کمال و همکاران^[۳۰] ۲۰۱۲، در چارچوب تئوری پولی، عوامل مؤثر بر نوسانات نرخ ارز در بنگلادش را مورد مطالعه قرار دادند. نتایج آن‌ها نشان داد، افزایش حجم پول و افزایش بدهی­های دولت منجر به کاهش ارزش پول ملی می­ شود. همچنین نتایج آن‌ها حاکی از این است که بی­ثباتی سیاسی اثر منفی و معناداری روی ارزش پول ملی داشته است.
سایسومبات و کایوفیلاوانگ^[۳۱] ۲۰۱۳،در پژوهشی رابطه­ بین کسری بودجه و نرخ ارز واقعی را طی دوره­ ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۰ در کشور لائوس مورد بررسی قرار دادند. نتایج آن‌ها نشان داد که هیچ رابطه­ علیتی بین نرخ ارز واقعی و کسری بودجه در لائوس وجود ندارد.

۲-۷-نتیجه ­گیری

از بررسی مطالعات تجربی و پیشینه پژوهش می­توان نتایج زیر را گرفت:
الف) با وجود حساسیت و اهمیت نرخ بهره تاکنون مطالعه جامعی که عوامل تعیین‌کننده نرخ بهره را در کشور مورد بررسی قرار دهد به چشم نمی­خورد. علت این امر ممکن است این مسئله باشد که پژوهشگران و کارشناسان اقتصادی کشور تعیین نرخ سود بانکی در کشور را به صورت دستوری و بدون توجه به شرایط اقتصادی می­پندارند.
ب) همچنین بررسی پیشینه پژوهش نشان می­دهد که تاکنون نقش عوامل سیاسی و نهادی در تعیین نرخ ارز در کشور مورد بررسی قرار نگرفته است.
ج) بررسی مبانی نظری و تجربی نشان می­دهد که تورم، رشد اقتصادی، نرخ ارز و حجم پول اصلی­ترین عوامل تعیین‌کننده و مؤثر روی نرخ سود بانکی می­باشند.

فصل سوم:

روش تحقیق و ارائه مدل

۳-۱-مقدمه

یکی از انواع روش‌های تحقیق توصیفی (غیرآزمایشی) تحلیل همبستگی است. در این نوع تحلیل رابطه میان متغیرها بر اساس هدف تحقیق مورد بررسی قرار می‌گردد.
تحقیقات همبستگی را می‌توانبرحسب هدف به سه دسته تقسیم کرد:الف) مطالعه همبستگی دو متغیری، ب) تحلیل رگرسیون، ج) تحلیل ماتریس همبستگییا کواریانس.
در مطالعات همبستگی دو متغیری، هدف بررسی رابطه دوبه‌دو متغیرهای موجود در تحقیق است. در تحلیل رگرسیون هدف پیش ­بینی تغییراتیکیا چند متغیر وابسته (ملاک) با توجه به تغییرات متغیرهای مستقل (پیش‌بین) است. در بعضیبررسی‌ها از مجموعه همبستگی‌های دو متغیری متغیرهای مورد بررسی در جدولی به نام ماتریس همبستگییا کواریانس استفاده می‌شود.
در این پژوهش به دلیل اینکه ارتباط بین متغیرهایتوضیحی و وابسته موردنظر است از تحلیل همبستگی استفاده می­ شود. پس از جمع­آوری داده ­ها از منابع مختلف، با بهره گرفتن از متغیرهای مستقل نرخ تورم، نرخ ارز غیررسمی، نرخ رشد اقتصادی، حجم پول، کسری بودجه، قیمت نفت خام، طول دوره­ مانده تا انتخابات، تعداد صندلی­های مجلس شورای اسلامی و متغیر حزب و استفاده از روش تحلیل بقا عوامل مؤثر بر طول دوره­ بقای ثبات نرخ سود بانکی و نرخ ارز رسمی بررسی می­ شود.

۳-۲- قلمرو زمانی، مکانی و موضوع پژوهش

قلمرو مکانی پژوهش: محیط و مکانی است که تحقیق در آن انجام می‌شود. محیط پژوهش بایستی به دقت توصیف شود و معلوم گردد که پژوهش در چه مکانی صورت می­گیرد. قلمرو مکانی پژوهش حاضر کشور ایران است.
قلمرو زمانی پژوهش: ضرورت اطلاع از دوره زمانی بیشتر از آن جهت است که پژوهشگران آتی در نهایت با توجه به مقطع زمانی پژوهش می‌توانند در رابطه با تحلیل‌ها و استنتاج‌هایی که پیرامون فرضیات صورت گرفته است برداشت‌های منطقی نمایند.
از آنجا که در این پژوهش دو مدل مختلف داریم بنابراین پژوهش دو قلمرو زمانی دارد. دوره­ زمانی تحلیل بقای ثبات نرخ سود بانکی ۱۳۵۳- ۱۳۹۱ و به صورت سالانه و قلمرو زمانی تحلیل بقای نرخ ارز رسمی۱۳۷۲-۱۳۹۱ در سطح ماهانه است.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

قلمرو موضوعی پژوهش: قلمرو موضوعی پژوهش حاضر در حوزه­ اقتصاد کلان و سیاست­های پولی قرار می­گیرد. قلمرو موضوعی پژوهش «طول دوره­ ثبات نرخ سود بانکی و نرخ ارز در ایران» است.

۳-۳-ابزار جمع‌آوریداده‌ها

برای تدوین تاریخچه، ادبیات موضوعی و مبانی نظری تحقیق از اسناد و مدارک ، کتاب­ها و مقالات موجود، اسناد و مدارک علمی ایران ونیز پایگاه‌های جستجوی علمی اینترنتی در داخل و خارج از کشور استفاده شده است .
داده ­ها وآمار و اطلاعات مورد نیاز این تحقیق از منابع ثانویه و به صورت کتابخانه­ای از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، پایگاه­های اطلاعاتی داده ­های سیاسی و پایگاه اطلاعاتی قیمت­های جهانی اخذ گردیده است. همچنین داده ­های طول دوره­ مانده تا انتخابات از ستاد کل انتخابات کشور اخذ شده است.

۳-۴- معرفی مدل، متغیرها و نحوه محاسبه آن‌ها

به منظور بررسی عوامل موثر بر طول دوره­ بقای ثبات نرخ سود بانکی و نرخ ارز رسمی از مدل­های زیر استفاده شده است.
(۴)
(۵)
در جدول۱متغیرهای پژوهش به صورت خلاصه تعریف و معرفی شده ­اند. در فصل چهارم توضیحات دقیق­تری از روند­ها و نحوه­یاثرگذاری آن­ها به صورت نموداری ارائه شده است.

جدول۱: معرفی متغیرهای پژوهش

نوع

نماد
نام متغیر
توضیحات

وابسته

Interest

نرخ سود بانکی

نرخ سود علی­الحساب سپرده­هاییکساله استخراج از بانک مرکزی

وابسته

Exchangerate

نرخ ارز رسمی

استخراج از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

متغیرهای مستقل

نرخ تورم سالانه

رشد شاخص قیمت کل مصرف‌کننده به قیمت­های ثابت ۱۳۹۰ .

انگیزش حالتی در افراد که آنان را به انجام رفتار وعمل خاصی متمایل می سازد (یاراحمدی خراسانی ۱۳۸۶، ۲۰).
۱-۶-۲ تعاریف عملیاتی
تعریف عملیاتی عدالت سازمانی: عدالت سازمانی شامل عدالت توزیعی، عدالت رویهای و عدالت تعاملی میباشد که برگرفته از پایان نامه کارشناسی ارشد آقای ایمان صباغ (۱۳۸۸) میباشد و دارای ۱۸ سوال میباشد و از طریق ۵۳ کارمند دانشگاه جامع علمی کاربردی استان کرمان مورد سنجش قرار میگیرد. سوالات ۱ تا ۶ مربوط به عدالت توزیعی، سوالات ۷ تا ۱۲ مربوط به عدالت رویه ای و بقیه سوالات ۱۳ تا ۱۸ مربوط به عدالت تعاملی است. نمره ای که پاسخگویان در مقیاس لیکرت به این پرسشنامه می دهند میزان عدالت سازمانی را مشخص می کند.
تعریف عملیاتی انگیزش: در این تحقیق انگیزش شامل مولف های احساس امنیت، احساس اجتماعی، احساس احترام، احساس استقلال، احساس خود شکوفایی میباشد که از پرسشنامه انگیزش شغلی که دارای ۱۴ سوال میباشد اندازه گیری میشود. سوال ۳ مربوط به مولفه احساس امنیت، سوالات ۲،۷ مربوط به مولفه احساس اجتماعی، سوالات ۵،۸،۹ مربوط به مولفه احساس احترام، سوالات ۴،۱۰،۱۱،۱۲،۱۳ مربوط به مولفه احساس استفلال و سوالات ۱،۶،۱۴ مرتبط به مولفه احساس خودشکوفایی می باشد. نمره ای که پاسخگویان در مقیاس لیکرت به این پرسشنامه می دهند وضعیت انگیزش آنها را مشخص میکند.
۱-۷- نوع متغیرها
متغیر پیش بین:
در این تحقیق عدالت سازمانی بعنوان متغیر پیش بین در نظر گرفته شده است.
متغیر ملاک یا هدف:
در این تحقیق انگیزش کارمندان بعنوان متغیر ملاک یا هدف در نظر گرفته شده است.
۱-۸- قلمرو تحقیق
قلمرو موضوعی تحقیق: این تحقیق در حوزه مدیریت آموزشی و پیرامون بررسی رابطه بین عدالت سازمانی بر مبنای مدیریت اسلامی و انگیزش می باشد.
قلمرو مکانی تحقیق شامل دانشگاه جامع علمی کاربردی می باشد.
قلمرو زمانی تحقیق: این تحقیق از نظر زمانی از نیمه دوم سال ۹۱ آغاز شده و در نیمه اول سال ۹۲ به پایان رسیده است.
فصل دوم:
مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه
عدالت یکی از میراث های شکوهمند و جدایی ناپذیر بشریت است که بنیان حقوق بشر را تشکیل داده است. عدالت شاید مرکز ارزشهای اخلاقی، سیاسی و شاید تجلیگر شأن والای انسانی است. عدالت از جمله مفاهیم تاریخی فلسفه سیاسی است که از گذشته تا به امروز، جزء آرمانهای بشر بوده است و این بیانگر آن است که این مفهوم هرگز به طور کامل عملی نشده و از جمله اصولی است که باتوجه به زمان به روز میشود (راولز ^[۲۸]۱۹۷۱، ۴۴) عدالت در اکثر جنبه های زندگی انسان رخنه کرده است و عدالت اولین فضیلت نهادهای اجتماعی مثل صداقت در پندار است. گرینبرگ بیان می کند که مفاهیم معدودی همچون عدالت به عنوان بنیان تعاملات اجتماعی انسان وجود دارد. عدالت در بیش از سه دهۀ گذشته به منزلۀ یک موضوع معروف در جامعه شناسی سازمانها شناخته شده است. پس از انقلاب صنعتی و مکانیزه شدن جوامع بشری، سازمانها چنان بر زندگی بشر سیطره افکندهاند که هر انسان از لحظه تولد تا مرگ مستقیما وابسته به آنهاست و امروزه زندگی، بدون وجود سازمانها قابل تصور نیست. بنابراین اجرای عدالت درجامعه منوط به وجود عدالت در سازمانهاست. مطالعات عدالت در سازمانها، داده های بنیادی خود را از تحقیقات آدامز^[۲۹] روی مفهوم برابری گرفته است (آدامز ۱۹۹۵، ۹۸).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اخیرا به نظر می رسد که علاقه مندی به عدالت سازمانی شهرت و محبوبیت زیادی یافته و مطالعات تحقیق جامع به اوج خود رسیده است.
سازمان سیستمی اجتماعی است که حیات و پایداری آن وابسته به وجود پیوندی قوی میان اجزا و عناصر تشکیل دهنده آن است. ادراک بی عدالتی اثرات مخربی بر روحیه کارجمعی دارد ، زیرا اهتمام نیروی انسانی و انگیزش کارکنان را تحت الشعاع خود قرار می دهد . بی عدالتی و توزیع غیرمنصفانه دستاوردها و ستاده های سازمان، موجب تضعیف روحیه کارکنان و تنزل روحیه تلاش و فعالیت در آنان می شود . بنابراین رعایت عدالت، رمز بقا و پایداری جریان توسعه و پیشرفت سازمان و کارکنان آن است . بنابراین از جمله وظایف اصلی مدیریت، حفظ و توسعه رفتارهای عادلانه در مدیران و احساس عدالت در کارکنان است . رعایت عدالت به ویژه در برخی از رفتارهای مدیریت با کارکنان (توزیع پاداشها، روابط سرپرستی، ارتقا ها و انتصاب ) برای کارکنان حائز اهمیت است عدالت سازمانی مانند چسبی است که باعث می شود افراد دور هم جمع شوند و به طور موثر با هم کار کنند و در مقابل بی عدالتی سازمانی هر گونه انسجام سازمانی را از هم میپاشد. فراگرد توسعه رفتارهای عادلانه و مهمتر از آن شکل دادن احساس عدالت در کارکنان، شناخت چگونگی تأثیرگذاری رفتارهای مبتنی بر عدالت بر هر یک از ابعاد تعهد سازمانی کارکنان حائز اهمیت است.
در این بخش به مرور ادبیات متغیرهای تحقیق پرداخته می شود. ابتدا متغیر عدالت سازمانی مورد بررسی قرار میگیرد سپس متغیر انگیزش توصیف میشود و در نهایت تحقیقات انجام شده، چارچوب نظری، مدل مفهومی و مدل تحلیلی ارائه می شود.
بخش اول: عدالت
۲-۱- بررسی نظریه های پیرامون عدالت سازمانی
۲-۱-۱ معنای لغوی عدالت
در بیشتر فرهنگها و کتابهای لغت به تعریف لفظی و لغوی کلمه عدل و عدالت توجه شده است که پرداختن به همه آنها به تفصیل بیش از حد می انجامد، لذا به برخی از آنها به اجمال اشاره می شود:
الف) فرهنگ فارسی معین: در این فرهنگ معانی زیر برای کلمه عدل و عدالت آمده است: ۱ – داد کردن، داد دادن، ۲ – نهادن هر چیزی به جای خود، ۳ – حد وسط میان افراط و تفریط، ۴ – دادگری، انصاف، عدالت مقابل ظلم، ۵ – داد، ۶ – اندازه و حد اعتدال (ندایی ۱۳۷۹، ۶).
ب) حضرت علی (ع) نیز عدل را قرار دادن هر امری در جای خود معنی می فرماید: العدل یضع الامور مواضعها (ندایی ۱۳۷۹، ۶).
ج) در مفردات راغب نیز در تعریف عدل آمده است: عدل= العداله و المعادله: لفظی است که در حکم و معنی مساوات است و به اعتبار نزدیک بودن معنی عدل به مساوات در آن مورد هم بکار میرود.
عدل و عدل= در معنی به هم نزدیکند ولی عدل در چیزهایی است که با بصیرت و آگاهی درک میشود و بکار میرود، مثل احکام. ولی واژه های عدل و عدیل در چیزهایی است که با حواس درک میشود مثل اوزان، اعداد و پیمانهها. پس عدل تقسیط بر اساس استقامت و کمال است. از این رو روایت شده است که “بالعدل قامت السموات و الارض” آگاهی و خبری است بر اینکه هر گاه رکنی از ارکان چهارگانه در عالم افزون بر دیگری یا کم از دیگری می بود جهان بنا بر مقتضای حکمت انتظام میداشت (ندایی ۱۳۷۹، ۷).
د) در فرهنگ فلسفی بحث مفصلی درباره ریشه لغوی و اصطلاحی عدالت یا صیغه فلسفی وجود دارد. عدالت در لغت به معنی راستی (استقامت) و در شریعت به معنی راستی در راه حق و دوری از مانع و برتری دادن عقل بر هواست. در اصطلاح فقیهان، عدالت پرهیز از گناهان بزرگ و اصرار نکردن در گناهان کوچک و راستگویی و پرهیز از دروغ و رعایت تقوا و دوری از افعال پست است (ندایی ۱۳۷۹، ۹).
۲-۱-۲ بحث مفهومی و اصطلاحی عدالت
بعد از ریشهیابی واژه لغوی عدالت،اینک با توجه به معنی لغوی به بررسی مفهومی و اصطلاحی آن پرداخته می شود. در اینجا با توجه به محدودیت تحقیق، بررسی آرا و افکار همه فیلسوفان و متفکران برای ارائه تعریف امکان ندارد لذا به بررسی عدالت در قرآن و سیره نبوی و اندیشه های امیرالمومنین (ع) و همچنین نظریه برخی از فیلسوفان مانند افلاطون و استاد مطهری اشاره خواهد شد:
۲-۱-۲-۱ عدالت در قرآن
مبنا و زیربنای تمامی اصول، در تمامی اندیشه‌های سیاسی اسلام عدالت است. آیات الهی اشاره دارند که پیامبران را با مشعل‌های هدایت فرستادیم و به آنها کتاب و میزان دادیم تا عدالت را بر پا دارند (عمید زنجانی ۱۳۷۳، ۳۱۱). بنابراین چه بیانی رساتر از این که قرآن استقرار عدالت و گسترش آن را یکی از دو هدف اساسی و فلسفه‌ بعثت انبیا ذکر کرده و آن را از صفات الهی و بارزترین خصیصه‌ی آفرینش و نیکوترین خصلت انسان معرفی کرده است.
الف) «ما رسولان را با براهین روشن به سوی انسان ها فرستادیم و به آنها کتاب و میزان دادیم تا عدالت را بر پا سازند^[۳۰].»
ب) من مأمورم که عدالت را در میان شما برپا سازم^[۳۱].»
ج) «عدالت را پیشه خود سازید؛ زیرا عدالت به تقوا و پاکی انسان نزدیکتر است^[۳۲].»
د) «هرگاه در میان مردم حکم می‌کنید باید براساس عدالت باشد^[۳۳].»
هـ) «خداوند به عدالت پیشگی فرمان دهد^[۳۴].»
اساس حکمیت و حکم و حکومت در قرآن ایجاد قسط و عدل در جامعه است. از سوی دیگر کثرت آیاتی که درباره‌ی عدل و کلمات مترادف و متضاد این واژه است بیانگر اهمیت جایگاه این مفهوم در قرآن است. اصلی‌ترین مترادف‌های قرآنی کلمه‌ی عدل که در قرآن آمده‌اند و با آن ارتباط معنایی دارند، عبارتند از: قسط، قصد، استقامت، وسط، نصیب، حصه، میزان وغیره. همچنین جور – متضاد کلمه عدل – که خود نیز مترادف ظلم است، کمتر در قرآن آمده است. واژه‌های پیش گفته بارها در آیات قرآن به کار رفته‌اند؛ مثلاً کلمه‌ عدل و مشتقات آن ۲۹ بار، و کلمه‌ی ظلم و انشقاقات آن بیش از ۲۹۰ بار در این کتاب آسمانی ذکر شده است. یک صد نص قرآنی پیرامون توصیه به عدالت و مفاهیم مترداف آن (قسط، میزان و …) نازل شده است.
مثلاً در تفسیر آیه‌ی «و السماء رفعها و وضع المیزان»^[۳۵] در تفسیر صافی آمده است:
«مقصود این است که در ساختمان جهان رعایت تعادل شده است، در هر چیز از هر ماده‌ای به قدر لازم استفاده گشته و فاصله‌ها اندازه‌گیری شده است. همچنان که در حدیث نبوی آمده است: «بالعدل قامت السموات و الارض»^[۳۶] نقطه‌ی مقابل عدل به این معنا بی‌تناسبی است نه ظلم (جمعی از مولفان ۱۳۷۳، ۹۴).
پس نظام هستی بر عدل استوار شده و به تعبیر آیات کریمه قرآن، میزان که عبارت دیگر عدل است از یک سو در عالم کیهان و کل نظام هستی حاکم است و از سوی دیگر در نظام حیات انسان باید حاکم باشد تا از محور عدل تجاوز نشود: «الا تطغوا فی المیزان.»^[۳۷]
پس بی‌تردید بر زندگی اجتماعی افراد در جامعه لاجرم باید نظمی حاکم باشد، زیرا استقرار نظم بر پدیده‌های تکوینی و تشریعی مایه‌ی حیات و زندگی است؛ یا به تعبیر دیگر فعالیت و موجودیت هر پدیده‌ای در گرو استقرار نظم است. اشاره به میزان، در آیه‌ی شریفه، همان نظم حاکم بر پدیده‌های تکوینی مورد نظر است، اما وسیله‌ای که بشر برای ایجاد و استقرار نظم در مسائل اجتماعی به کار گرفته است، برقراری حکومت و وضع قوانین و مقررات تشریعی است (اخوان کاظمی ۱۳۸۶، ۵۲).
۲-۱-۲-۲ عدالت در سیره‌ی نبوی
پیامبر گرامی اسلام، حضرت محمد (ص) طی ۲۳ سال از بعثت تا وفات، مأمور ابلاغ و اجرای اسلام شدند و در همه‌ی ابعاد و زمینه‌های فکری،‌ فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به انقلابی عدالت گستر و توحیدی دست زدند که با محتوای اصیل و جامع اسلام، به عنوان آخرین و کامل‌ترین دین آسمانی، برای همه زمان‌ها و مکان‌ها و همه‌ی مردم تناسب داشت. وی با نفی افکار، آیین‌ها و ارزش‌های ظالمانه‌ی جاهلی و قومی و قبیله‌ای، خونی و نژادی، مالی و طبقاتی و شرکت و بت‌پرستی، و در هم شکستن ساختارها و مناسبات مبتنی بر آنها، اساس نظمی عادلانه، نور و انقلابی را پی ریخت. نهضت او که یک انقلاب تمام عیار بود، به تغییرات عمیق و اساسی در ذهنیت‌ها و عینیت‌های حاکم انجامید. از خصوصیات بارز نبی اکرم (ص)، اعتدال و عدالت طلبی ایشان بود، همچنان که علی (ع) در این باره می‌فرمودند:
«سیره‌ی او میانه‌روی و اعتدال و سنتش رشد و تکامل و سخنش جداکننده (حق از باطل) و حکم و فرمانش به عدل و درست کاری است (نهج البلاغه۱۳۹۰، ۱۶۴).
پیامبر اسلام در قبل و بعد از بعثت، دارای حس عدالتخواهی عمیقی بود و هدف توحیدی وی نفی تبعیض‌های ظالمانه‌ی جامعه‌ی جاهلی آن روز و برقراری قسط و عدل بود. جامعه‌ای که رعایت عدالت در آن فقط به گونه‌ی سلبی همانند تلافی و مجازات و پرداخت خونبها صورت می‌گرفت و از شکل عدالت مثبت (انصاف، میانه روی و توازن) خبری نبود.

اقتباس پروتکل اختیاری، نتیجه تلاش گروهی دولت‌ها، آژانس‌های ملل متحد و گروه‌های طبقه اجتماعی بود. در ژوئن سال ۱۹۹۸ شش سازمان غیردولتی بین‌المللی، محافظ حقوق بشر، پیمان بین‌المللی نجات کودکان، خدمات پناهندگی و جسوئیت، وزارت کواکر سازمان ملل و اتحادیه بین‌المللی حماس برای پایان دادن به سوء‌استفاده از سربازهای بچه ائتلاف کردند. آنها متعاقباً توسط سایر سازمان‌های غیر‌دولتی (NGOs) به هم ملحق شدند و ائتلاف‌های ملی بیشتری در تقریباً ۴۰ کشور شکل گرفته است. ائتلاف برای توقف‌کردن سوء‌استفاده از سربازهای بچه تحقیقات را هدایت می‌کند، کنفرانس‌های منطقه‌ای را سازماندهی می کند، عملیات آنها، حمایت‌ها و کار رسانه‌های گروهی را انجام می‌دهد و به تقویت شبکه‌های NGO کمک می‌کند. هدف اصلی اولین تصویب ممکن پروتکل انتخابی با اکثریت ایالت‌ها می‌باشد که یک ممنوعیت سنی هم برای سربازگیری قرار می‌دهند.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

ابتکارات اجتماعی زیادی به‌منظور متوقف کردن استفاده از کودکان به‌عنوان سرباز وجود داشته است. برای مثال در السالوادور، گواتمالا، پاراگوئه، اقلیت گروه‌های قومی و مادران سربازهای بچه سازمان‌هایی را به منظور مجبور کردن مقامات برای آزادی کودکان تشکیل دادند. اخیراً، گروه‌های مشابه‌ای در اوگاندا شکل گرفته است. در بوروندی شبکه‌ای از والدین برای جمع‌ آوری اطلاعات در مورد سربازگیری کودکان با هم همکاری کردند.^۴۳
گزارش‌های ایالتی به‌منظور کنترل کردن موقعیت سربازهای بچه تنظیم شد و سازمان‌های منطقه‌ای حمایت‌شان را برای فعالیت‌هایی به‌منظور خاتمه‌دادن به استفاده از کودکان سرباز اعلام کردند. جوامع اقتصادی ایالت‌های غربی آفریقا (ECOWAS) در ماه مارس ۱۹۹۹ بیانیه‌ای توسط وزرای امور خارجه‌شان صادر کردند که به‌طور جدی، سربازگیری کودکان را در گروه‌های مسلح محکوم می‌کرد. بیانیه اجلاس سران سازمان‌های وحدت آفریقا (OAU) در جولای سال ۱۹۹۹ از تمام اعضای ایالت‌ها درخواست کرد که سربازگیری و استفاده از کودکان سرباز زیر‌۱۸ سال را ممنوع کنند. بیانیه اجلاس سران سازمان ایالت آمریکا (OAS) در ژوئن سال ۲۰۰۰ از اعضای ایالت‌ها درخواست کرد که پروتکل اختیاری برای کنوانسیون حقوق کودکان را امضا و تصویب کنند که حداقل سن برای مشارکت کودکان در جنگ را بالا ببرد.
اما معیارهای مؤثرتری باید برای جلوگیری از سربازگیری کودکان در نظر گرفته شود. این معیارها شامل کنترل و اجرا کردن تعهدات قانونی به منظور جلوگیری از سربازگیری کودکان زیر ۱۸ سال تا معرفی یا ایجاد سیستم‌های قابل‌اعتماد ثبت تولد مخصوصاً در میان کودکان آواره و کودکان گروه اقلیت و فراهم کردن فرصت‌های شغلی و تحصیلی برای افراد جوان می‌باشد. آموزش به افراد غیردولتی و نظامی در مورد مسئله حقوقی کودکان نیز می‌تواند مؤثر باشد.
در بعضی از جنگ‌های اخیر، کودکان خیلی زیاد به‌طور‌عمد به خدمت گرفته شده‌اند نه فقط به علت در‌دسترس بودن و ارزانی نسبی آنها، بلکه همچنین به‌علت اینکه آنها آمادگی این‌را دارند که به‌طور کامل برای استفاده در جنگ تعلیم داده شوند و بنابراین در مقایسه با بزرگسالان برای انجام فجایع مشتاق‌تر هستند.
جنگ‌ها میلیون‌ها نفر از افراد را از خانه‌هایشان بیرون راندند. ۲۰ میلیون از این افراد کودکان هستند که از تدابیر امنیتی جوامع‌شان محروم شدند و در معرض خطرهای متعددی قرار گرفتند. در کل از هر ۱۵۰ نفر از ۴۰ میلیون نفر در روی زمین ۱ نفر از خانه‌هایشان به‌علت جنگ نقض حقوق بشر فرار کرده است.^۴۴ افرادی که در داخل مرزهای ملی خودشان باقی می‌مانند یعنی- آواره داخلی^۴۵ – تقریباً دو‌سوم جمع را تشکیل می‌دهند در‌حالی‌که سایرین که از مرزها فرار می‌کنند، به عنوان پناهنده در نظر گرفته می‌شوند.^۴۶ اصطلاح مردم آواره به هر دو گروه اشاره دارد.
خانواده‌ها، خانه‌هایشان را از ترس مرگ یا شکنجه ترک می‌کنند. آنها دارایی، دوستان، خویشاوندان، محیط خانوادگی و شبکه‌های اجتماعی ایجاد شده را نبردند. اضطراب و احساس شکست آنها اجتناب ناپذیر می‌باشد. اگرچه تصمیم برای ترک معمولاً توسط بزرگسالان گرفته می‌شود باز هم کوچک‌ترین‌کودکان ‌می‌توانند بلاتکلیفی والدینشان را احساس کنند. خانواده‌هایی که در معرض خطر هر چیزی از تله و گلوله باران کردن به تیراندازهای کمین کرده و مین‌ها قرار دارند، اغلب مدت با مقدار آب و غذای کم، پیاده راه می‌روند. تحت چنین شرایطی کودکان دچار سوء‌تغذیه و مستعد بیماری می‌شوند. دختران در جنگ در خطر خاص سوء‌استفاده جنسی قرار دارند و هم پسرها و هم دخترها ربوده می‌شوند و به اجبار در گروه‌های مسلح به خدمت گرفته می‌شوند.
در آشوب درگیری و فرار بسیاری از کودکان گرفتار ناامنی می‌شوند، به خاطر اینکه آنها از خانوده‌هایشان جدا شده‌اند. با محرومیت از مراقبت‌های فیزیکی و امنیت عاطفی آنها به گرسنگی، بیماری، خشونت، سربازگیری نظامی و تجاوز جنسی حساس‌تر می‌شوند. «کودکان تنها» آنهایی هستند که از خانواده‌هایشان جدا می‌شوند و تحت سرپرستی بزرگسال دیگری که طبق قانون یا عرف مسئولیت آنها را به‌عهده بگیرند، نیستند. «کودکان جدا شده» شامل آن دسته از کودکان و نوجوان‌هایی می‌شود که از والدینشان اما نه لزوماً از سایر بستگانشان جدا می‌شوند.^۴۷
والدینی که در مناطق جنگی زندگی می‌کنند، آنقدر برای امنیت کودکانشان نگران می‌شوند که آنها را بیرون از مناطق جنگ نزد دوستان یا خویشاوندان می‌فرستند یا آنها را برای مهاجرت آماده می‌کنند. اما مهاجرت احتمالاً کودکان را در معرض لطمه ی روحی جدایی از خانواده قرار می‌دهد در‌حالی‌که خطر قاچاق کردن یا فرزندخواندگی غیرقانونی را افزایش می‌دهد. وقتی انتقال از مناطق جنگ نیاز می‌باشد رهنمون‌های UNICEF و UNHCR توصیه می‌کند که کل خانواده با یکدیگر انتقال داده شوند. اگر این کار امکان‌پذیر نیست کودکان باید با حمایت‌کننده‌های اصلی‌شان انتقال داده شوند. آنهایی که این مهاجرت‌ها را سازماندهی می‌کنند باید این پروسه را با سند ثابت کنند تا اطمینان بدهند که کودکان می‌توانند با سایر اعضای خانواده‌شان تماس داشته باشند و به‌سرعت دوباره به آنها بپیوندند.
کودکان جدا‌شده از خانواده‌های فعلی‌شان باید توسط سایر بستگان یا بزرگسالان درجه یک که در آداب و سنت با آنها سهیم هستند مراقبت شوند. بسیار ضروری است که برادرها و خواهرها از هم جدا نشوند. این کار به حفظ امنیت عاطفی بچه و پیوندهای زبانی و فرهنگی کمک می‌کند. در طول فشارهای وقایع غیرمنتظره که کودکان جدا شده را برای فرزند‌خواندگی در کشور یا در عرصه بین‌المللی در دسترس قرار می‌دهد باید مخالفت شود. فرزند‌خواندگی، پیوندهای خانوادگی را برای همیشه قطع می‌کند.
در این هنگام احتمالاً کودکان برای برگشت به خانواده‌هایشان رغبتی ندارند اگرچه بسیاری از خانواده‌های رضاعی از کودکان خیلی خوب مراقبت می‌کنند.^۴۸ اما تحت فشار فقر زیاد در جنگ بعضی از آنها احتمالاً در مراقبت‌هایشان از کودکان سوء‌استفاده می‌کنند. به همین علت سیستم‌های مبتنی بر جامعه موردنیاز ‌می‌باشد تا رفاه کودکان در خانواده‌های رضاعی را کنترل کنند.
ردیابی کردن کودکان در منطقه دریاچه‌های بزرگ
قتل‌عام سال ۱۹۹۴ در روآندا ۸۰۰۰۰۰مرده برجای گذاشت^۴۹ و باعث فرار ۲۰۰۰۰۰۰نفر آواره در داخل و ۲۰۰۰۰۰۰نفر پناهنده شد.^۵۰ در خلال و بعد از این قتل عام وحشتناک، ۷۵۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰۰بچه ارتباطشان را با خانواده‌هایشان از دست دادند.^۵۱
بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۰، ICRC، آژانس‌های NGOs و UN در منطقه دریاچه‌های بزرگ به پیوند دوباره ۶۷۰۰۰ بچه تنها با اعضای خانواده‌شان کمک کرده است. بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۰ تعداد مراکز برای کودکان بی‌پناه از ۷۷ به ۳۷ کاهش یافت.^۵۲ با وجود این، آمار نمی‌تواند استقامت و طاقت موردنیاز برای آوردن تعداد معین بچه به خانه گاهی اوقات بعد از سال‌ها جدایی بیان کند. در اواخر سال ۱۹۹۹ تقریباً ۱۰۰ بچه در یک ماه دوباره به خانواده بر‌می‌گشت^۵۳و به‌خاطر درگیری‌های فعلی در این منطقه جابجایی و جدایی هنوز وجود دارد.
تعدادی از عوامل در موفقیت کلی برنامه‌ی پیوند دوباره دریاچه‌های بزرگ سهیم بوده‌اند. از ابتدا، برنامه گروهی بود که تلاش‌های ICRC، UNHCR ، UNICEF و IFIRC و تعدادی از NGOs را با هم ترکیب می‌کند. در‌کل، تقریباً ۱۵۰ سازمان بشردوست شرکت کرده‌اند. ^۵۴ عامل مهم دیگر، پایگاه داده مرکزی در نایروبی بود که توسط ICRC حمایت شد و به عنوان یک دفتر ثبت برای کودکان جدا و تنها خدمت می‌کرد و شبکه کامپیوتری با داشتن اطلاعات درباره همه کودکان جدا به‌طور مرتب از طریق مقامات ICRC در منطقه در دسترس و به‌روز بوده است. آن شبکه کامپیوتری، ردیابی گسترده، استفاده از لیست های اطلاعاتی سازماندهی شده بر‌مبنای منطقه اصلی را در‌نظر می‌گرفت.
در روآندا، در طول اجرای برنامه بیش از ۱۰۰۰ بچه و اعضای خانواده هر ماه شناسایی می‌شدند.^۵۵ ردیابی تصویری که توسط UNICEF شروع شد به طور‌خاص برای کودکان خیلی کوچک یا ناراحت مفید بود چون اطلاعاتی در مورد خانواده‌هایشان فراهم می‌کرد. در اردوی پناهندگان در اطراف گوا در زئیر سابق در سال ۱۹۹۵،از ۱۲۰۰۰ بچه بی‌پناه، عکس گرفته شد و صحنه‌های نمایشی در اردوگاه‌ها و مناطق سازماندهی شده که خانواده‌ها و سایر پناهندگان احتمالاً بچه را شناسایی کردند. این تجربه منجر به ایجاد آلبوم عکس کودکان در مراکزی در روآندا شد. آلبوم عکس بین والدین پخش شد تا بچه گمشده‌شان را شناسایی کنند. پیوندهای دوباره بسیاری حتی بعد از سال‌ها جدایی انجام شد.^۵۶
وقتی کار استقرار دوباره در منطقه‌ی دریاچه‌های بزرگ ادامه پیدا می‌کند، مرحله دیگری از کار شروع می شود: مورد‌توجه قرار دادن وضع اسفناک کودکانی که خانواده هایشان را هرگز پیدا نکرده‌اند. بین اکتبر ۱۹۹۹ و آوریل ۲۰۰۰ پرونده‌هایی برای تقریباً ۷۰۰ بچه به وزیر امور اجتماعی روآندا داده‌شد تا برای خانواده‌های رضاعی برنامه‌ریزی کند.^۵۷ هزاران بچه روآندایی از خانواده‌هایشان جدا مانده‌اند. اگرچه بسیاری از آنها در سرپرستی مراکز یا آژانس‌های هدایت‌کننده ردیابی نیستند اما در خانه‌های نگهداری از بچه زندگی می کنند.UNICEF و World Vision برآورد کرده‌اند که ۶۰۰۰۰ خانه نگهداری از بچه در روآندا وجود داشت.^۵۸ در‌کل این کودکان جدا‌شده باقی می‌مانند و در معرض خشونت و سوء‌استفاده بسیار زیادی قرار می‌گیرند و برای زنده ماندن بدون دسترسی به مدرسه، مراقبت‌های بهداشتی یا حمایت اجتماعی تلاش می‌کنند.
اگرچه پرورشگاه‌ها و سایر مؤسسه‌ها می‌توانند نیازهای اصلی بچه را برآورده کنند اما باید از مراقبت‌های سازمانی اجتناب کرد. تجربه نشان داده است که آنها حمایت‌های عاطفی کافی را فراهم نمی‌کنند. در سال ۱۹۹۴ در منطقه دریاچه‌های بزرگ آفریقا تعداد زیادی مرکز دقیقاً برای کودکان جدا شده ایجاد شد. این مراکز توجه رسانه‌های گروهی در جریان کمک‌های بشردوستانه را جذب کردند. بعضی از آنها تعداد زیادی از کودکان جدا شده را به‌منظور افزایش حمایت مالی داده شده به مرکزشان قبول کردند. در سایر موارد، والدین تصور می‌کنند که بهترین کار این است که کودکانشان را در مکانی بگذارند که غذا و مراقبت‌های بهداشتی آنها تضمین است و خطر دیگری که وجود دارد این است که آن مراکز موقتی احتمالاً دائمی می‌شوند.
برنامه‌های ردیابی به‌منظور پیوند دوباره کودکان تنها با خانواده‌هایشان در سال‌های اخیر پیشرفت کرده است. در منطقه دریاچه‌های بزرگ آفریقا در سال ۱۹۹۴ تعدادی از آژانس‌ها از جمله هیئت بین‌المللی صلیب‌سرخ (ICRC)، اتحادیه بین‌المللی جوامع صلیب‌سرخ هلال‌احمر (IFRC )، UNHCR و UNICEF، صندوق پس‌انداز کودکان و سایر NGOs برنامه ردیابی گسترده‌ای را ایجاد کردند که تقریباً ۹۰% از کودکان تنها را که شناسایی شده‌بودند، دوباره به‌هم رساندند.^۵۹
روش‌های ردیابی پیشرفته در کشورهای بالکان در‌طول بحران کوزوو در سال ۱۹۹۹ مورد‌استفاده قرار‌گرفت. در طول بمب اران هوایی ناتو (سازمان پیمان آتلانتیک شمالی) ارتباطات ایجاد شده توسط دو‌تن بریتانیایی کمک کرد که صدها‌هزار پناهنده کوزوویی با خویشاوندانشان در کشورهای دیگر به‌طور رایگان ارتباط برقرار کنند.^۶۰ تعدادی از سایر شرکت‌های فناوری اطلاعات از جمله مایکروسافت کامپاک و هولت پکرد به ایجاد یک پایگاه داده‌ها برای ثبت‌نام ۴۰۰۰۰۰ پناهنده در آلبانی کمک کرد. UNHCR از کیت‌های میدانی برای جمع‌ آوری اطلاعات و چاپ‌کردن کارت‌های شناسایی عکس‌دار همان‌جا استفاده کرد. هر جعبه شامل یک کامپیوتر دستی، دوربین دیجیتال ، دفترچه امضا و چاپگر اطلاعات ID می‌شد.^۶۱ ICRC یک شبکه ردیابی خانوادگی با بیش از ۶۰ پایگاه داده کامپیوتری را حفظ می‌کند. در کوزوو، ICRC اسمی تقریباً ۵۰۰۰ شخص گمشده را ثبت کرد و تاکنون به پیوند دوباره‌ی ۱۵۰۰ نفر کمک کرده است.^۶۲
۵٫۱٫ روند زندگی کودکان در اردوگاه و کودکان آواره
کودکان آواره بطور غیر‌مستقیم تحت‌تأثیر جنگ قرار می‌گیرند و همانند‌والدین خود برای رهایی از مشکلات جنگ، یا در کشور محل تولد خود جا‌به‌جا می‌شوند، یا به کشور‌های دیگر پناه می‌برند. این کودکان در هر صورت باید مورد‌حمایت قرار گیرند. کودکان آواره در سایر کشورها نسبت به کودکان جابجا شده در کشور متبوع خودشان، بعضاً از حمایت‌های بشر‌دوستانه بیشتری برخوردارند. زیرا نهادی بین‌المللی بنام کمیساریای عالی پناهندگان وابسته به سازمان ملل متحد امور پناهندگان را پیگیری می کند.
بر‌اساس منابع موجود در حقوق بین‌الملل و برای پیشگیری از مشکلات آینده یکی از وظایف اساسی دولت‌ها در زمان مخاصمات مسلحانه و پس از آن، حمایت از کودکان آسیب دیده از جنگ است. بنابراین در بحران‌ها و مواقع اضطراری باید به کودکان اولویت داده شود و حمایت از حقوق آنان به لحاظ امنیت جسمی و روحی، تعلیم و تربیت مناسب، و تغذیه و بهداشت ایشان از اهمیت فوق‌العاده ای برخوردار باشد. بر‌همین مبنا حقوق بین‌الملل عرفی از سال‌ها قبل و حقوق بین‌الملل مدون در قالب معاهدات بین‌المللی و به ویژه کنوانسیون حقوق کودک بر این حقوق و بویژه حق حمایت تأکید ورزیده‌اند.
۱٫۵٫۱٫ زنان و دختران جوان در اردوگاه‌ها
اردوگاه‌ها برای اشخاص آواره باید مکانی امن باشد و حمایت و کمک لازم را فراهم کند. مبارزات و درگیری‌های موجود در جوامع قبل از جابجایی‌شان احتمال دارد که دوباره در محیط اردوگاه ایجاد شود در حالی که سیستم‌های اجتماعی سنتی می‌تواند تحت‌فشار قرار بگیرد یا به‌طور کامل نابود شود. اختلاف‌های خانوادگی مکرر، سطح بالای خشونت، تجاوز جنسی و استفاده از الکل و مواد متداول می‌باشد و زنان و دختران نوجوان به‌طور‌خاص تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند. خشونت در داخل خانواده‌ها بین پناهنده‌ها و تعداد زیادی از جوامع و حتی از سوی نیروهای امنیت نظامی که حمایت را فراهم می‌کنند، رواج دارد.
در جمهوری متحد تانزانیا، تعداد زیادی از زنان روآندایی به اردوگاه‌های پناهندگی بدون شوهرانشان رسیدند که چادرهای نارنجی رنگ در مکان‌های امنی به عنوان خانه برای آنها در‌نظر گرفته‌بودند اما چادرهای نارنجی روشن تنها آسیب پذیری زنان را نشان می‌داد و تعداد تجاوزهای جنسی را افزایش داد.
UNHCR رهنمون‌هایی در مورد جلوگیری از خشونت جنسی علیه پناهنده‌ها صادر کرده است. قرار‌دادن توالت صحرایی در مناطقی که خوب روشن و نگهبانی می‌شوند و نزدیک به مناطق خواب هستند یکی از معیارهای مناسب پیشنهاد شده می‌باشد. فراهم کردن آب و هیزم در داخل اردوگاه‌ها برای محدود کردن نیاز زنان و کودکانی که خطر بیرون از مناطق گشت را می‌پذیرند معیار مناسب دیگری می‌باشد. منصوب کردن نگهبان زن، معیار امنیتی ضروری دیگری است. در تانزانیا وقتی نگهبانان زن تعیین شدند گزارش تجاوز جنسی افزایش یافت و آزار و اذیت در مراکز پخش کاهش یافت. علی‌رغم سادگی و تأثیر رهنمون‌های UNHCR آن‌ها به طور نامناسبی اجرا شده‌اند.^۶۳
بسیاری از زنان در جوامع آواره مراقبت‌های اصلی تولیدمثل را ندارند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد(UNFPA) از طریق فراهم کردن وسایل بهداشتی تولیدمثل که برای زنان داروهای ضروری به‌علاوه وسایل جراحی برای زایمان در خانه را فراهم می‌کند.
زنان، نوجوانان و کودکان باید به‌طور فعال در همه جنبه‌های مدیریت اردوگاه مخصوصاً برنامه‌ریزی و توزیع خدمات مشارکت داشته‌باشند. کنترل روی منابعی مانند غذا نشانه قدرت می‌باشد. مردانی که معمولاً مسئول توزیع هستند از این قدرت با درخواست رشوه یا حمایت جنسی سوء‌استفاده می‌کنند. مکان‌های توزیع باید توسط زنان کنترل شود. در سال ۱۹۹۴ نماینده دبیرکل افراد آواره در داخل یک اردوگاه افراد آواره را بازدید کرد. وقتی او درخواست ملاقات با سخنگوی اردوگاه را کرد در همان جمعیتی از چندین هزار زن و تنها ۲۵ مرد، تنها مردان معرفی شدند.^۶۴ برکنار‌کردن زنان از موقعیت‌های فرماندهی در داخل اردوگاه‌ها یا جایی دیگر می‌تواند تأثیر کمک‌های بشردوستانه را تضعیف کند.
نیازهای خاص نوجوانان آواره اغلب نادیده گرفته شده‌است. چندین برنامه که روی مراقبت‌های بهداشتی، آموزشی و تحصیلی یا شغلی نوجوانان تمرکز می‌کند، ثابت می‌کند که شرکت جوانان در طراحی برنامه‌ها کلید موفقیت می‌باشد. برای‌ مثال در طول بحران کوزوو در سال ۱۹۹۹ نوجوانان، انجمن جوانان را تشکیل دادند و به بهبود شرایط در تعدادی از اردوگاه‌های پناهندگی کمک کردند.
UNHCR مسئله کودکان و نوجوانان را محور کارش در سراسر برنامه‌های عملیاتی کشورش قرار داده‌است و چهار مقام سیاسی‌-‌منطقه‌ای برای کودکان و جوانان ایجاد کرده است. برنامه‌های جوانان UNHCR در تیمور‌غرب و شرق شروع می‌شود تا آموزش شغلی و تحصیلات رسمی برای تعدادی از نوجوانان را فراهم کند.
در سال ۱۹۹۷، UNHCR پیمان نجات کودکان، برنامه‌های آموزشی برای کارکنان بشردوستانه به‌نام اقدام برای حقوق کودکان (ARC) را گسترش داد. در سال ۱۹۹۹، UNICEF و مقام کمیسر‌عالی حقوق بشر (OHCHR) به کمیته تدارکاتی ARC ملحق شد. یکی از بسته‌های منابع ARC روی برنامه‌هایی متمرکز می‌شود تا نیازهای نوجوانان در موقعیت‌های درگیری را تأمین کند.^۶۵
در گینه، کنیا، سیرالئون، لیبریا و تانزانیا برنامه‌های ترتیب داده شده توسط UNHRC و UNFPA خشونت‌های جنسی را علیه نوجوانان دختر پناهنده مورد توجه قرار می‌دهد.^۶۶ ابتکارات آموزش مهارت‌ها و فرماندهی برای جوانان در روآندا که توسط کمیته تجارت بین‌المللی سازماندهی شد، در سال ۱۹۹۸ عملی شد و در گرجستان برنامه دیگری به نوجوانان آواره‌ای که از مدرسه عقب مانده‌بودند این امکان را داد تا عقب‌افتادگی خود را جبران کنند.^۶۷ در باختر‌غرب و غزه، UNICEF از جوامع حامی کودکان حمایت کرده است و مشارکت نوجوانان در ایجاد شوراهای محلی جوانان را تشویق کرده‌است.^۶۸
سازمان‌های بشردوستانه معیارهایی برای حمایت از حقوق کودکان آواره در‌نظر‌گرفته‌است. این موارد شامل تدابیر امنیتی برای حمایت جوانان از سربازگیری و جلوگیری از سوء‌استفاده جنسی در اردوگاه‌های افراد آواره و آموزش دادن به کودکان در مورد خطر مین‌ها می‌باشد. برای مثال در سیرالئون، برنامه جهانی غذا، پروژه تغذیه مدرسه را سازماندهی می‌کند که وعده‌های غذایی آماده را برای کودکان فراهم می‌کند تنها زمانی که میزان حضور دخترها ۳۰% یا بیشتر می‌باشد. بنابراین این برنامه به یک هدف دو‌منظور یعنی تغذیه کودکان و حمایت از عدم تبعیض دست می‌یابد.^۶۹
در طول بحران کوزوو در سال ۱۹۹۹، نوجوانان همکاری مهمی برای نوسازی و صلح انجام دادند. در شش اردوگاه پناهندگی نزدیک کوکس در آلبانی، انجمن جوانان کوزوو شامل تقریباً ۲۰۰۰۰ جوان در رده سنی ۱۵ تا ۲۵ سال شکل گرفت.
تا آن زمان، فعالیت‌ها در جامعه پناهنده پیرامون نگهداری از کودکان، خدمات بهداشتی، تحصیلات ابتدایی، نادیده گرفتن نیازهای نوجوانان تنظیم شده بود. در میان آسیب جابجایی و خستگی فراگیر زندگی اردوگاهی، این صحنه‌ها برای جوانان ترسناک بود. انجمن‌ها، رئیس‌شان را با رأی‌گیری انتخاب و جلسات دائمی برگزار می‌کردند. با حمایت از طرف UNICEF و کانون محلی جوانان آلبانی، اعضای انجمن کنسرت‌ها و مسابقات ورزشی را سازماندهی کردند و نقش فعالی را در راه‌اندازی اردوگاه‌ها و تمیز و امن نگه‌داشتن آنها به‌عهده گرفتند. آنها به ادغام خانواده‌های تازه‌وارد کمک کردند و صندوق جمع‌ آوری اعانه برای فقیرترین اعضای انجمن اردوگاه سازماندهی کردند. آنها به آژانس‌های NGOs و UN در پخش اطلاعات مربوط به مین و مطالبی در مورد بازسازی سازمان‌یافته و مشورت دادن به جوانان کمک کرد.
شاید بزرگترین مزیت این برنامه در‌طول مرحله بازسازی مشخص شد. اگرچه انجمن جوانان برای کمتر از یک ماه فعال بود اما تجربه‌ی به دست آمده از سازماندهی کردن و شرکت در آنها رئیس جدید و مهارت‌های حل مشکل را به‌همراه داشت و بسیاری از اعضای انجمن جوانان به کوزوو برای کمک به بازسازی جوامع‌شان برگشتند.
۲٫۵٫۱٫کودکان اقلیت بومی
علی‌رغم اینکه حمایت‌های خاص در کنوانسیون راجع به حقوق کودکان و تعدادی از اسناد بین‌المللی، کودکان اقلیت بومی در داخل جمعیت آواره آسیب‌پذیرترین هستند، در یک اوضاع بی‌قانونی حمله‌ها روی این جوامع به‌طور خاص شدید می‌باشد. چه اقلیت آشکارا توسط گروه‌های قدرتمندتر مورد‌هدف قرار گیرند، همان‌طور که در بنگلادش و گواتمالا انجام شد – و چه به‌طور نسبی از بی‌دفاع بودن در موقعیت‌های آشوب رنج ببرند. مانند موردی که در سومالی بود – مقامات اقلیت آسیب‌پذیری کودکان را افزایش می‌دهند.
وقتی کودکان اقلیت بومی از جوامع‌شان آواره شدند برای حفظ هویت فرهنگی‌شان تلاش کردند راهی را برای حمایت از زبان و فرهنگ‌شان پیدا کنند که می‌توانست به آنها کمک‌ کند. این کودکان اغلب به‌طور جدی از نظر خدمات بهداشتی و تحصیلی محروم هستند. در گواتمالا کودکان مایان همیشه بالاترین نرخ سوء‌تغذیه و مشکلات بهداشتی جدی نسبت به بقیه جمعیت داشته‌اند یعنی بی‌عدالتی که در طول سال‌های جنگ داخلی افزایش یافت.^۷۰
۳٫۵٫۱٫کودکان آواره داخلی
در عمل، تشخیص دادن افراد آواره داخلی(IDPs) و پناهندگان مشکل می‌باشد. در لیبریا برای مثال جمعیت آواره داخلی با پناهندگان سیرالئون زندگی می‌کردند. خویشاوندان و دوستان اغلب امکانات مالی اندک را تقسیم می‌کنند تا برای خانواده‌های آواره، پناهگاه و کمک فراهم کنند. خانواده‌هایی که اغلب مجبور می‌شوند برای فرار از جنگ بارها و بارها نقل‌مکان کنند، این نوع از جابجایی می‌تواند میزان مرگ و میر را حداکثر تا ۶۰% افزایش دهد.^۷۱
وقتی کودکان آواره می‌شوند، مجبور می‌شوند در خیابان‌ها زندگی و کار کنند. جابجایی داخلی همچنین دسترسی کودکان را به بهداشت و تحصیلات محدود می‌کند. برای مثال کودکان نمی‌توانند در مدارس جوامع میزبان نام‌نویسی کنند به‌خاطر اینکه آنها مدارک مناسب ندارند بنابراین آنها مقیم منطقه درنظر گرفته نمی‌شوند یا نمی‌توانند شهریه مدرسه را پرداخت کنند. در کلمبیا ۵۸% از کودکان آواره هیچ دسترسی‌ای به تحصیلات ابتدایی ندارند.^۷۲
وقتی دولت نمی‌تواند یا مایل نیست به کسانی که مالکیتشان سلب شده، کمک کند یا خودش علت جابجایی آنهاست، بنابراین از جامعه بین‌المللی درخواست می‌شود کاری انجام دهد. اگرچه قانون بشردوستانه بین‌المللی حق قربانیان جنگ را برای دریافت کمک‌های قابل‌اطمینان و به موقع تضمین‌‌‌‌ می‌کند،^۷۳ اما جامعه بین‌المللی یک جریان مشخصی از فعالیت‌ها را برای IDPs تعیین نکرده است. بعضی از کشورها حتی جمعیت آواره را در داخل مرزهایشان به رسمیت نمی شناسند^۷۴ در نتیجه فراهم کردن کمک برای افراد آواره داخلی پیچیده‌تر می‌شود به علت این‌که برخلاف پناهندگان، هیچ آژانس عملیاتی یک سرزمین تحت قیومیت جهانی یا مشخص برای در اختیار گذاشتن آنها ندارد.
در نمونه‌های معینی، شورای امنیت سازمان ملل متحد برای حمایت از شهروندان در معرض خطر درگیری‌های‌ داخلی اقدام کرده است اما در این مورد هیچ معیار مشخص یا اتفاق‌نظر ‌در مورد آن به‌منظور ایجاد چنین مداخله‌هایی وجود نداشته‌است.
در بوروندی، در سال ۱۹۹۶ و مجدداً در سال ۱۹۹۹ سیاست گروه‌بندی دوباره دولت بیش از ۳۰۰۰۰۰ نفر را مجبور کرد که خانه‌هایشان را ترک کنند و در اردوگاه‌های محافظت شده توسط نظامیان زندگی کنند جایی که آنها غذای کافی، مراقبت‌های بهداشتی، پناهگاه و امنیت ندارند. اردوگاه‌های دوباره گروه‌بندی شده توسط UN محکوم شده‌اند و به‌عنوان اردوگاه کار اجباری توسط رئیس‌جمهور سابق آفریقای‌جنوبی نلسون ماندلا، تسهیل‌کننده اصلی جریان صلح در بوروندی معرفی شد. در پی تلاش‌های گروهی بین‌المللی، دولت شروع به بستن اردوگاه‌ها در اواخر سال ۲۰۰۰ کرد.^۷۵
در قطعنامه ۱۳۱۴ راجع به کودکان و جنگ مسلحانه، شورای امنیت سازمان ملل متحد نیاز برای دسترسی بدون قید و شرط به کودکان متأثر از جنگ مسلحانه را دوباره اعلام کرد. دلیل تمایل سیاسی افزایش یافته باید منجر به اقدام مشخص شود تا از کودکان آواره داخلی حمایت کند. مشخص کردن جریانی از اقدامات که استقلال ملی را مورد‌توجه قرار می‌دهد و از حقوق کودکان حمایت می‌کند یکی از چالش‌های بزرگ برای سیاست بین‌المللی می‌باشد.

مبحث دوم: ایران و اسناد حقوقی بین المللی در زمینه کار کودک
گفتار اول: تعهدات ایران در زمینه ی ممنوعیت کار کودک به موجب اسناد حقوق بین الملل بشری
کنوانسیون حقوق کودک در زمره معاهدات حقوق بشری خاصی است که در راستای حمایت از حقوق و آزادی های کودکان در ۱۹۸۹ میلادی به تصویب رسیده است. هر چند در سال ۱۹۵۹ میلادی اعلامیه حقوق کودک در راستای حمایت از حقوق کودکان به تصویب رسید اما این اعلامیه تعهد الزام آوری برای دولت های عضو ایجاد نمی نمود.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

با پذیرش کنوانسیون حقوق کودک و تصویب آن در مجالس قانون گذاری هر کشور، در واقع مواد مندرج در کنوانسیون بخشی از قوانین داخلی هر کشور به شمار می رود و رعایت آن الزامی می گردد. آموزش فراگیر کنوانسیون حقوق کودک از جمله وظایفی است که کشورها بعد از تصویب کنوانسیون بر عهده دارند و کمیته بین المللی حقوق کودک بارها بر این مورد تأکید کرده است. این آموزش به صورت واحدهای درسی در مراکز آموزشی، آوردن آن ها در کتاب های درسی، برگزاری دوره های آموزشی و به ویژه آموزش از طریق رسانه های گروهی به خصوص رادیو و تلویزیون توسط کشورها انجام می گیرد. تأسیس نهاد ملی حمایت از حقوق کودک، توصیه دیگری است که کمیته بین المللی حقوق کودک به کشورهایی که کنوانسیون را پذیرفته اند، ارائه داده و بر آن تأکید کرده است. نقش این نهاد ایجاد ارتباط، هماهنگی، پیگیری و حمایت از اقداماتی است که برای تحقق حقوق کودک به وسیله سازمان های مختلف مانند آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، وزارت کار، بهزیستی، شهرداری و . . . انجام می گیرد. تحقق حقوق کودک مستلزم مشارکت همگانی است و همه سازمان های دولتی و غیردولتی مرتبط باید در این زمینه همگامی داشته باشند. در کنوانسیون حقوق کودک بر نقش دولت ها تأکید بسیار شده است. بسیاری از حقوق اساسی کودکان مانند بهداشت، آموزش، حقوق شهروندی، آزادی ها، و. از جمله حقوقی است که دولت ها در تحقق آن ها، وظیفه سنگینی دارند. علاوه بر نقش مستقیم دولت ها در تحقق حقوق کودکان، مسئولیت حمایت از خانواده ها نیز به ویژه در شرایطی که به دلایل گوناگون نیاز به کمک دارند، برعهده دولت هاست. همچنین دولت های عضو کنوانسیون باید گزارشاتی مبنی بر اقداماتی که در زمینه حمایت از حقوق کودکان اتخاذ نموده اند به کمیته حقوق کودک ارائه دهند.^[۶۱۸]
همچنین دیدگاه حمایتی این کنوانسیون در خصوص حقوق کار کودکان بسیار صریح است، مطابق ماده ۳۲ بهره کشی اقتصادی و یا استفاده از کودکان برای هر گونه کاری که برای آنها زیانبار بوده و یا توقفی در آموزش و پرورش آنان فراهم آورد ممنوع است و کشورهای عضو کنوانسیون از جمله ایران که در ۱۳۷۲ شمسی مطابق لایحه الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون مذکور آن را به صورت مشروط تصویب کرده است با این توضیح که ایران در پذیرش خود تاکید کرده است که مفاد کنوانسیون در هر مورد و هر زمان در تعارض با قوانین داخلی و موازین اسلامی باشد یا قرار بگیرد از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران لازم الرعایه نمی باشد، ملزم به اتخاذ تدابیر قانونی، اداری، اجتماعی و آموزشی جهت حفظ آنان در برابر کارهای زیان آور یا مختل کننده فعالیت های آموزشی و جسمی و روانی و اخلاقی آنان، می باشند. ^[۶۱۹]
هرچند به نظر می رسد الحاق مشروط ایران به کنوانسیون حقوق کودک نه جهت حقوقی صحیح باشد و نه مطلقا قابل پذیرش به این خاطر که اینگونه الحاق اجرای کنوانسیون را به تمایل کشورها واگذار می کند و چنین امری برخلاف روح حاکم بر کنوانسیون است.^[۶۲۰]
گفتار دوم: تعهدات ایران در زمینه ممنوعیت کار کودک به موجب اسناد سازمان بین المللی کار
دولت ایران از نخستین سال تاسیس سازمان بین المللی کار، یعنی از سال ۱۹۱۹ میلادی با الحاق به اساسنامه سازمان، عضویت این سازمان را پذیرفته است. مبنای عضویت ایران در سازمان بین المللی کار فصل سیزدهم میثاق جامعه ملل است که مقرر می داشت عضویت در جامعه ملل سبب عضویت در سازمان بین المللی کار نیز می شود. بدین ترتیب ایران از سال ۱۳۰۰ شمسی، به عنوان یکی از اعضای سازمان بین المللی کار به شمار می رود. بنابراین، ایران همانند دیگر کشورهای عضو این سازمان، موظف و متعهد است تعهدات خود را در قبال مصوبات سازمان بین المللی کار انجام دهد. البته نحوه ی تدوین و تنظیم سیاست های سازمان بین المللی کار به شکلی است که عرف و قوانین ملی کشورها در این مصوبات مورد توجه قرار می گیرد به همین جهت مرجع تصمیم گیری برای پذیرفتن این مصوبات، قوه مقننه هر کشور است. در ایران نیز بر طبق اصل هفتاد و هفتم قانون اساسی، عهدنامه، کنوانسیون، قرارداد ها و موافقت نامه های بین المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد. برهمین اساس چنانچه در کنوانسیون یا توصیه نامه ای مواردی گنجانده شود که با عرف و قوانین یک کشور قابل انطباق نباشد، آن کشور از پیوستن به آنها خودداری خواهد کرد. ^[۶۲۱]
ایران در ۸ مه ۲۰۰۲ میلادی به کنوانسیون بدترین اشکال کار کودک سازمان بین المللی کار (شماره ۱۸۲) پیوسته است. لازم الاجرا شدن اسناد سازمان بین المللی کار تعهد حقوقی را برای دولت هایی که آنها را تصویب کرده اند به همراه دارد که این دولت ها باید مقررات موجود در این کنوانسیون ها را در سطح ملی به کار برند،^[۶۲۲] بر همین اساس دولت جمهوری اسلامی ایران هم در زمینه اجرای کنوانسیون بدترین اشکال کار کودک تعهداتی دارد که این تعهدات در توصیه نامه مکمل کنوانسیون بدترین اشکال کار کودک با همان نام (توصیه نامه شماره ۱۹۰) پیش بینی شده اند. این توصیه نامه در اجرای ماده ۶ کنوانسیون بدترین اشکال کار کودک که دولت ها را ملزم به تهیه برنامه های اجرایی برای ممنوعیت و زدودن بدترین اشکال کار کودکان می کند بر سه محور زیر استوار است:
۱- برنامه های اقدام
این برنامه ها به عنوان امری اضطراری باید با مشورت موسسات دولتی، کارفرمایان و تشکلات کارگری و با در نظر گرفتن نظرات کودکانی که درگیر بدترین اشکال کار هستند و نیز نظرات خانواده های آنان و گروه های ذی ربط به اجرا در آیند. این قبیل برنامه ها باید، علاوه بر سایر موارد، شامل موارد زیر بشود:
الف) تشخیص بدترین اشکال کار کودک و زدودن آن؛
ب) پیشگیری از استخدام کودکان برای این قبیل کارها و رهانیدن کودکان از بدترین اشکال کار، حمایت از کودکان در برابر اقدامات تلافی جویانه و اقدام برای بازپروری آنان و مشارکت کودکان در امور اجتماعی از راه امور مربوط به نیازهای آموزشی، جسمانی و روانی آنان؛
ج) بذل توجه خاص به اشخاص زیر
۱- کودکان کم سن و سال تر
۲- دختر بچگان
۳- شکل وضعیت کارهای پنهان که در آن اوضاع و احوال دختران در معرض خطر خاص هستند.
۴- سایر گروه های کودکان با آسیب پذیری یا نیازهای خاص
د) تشخیص تجمعاتی که در آنها کودکان در معرض خطر خاص قرار دارند و مراجعه به این تجمعات و اقدام نسبت به آن؛ و
ه) اطلاع رسانی، آگاه سازی و بسیج دیدگاه های عمومی و گروه های ذی ربط از جمله کودکان و خانواده های آنان.
۲- کارهای خطرناک
انواع کار خطرناک که در بند (د) ماده ۳ کنوانسیون به آنها اشاره شده و در شناسایی مکان هایی که این قبیل کارها در آنجا انجام می شود، علاوه بر سایر موارد، شامل انواع زیر می شود:
الف)کاری که کودکان را در معرض سوء استفاده جسمانی، روانی یا جنسی قرار بدهد؛
ب) کار در زیرزمین، زیرآب یا در ارتفاعات خطرناک یا کار در فضاهای بسته؛
ج) کار با ماشین آلات، وسایل و ابزار خطرناک یا کاری که مستلزم سروکار داشتن یا جابه جا کردن بارهای سنگین با دست بشود؛
د) کار در محیط ناسالم که به عنوان مثال کودکان در معرض مواد، عوامل یا فرایند های خطرناک قرار دهد یا آنان را در معرض دمای بالا، سروصدای زیاد یا ارتعاشاتی که برای تندرستی آنان زیان آور باشد، قرار بدهد و
ه) کار در شرایط دشوار همانند کاری که برای ساعات طولانی یا کار طی شب یا کاری که کودک را به نحوی غیر منطقی در محل کار حبس کند.
۳- امور اجرایی
الف) به منظور ایجاد مبنای تشخیص اولویت ها در سطح ملی برای از میان بردن کار کودکان به ویژه ممنوعیت و زدودن بدترین اشکال آن به عنوان امری اضطراری، باید اطلاعات و آمار مفصل درباره ماهیت و میزان کار کودکان گردآوری و به روز شود؛
ب) این اطلاعات و آمار باید تا حد ممکن شامل داده هایی درباره جنسیت، گروه سنی، حرفه، شاخه فعالیت اقتصادی، وضعیت استخدامی، تحصیل در مدرسه و موقعیت جغرافیایی کودکان باشد. اهمیت یک سیستم موثر ثبت موالید، شامل صدور گواهی های تولد باید در نظر گرفته شود. باید داده های مربوط به نقض حقوق ملی برای پیشگیری و زدودن بدترین اشکال کار کودک گردآوری و به روز شود؛
ج) گردآوری و مرتب سازی اطلاعات و داده های ذکر شده در بالا باید با توجه به حق خلوت خانواده صورت گیرد؛
د) اطلاعات گرد آوری شده طبق پاراگراف بالا باید مرتبا به آگاهی دفتر سازمان بین المللی کار برسد؛
ه) دولت های عضو باید پس از مشورت با سازمان های کارفرما و کارگر، مکانیسم های ملی را برای پیشگیری و زدودن بدترین اشکال کار کودک ایجاد یا معرفی نمایند؛
و) کشورهای عضو باید تضمین کنند که مقامات ذی ربط در اجرای قوانین ملی برای پیشگیری از بدترین اشکال کار کودک و زدودن آن با یکدیگر همکاری کنند و دولت های عضو باید فعالیت های آنان را هماهنگ نمایند؛
ز) در صورت عدم انطباق مقررات ملی با مقررات مربوط به پیشگیری از بدترین اشکال کار کودک و زدودن آن، قوانین ملی یا مقام ذی ربط باید اشخاص مسئول را شناسایی نمایند؛
ح) دولت های عضو باید تا حداکثر امکان انطباق با قانون ملی، با تلاش های بین المللی برای پیشگیری از بدترین اشکال کار کودک و زدودن آن، به عنوان امری اضطراری به صورت های زیر همکاری نمایند:
۱) گردآوری و تبادل اطلاعات مربوط به جرائم کیفری از جمله آن دسته از جرائمی که دربرگیرنده شبکه های بین المللی می شوند؛
۲) شناسایی و اعلام جرم بر ضد کسانی که دست اندر کار فروش و قاچاق کودکان یا استفاده از کودک یا پااندازی برای او و عرضه کودکان برای مقاصد غیرقانونی همانند روسپی گری، تولید تصاویر برهنه از کودک یا اجرای نمایش های برهنه نمایی بشوند؛
۳) ثبت مشخصات مرتکبین یک چنین جرائمی.
ط) دولت های عضو باید بدترین اشکال کار کودک را به شرح ذیل از جمله جرائم کیفری بدانند:
۱) همه اشکال بردگی یا اعمال شبیه بردگی همانند فروش و قاچاق کودکان، واگذاری کودک در ازاء بدهی، نقل و انتقال کودکان به عنوان جزیی از زمین کشاورزی، کار اجباری و تحمیلی، از جمله سربازگیری اجباری کودکان برای استفاده از آنان در درگیری های مسلحانه؛
۲) استفاده از کودک یا پااندازی برای او و عرضه او برای روسپیگری، تولید تصاویر برهنه با اجرای نمایش های برهنه نمایی؛
۳) استفاده از کودک یا پااندازی برای او و عرضه او برای فعالیت های غیرقانونی به ویژه تولید و قاچاق مواد مخدر طبق تعریف عهدنامه های بین المللی یا برای فعالیت هایی که شامل حمل یا استفاده غیرقانونی از سلاح های آتشین یا سایر جنگ افزارها بشود؛
ی) دولت های عضو باید تضمین کنند که در قبال نقض قوانین ملی در خصوص پیشگیری و زدودن هر یک از اقسام کار که در بند (د) ماده (۳) کنوانسیون ذکر شده، مجازات هایی از جمله مجازات های کیفری، در صورت اقتضاء، وضع نمایند؛
ک) دولت های عضو باید سایر راهکارهای کیفری، مدنی یا اداری را به عنوان امری اضطراری و به منظور تضمین اجرای موثر قوانین ملی برای ممنوعیت و زدودن بدترین اشکال کار کودک به کار بندند. راهکارهایی همانند نظارت خاص بر موسساتی که بدترین اشکال کار کودک در آنها اجرا می شده و در صورت نقض مداوم مقررات الغاء موقت یا همیشگی پروانه کار این قبیل موسسات.
ل) سایر تمهیدات به منظور ممنوعیت و زدودن بدترین اشکال کار کودک که شامل موارد زیر می شود:
۱) اطلاع رسانی، آگاه سازی و بسیج افکار عمومی از جمله رهبران سیاسی، ملی و محلی، اعضای مجالس قانونگذاری و قوه قضائیه؛
۲) درگیر ساختن و آموزش سازمان های کارفرما و کارگری و سازمان های مدنی؛
۳) آموزش مناسب مقامات دولتی ذی ربط به ویژه بازرسان و مقامات مجری قانون و سایر مقامات مسئول؛
۴) اعلام جرم دولتهای عضو در کشور خود بر ضد اتباعی که طبق قانون ملی مرتکب جرائم مربوط به ممنوعیت بدترین اشکال کار کودک و زدودن عاجل آن بشوند، حتی در مواردی که این جرائم در کشور دیگری ارتکاب یافته باشند؛
۵) ساده سازی آیین دادرسی حقوقی و اداری و حصول اطمینان از اینکه این آیین دادرسی مناسب و فوری باشند؛
۶) تشویق اتخاذ سیاست های مربوط به اهداف کنوانسیون و تعهد بر ترویج آنها؛
۷) نظارت و تعمیم مساعی مربوط به زدودن کار کودکان؛
۸) انتشار مقررات حقوقی یا سایر مقررات مربوط به کار کودک به زبان ها و گویش های مختلف؛
۹) تهیه آیین دادرسی ویژه شکایات و وضع مقررات حمایت از کسانی که به نحو قانونی مقررات کنوانسیون را گزارش کنند در برابر تبعیض و اقدامات تلافی جویانه و نیز تاسیس خطوط تلفن همیاری یا نقاط تماس و مقام بازرسی؛
۱۰) اتخاذ تدابیر مناسب برای بهینه سازی ساختار آموزشی و تربیت معلمان برای پاسخ گویی به نیاز پسران و دختران؛
۱۱) درج موارد زیر تا حد امکان در برنامه های اجرایی ملی:

۳-۱٫ مقدمه
در این فصل روند اجرای پژوهش بیان می­ شود. ابتدا طرح و روش پژوهش ، جامعه آماری و نحوه انتخاب نمونه ، روش و چگونگی گردآوری اطلاعات ، متغیرهای پژوهش ، ابزار و وسایل اندازه گیری پرداخته شده و در پایان چگونگی گردآوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات تشریح شده است.
۳-۲٫ روش تحقیق
با توجه به ماهیت موضوع ، تحقیق حاضر توصیفی بطور اعم و از نوع همبستگی بطور اخص است که به صورت مقطعی انجام شده است. روش این تحقیق بر حسب نحوه اجرا میدانی است. در این پژوهش به منظور جمع آوری داده های آماری از تست های آمادگی جسمانی ، ترکیب بدنی ، پرسشنامه ۲۴ سوالی کیفیت زندگی (QOL) و پرسشنامه ۲۱ سؤالی اضطراب (BAI) استفاده شد.
۳-۳٫ جامعه آماری و روش نمونه گیری
۳-۳-۱٫ جامعه آماری
جامعه آماری تحقیق را کلیه دانش آموزان دختر ۱۲ تا ۱۴ ساله دوره اول متوسطه مدارس روزانه­ی دولتی شهرستان لاهیجان که در سال تحصیلی ۱۳۹۴-۱۳۹۳ مشغول به تحصیل بودند، تشکیل می دادند که بر اساس اطلاعات اخذ شده، این جمعیت طبق آمار اداره آموزش و پرورش لاهیجان برابر با ۱۵۹۲ نفر بوده اند.
۳-۳-۲٫ نمونه آماری
نمونه آماری تحقیق شامل ۳۰۰ نفر از دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه مدارس دولتی شهرستان لاهیجان بود که به روش نمونه گیری تصادفی – خوشه ای از بین جامعه آماری و بر اساس جدول مورگان انتخاب شدند.
۳-۳-۳٫ متغیرهای تحقیق
در این تحقیق عوامل آمادگی جسمانی مانند استقامت قلبی- تنفسی، استقامت عضلانی و انعطاف پذیری به عنوان متغیرهای پیش­بین و مؤلفه­ های ترکیب بدن مانند شاخص توده بدن(BMI)، نسبت دور کمر به دور لگن( WHR) و نیز متغیرهای روان شناختی(اضطراب و کیفیت زندگی) به عنوان متغیرهای ملاک در نظر گرفته شدند.
۳-۴٫ روش و چگونگی گردآوری اطلاعات
این پژوهش یک پژوهش توصیفی و میدانی است در این پژوهش روش کار به این صورت بود که ابتدا اطلاعات لازم در مورد تعداد کل دانش آموزان دختر دوره متوسطه مدارس دولتی شهرستان لاهیجان اخذ شد. سپس به روش نمونه گیری تصادفی- خوشه ای ۴ مدرسه از بین ۸ مدرسه دولتی شهرستان لاهیجان انتخاب و به صورت تصادفی ۳۰۰ نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. در پایان با مجوز اداره آموزش و پرورش شهرستان لاهیجان به هر کدام از این مدارس مراجعه شد.
در این پژوهش ابتدا با تشکیل جلسه توجیهی برای دانش آموزان و والدین آنها در هر مدرسه، در مورد موضوع و اهداف پژوهش و روش کار توضیحات لازم ارائه گردید. سپس هر دانش آموز قبل از شروع کار برگه رضایت نامه مربوطه(پیوست شماره ۱) را تکمیل نمودند. برگه آگاهی از سلامت(پیوست شماره ۲) که قبلاً توسط دبیر ورزش آن مدارس به دانش آموزان ارائه شده بود مورد بررسی و بازبینی قرار گرفت. در مرحله بعد، اندازه گیری شاخص های ترکیب بدنی(BMI، WHR، دور کمر و دور باسن) از شرکت کنندگان مورد پژوهش در هر مدرسه انجام گردید.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

همچنین، شرکت­ کنندگان پرسشنامه­ اضطراب(پیوست شماره ۳) و پرسشنامه کیفیت زندگی(پیوست شماره۴ ) را در حضور محقق تکمیل نمودند. قبل از تکمیل پرسشنامه توضیحات لازم توسط پژوهشگر به شرکت کنندگان ارائه شد و در نهایت شرکت کنندگان به منظور سنجش میزان آمادگی جسمانی در ساعت­های ورزش با هماهنگی مدیریت مدرسه و معلم تربیت بدنی مدرسه مورد نظر در آزمون آمادگی­جسمانی ایفرد شرکت نمودند که شامل آزمون های کشش بارفیکس، دراز نشست، انعطاف پذیری و دوی ۵۴۰ متر بود
۳-۵٫ ابزار تحقیق
ابزار استفاده شده در این تحقیق به دو دسته تقسیم می شوند. یک دسته از ابزار، پرسشنامه ها هستند که شامل پرسشنامه کیفیت زندگی و پرسشنامه اضطراب می­شدند. دسته ی دوم ابزار، لوازم و امکانات مورد نیاز بوده که عبارتند از:
– متر نواری استاندارد ساخت کشور ایران و ترازوی دیجیتال با مارک beurer ساخت کشور آلمان؛
– کرونومتر JOEREX ساخت کشور چین؛
– میله­ی مرتبط با کشش بارفیکس جهت اجرای آزمون بدون محدودیت زمانی؛
– تشک دراز نشست جهت اجرای آزمون در ا دقیقه؛
– جعبه ی انعطاف پذیری؛
زمین والیبال به ابعاد (۹ × ۱۸) متر جهت اجرای آزمون دو ۵۴۰ متر؛
– برگه ی ثبت نتایج: این برگه توسط محقق طراحی گردید و در آن نتایج اندازه گیری شاخص­ های مورد نظر تحقیق که به کمک ابزار استاندارد اندازه گیری شد، ثبت گردید. این شاخص ها عبارتند از: قد، وزن، شاخص توده ی بدن(BMI)، نسبت دورکمر به دور لگن(WHR)، رکورد بارفیکس، درازنشست، انعطاف پذیری، دوی ۵۴۰ متر.
۳-۵-۱٫ پرسشنامه­ کیفیت زندگی(QOL): یک پرسشنامه خودگزارشی جهت سنجش کیفیت زندگی کودکان و نوجوانان در دو ماه اخیر است. سازنده­ی آن سازمان بهداشت جهانی با همکاری ۱۵ مرکز بین المللی در سال ۱۹۸۹ است. این پرسشنامه در مجموع ۲۶ سوال دارد که تعداد ۲۴ سوال آن در قالب ۴ حیطه ی سلامت جسمانی(فیزیکی)، روانشناختی، روابط اجتماعی و محیط زندگی است و دو سؤال اول به هیچ یک از حیطه­ها تعلق ندارد. یعنی وضعیت سلامت و کیفیت زندگی را به شکل کلی مورد ارزیابی قرار می­دهد. امتیازهای بالاتر در این پرسشنامه نشان دهنده این است که شرکت کنندگان نوجوان از کیفیت­زندگی مطلوب تری برخوردارند. این پرسشنامه ۵ رتبه­ای در مقیاس لیکرت است. در نمره گذاری، هرگویه از راست به چپ نمره ی ۱ تا ۵ می گیرد. یعنی اصلاً(۱)، کم(۲)، متوسط(۳)، زیاد(۴) و کاملاً(۵)، و یا خیلی ناراضیم(۱)، راضی نیستم(۲)، نسبتاً ناراضیم(۳)، راضیم(۴)، کاملاً‌ راضیم(۵)™، قرار می­گیرد. البته در این پرسشنامه، سؤال های ۳، ۴، و ۲۵ به صورت معکوس نمره گذاری می شوند. تحقیقات زیادی روایی و پایایی آن را بالای ۸۰/۰ گزارش کرده ­اند. در نتایج گزارش شده توسط گروه سازندگان مقیاس کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی که در ۱۵ مرکز بین‌المللی این سازمان انجام گردید، ضریب آلفای کرونباخ بین ۷۳/۰ تا ۸۹/۰ برای خرده مقیاس‌های چهارگانه و کل مقیاس گزارش شده است. در ایران، الهیاری و همکاران(۱۳۸۵) آلفای کرونباخ پرسشنامه­ QOL را به میزان ۸۴/۰ گزارش کرده ­اند. نصیری(۱۳۸۵) برای پایایی مقیاس از سه روش بازآزمایی با فاصله سه هفته‌ای، تنصیفی و آلفای کرونباخ استفاده کرد که به ترتیب برابر با ۶۷/۰، ۸۴/۰ و ۸۷/۰ بود. همچنین، پایایی مقیاس کیفیت زندگی توسط رحیمی‌(۱۳۸۶) برای کل مقیاس برابر با ۸۸/۰، برای سلامت جسمی ۷۰/۰، برای سلامت روانی ۷۷/۰ و برای روابط اجتماعی ۶۵/۰ و برای کیفیت محیط زندگی برابر با ۷۷/۰گزارش کرده است(۵۱).
۳-۵-۲٫ پرسشنامه اضطراب بک^[۱۵۳](BAI): یک پرسشنامه­ خودگزارشی فرم کوتاه است که در سال ۱۹۹۰ توسط آیرون بک و همکارانش به منظور اندازه ­گیری شدت اضطراب در نوجوانان و بزرگسالان ساخته شد. این پرسشنامه یک مقیاس ۲۱ سوالی است که آزمودنی در هرماده یکی از چهارگزینه که نشان دهنده ی شدت اضطراب است را انتخاب می کند. این پرسشنامه ۴ گزینه­ ای در مقیاس لیکرت است که درجه­ اضطراب را در ۴ طیف خیلی­کم(۷-۰)، خفیف(۱۵-۸)، متوسط(۲۵-۱۶) و شدید(۶۳-۲۶) اندازه گیری می کند. نمره کل این پرسشنامه در دامنه ای از صفر تا ۶۳ قرار می گیرد. مطالعات انجام شده نشان می­دهد که این پرسشنامه از اعتبار و روایی بالایی برخوردار است. برای این آزمون پنج نوع روایی محتوا، همزمان، سازه، تشخیصی و عاملی سنجیده شده است که همگی نشان دهنده ی کارایی بالای این ابزار در اندازه گیری شدت اضطراب می­باشد(بک و همکاران، ۱۹۸۸). برخی تحقیقات در ایران در مورد خصوصیات روان سنجی این آزمون انجام گرفته است. برای مثال، غرایی(۱۳۷۲) ضریب اعتبار آن را با روش بازآزمایی و به فاصله ی دو هفته ۸۰/۰ گزارش کرده است. کاویانی و موسوی(۱۳۷۸) نیز ضریب روایی آن را ۷۲/۰ و آلفای کرونباخ را برای ضریب پایایی ۹۲/۰ گزارش کرده ­اند(۳۹).
۳-۶٫ اندازه گیری تن سنجی
۳-۶-۱٫ اندازه گیری قد
همه ی شرکت کنندگان در این تحقیق با بهره گرفتن از متر نواری برحسب سانتی متر اندازه گیری شدند. برای این کار، شرکت کننده ها می بایست بدون کفش و به صورت ایستاده کنار دیوار قرار بگیرند، به نحوی که پاشنه­ی پا، باسن، کتف و سر آنها در یک راستا قرار بگیرد. سپس، قد آنها در حالتی که شرکت­ کنندگان سمت جلو و رو به رو را نگاه می­کردند، اندازه گیری و ثبت گردید(۲۱).
شکل۳-۱٫ اندازه گیری قد
۳-۶-۲٫ اندازه گیری وزن
جهت اندازه گیری وزن شرکت کنندگان از یک ترازوی دیجتال با مارک beurer ساخت کشور آلمان با دقت ۱۰۰ گرم استفاده شد.
زمان اندازه گیری برای همه ی شرکت کنندگان صبح بود. روش اندازه گیری به این صورت بود که شرکت کنندگان بدون کفش و با حداقل لباس ممکن برای چندثانیه روی ترازو قرار گرفته و وزن آنها برحسب کیلوگرم ثبت گردید(۲۱).
شکل۳-۲٫ اندازه ­گیری وزن
شکل۳-۳٫ ترازوی استفاده شده در تحقیق
۳-۶-۳٫ اندازه گیری ترکیب بدنی
۳-۶-۳-۱٫ اندازه گیری شاخص توده ی بدن(BMI)
جهت اندازه گیری شاخص توده ی بدن(BMI) شرکت کنندگان، وزن آنها به مجذور قد تقسیم شد. مقدار شاخص به دست آمده در این فرمول، وزن برحسب کیلوگرم و قد برحسب متر و واحد شاخص توده­ی بدن نیز کیلوگرم بر متربع می­باشد. همچنین، از آنجا که مقدار پیشنهادی BMI برای رده های وزنی در کودکان، نوجوانان مانند بزرگسالان نیست، در این تحقیق این شاخص برحسب Cut of-BMI نیز محاسبه گردید(۲۱).
مجذورقد(متر) وزن(کیلوگرم) = BMI
۳-۶-۳-۲٫ اندازه گیری نسبت دور کمر به دور لگن( WHR)
جهت اندازه گیری WHR شرکت کنندگان، کمترین اندازه ی دور کمر(حدفاصل دنده و تاج خاصره) و عریض ترین قسمت دور لگن(باسن) با متر نواری اندازه گیری شد.سپس با بهره گرفتن از فرمول تقسیم محیط کمر به محیط لگن(باسن) مقدار این شاخص بدست آمد(۴۱).
محیط لگن(باسن) محیط کمر = WHR

شکل۳-۴٫ نحوه ی اندازه گیری محیط کمر و محیط لگن(باسن)
۳-۷٫ اندازه گیری تست های منتخب آمادگی جسمانی
۳-۷-۱٫ اندازه گیری استقامت عضلانی بالاتنه(کمربندشانه ای)
چگونگی اجرای آزمون کشش بارفیکس
برای اجرای این آزمون، شرکت کننده به پشت در زیر میله ی بارفیکس دراز می کشد به طوری که شانه های او زیر میله ی بارفیکس قرار گیرد. سپس دست های خود را با کف دست های باز به سمت بالا می آورد. میله ی بارفیکس در سوراخ بالایی قرار می گیرد. شرکت کننده سپس کشش از بارفیکس را انجام می دهد. موقع کشش، چانه باید به بالای یک طناب یا کش که ۳ سوراخ پایین تر از میله بسته شده است برسد و دراین حالت یک کشش محسوب می شود. در اجرای این آزمون شرکت کننده تا آنجا که توان داشت این کشش را تکرار کرد(۴۱). در این آزمون محدودیت زمانی مطرح نبود و رکورد شرکت کننده براساس تعداد تکرارها و اجرای صحیح ثبت و محاسبه شد.
شکل ۳-۵٫ نحوه اجرای آزمون کشش بارفیکس
۳-۷-۲٫ اندازه گیری استقامت عضلانی ناحیه­ی شکم
چگونگی اجرای آزمون دراز و نشست