به اشتراک گذاری اطلاعات و گسترش سیستمهای مدیریت دانش سازمانها می باشد.
۳-۱۷-۴-۳٫ بکارگیری سیستمهای کنترل از راه دور
سیستمهای متعددی همچون سیستمهای کنترل و مدیریت پروژه ، پرتالهای سازمانی و… مدیران بخشها این امکان را می دهند که با نظارت و کنترل بر عملکرد پرسنل، زمینه را برای یادگیری و بهره وری بالاتر آنها مهیا کنند. این سیستمها این قابلیت را به مدیران می دهد که بتوانند کارایی هر یک از کارکنان را بدون توجه به ساختار سازمانی و بُعد مسافتی مورد ارزیابی کیفی و کمی قرار دهند.
۳-۱۷-۵٫ استراتژی ارتقای کیفیت و رضایت مشتریان
۳-۱۷-۵-۱٫ بکارگیری سیستمهای ارتباط با مشتریان
تمرکز ویژه بر مدیریت روابط با مشتری به منظور بهینه سازی و شناخت هرچه بیشتر تمایلات گردشگران و ثبت رفتارهای حین خرید آنها برای شناخت روند های آینده در صنعت لازم می باشد. از آنجا که صنعت گردشگری یک صنعتی است که ذاتاً تنوع طلبی درآن وجود دارد و حفظ و نگهداری وفاداری مشتریان در آن کاری بسیار دشوار می باشد، لذا ضبط و نگهداری اطلاعات این مشتریان و در الویت قرار دادن آنها در شرایط خاص و یا ارائه پیشنهادهای خاص به آنها در دوره های ویژه می توانند تا حد زیادی سبب افزایش وفاداری این گردشگران به کشور گردد. بکارگیری این روش نیز نیازمند شناخت طیف وسیعی از مشتریان در بازارهای هدف می باشد، که سازمان با خواسته های آنها آشنایی کافی داشته باشد. خواسته هایی نظیر اینکه این افراد علاقمند به چه فعالیتهایی حین سفر می باشند، درآمد آنها چقدر است، چه پکیجهایی بیشتر سبب برانگیختن این افراد می شود و… . دسترسی به این اطلاعات از طریق بکارگیری سیستمهای پایگاه داده های مشتریان میسر می باشد. از طریق سیستمهای مدیریت با مشتری اطلاعات کاملی از مجموعه رفتارهای مشتریان بر اساس خواسته های آنها، ابزارهایی که سبب جذب آنها به سازمانها شده، تعداد دفعات حضور آنها در مقصد و … در اختیار مدیران و تصمیم گیران سازمان قرار می گیرد. برای مثال کشور استرالیا در مورد گردشگران چینی به این نتیجه رسیده که برداشت این گردشگران از شهر ملبورن یک شهر توریستی گران قیمت است و لذا گردشگران چینی تمایل کمی برای استفاده از خدمات گردشگری این شهر دارند و کمتر به این شهر سفر می کردند. از اینرو انجمن گردشگری ایالت ویکتوریا به این نتیجه رسید برای جذب این گردشگران اقدام به ایجاد امکانات و تسهیلاتی با مینیمم تجملات و امکانات جانبی کند^[۷۰] ، برای مثال طراحی تورهایی ارزان قیمت یکروزه و نیز گسترش اماکن اقامتی ارزان قیمت در این شهر.
۳-۱۷-۵-۲٫ گسترش کلوپهای تخصصی
یکی دیگر از روش های جدید بازاریابی که از طریق اینترنت انجام می شود و تا حدود زیادی سبب افزایش وفاداری مشتریان و برگشت مجدد آنها می شود، استفاده از انجمنها و کلوپها^[۷۱] می باشد. در اینروش ، عرضه کنندگان سعی در ایجاد جوامع کوچکی می کنند که افراد حاضر در این جامعه ، همگی متفقاً در مورد یک موضوع علاقمند می باشند. برای مثال کلوپهای علاقمندان به رشته های ورزشی خاص مانند اسکی ، اسکی روی آب ، گلف ، سخره نوردی، قایقرانی در رودخانه های خروشان و… یا علاقمندان به اماکن تاریخی ، نوعی خاص از موسیقی و… که این کلوپها با بهره گرفتن از نوآوریهای دائم سعی در نگهداری اعضای کلوپ و گسترش تعداد آنها و از آن مهمتر افزایش فعالیت آنها می باشد. برای مثال برگزاری مسابقات متنوع در نقاط مختلف، بازدید از کنسرت ها ، تعریف تورهای جدید با شرایط متنوع، هماهنگی با عرضه کنندگان محصولات و توزیع محصولات با شرایط ویژه به اعضا و …
۳-۱۷-۵-۳٫ ایجاد پایگاه های اطلاعاتی پراکنده^[۷۲]
سبب هماهنگی و جلوگیری از افزونگی فعالیتهای گردشگران در مواجهه با سازمانهای مختلف در مقصد می شود. بیشتر مخاطبانی که در این صنعت بعنوان مشتری شناخته می شوند، دارای وقت کم و پول زیاد می باشند، لذا کاهش مدت زمان فرایندهای آنها در هر یک از مبادی ورودی و خروجی، حائز اهمیت می باشد. از طرف دیگر دسترسی سازمانها را به مجموعه ای کامل از اطلاعات گردشگران مقدور می سازد.
۳-۱۷-۵-۴٫ بکارگیری روش های بازاریابی تمرکزی
بکارگیری روش های بازاریابی تعاملی^[۷۳] به عرضه کنندگان این قابلیت را می دهد که از نگرشهای گردشگران نیز آگاهی یابند. آگاهی از نگرشها و تمایلات درونی گردشگران، کمک زیادی در ارائه محصولات شخصی سازی شده و نیز طراحی محصولات نوآورانه منطبق بر نیازهای گردشگران^[۷۴] خواهد کرد. برای این منظور می توان پس از شناسایی بازارهای هدف از روش های تعیین بازار هدف^[۷۵] استفاده کرده و برنامه ریزیهای ویژه ای را برای جذب گردشگران این مناطق انجام داد. برای مثال طراحی یک بخش اختصاصی برای این بازار، در پرتال جامع و ارائه پیشنهادهای ویژه برای جذب گردشگران آن مناطق. برای مثال کشور استرالیا در مورد گردشگران کشور مالزی به این نتیجه رسیده است که این گردشگران تمایل زیادی به خرید کردن، تحصیلات، شب زنده داری، گردشهای ماجراجویانه امن، اسکی و زندگی در شرایط روستایی دارند.

منطق فازی
منطق فازی در واقع تکامل‌یافته و عمومی شده منطق کلاسیک است. در منطق کلاسیک که منطق دوارزشی است، هر گزاره می‌تواند درست یا نادرست باشد، در حالی که منطق فازی منطق چند‌ارزشی است و ارزش درستی هر گزاره می‌تواند عددی بین صفر و یک باشد. لذا قضاوت تقریبی و غیرقطعی با به‌کارگیری منطق فازی ممکن می‌شود.
سیستم‌های فازی
سیستم‌هایی که خیلی پیچیده هستند، به قدری ضعیف تعریف و درک شده‌اند که اجازه به‌کارگیری روش‌های تحلیل ریاضی دقیق را نمی‌دهند. استفاده از تقریب و البته تحلیل موثر رفتار سیستم به طور تقریبی، یک رویکرد جدید در تحلیل سیستم‌ها است. یک سیستم فازی سیستمی است که اطلاعات ورودی آن به‌طور غیرقطعی (فازی)، پردازش‌های سیستم به طور تقریبی (فازی) و تصمیم‌گیری سیستم نیز با شرایط فازی انجام می‌شود. روش‌های مختلفی برای مدل‌سازی اطلاعات ورودی سیستم و پردازش و تبدیل آن به تصمیم وجود دارند، که یکی از آن‌ ها استفاده از قوانین فازی با ساختار (اگر- آنگاه) است. در این صورت، یک سیستم فازی مجموعه‌ای از قوانین فازی (اگر- آنگاه) است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

تصمیم‌گیری فازی
حالت عمومی شده تصمیم‌گیری کلاسیک، تصمیم‌گیری فازی است. در تصمیم‌گیری کلاسیک، تصمیم بهینه از بین تصمیم‌های ممکن در مواجهه با محدودیت‌های مساله و با هدف بهینه‌سازی تابع مطلوبیت بدست می‌آید. تابع مطلوبیت پارامترها و محدودیت‌های مساله در تصمیم‌گیری کلاسیک، قطعی فرض می‌شوند، درحالی‌که در تصمیم‌گیری فازی امکان تعریف غیرقطعی و تقریبی پارامترها، تابع مطلوبیت و محدودیت‌های مساله وجود دارد. لذا به نظر می‌رسد هنگامی‌که با توجه به کمبود دانش، تجربه یا اطلاعات نمی‌توان مساله را به‌صورت قطعی تعریف کرد، استفاده از تصمیم‌گیری فازی می‌تواند بسیار مفید باشد.
مجموعه فازی
X را مجموعه‌ی عام بگیرید. یک مجموعه فازی در X، از جفت‌ اعضای تشکیل می‌شود:

که در آن تابع عضویت یا درجه عضویت در است.
اگر فضای تابع عضویت تنها شامل اعداد صفر و یک باشد آن‌گاه مجموعه مورد نظر، یک مجموعه کلاسیک است و اگر شامل اعداد حقیقی بین صفر تا یک باشد آن‌گاه مجموعه مورد نظر یک مجموعه فازی است.
مجموعه پشتیبان یک مجموعه فازی
مجموعه پشتیبان هر مجموعه فازی، یک مجموعه کلاسیک است که زیرمجموعه‌ای از عناصر مجموعه فازی با درجه عضویت مثبت است که به صورت زیر تعریف می‌شود.

-برش در مجموعه‌های فازی
-برش در مجموعه فازی زیرمجموعه‌ای از عناصر است که درجه عضویت آن‌ ها بزرگ‌تر یا مساوی است و به صورت نشان داده می‌شود:

اگر در -برش زیرمجموعه عناصر با درجه عضویت بزرگ‌تر از تعیین شوند به آن -برش قوی گفته می‌شود و به صورت نشان‌داده می‌شود:

مجموعه‌های بدست آمده از برش و برش قوی مجموعه‌هایی کلاسیک هستند.
مجموعه فازی محدب
مجموعه فازی محدب است، اگر و تنها اگر داشته باشیم:

می‌توان نشان داد که مجموعه فازی محدب است اگر و تنها اگرهمه‌ی -برش‌های آن مجموعه محدب باشند.
ارتفاع یک مجموعه فازی
ارتفاع یک مجموعه فازی برابر حداکثر درجه عضویت عناصر آن مجموعه است. به عبارت دیگر،

مجموعه فازی نرمال
مجموعه فازی نرمال است، اگر ارتفاع آن برابر یک باشد.
اعداد فازی
مجموعه‌های فازی که روی اعداد حقیقی تعریف می‌شوند، از اهمیت بالایی برخوردارند. تابع عضویت این نوع از مجموعه‌های فازی به صورت زیر است:

این نوع از مجموعه‌های فازی مفهوم کمّی دارند و تحت شرایط خاصی می‌توانند به عنوان اعداد فازی یا بازه‌های فازی مطرح شوند. کاربرد اعداد یا بازه‌های فازی در عمل بیان کمّی تقریب است. به عنوان مثال، اعداد نزدیک به یک عدد حقیقی یا اعدادی که حول و حوش یک بازه حقیقی هستند. اعداد و بازه‌های فازی در مدل‌سازی و تحلیل کنترل فازی، تصمیم‌گیری فازی، استدلال تقریبی، بهینه‌سازی و آمار و احتمالات تقریبی نقش بسیار مهمی ایفا می‌کنند.
تعریف- عدد فازی، یک مجموعه فازی ( ) روی اعداد حقیقی است که دست‌کم سه شرط زیر را دارا باشد:
یک مجموعه فازی نرمال باشد.
یک بازه بسته به‌ازای هر مقدار باشد.
مجموعه پشتیبان محدود باشد.
از آن‌جا که هر – برش از هر عدد فازی باید یک بازه بسته باشد، پس هر عدد فازی یک مجموعه محدب است. البته، عکس این مطلب لزوماً صادق نیست.
توابع عضویت استاندارد
در ادبیات نظریه مجموعه‌های فازی، چند تابع عضویت به صورت استاندارد معرفی شده‌اند و کاربردهای بسیاری در عمل داشته‌اند که در ادامه معرفی می‌شوند.
تابع عضویت مثلثی
تابع عضویت مثلثی با سه پارامتر(a,b,c) تعریف می‌شود که به شرح زیر است:

شکل ۳- ۴-تابع عضویت مثلثی.
تابع عضویت ذوزنقه‌ای
تابع عضویت ذوزنقه‌ای با چهار پارامتر (a,b,c,d) به شرح زیر تعریف می‌شود:

شکل ۳- ۵- تابع عضویت ذوزنقه‌ای.
برنامه‌ریزی خطی فازی