– زنان، کودکان و مهاجران از طبقات حمایت‌های شغلی در میان گروه‌های دیگر کارگران برخوردارند
– اغلب کارگاه‌ها و واحدهای تولیدی کوچک فاقد شرایط مطلوب هستند و کارگران در این اماکن از کلیه حمایت‌های شغلی محروم اند.
متأسفانه اطلاعات و دانش ناکافی جامعه بین‌المللی و به ویژه جوامع در حال توسعه در زمینه ایمنی و بهداشت کار و نیز حوادث و بیماری‌های شغلی سبب می‌شود تا در اغلب موارد مسائل مربوط به بهداشت و ایمنی کار و ملاحظات محیطی نادیده گرفته شود.
برنامه کار ایمن در واکنش به موضوع حق داشتن کار شایسته و ایمن طراحی شده است حاصل این آرمان ، سبب بهبود و ارتقای حمایت شغلی برای همه کارگران خواهد شد .
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اهداف اصلی برنامه کار ایمن عبارتند از :
– آگاه‌سازی جهانی نسبت به ابعاد و نتایج حوادث ، صدمات و بیماری‌های شغلی
– ارتقای هدف بنیادی حمایت از تمام کارگران بر طبق معیارهای بین‌المللی کار
– افزایش ظرفیت دول عضو به منظور طراحی و اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های مؤثر پیشگیرانه و حمایتی.
در واقع برنامه کار ایمن ، برای افزایش آگاهی و دانش بین‌المللی جهت ارتقا و حمایت از برنامه‌های ایمنی کار در سطح ملی توسط سازمان بین‌المللی کار ایجاد شده است .
موارد و حوزه‌هایی را که تحت شمول برنامه کارایمن قرار می‌گیرندبه شرح زیر می‌باشند :
-اطلاعات مربوط به حوادث و بیماری‌ها
-مشاغل خطرناک
-ایمنی در مورد مواد و ترکیبات شیمیایی
-بهداشت حرفه‌ای و بیماری‌های شغلی
– تندرستی کارگران،شامل مواردی همچون مصرف مواد مخدر، الکل و دخانیات و نیز فشارهای روانی و خشونت در محل کار
– حفاظت در برابر تشعشع ( پرتوهای یون ساز)
– بازرسی کار .
تمام موارد فوق از نظر گردانندگان سازمان بین‌المللی کار دارای اهمیت یکسان هستند ولی توجه اصلی در این برنامه بر ” مشاغل خطرناک^[۸۳]“متمرکز شده است.
به‌طورکلی می‌توان گفت که سازمان بین‌المللی کار و برنامه کارایمن، در زمینه ایمنی و بهداشت شغل دو شیوه را دنبال می‌کنند^[۸۴]. نخست آن که ، روابط و مشارکت تشکیل‌دهندگان سازمان بین‌المللی کار ، سازمان‌های غیر دولتی و گروه‌های حقوق بشر و دولت‌ها را در انجام اقدامات حمایتی تقویت می‌کنند و دیگر آنکه فعالیت‌های ملی را در برنامه‌ای متشکل از مشارکت‌های فنی مورد حمایت قرار می‌دهند .
سازمان بین‌المللی کار، مقاوله نامه‌های متعددی را در زمینه بهداشت و سلامتی شغلی به تصویب رسانده است این مقاوله نامه‌ها که توسط توصیه نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و یا رهنمودهایی تکمیل می‌شود را می‌توان در چهار موضوع به شرح زیر دسته‌بندی کرد:
-خط‌مشی‌هایی برای عمل، شامل مقاوله نامه ۱۵۵( ایمنی ، بهداشت شغلی و محیط کار) مصوبه سال ۱۹۸۱ ومقاوله نامه ۱۶۱( خدمات بهداشت کار ) مصوبه سال ۱۹۸۵
-حفاظت در شاخه‌های مشخص از فعالیت‌های اقتصادی شامل مقاوله نامه ۱۶۷ ( ایمنی و بهداشت در ساختمان)مصوب سال ۱۹۸۸ و مقاوله نامه ۱۷۶ ( ایمنی و بهداشت در معادن) مصوب سال ۱۹۹۵
– حفاظت در برابر خطرات خاص شامل مقاوله نامه ۱۷۰ (مواد شیمیایی) مصوب سال ۱۹۹۰، مقاوله نامه ۱۷۴ (پیشگیری از حوادث بزرگ صنعتی ) مصوب سال ۱۹۹۳ و مقاوله نامه ۱۱۵ر ( حفاظت در برابر پرتوهای یون ساز)مصوب سال ۱۹۶۰
-بازرسی کار شامل مقاوله نامه ۸۱ ( بازرسی کار در بخش صنعت و معدن) مصوب سال ۱۹۴۷و مقاوله نامه ۱۲۹ ( بازرسی کار در بخش کشاورزی ) مصوب سال ۱۹۶۹. ^[۸۵]
شایان ذکر است که در نود و پنجمین نشست کنفرانس بین‌المللی کار در ژوئن سال ۲۰۰۶ مقاوله نامه جدیدی به همراه توصیه نامه مکمل آن در زمینه ایمنی و بهداشت شغلی به تصویب نمایندگان حاضر در جلسه رسیده است. همچنین سازمان بین‌المللی کار ، روز ۲۸ آوریل را به عنوان روز جهانی ایمنی و بهداشت در کار، نام‌گذاری کرده است .
از دیگر اقدامات سازمان بین‌المللی کار در زمینه ایمنی و بهداشت شغلی می‌توان به دو مورد مهم دیگر اشاره نمود .مورد نخست، تأسیس مرکز بین‌المللی اطلاعات بهداشت و ایمنی شغلی CISدر سال ۱۹۵۹ و دیگری ایجاد « نظام بین‌المللی اعلام خطر در زمینه ایمنی و بهداشت شغلی»^[۸۶] در سال ۱۹۷۸ است .مرکزCIS که در بخش‌های پیشین مورد بررسی قرار گرفته است ، در اقصی نقاط گیتی به ویژه قاره‌های آسیا و آفریقا ، در زمینه بهبود ظرفیت‌های دول عضو در ارتباط با جمع‌ آوری و انتشار اطلاعات و برگزاری دوره‌های آموزشی ، به مشارکت می‌پردازد .این مرکز دارای مراکز و پایگاه‌های اطلاعاتی در مورد بهداشت و ایمنی شغلی می‌باشد و همچنین مرکز مذکور ، در زمینه‌های مرتبط با ایمنی و بهداشت کار، بولتن و دائره‌المعارف منتشر می‌کند. دائرهالمعارف ایمنی و بهداشت این مرکز به عنوان یک مرجع جهانی ، درهمه ی جنبه‌های ایمنی و بهداشت در کار مورد استفاده محققان و پژوهشگران قرار می‌گیرد .
اما نظام بین‌المللی اعلام خطر در زمینه ی ایمنی و بهداشت شغلی که عملاً از سال ۱۹۸۲ و پس از چندین سال مذاکره و گفت و گو میان چند کشور فعالیت خود را آغاز کرد به منظور انتشار اطلاعات فنی و علمی درباره ی خطرات شغلی و نیز روش‌های نوین برای مقابله با آن‌ها ایجاد کند شد. ^[۸۷] نحوه فعالیت این نظام به این شکل است که پس از آن که خطرات شغلی جدیدی همانند تأثیر برخی مواد شیمیایی بر بدن انسان کشف ‌شود ویا حتی بروز چنین خطراتی در موردی خاص محتمل باشد سازمان بین‌المللی کار، کشورهای عضو را برای ارزیابی این امر و اتخاذ تدابیر لازمه آگاه می‌سازد.بنابراین نظام فوق به عنوان مکمل فعالیت‌ها و اقدامات مرکزCIS شناخته می‌شود .

بند ج: برنامه ی شرایط کار و اشتغال

اداره ی حمایت از کار که یکی از دوایر بخش حمایت اجتماعی سازمان بین‌المللی کار است چندین برنامه مهم را رهبری و هدایت می‌کند .
برنامه کار ایمن ( پیش‌ازاین مورد بررسی قرار گرفت ) و برنامه شرایط کار و اشتغال ( TRAVAIL) که در این بخش به آن پرداخته می‌شود از آن جمله‌اند .
شرایط کار همان‌طور که از عنوان آن پیداست، مجموعه ای از عوامل اداری، اجتماعی و فیزیکی است که محیط شغلی کارگر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
برخی از این شرایط عبارتند از : مدت کار، تعطیلات هفتگی، مرخصیها، اضافه‌کاری و مقررات کار. ^[۸۸]
به‌طور کلی بهبود شرایط کار، به عنوان یکی از اهداف اصلی سازمان بین‌المللی کارشناخته می‌شود و در اغلب اسناد و مصوبات این سازمان مورد تأکید قرار گرفته است .از مهم‌ترین اقدامات سازمان طرح‌ریزی«برنامه ی بهبود شرایط کار و محیط آن »بوده است.این برنامه که ( PIACT) نام داشت از ماه می سال ۱۹۷۶و در پاسخ به درخواست‌های کنفرانس بین‌المللی کار، کار خود را آغاز کرد، هدف از اجرای برنامه مذکور، تشویق دول عضو به منظورتعیین اهداف مشخص در جهت بهبود شرایط کار و محیط آن و نیز تجهیز و ارائه کمک‌های ضروری به دولت‌ها، کارفرمایان و کارگران و مؤسسات آموزشی و پژوهشی برای تهیه و اجرای طرح‌های خود در زمینه‌های مربوطه می‌باشد^[۸۹]
همچنین سازمان بین‌المللی کار در سال‌های گذشته در نمودار سازمانی خود ، بخشی را با عنوان « شعبه ی شرایط کار »^[۹۰] به منظور هدایت و رهبری تحقیقات، آموزش و همکاری‌های فنی و حمایت از آن‌ها برای کمک به دولت‌ها و سازمان‌های کارگری و کارفرمایی ایجاد کرده است . ^[۹۱]
عمده اقدامات و فعالیت‌های سازمان در زمینه شرایط کار بر چهار موضوع زیر متمرکز شده است :
۱.حمایت از حق مادری- بسیاری از مصوبات سازمان بین‌المللی کار به ویژه مقاوله نامه‌های شماره ۳، ۱۰۳و۱۸۳ در خصوص حمایت از حق مادری و زنان باردار می‌باشد. کنفرانس بین‌المللی کار در سال ۱۹۹۹ اعلام کرد که زمان آن رسیده است تا استانداردهای جدید در زمینه حمایت از حق مادری تدوین و تصویب شود . به همین منظور کنفرانس بین‌المللی کار در هشتاد و هشتمین نشست خود در سال ۲۰۰۰ مقاوله نامه شماره ۱۸۳ با عنوان « حمایت از حق مادری» را به تصویب رساند.
۲. خشونت در کار – از مسائلی است که امروزه تبدیل به یک معضل جهانی شده. یکی از اقدامات سازمان بین‌المللی کار ، تحقیق و بررسی در این ارتباط است صدور دستورالعمل این سازمان در خصوص حفاظت از اطلاعات شخصی کارگران و تصویب مقاوله نامه ۱۵۶ و توصیه نامه ۱۶۵ در زمینه کارگردان مسئول خانواده ، از جمله اقدامات و راهکارهای سازمان در جهت جلوگیری از سوءاستفاده کارفرمایان از اطلاعات شخصی کارگران و ایجاد شرایط شغلی مطلوب بوده است.
۳. تغییر در جنبه‌های مختلف کار – سازمان بین‌المللی کار، زمینه‌هایی همچون تنظیم اوقات کار، سازماندهی کار، اشتغال و الگوهای کاری( شامل تأثیرات جهانی‌سازی ) و پیشرفت‌های فناوری و آثار مثبت و منفی تغییر در هر کدام از آن‌ها را قرار می‌دهد .
۴. پیشرفت کار در شرکت‌ها و کارگاه‌های کوچک – تجربیات سازمان بین‌المللی کار نشانگر آن است که فعالیت‌های کم‌هزینه، کارامد و ساده می‌تواند در عین بهبود بخشیدن شرایط کار، منجر به افزایش بهره‌وری شود. سازمان بین‌المللی کار با بهره گرفتن از یک روش آموزشی با عنوان « قدرت تولید بیشتر و مکان بهتر برای کار» که معمولاً برای اشاره به آن از کلمه ی WISE به معنی « پیشرفت‌های کاری در کارگاه‌های کوچک»^[۹۲] استفاده می‌شود، دفترچه‌های راهنمایی را در اختیار کارفرمایان و مربیان گذاشته است.
این سازمان از سال ۲۰۰۳ طرح جدیدی را با عنوان « برنامه شرایط کار و اشتغال » یا TRAVIL به مرحله اجرا درآورد. این برنامه، ضمن بسط و گسترش عذاب‌های تجزیه و تحلیل تطبیق و همکاری‌های فنی با هدف مساعدت و تشویق تشکیل دهندگان سازمان بین‌المللی کار به منظور بهبود شرایط اشتغال کارگران از جنبه‌های مختلف ایجاد شده است. از آن گذشته برنامه مذکور با در نظر گرفتن کنش و واکنش میان عوامل تأثیرگذار بر حمایت از کارگران، در راستای سیاست گذاری مطلوب اقتصادی و اجتماعی به کشورهای مختلف، یاری می‌رساند. همچنین برنامه TRAVILبه تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع‌ آوری‌شده توسط دفتر بین‌المللی کار و سیاست‌های اجرا شده در کشورهای عضو می‌پردازد .
این برنامه سازوکارهایی را در جهت همکاری‌های فنی در موضوعاتی همچون زمان کار و سازماندهی کار، مزد و درآمد ، کار و خانواده، حمایت از حق مادری، شرایط کار، اذیت و آزار، فشار روانی و خشونت و شرایط ویژه ی اشتغال پیش‌بینی کرده است.از مهم‌ترین طرح‌هایی که در چارچوب برنامه مذکور به اجرا درآمده اند و یا در حال اجرا هستند می‌توان به سه طرح اشاره نمود:
– بهبود شرایط کار در بخش مونتاژ کشور هائیتی
– پیشرفت‌های کار در کارگاه‌های کوچک(WISE)
– شرایط کار و اشتغال در آینده کشورهای عضو اتحادیه ی اروپا .

بند د: برنامه ی ایدز و دنیای کار ^[۹۳]

حداقل ۲۳ میلیون کارگر ۱۵ الی ۴۹ ساله در سطح جهان، به ویروس ایدز آلوده شده‌اند بیماری ایدز به عنوان تهدیدی جدی برای جوامع مختلف شناخته شده است. درواقع بیماری ایدز تلاش‌های مردان و زنان کارگر برای دستیابی به کار شایسته و مولد را با شکست مواجه می‌سازد. زیرا از قدرت نیروی کار می‌کاهد که در نتیجه ی آن قابلیت دوام و بقای یک کارگاه و مؤسسه دچار نقصان می‌شود. این اپیدمی با حمله به اقشار آسیب‌پذیر جامعه مانند زنان و کودکان، مسائلی از قبیل حمایت اجتماعی ناکافی، نابرابری جنسی و کار کودکان را تشدید کرده و فزونی می‌بخشد.
بنابراین بیماری مهلک ایدز از یک طرف کارگران و خانواده‌هایشان و از طرف دیگر، کارگاه هاو کارخانجات و جوامع وابسته به آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سازمان بین‌المللی کار از دو طریق زیر در برابر این بیماری واکنش نشان می‌دهند :
– از طریق تنظیم و تصویب معیارهای بین‌المللی کار
– از طریق اتخاذ رویکردی مشارکتی بر اساس سه‌جانبه گرایی وگفتگوی اجتماعی و با مشارکت تصمیم‌گیرندگانی که خواهان پیوستن به پیکار علیه ایدز هستند .
در حال حاضر مقاوله نامه یا توصیه نامه ای که مفاد آن به طور اختصاصی موضوع بیماری ایدز را مورد بحث قرار داده باشد از سوی سازمان بین‌المللی کار تصویب نشده است، البته در نشست مارس سال ۲۰۰۷ هیئت مدیره سازمان، تصمیم گرفته شد تا موضوع بیماری ایدز در اجلاس‌های بعدی دستور کار کنفرانس بین‌المللی کار قرار گیرد . انتظار می‌رود تا بحث در مورد این موضوع منجر به تصویب یک سند مستقل در این ارتباط شود. با تصویب این سند، رهنمودها و راهکارهایی در اختیار دولت‌ها و سازمان‌های کارگری و کارفرمایی قرار می‌گیرد و زیربنایی برای انجام اقدامات کمکی وتشویقی سازمان بین‌المللی کار ایجاد می‌شود .
اما اسناد دیگری نیز در زمینه‌هایی که غیرمستقیم با بیماری ایدز و پیشگیری از آن در ارتباط هستند، به تصویب سازمان بین‌المللی کار رسیده است . این اسناد عبارتند از : ^[۹۴]
– دستورالعمل در خصوص بیماری ایدز و دنیای کار، مصوب سال ۲۰۰۱
– اعلامیه‌ی اصول و حقوق بنیادین کار، مصوب سال ۱۹۹۸
– مقاوله نامه شماره ۱۱۱ در مورد تبعیض در اشتغال و حرفه، مصوب سال ۱۹۵۸
– مقاوله نامه شماره ۱۵۸ در مورد خاتمه اشتغال، مصوب سال ۱۹۸۲
– مقاوله نامه شماره ۱۵۹ در مورد توان‌بخشی حرفه و اشتغال افراد ناتوان، مصوب سال ۱۹۸۳
– مقاوله نامه شماره ۹۸ در مورد حق تشکل و مذاکره جمعی، مصوب سال ۱۹۴۹
– مقاوله نامه شماره ۱۵۴ در مورد گسترش مذاکره دسته‌جمعی، مصوب سال ۱۹۸۱

خطا

۳۶۰/۱۳۴

۴۱

** معنادار در احتمال ۰۱/۰
همان‌طور که در جدول بالا ملاحظه می‏شود، احتمال پذیرش فرض صفر برای مقایسه عملکرد گروه‌های پلاسیبو، آزمایش و کنترل در پس آزمون متغیر افسردگی از ۰۵/۰ کوچکتر است (۰۰۱/۰P<،۰۰/۱۷۱F= ). به عبارت دیگر، پس از تعدیل نمره‌های پیش آزمون، عامل بین آزمودنی‌های سه گروه اثر معنی‌دار دارد. بنابراین، می‏توان نتیجه گرفت که بین عملکرد اعضای سه گروه در پس آزمون متغیر افسردگی تفاوت معنی‏دار وجود دارد. آخرین ستون این جدول ، یعنی مجذور اتا اندازه اثر را نشان می‏دهد. ملاحظه می‏شود که نزدیک به ۳/۸۹ درصد (۸۹۳/۰) واریانس افسردگی به وسیله متغیرهای مستقل یعنی درمان مبتنی بر پردازش اطلاعات تبیین می‏شود. در نهایت، با توجه به نتایج آزمون بنفرونی( جدول ۴-۴) می‏توان نتیجه گرفت که به طور کلی تاثیر درمان مبتنی بر پردازش اطلاعات در مقایسه با پلاسیبو و گروه کنترل در کاهش نشانه‌های افسردگی بیشتر بوده است. در عین حال، میانگین نمره‌های آزمودنی‌های گروه پلاسیبو درمقایسه با گروه کنترل بالاتر بوده است بنابراین، شواهد کافی برای پذیرش فرضیه تحقیق وجود دارد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل ۴-۲ : نمودار ستونی مرکب توزیع میانگین نمره‌های افسردگی آزمودنی های سه گروه در پیش آزمون و پس آزمون
جدول ۴-۴ : نتایج آزمون‏های بنفرونی ( متغیر وابسته : افسردگی)

گروه ها

پلاسیبو

آزمایش

کنترل

پلاسیبو

–

*۱۶۲/۱۴

* ۸۷۰/۴

آزمایش

–

* ۰۷۵/۱۰-

کنترل

–

* معنادار در احتمال ۰۵/۰

شکل ۴-۳ : نمودار توزیع میانگین نمره‌های افسردگی آزمودنی‌های سه گروه در پس آزمون و پیش آزمون
فصل پنجم
بحث و نتیجه‌گیری
۱-۵) مقدمه
چنان که قبلا ذکر شد هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تاثیر درمان مبتنی بر رویکرد پردازش اطلاعات با تمرکز بر حافظه روی کاهش علایم افسردگی است.
برای نیل به این هدف با توجه به نظریههای مطرح شده در مورد رویکرد پردازش اطلاعات و مدلهای حافظه در رابطه با درمان افسردگی و پیشینه نظری، از تحلیل کواریانس^[۳۲۳] استفاده شده است. در این فصل ابتدا یافته‌های پژوهشی به طور خلاصه بیان شده است. سپس یافته‌ها مورد بحث و بررسی قرار گرفتند و در پایان فصل محدودیت‌ها، پیشنهادات و ضوابط اخلاقی پژوهش آورده شده است.

در گزارش یافته های پژوهش، از روش های آماری توصیفی و روش های آماری استنباطی استفاده شده است. تجزیه و تحلیل توصیفی یافته‌ها به صورت جدول‌های توزیع فراوانی ارائه شده است. در تجزیه و تحلیل استنباطی یافته‌ها نیز از آزمونهای کالموگراف اسمیرنوف، آزمون لوین، آزمون ANOVA، آزمون تعقیبی Bonferroni، آزمون Fisher’s Exact و آزمون t مستقل برای آزمون فرضیه‌های پژوهش استفاده شده است.

نتایج توصیفی پژوهش
میانگین و انحراف استاندارد دامنه سنی ورزشکاران رشته‌های تیمی و انفرادی برابر با (۸۲/۳ ± ۸۲/۲۱)، بوده است.
تعداد ۲۹ نفر معادل (۷/۱۴%)کل نفرات، به ورزش بسکتبال، ۳۸ نفر معادل (۳/۱۹%)کل نفرات، به ورزش فوتبال، ۱۵ نفر معادل (۶/۷%)کل نفرات، به ورزش کاراته، ۲۹ نفر معادل (۷/۱۴%)کل نفرات، به ورزش والیبال، ۱۳ نفر معادل (۶/۶%) کل نفرات، به ورزش بدمینتون و ۳۰ نفر معادل (۲/۱۵%) کل نفرات، به ورزش هندبال، تعداد ۱۱ نفر معادل (۶/۵%)کل نفرات، به ورزش تکواندو، ۱۲نفر معادل (۱/۶%)کل نفرات، به ورزش شنا و ۲۰ نفر معادل (۲/۱۰%)کل نفرات، به ورزش قایقرانی می‌پردازند.
تعداد ۷۱ نفر، معادل ۰/۳۶% از کل ورزشکاران شرکت‌کننده در این پژوهش در رشته ورزشی انفرادی و ۱۲۶ نفر، معادل ۵/۶۴% از کل ورزشکاران شرکت‌کننده در این پژوهش در رشته ورزشی تیمی فعالیت داشته اند.
تعداد ۱۰۳ نفر، معادل ۳/۵۲% از کل ورزشکاران شرکت کننده در این پژوهش مرد و ۹۴ نفر، معادل ۷/۴۷% از کل ورزشکاران شرکت کننده در این پژوهش زن بوده است.
از ورزشکاران شرکت کننده در این پژوهش ۶/۷۶% در سطح ملی و ۴/۲۳% در سطح بین المللی در حال فعالیت ورزشی هستند.
از ورزشکاران شرکت کننده در این پژوهش ۸/۵۲% در حال تحصیل و یا دارای مدرک تحصیلی دیپلم و زیر دیپلم، ۸/۱۷% در حال تحصیل و یا دارای مدرک فوق دیپلم، ۳/۲۱% در حال تحصیل و یا دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و ۱/۸% در حال تحصیل و یا دارای مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد و یا بالاتر هستند.
تعداد ۱۸ نفر، معادل ۱/۹% از ورزشکاران دارای شغل دولتی، ۷۱ نفر، معادل ۳۶% از ورزشکاران دارای شغل خصوصی و بیشتر ورزشکاران شرکت کننده (۱۰۸نفر، معادل۸/۵۴%) در این پژوهش بدون شغل بوده است.
محل زندگی تعداد ۱۹۱ نفر از ۱۹۷ نفر، معادل ۹۷% کل نفرات شهر و تعداد ۶ نفر از ۱۹۷ نفر، معادل ۳% کل نفرات روستا بوده است.
محل تولد تعداد ۱۸۹ نفر از ۱۹۷ نفر، معادل ۹/۹۵% کل نفرات شهر و تعداد ۸ نفر از ۱۹۷ نفر، معادل ۱/۴% کل نفرات روستا بوده است.
زمان اوقات فراغت ۶/۳% از کل نفرات در صبح، ۱/۴% از کل نفرات در ظهر، ۲/۱۵% از کل نفرات در بعد از ظهر، ۱/۴۰% از کل نفرات در عصر و ۱/۳۷% از کل نفرات در شب می‌باشد.
میانگین و انحراف استاندارد دامنه زمان آزاد ورزشکاران در رشته‌های تیمی و انفرادی تیم‌های ملی برابر با (۰۹/۲ ± ۶۲/۴)، بوده است.
وقت آزاد ۴/۲۷% از کل نفرات کمتر از ۳ ساعت، ۶۸% از کل بین ۴ تا ۷ ساعت، ۳% از کل نفرات بین ۸ تا ۱۱ ساعت، ۱% از کل نفرات بین ۱۲ تا ۱۵ ساعت و ۰۵/۰% از کل نفرات بیشتر از ۱۵ ساعت می‌باشد.
اولویت اول اکثر ورزشکاران در زمان اوقات فراغت تماشای تلوزیون (۹/۲۹%)، فعالیت‌های ورزشی (۴/۲۴%) و تئاتر (۷/۱۲%)، اولویت دوم اکثر ورزشکاران در زمان اوقات فراغت تماشای تلویزیون (۸/۱۶%)، مطالعه (۷/۱۵%)، هم‌صحبتی (۷/۱۵%) و موسیقی (۷/۱۵%)، اولویت سوم اکثر ورزشکاران نیز در زمان اوقات فراغت تماشای تلوزیون (۳/۲۰%)، موسیقی (۸/۱۷%) و هم‌صحبتی (۲/۱۵%) و اولویت چهارم اکثر ورزشکاران در زمان اوقات فراغت پیاده‌روی (۲/۱۶)، هم‌صحبتی (۲/۱۶%) و موسیقی (۲/۱۳%) می‌باشد.
نتایج آزمون کلوموگروف اسمیرنف برای توزیع داده‌ای متغیرها حاکی از توزیع نرمال داده‌های جمع‌ آوری شده است. پس برای تجزیه و تحلیل داده‌های تحقیق به دلیل نرمال بودن توزیع داده‌ها از آزمون‌های پارامتریک استفاده شده است.
۵.۳ بحث و نتیجه‌گیری
ذات و طبیعت ورزش از فرصت‌های فراوانی برای هر دو رفتارهای مورد پسند اجتماع و رفتارهای ضد‌اجتماعی تشکیل یافته است. رفتار‌های مورد پسند اجتماع با هدف سودرسانی یا کمک به اشخاص دیگر به طور داوطلبانه طراحی شده‌اند (مثل سعی در کمک به بازیکنان آسیب دیده) و رفتارهای ضد‌اجتماعی با آسیب و زیانرسانی به شکل اختیاری به سایرین طراحی شده است (مثل سعی در آسیب رساندن به ورزشکاران دیگر) (کاووسانو، ۲۰۰۸).
تجزیه و تحلیل یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بین نوع ورزش و رفتارهای ضداجتماعی در اوقات فراغت ورزشکاران رشته‌های انفرادی عضو تیم‌های ملی تفاوت معنی‌دار وجود ندارد. این نتیجه حاکی از آن است که ورزشکاران رشته‌های انفرادی در بروز رفتارهای ضداجتماعی در زمان اوقات فراغت خود وضعیت تقریبا یکسانی دارند و رفتار ضداجتماعی متفاوتی نسبت به یک رشته انفرادی خاص گزارش نمی‌شود. البته میزان این رفتارها و سطح مطلوب یا نامطلوب آن در این نتیجه مورد توجه نیست ولی این نتیجه می‌تواند مبین بررسی این رفتارها در رشته‌های انفرادی به صورت جداگانه یا با لحاظ قرار دادن ماهیت یکسان آنها باشد. این نتیجه با نتایج پژوهش‌هایی همچون مک‌اینتیر و پیکرام (۱۹۹۲) که نشان می‌دهند ورزشکاران رشته های مبارزهای که جزء رشته های انفرادی محسوب میشوند، در اوقات فراغت خود نیز تا حد قابل ملاحظهای از انجام فعالیتهای پرتنش استقبال می‌کنند و عامل خطرپذیری را در فعالیتهای فراغتی خویش مورد استفاده قرار میدهند، پرتی واتل و همکاران‌ (۲۰۰۸) در تحقیق خود که بررسی فعالیت‌های خطر‌پذیر در بین ورزشکاران نخبه پرداخت، رابطه معنی‌داری را بین ورزشکار رشته‌های برخوردی و فعالیت‌های خطرپذیر گزارش کرد. وی در این تحقیق عنوان کرد که این نوع ورزش می‌تواند موقعیت رفتن به فعالیت‌های خطرپذیر را فراهم سازد. ورزش به علت رقابتی بودن، خود نوعی خطرکردن است. چراکه احساس دست زدن به خطر و انجام ریسک برای برنده شدن را در ورزشکار تقویت می‌کند که این مقوله به سطح رقابت ورزشکاران نیز بستگی دارد. درصورتی که در مطالعات دیگر سابو و همکاران (۱۹۹۹) نشان دادند که ورزشکاران برای جلوگیری از اضطراب و کم کردن تنش خود قبل از مسابقه، سعی می‌کنند که فعالیت‌های فراغتی همراه با آرامش را استفاده نمایند تا از استرس خود جلوگیری کنند. کاشانی (۱۳۸۹) که در پژوهش خود نشان داد نوع رشته ورزشی (تماسی و غیر‌تماسی)، اثر معنیداری بر میزان سرسختی ذهنی ورزشکاران ایجاد میکند و این مساله باعث گرایش محسوس آنان به فعالیتهای فراغتی جدی می‌شود تا بتوانند به وسیله آن ذهن پر چالش خود را به آرامش برسانند، تاحدودی ناهمخوان می‌باشد. تسوار و لیانگ (۲۰۰۸) نیز مشخص کردند که تجربیات پیشین ورزشکاران ورزشهای انفرادی نظیر تنیس و بدمینتون در رشته ورزشی مربوط به خودشان، از عوامل بسیار تاثیرگذار بر انجام یک فعالیت فراغتی تخصصی میباشند.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بین نوع ورزش و رفتارهای ضداجتماعی در اوقات فراغت ورزشکاران رشته‌های تیمی عضو تیم‌های ملی تفاوت معنی‌دار وجود دارد. با توجه به اطلاعات حاصل، تفاوت بین گروه‌ها نشان داد که بین ورزشکاران تیم‌های فوتبال با والیبال و هندبال تفاوت وجود دارد ولی بین ورزشکاران تیم‌های بسکتبال با ورزشکاران تیم‌های فوتبال، هندبال و والیبال تفاوت وجود ندارد. با توجه به نتایج به دست آمده مشخص می‌شود که گرایش ورزشکاران به رفتارهای ضد اجتماعی در رشته‌های مختلف تیمی متفاوت می‌باشد و هر کدام از رشته‌های تیمی به لحاظ موقعیت، جنسیت، تحصیلات، وضعیت اقتصادی، جو داخلی آن رشته ورزشی، رهبران تیم و عوامل تاثیرگذار دیگر تمایلات مختلفی را به رفتارهای ضد اجتماعی در اوقات فراغت نشان دادند. اسکات و شافر (۲۰۰۱) با بررسی رشته های فوتبال، بسکتبال و هندبال و کیدسلرد (۲۰۰۹) با بررسی ورزشکار رشته های والیبال و بسکتبال نشان دادند رابطهای میان نوع ورزش گروهی با انجام فعالیت‌های فراغتی وجود ندارد، بنابراین این نتایج با نتیجه بدست آمده از پژوهش حاضر ناهم‌خوان است.
استر و همکاران (۲۰۰۸) در تحقیقی به مطالعه زمینه‌های آشکار و پنهان رفتارهای اجتماعی و ضد‌اجتماعی در بازیکنان فوتبال پرداخته و نشان دادند که تأثیرات تیم بر روی اعضای آن به جو و محیط آن تیم بستگی دارد، هم‌چنین ۲۱ درصد از واریانس مربوط به رفتارهای ضداجتماعی پنهان و ۸ درصد آن رفتارهای ضداجتماعی آشکار و ۱۴ درصد رفتارهای اجتماعی را در بر‌می‌گیرند، که می‌تواند به مشخصات محیط ورزشی در فوتبال مربوط باشد. بنابراین نتایج این پژوهش نیز در تاثیر محیط فوتبال بر بروز رفتارهای ضداجتماعی در اوقات فراغت و متفاوت بودن این رشته تیمی با سایر رشته‌ها با نتیجه پژوهش حاضر تاحدودی همخوان می‌باشد و ضرورت بررسی بیشتر در فضاهای تمرینی، مسابقه و محیط اجتماعی فوتبال را دارد.
همان‌طور که مشاهده میگردد در ارتباط با رابطه بین نوع رشته ورزشی و نوع اوقات فراغت نتایج ضد و نقیضی وجود دارد که احتمالاً تحت تاثیر عوامل مداخلهگر دیگری مانند جنسیت، تحصیلات، وضعیت اقتصادی، سن، فرهنگ و غیره قرار خواهند گرفت و با ترکیب تمامی عوامل و فاکتورهای موجود، نوع ورزش نیز بسته به اینکه انفرادی باشد یا گروهی باشد ممکن است بر تمایل ورزشکاران به رفتار‌های متفاوتی در اوقات فراغت تاثیرگذار باشد. به نظر میرسد در این مورد نمیتوان نتیجهی قطعی اعلام نمود که هر کدام از انواع ورزشها، افراد را به سوی کدام یک از انواع مختلف اوقات فراغت متمایل خواهد کرد، ولی احتمالاً با بهره گرفتن از پژوهش‌های تکمیلی در این زمینه که تاثیر متغیرهای مداخلهگر و میانجی را هم تحت نظر داشته باشد، سودمند خواهد بود و مثمرثمر واقع خواهد شد.
نتایج پژوهش حاکی از آن بود که بین فعالیت‌های ورزشکاران تیمی و انفرادی عضو تیم‌های ملی در اوقات فراغت تفاوت معنی‌دار وجود ندارد. بیشترین درصد اولویت اول در ورزشکاران تیمی و انفرادی در زمان اوقات فراغت به ترتیب تماشای تلویزیون، فعالیت‌های ورزشی، موسیقی، پیاده‌روی، هم‌صحبتی، سینما و سایر بوده است. همچنین در اولویت‌های دوم و سوم نیز اکثر ورزشکاران تماشای تلویزیون را به عنوان فعالیت اوقات فراغتی خود انتخاب کرده‌اند. اوقات فراغت کارکردهای مثبت بسیاری برای ورزشکاران دارد که اگر به خوبی از این فرصت‌ها استفاده شود برای ورزشکار مزایای زیادی در بر خواهد داشت. یکی از مزایای اوقات فراغت تأمین استراحت ورزشکار است که نقش آن رفع خستگی، جبران فشارهای روحی و جسمی ناشی از تمرینات مداوم می‌باشد. با توجه به سطح فعالیت ورزشکاران عضو تیم‌های ملی که با انجام تمرینات شدید در زمان‌های مختلف به طور روزانه و ایجاد خستگی و نیاز مبرم ورزشکاران به تجدید قوا، اولویت اول برای گذران اوقات فراغت ترجیحا برنامه‌هایی خواهد بود که کمتر نیاز به تحرک جسمانی داشته باشد تا در این زمان ضمن بازیابی قوای جسمانی، از اوقات فراغت نیز لذت کافی حاصل شود، با توجه به نتایج به دست آمده تماشای تلویزیون هم برای ورزشکاران رشته‌های تیمی و هم برای ورزشکاران رشته‌های انفرادی در درجه‌ی اول اولویت قرار داشته است. یکی دیگر از مزایای اوقات فراغت اثر مثبتی است که بر رشد فردی و مهارت‌های فردی ورزشکار با انجام دادن فعالیت‌های مرتبط با رشته‌ ورزشی تخصصی در زمان فراغت حاصل می‌شود که ورزشکار فوائد بالقوه متعددی از مشارکت در این فعالیت‌های ورزشی فراغتی می‌تواند کسب کند. اعتماد‌به‌نفس، رشد روحی، خلاقیت، یادگیری، اتکاء به خود و خودیابی نیز از جمله فوائدی می‌تواند باشد که در عملکرد ورزشی ورزشکاران بسیار مهم است. در این رابطه می‌توان به تحقیق اشکانی (۱۳۸۴) اشاره کرد، وی در تحقیق خود به این نتیجه رسید که، ۴/۱۵ % کشتی‌گیران ایرانی اوقات فراغت خود را در اماکن ورزشی می‌گذرانند. این به آن معناست که کشتی‌گیران موردنظر ترجیح داده‌اند که فعالیت‌های فراغتی خود را نیز در راستای ورزش مربوط به خود سپری کنند پس، فعالیت‌های ورزشی که در درجه‌ی دوم انتخاب ورزشکاران رشته‌های تیمی و انفرادی بوده به احتمال زیاد این فعالیت‌ها در ارتباط با رشته‌ تخصصی آن‌ها بوده و یا در جهت توسعه‌ی رشته‌ ورزشی مورد توجه قرار گرفته است. در این زمینه زارعی و تندنویس (۱۳۸۹) تماشای تلوزیون را با کسب ۱۸ درصد از کل امتیازات در بین ۲۰ نوع فعالیت زمان فراغت بین دانشجویان دانشگاه آزاد تهران، رتبه اول را به دست آورد. ضمن آنکه ۳/۱۶ درصد دانشجویان پزشکی استراحت را در اولین اولویت فعالیت‌های فراغتی خود معرفی کردند.
در نتایج تحقیق رحمانی (۱۳۸۵) که به بررسی نحوه گذران اوقات فراغت دانشجویان دانشگاه‌های زنجان با تاکید بر نقش تربیت‌بدنی پرداخته است بیان شده است که در میان فعالیت‌های اوقات‌فراغت، شنیدن موسیقی، تماشای تلوزیون و هم صحبتی با دوستان به ترتیب در اولویت‌های اول تا سوم و پرداختن به ورزش در اولویت دهم انتخاب فعالیت اوقات فراغت آنها قرار دارد. بنابراین نتیجه حاضر در این مفهوم که ورزشکاران بعد از انجام تمرینات ورزشی خود بیشتر به فعالیت‌های فراغتی جدا از فعالیت بدنی رغبت دارند، با تحقیقاتی همچون تندنویس و زارعی (۱۳۸۹)، رحمانی (۱۳۸۵) همخوان می‌باشد.
یافته‌های پژوهش رفعت جاه (۱۳۹۰) نشان می‌دهد معنای فراغت در نظر دانشجویان دختر و پسر دانشگاه تهران با هم متفاوت است و بیشتر دختران فراغت را زمانی برای انجام امور دلخواه و فعالانه و بیشتر پسران فراغت را زمانی برای کسب آرامش و سرگرمی خواهانه دانسته‌اند.
یافته‌های تحقیق نشان داد که بین ورزشکاران انفرادی و تیمی در رفتارهای‌های ضداجتماعی تفاوت معنی‌داری وجود دارد. یکی از انواع تقسیم‌بندی‌های ورزش به دو دسته انفرادی و گروهی می‌باشد. در مورد اثرات افتراقی ورزش‌های انفرادی و گروهی بر رفتار ورزشکاران، بحث‌های زیادی شده است که عمدتا جنبه روانی داشته و از پشتوانه علمی چندانی برخوردار نیستند. مثلا باور عمومی بر این است که ورزشکاران رشته‌های انفرادی گوشه‌گیر، خجالتی و درون‌گرا هستند، در حالیکه ورزشکاران رشته‌های گروهی، اجتماعی و اهل معاشرت هستند اما زیر بنای نظری ادعای فوق روشن نیست. از آنجایی که ورزشکار یکی از ورزش‌های تیمی فعالیت خود را در گروه و به همراه سایر افراد تیم انجام می‌دهد، لذا پیش بینی این موضوع که وی تمایل زیادی به گذراندن اوقات فراغت خود به صورت گروهی دارد، دور از انتظار نیست. با طرح یک مثال به توضیح بیشتر این موضوع می‌پردازیم. ورزش گلف یک ورزش انفرادی می‌باشد، لذا یک بازیکن گلف هنگام مسابقه و یا تمرین مدت زمان زیادی را تنها سپری می‌کند. بنابراین احتمال دارد این فرد تمایل چندانی به فعالیت‌هایی که بصورت دسته‌جمعی انجام می‌شود، نداشته باشد. چراکه اوقات فراغت نیز همانند ورزش می‌تواند گروهی و یا انفرادی باشد. موریس و همکاران (۲۰۰۳)طی تحقیقی نشان دادند که فعالیت‌های تیمی بیشتر بر مهارت‌های اجتماعی تاکید دارند در حالی‌که فعالیت‌های انفرادی بیشتر بر توسعه‌ی فرصت‌هایی برای تحصیل و ورزش تاکید دارند. برنامه‌هایی که برای جوانان فراهم و طراحی می‌شود بویژه برای جوانانی که گرایش به خود‌کشی، ترک خانه، بیکاری و… دارند بهتر است که بر توسعه عزت‌‌‌نفس و اعتماد‌به‌نفس تاکید داشته باشد و برنامه‌هایی که قصدشان افزایش جامعه‌‌گرایی و شناخت نیاز جوانان است بیشتر در رابطه با گروه‌های اجتماعی باشد. البته نتیجه بدست آمده تاحدودی با پژوهش انجام گرفته توسط فولادیان و همکاران (۱۳۸۸) در بررسی تفاوت سوگیری ورزشی و انگیزه مشارکت ورزشکاران رشته‌های تیمی و انفرادی می‌تواند همخوان باشد.
تجزیه وتحلیل‌ها نشان دادند که بین ورزشکاران مرد و زن در رفتارهای ضد اجتماعی در اوقات فراغت تفاوت معنی‌داری وجود دارد. یک موضوع قابل ذکر این است که زمینه تفاوت انجام فعالیت‌های فراغتی و نحوه‌ی انجام آن در بین زن‌ها و مردها جامعه می‌باشد. این تفاوت‌ها به دلیل تفاوت شرایط و فرهنگ‌ هر کشور با سایر کشورها می‌باشد. لذا تفاوت در میزان اختیارات مردها و زن‌ها در انجام فعالیت‌های مختلف باعث ایجاد تفاوت در انجام فعالیت‌های فراغتی نیز می‌شود. واعظ موسوی‌ (۱۳۸۰) در تحقیق خود به منظور مطالعه کیفیت زندگی ورزشکاران رشته‌های انفرادی و تیمی مشخص کرد که کیفیت زندگی زنان رشته‌های انفرادی از رشته‌های تیمی بیشتر است. این برتری در مورد مردها معکوس بود. نتایج تحقیقات وی نشان داد کیفیت زندگی مردها ورزشکار رشته‌های تیمی بهتر از مردها ورزشکار رشته‌های انفرادی است و این برتری به این دلیل است که مردها ورزشکار رشته‌های تیمی سه نوع ارتباط را بهتر از گروه دیگر برقرار کرده اند: ارتباط با همکاران، ارتباط با اقوام و ارتباط با همسر. از این رو، این باور عمومی که ادعا می‌کند که ورزشکاران رشته‌های تیمی اجتماعی‌تر و معاشرتی‌تر هستند، حداقل در مورد مردها تاکید می‌شود. همچنین مشخص شد که زن‌ها ورزشکار رشته‌های انفرادی کیفیت زندگی بهتری نسبت به زن‌ها ورزشکار رشته‌های تیمی دارند. این یافته نیز یکی از یافته‌های با ارزش تحقیق وی بود که باور عمومی برتر بودن ورزشکاران رشته‌های ‌تیمی را از نظر مهارت‌های زندگی به چالش وا داشت. برتری زندگی زن‌ها ورزشکار رشته‌های انفرادی بر زن‌ها ورزشکار رشته‌های گروهی به این دلیل است که آنها رابطه بهتری با فرزندان خود دارند، بهزیستی مادی بهتری دارند و در تعطیلات خود رفتار مناسب‌تری دارند. یافته‌های وی نشان داد که مردها با ورزش‌های تیمی و زن‌ها با ورزش‌های انفرادی سازگارترند. در تحقیقی که توسط استاتین ^[۱۲۶]و همکاران در سال ۲۰۰۳ انجام گرفت نشان داد که دخترها در مقایسه با پسرها قانون شکنی سطح بالائی را در فعالیت‌های اوقات فراغت دارند. در مقابل فرگانسون^[۱۲۷]و همکاران (۱۹۹۴) و ویندل^[۱۲۸] (۱۹۹۰) در تحقیقات خود نشان دادند که پسرها سطوح بالاتر از رفتارهای ضد‌اجتماعی را دارا هستند و مصرف مواد و سایر فعالیت‌های بزهکارانه با افزایش سن فزونی می‌یابد.
۵.۵ پیشنهادهای پژوهش
با توجه به یافته‌های تحقیق، می‌توان پیشنهادهای ذیل را ارائه کرد.
۵.۵.۱ پیشنهادهای کاربردی
با توجه به عدم تفاوت رفتارهای ضداجتماعی در اوقات فراغت ورزشکاران انفرادی تیم‌های ملی؛ پیشنهاد می‌شود برنامه‌های فراغتی متناسب و هماهنگ با رشته‌های انفرادی در راستای علایق آنها برای ورزشکاران تیم‌های ملی در جهت کنترل بروز رفتارهای ضداجتماعی برنامه‌ریزی گردد.
با توجه به تفاوت بروز رفتارهای ضداجتماعی در اوقات فراغت ورزشکاران رشته‌های تیمی، پیشنهاد می‌شود برنامه‌ریزی متفاوت و متناسبی برای رشته‌های تیمی در اوقات فراغت این ورزشکاران انجام گیرد.
نظر به تفاوت نوع فعالیت انتخابی در اوقات فراغت ورزشکاران رشته‌های تیمی و انفرادی پیشنهاد می‌شود در زمان برگزاری اردوها و برنامه‌های ورزشی و فراغتی به این مهم توجه نموده و جنبه تیمی و انفرادی بودن در این برنامه‌ریزی لحاظ شود.
با توجه به تفاوت رفتارهای ضداجتماعی در اوقات فراغت ورزشکاران رشته‌های تیمی و انفرادی پیشنهاد می‌شود در برنامه‌ریزی برای ورزشکاران تیم‌های ملی به تفاوت بروز رفتارهای ضداجتماعی در رشته‌های تیمی و انفرادی توجه شود.
با توجه به این‌که بین ورزشکاران مرد و زن در فعالیت‌های ضد اجتماعی در اوقات فراغت تفاوت معنی‌داری وجود دارد و نیز نظر به این که این برنامه‌ها به‌صورت جداگانه می‌باشد، پیشنهاد می‌شود در سازماندهی نوع فعالیت فراغتی توجه لازم برای اجتناب از بروز رفتارهای ضداجتماعی انجام گیرد.
۵.۵.۲ پیشنهادهای پژوهشی
پیشنهاد می‌شود تحقیق مشابهی درباره بروز رفتارهای ضداجتماعی در زمان انجام فعالیت ورزشی صورت گیرد.
پیشنهاد می‌شود تحقیق مشابهی به صورت جداگانه در رشته‌های تیمی و انفرادی برای جهت‌گیری و برنامه‌ریزی بهتر صورت گیرد.
نظر به این که رفتارهای ضداجتماعی از فرهنگ‌ها و خرده‌فرهنگ‌های متفاوت می‌تواند متاثر شود، پیشنهاد می‌شود که تفاوت این رفتارها در ورزشکاران داخلی با ورزشکاران خارجی مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد می‌شود تحقیقی مشابه در رده‌های مختلف سنی و مسابقاتی تیم‌های ملی انجام گیرد.
پیشنهاد می‌شود ابعاد مختلف رفتارهای ضداجتماعی در ورزشکاران تیم‌های ملی بررسی شود.
پیشنهاد می‌شود بررسی رفتارهای ضداجتماعی در ورزشکاران با لحاظ قرار دادن برخی متغیرهای زمینه‌ای و میانجی بررسی شود.
منابع و ماخذ
منابع فارسی:
ادبی، فرهنگ؛ توسعه توریسم و گذرندان اوقات فراغت، سازمان برنامه و بودجه، تهران، ۱۳۵۲، ص۲۱۶.
اشکانی آقبلاغ، علی. ۱۳۸۴.مقایسه نحوه گذران اوقات فراغت کشتی گیران ایران با کشورهای شرکت کننده در مسابقات دهه فجر پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه گیلان: دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی.
بهارستانی، مریم. (۱۳۸۵)، فراغت، تحرک و فعالیت. نشریه پیوند، صفحه ۵.
پهلوان، منوچهر. برزیگر، سیده فاطمه. ۱۳۹۰. بررسی گرایش به نحوه گذراندن اوقات فراغت در بین دختران مقطع متوسطه شهرستان آمل. فصلنامه جامعه شناسی مطالعات جوانان. سال دوم، شماره دوم. صفحات ۶۶-۵۳.
تندنویس، فریدون. ۸۰. جایگاه ورزش در اوقات فراغت زنان ایرانی. حرکت. شماره ۱۲. ص ۱۰۴-۸۷
تورکیلدسون، جرج. (۱۳۸۲).اوقات فراغت.ترجمه عباس اردکانیان، انتشارات نوربخش.
جعفری سیاوشانی، فاطمه، (۱۳۸۸)، مقایسه جایگاه فعالیت‌های بدنی در اوقات فراغت دختران جوان اقشار کم درآمد و پردرآمد شهر تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

(خاقانی، ۱۳۷۵: ۳۲)
ص۵۸ـ ثریا: پروین. یکی از صورت‌های فلکی. شش ستاره است مانند خوشهانگور که به خاطر نزدیک بودن به هم، به اجتماع دلالت دارد، برخلاف بنات‌النعش که به پراکندگی و تفرقه مشهور و ضرب‌المثل است.
ص۵۸ـ ظالم: از موتیف‌های پرتکرار در شعر سبک هندی است. معشوق جفاپیشه.
ص۵۸ـ گل‌پیرهن: آنکه پیراهن وی از لطافت و نازکی گل را ماند. گلپوش. مجازاً نازک‌اندام. این ترکیب در شعر شاعران متقدم نیز به کار رفته اما از موتیف‌های شعر سبک هندی است.
ص۵۸ـ یوسف: تلمیح به داستان حضرت یوسف(ع) در شعر سبک هندی بسامد بسیار بالایی دارد و یکی از موتیف‌های شعری این دوره است که غالباً با «کاروان» و «خریدار» همراه می‌شود.
ص۵۸ـ غبار هستی‌ام چون ابر حایل بود… : مشابه مضمون بیت زیر از حافظ است:
میان عاشـق و معشـوق هیـچ حایل نیستتو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز
(حافظ، ۱۳۶۲: ۵۳۶)
ص۵۹ـ سر نرگس تو گردیم: فدای نرگس(چشم) تو شوم. از کاربردهای عامیانه در شعر این دوره است.
ص۵۹ـ ذرّه و آفتاب از موتیف‎های عرفانی شعر فقیر است.
ص۶۰ـ حَی: ایل، قبیله. / توتیا: سرمه. / سالوس: ریا و تزویر. / قلزم: دریا
ص۶۰ـ از من فقیر روزی این حرف با حزین گو… : مصراع دوم این بیت از حزین لاهیجی تضمین شده است و البته فقیر این غزل را به اقتفای غزل حزین سروده است:

خواهم در این گلستان دستوری صبا را
از آتشین عذاران گردیده دیده روشن

تـا گـرد سـر بگـردم آن یـار بـی وفـا را…
قـد صـار یـا کــراماً لیـلـی بـکـم نـهـارا
(حزین، ۱۳۸۴: ۱۷۴)

ص۶۱ـ سیماب: جیوه را گویند و معرب آن زیبق باشد و جزء اعظم اکسیر است، بلکه روح اکسیر و روح جمیع اجساد است. (برهان قاطع). سیماب شدن:کنایه از بی قرار شدن.
ص۶۱ـ اسطرلاب: وسیله‌ای است که برای مشاهده وضع ستارگان و تعیین ارتفاع آنها در افق به کار می‌رفته است.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

ص۶۱ـ پرد از شرم رویش لاله‌ها را رنگ…:
«پریدن رنگ» اصطلاح ساده و محاوره‌ای است که در امروزه نیز به کار می‌رود. شاعران سبک هندی با «رنگ» شبکه تداعی بسیار وسیعی را به وجود آورده‌اند که با عنوان «پرواز رنگ» «شکست رنگ» و … در شعر ایشان انعکاس بسیار دارد. (شفیعی کدکنی، ۱۳۷۶: ۳۲۸)
ص۶۲ـ لوح: تخته مشق اطفال در قدیم بوده است.
ص۶۲ـ گل ‌زمین: قطعه زمین خوب و مرغوب را می‌گفتند.
ص۶۲ـ حباب: از موتیف‌های سبک هندی و شعر فقیر است که رمز نیستی و تداعی مجموعه‌ای از خیال‌هاست. حباب تصویری است از خانه به دوشی و خانه بر آب داشتن و کسی که کلاهداری او (غرور و اعتبارش) بسیار کوتاه‌مدت است. (شفیعی‎کدکنی، ۱۳۷۶: ۳۲۷)
ص۶۲ـ بحر آتش‌خیز: از ترکیبات پارادوکسی شعر فقیر است. این نوع ترکیبات در سبک هندی رایج است.
ص۶۲ـ دریاکشی باید چو من…: دریانوش. کسی که می‌تواند شراب بسیار بنوشد. کنایه از کسی که دیر مست می‌شود.در اصطلاح عرفانی، کسی که ظرفیت وجودی زیادی برای واردات غیبی و درک حقایق دارد. در مقابل آن «تنک شراب» است.
ص۶۲ـ حیز: مخنّث و نامرد.
ص۶۳ـ حنظل: میوه گیاهی به اندازه خربزهکوچکو درنهایتتلخی استکهآنراخربزه (یا هندوانه)ابوجهلنیز می‌گویند.
ص۶۳ـ به این حسرت که سائل می‌رود محروم از پیشت… : اشاره به این آیه دارد: «و اما السائل فلا تنهر» (ضحی/۱۰).
ص۶۳ـ ز پهلوی خس و خاشاک آتش مایه‌ور گردد…: شبیه مضمون بیت زیر از صائب است:

اظهار عجز پیش ستمگر ز ابلهی ست

اشک کباب موجب طغیان آتش است

3-4-3- تصویرگونگی پیچیدگی
در تصویرگونگی پیچیدگی، پیچیدگی زبان نشانگر نوعی پیچیدگی ذهنی و مفهومی است. به عبارت دیگر هرچه ساختار زبان پیچیده‌تر و طولانی‌تر باشد موقعیت بیان شده نیز از نوعی پیچیدگی درونی و ذهنی برخوردار خواهد بود. مثلاُ ساخت موصولی در زبان و ساخت‌های درونه‌ای نیز بازتاب چنین پیچیدگی مفهومی هستند. مثال زیر نمونه‌ای است از این نوع تصویرگونگی که در آن طولانی بودن و نیز پیچیدگی ساخت منطبق با نوعی پیچیدگی ذهنی و مفهومی است:
مردی که کتابی که علی معرفی کرد نوشته است، مرد.
بازنمون مفاهیم پیچیده‌تر در قالب ساختارهای صوری پیچیده‌تر نیز در مورد دوگان‌ساخت‌ها صادق است چرا که واژه‌ی دوگان‌ساخت که به لحاظ صورت نسبت به پایه‌ی خود پیچیده‌تر است به لحاظ معنایی نیز در مقایسه با پایه، پیچیدگی بیشتری دارد.
3-4-4- تصویرگونگی مقوله‌بندی
در تصویرگونگی مقوله‌بندی، مقولات دستوری مشابه از لحاظ شناختی نیز مشابه‌اند. مثلا از آنجا که مقوله‌ی اسم بر اشیاء و چیزها دلالت دارد و این اشیاء در جهان خارج به صورت مفرد و جمع دیده می‌شوند در ساختار زبان نیز صورت مفرد و جمع دارند. مقوله‌ی فعل نیز بیانگر رخداد است و از همین روست که مفهوم زمان در قالب آن متبلور می‌گردد.
3-4-5- تصویرگونگی فاصله
تصویرگونگی فاصله، ریشه در اصل معرفی شده توسط اتوبهاگل به سال 1932 دارد که براساس آن هر آنچه که از لحاظ ذهنی ارتباط بیشتری با دیگری دارد از لحاظ فیزیکی نیز پیوستگی بیشتری با آن دارد (گلفام و بهرامی خورشید 1388). به مجموعه جملات زیر توجه کنید:
تصویرگونگی در نشانه‌های زبان، با توجه به جهت ارتباط و نیز میزان پیچیدگی این رابطه به انواع دوگانه‌ی زیر تقسیم می‌شود:
1-تصویرگونگی انگاره‌ای^[21] و نموداری^[22]: تصویرگونگی انگاره‌ای رابطه‌ای ساده، عینی و مستقیم است که صورت یک نشانه‌ی ساده را به مرجع/ مصداق آن ارتباط می‌دهد. مانند شباهت یا تقلید لفظ از صوت طبیعی در نام‌آواها که در جهان عینی و واقعی وجود دارد. درحالیکه در تصویرگونگی نموداری، نوع ارتباط پیچیده‌تری میان اجزای صورت و اجزای مصداق برقرار است. به عبارت دیگر اجزای صورت نموداری تصویرگونه را از لحاظ کمّی یا کیفی، از اجزای مصداق خود منعکس می‌سازند (هایمن، 1985 به نقل از شریفی مقدم 1385). به عنوان مثال، در نظام اعداد با بالا رفتن ارزش عدد، به تعداد ارقام(نشانه‌‌) آن نیز افزوده می‌شود. بدین صورت که اعداد یکان تک نشانه‌ای، دهگان‌ها دو نشانه‌ای، صدگان‌ها سه نشانه‌ای هستند.
2-تصویرگونگی برونی^[23] و درونی^[24]: چنانچه ارتباط تصویرگونه بین صورت زبانی و مصداق غیرزبانی برقرار باشد و در این رابطه زبان با دنیای تجربی و واقعی پیوند ایجاد نماید، تصویرگونگی از نوع ببرون زبانی است. بدین ترتیب در حالی‌که تصویرگونگی برونی، نشانه‌های زبان را به مصداق یا مرجع آنها در خارج از زبان پیوند می‌دهد، تصویرگونگی درونی رابطه‌ای است که میان مختصات صوری و مختصات معنایی در یک نشانه برقرار است؛ به گونه‌ای که ویژگی‌های یک سطح، همچون صورت، نموداری تصویرگونه از ویژگی‌های سطح دیگر، مانند معنا را منعکس می‌کند. (گرینبرگ، 1995به نقل از شریفی مقدم) به عنوان نمونه، در صرف اسم‌های باقاعده از لحاظ شمار هرچه مفهوم پیچیده‌تر شود، ساخت و صورت نیز پیچیده‌تر می‍‌شود. تصویرگونگی درونی به دلیل ارتباط اجزای صورت (ویژگی‌های صوری زبان) و اجزای مصداق (ویژگی‌های معنایی زبان) اغلب نموداری است.
کونبرگ و لاشریته (2001) برای تصویرگونگی دوگان‌ساخت‌ها یک پیوستاری را پیشنهاد کرده‌اند؛ که در این پیوستار انتهای سمت راست آن نشان‌دهنده‌ی بالاترین درجه‌ی ناتصویرگونگی و تیرگی است و انتهای سمت چپ آن بالاترین درجه‌ی شفافیّت و تصویرگونگی را نشان می‌دهد. دوگان‌ساخت‌های مختلف برحسب درجه‌ی شفافیّت و تصویرگونگی‌شان، در نقاط مختلف این پیوستار قرار می‌گیرند. موارد نادری وجود دارد که ممکن است با دوگان‌ساخت‌هایی روبه‌رو شویم که هم به لحاظ صوری و هم به لحاظ معنایی، کاملاٌ تیره و ناصویرگونه باشند و در انتهای سمت راست پیوستار قرار گیرند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ریگر (1998) در مدل و طرحی که ارائه نموده است، به بررسی و تحلیل معنایی دوگان‌ساخت‌ها بر پایه‌ی اصول تصویرگونگی و گسترش معنایی پرداخته است و آن‌ ها را براساس مقوله‌های معنایی عام طبقه‌بندی نموده و مفاهیم به ظاهر متناقض آنها را توجیه و تبیین نموده است.
ریگر در مدل خویش معانی/ مفاهیمی را که می‌تواند در برگیرنده‌ی دوگان‌سازی باشد بیان می‌کند. وی به این نکته اشاره می‌کند که مفاهیم غیرمشابه می‌توانند به صورت مشابهی به کار روند. در مدل ریگر کودک، کثرت و تکرار به صورت مفاهیم نمادین از نظر آوایی مرتبط با صورت خود در نظر گرفته می‌شوند.
هر کدام از این سه مفهوم به عنوان یک ریشه برای مفاهیم مربوطه که به صورت نمودار درختی مطرح شده است عمل می‌نمایند. ارتباط بین مفاهیم از ابتدا بر پایه‌ی ارتباط مفهومی آشکار بنا شده است. سپس برای هر کدام از این مفاهیم انگیزشی جستجو می‌شود. مفاهیمی که در نمودار ذکر شده‌اند، مفاهیم اولیّه‌ای هستند که در ادبیات بیان می‌شود. (Bybee,1994; Moravcsik, 1978; Niepokuj,1991)
فرضیه‌ای که در اینجا مطرح می‌شود این است که این مفاهیم به دلیل تعامل بین ساختار تصویری و ساختار مفهومی پدید می‌آیند. هر کدام از مفاهیم اصلی نمایش داده شده، گسترش معنایی می‌یابند و مفاهیم دیگری را که نزدیک به معنی اصلی است شامل می‌شوند. به عنوان مثال در عبارت‌های small fry (کم‌تر سرخ شده) و peanuts (بادام زمینی) مشاهده می‌کنیم که گاهی اوقات اصطلاحاتی که برای چیزهای کوچک به کار می‌روند معنای تحقیرآمیز به خود می‌گیرند. این مطلب پیوند مفهومی کوچک به تحقیر را در شکل 1 تقویت می‌کند.
دوگان‌سازی یی‌اییی‌ای‌ا
آوا
معنی
کثرت تکرار کودک^[25]
گسترش/ پراکندگی^[26] شدت /تأکید تداوم دلبستگی ^[27] کوچک^[28]
کمال/تمامیّت تحقیر^[29] کاهش شدّت
ناهمگونی^[30] آشفتگی^[31]
مدل ریگر عملکرد مشترک تصویرگونگی و گسترش معنایی (ریگر،1998)
در این پژوهش تلاش می‌شود در هر مورد بر مبنای ارائه‌ داده‌ها و توصیف‌های دقیق به بررسی فرایند دوگان‌سازی بر مبنای الگوی تصویرگونه‌ی ریگر در شاهنامه پرداخته شود.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده‌ها
4-1- مقدمه
در هر زبان، فرایندهای واژه‌سازی گوناگونی واژه می‌سازند. از میان فرایندهای موجود در زبان فارسی سه فرایند اشتقاق، ترکیب و دوگان‌سازی نقش فعال‌تری در واژه‌سازی دارند و از فرایندهای واژه‌سازی زایای زبان محسوب می‌شوند. فرایند دوگان‌سازی به معنای وام‌گیری بخشی از پایه و تکرار آن بخش در همان پایه می‌باشد. این فرایند اگرچه بسیار متداول است اما معدود نویسندگانی در واژشناسی آن را مورد بررسی قرار داده‌اند. بنابراین کوشش برآن است تا در این پژوهش با بررسی و تحلیل داده‌های استخراج شده از شاهنامه‌ی فردوسی گامی دیگر در جهت بررسی فرایند دوگان‌سازی در زبان فارسی برداشته شود.
در این فصل با توجه به چارچوب کلی مدل ریگر به بررسی معنایی و تصویرگونه‌ی دوگان‌سازی‌های موجود در شاهنامه پرداخته می‌شود و سپس واژگان استخراج شده در قالب جدول‌هایی به همراه معنای هریک از دوگان‌ساخت‌ها در بافت ابیات ارائه خواهد شد.
4-2- بررسی تصویرگونه‌ی دوگان‌ساخت‌های شاهنامه بر مبنای مدل ریگر
در طیف گسترده‌ای از زبان‌ها، دوگان‌ساخت‌ها اغلب منعکس‌کننده‌ی معانی/ مفاهیم همگون و مشترکی مانند جمع، شدت، تأکید، کثرت، تکرار، تداوم، کمال و تمامیّت است. از سوی دیگر، در برخی از زبان‌ها، دسته‌ای از دوگان‌ساخت‌ها منعکس‌کننده‌ی معانی/ مفاهیمی مانند کاهش، تقلیل، تخفیف، تضعیف، بی‌نظمی و تحقیر هستند؛ مسئلهی‌ای ‌ای که به ظاهر در تضاد با اصل تصویرگونگی کمیّت و نیازمند توجیه و تبیین است.
ریگر (1998) در مدل و طرح خویش براساس اصول تصویرگونگی و گسترش معنایی و با استناد به داده‌ها و شواهد میان‌زبانی، دوگان‌ساخت‌ها را مورد بررسی و تحلیل معنایی قرار داده است. او آنها را براساس مقوله‌های معنایی عام طبقه‌بندی و توجیه و تبیین کرده است.
مدل ریگر در تحلیل معنایی دوگان‌ساخت‌ها و تبیین معانی گاه متضاد این نوع ساخت‌ها، بر اساس دو اصل تصویرگونگی و گسترش معنایی، از قابلیّت‌های تبیینی بسزایی برخوردار است. تاکنون در چند پژوهش انجام شده در زمینه‌ی تحلیل و طبقه‌بندی معنایی دوگان‌ساخت‌ها، مدل او به کار رفته است.
در اینجا با بهره‌گیری از ساختار کلی مدل ریگر، انواع دوگان‌ساخت‌های شاهنامه را طبقه‌بندی کرده و در قالب چندین فهرست مجزا ارائه میشود. هریک از دوگان‌ساخت‌های مندرج در هر فهرست با معنا / معانی ذکر شده در آن فهرست مرتبط میباشد. بنابراین در این طبقه‌بندی معنایی از دوگان‌ساخت‌های شاهنامه، هر فهرست نشان‌دهنده‌ی طبقه‌ای از دوگان‌ساخت‌های موجود در شاهنامه است.
داده‌های گردآوری شده نشان می‌دهد که گاهی اوقات دوگان‌سازی مفهوم خاصی را در دستور زبان برخی از زبان‌ها بیان می‌کند. هر یک از دوگان‌ساخت‌های موجود در شاهنامه از لحاظ مفهوم در مدل ریگر قرار می‌گیرد. سپس هر مفهوم به 3 بخش تقسیم می‌شود.
در این فصل همه‌ی مفاهیم ذکر شده در شکل 1 به ترتیب توضیح داده می‌شود و برای هریک شاهد زبانشناسی ارائه می‌گردد. تصویرگونگی و گسترش معنایی هر دو می‌توانند به قاعده‌مندی موجود بین صورت و معنای دوگان‌سازی شده کمک نمایند.
4-3- مفاهیم دوگان‌سازی
4-2-1- کودک (Baby)
دوگان‌سازی: کودک Baby در انگلیسی Baby ، در فرانسه Be Be و در زبان تامیل Papa. علاوه بر اینها مثال‌های واژگانی بسیاری از زبان‌ها در مورد مقوله‌ی دوگان‌سازی هنگام خطاب قرار دادن کودکان استفاده می‌شود (فرگوسن ، 1964 به نقل از ریگر 1998). به عنوان مثال در انگلیسی Georgie – Porgie ، Doggy- Woggy (سگ کوچولو به زبان کودکانه) و There There ( آنجا) به عنوان نمونه نشان داده می‌شود. مثال:
زبان اجیبوا زن Kwe دختر Kwezens زبان تایبتان خرس dom بچه خرس Dom – Bu
زبان نزپرس گرگ صحرایی Iceye.Ye گرگ صحرایی جوان Iceye. Ye-Qen
4-2-2- دلبستگی (Affection)
دوگان‌سازی: پیوند کودک به محبت و دلبستگی از نظر کاربردشناختی یک پیوند طبیعی است. کاربرد واژه‌ی کودک برای بیان عطوفت در انگلیسی، شاهدی بر این پیوند می‌باشد. مثال: واژه‌ی عربی Ramrum صورت محبت آمیز اسم Rima می‌باشد. در انگلیسی واژگان Honey- Bunny و Bye – Bye صورت صمیمانه‌تر خداحافظی می‌باشد. (موراوسیک، به1978به نقل از ریگر 1998)
4-2-3- کوچک (Small)
دوگان‌سازی: پیوند کودک به کوچک از این حقیقت برجسته ناشی می‌شود که کودکان کوچک هستند و خوب می‌توانند از نظر مفهومی طبقه‌ی برجسته‌ی اشیاء کوچک باشند. مثال: