نظیر درج شبه داده های قابل اطمینان و معتبر،کنترل سرآیندها .

• • مدیریت حقوق تجاری:

نظیر کنترل حقوق تجاری اشخاص و ارگانها درفرایندهای تجاری.

• • واکنش خودکار از راه دور:

کنترل عملکرد سیستم های خودکار از راه دور.

• • ارتباطات و تجارت الکترونیک:

نظیر استفاده در خرید و فروش اینترنتی و دیگر نمونه ها در بحث تجارت الکترونیک .
از دیگر کاربرد های متفرقه نهان نگاری میتوان به فرایند چاپ اسکناس،صدور اوراق هویت،صدور اوراق بهادار، صدور اسناد تجاری،بررسی اسناددادگاهی وحفاظت از آنها، کاربرد در پزشکی قانونی،کاربرد در آموزش الکترونیک، کاربرد در علامت گذاری و حفاظت از اسناد و مدارک پزشکی،کاربرد دررمزگذاری ژنوم اشاره نمود.
هر چند که بعضی از کاربردهای اخیر که اشاره شد ،صرفا در حد پیشنهاد و تئوری قرار دارد، اما با پیشرفت فزآیند این فناوری، عملی شدن آنها در آینده پیش رویمان، دور از انتظار نخواهد بود(یوسف پروج و همکاران، ۲۰۱۲) و (مالی مکاران وهمکاران،۲۰۱۲).
۱-۱۴-علائم حقنشر(کپیرایت)
در حقیقت علامتهای حق نشر جنبه تجاری استفاده از نهاننگاری اطلاعات هستند؛ که برای جلوگیری از استفاده های غیرمجاز اسناد دیجیتال به صورت نا محسوس وغیرقابل تفکیک از محصول، داخل آن درج می شود که در مواقع ضروری برای پیگیری استفاده غیرمجاز و اثبات حقمالکیت از طریق قانون میتواند به کشف مالک واقعی اثر کمک کند .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

علائم حقنشررامیتوان در دو دسته بیان کرد:
الف)نهاننگاری: اطلاعاتی هستند که داخل اسناد دیجیتالیدرج میشوند و یا به عبارتی به گونهای نامحسوس با متون دیجیتال ترکیب شده، که از مقاومت بسیار بالایی برخوردار میباشند. معمولا این اطلاعات شامل لوگو^[۲۹] یا علامت مخصوص شرکت یا مالک است.
ب ) اثر انگشت: اثر انگشت اطلاعاتی است که برای محافظت در مقابل استفاده غیر مجاز از محصولات نرم افزاری داخل آن پنهان میشود طوری که استفاده کننده مجاز با وارد کردن آنها به صورت عدد شناسایی قادر به استفاده از آن خواهد بود .همچنین این عدد شناسایی برای پیگیری کپیهای غیر مجاز از نرمافزار نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد(پراساد و آلا، ۲۰۰۴).
۱-۱۵-نهان نگاری دیجیتال در متن
ﯾﮑﯽازﻣﺸﮑﻼﺗﯽﮐﻪﺑﺮایﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎنو مالکان اسناد حقیق و حقوقی وﺟﻮدداردﺗﻮزﯾﻊﻏﯿﺮﻗﺎﻧﻮﻧﯽمتون دیجیتالﺑﻮﺳـﯿﻠﻪاﺑـﺰارﻫﺎیﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪﻣﺎﻧﻨﺪﭘﺴﺖاﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽاﺳﺖ. ﺑﺪﯾﻦﻣﻌﻨﯽﮐـﻪﺑـﺪونﭘﺮداﺧـﺖﻫﺰﯾﻨـﻪﺑـﻪﻧﻮﯾـﺴﻨﺪه،ﻧﻮﺷﺘﻪویراﺑﻪدﯾﮕﺮانﻣﯽدﻫﻨﺪ. ﺑﺮایﺟﻠﻮﮔﯿریازاﯾﻦﮐﺎرروشﻫﺎﯾﯽاﺑﺪاعﺷﺪ،ﻣﺎﻧﻨﺪﺳـﺎﺧﺘﻦﮐﻠﻤﻪایﮐﻪازﻧﻈﺮﺧﻮاﻧﻨﺪهدﯾﺪهﻧﻤﯽﺷﻮدوﻟﯽﻣﺸﺨﺼﻪآنﻣﺘﻦاﺳﺖ،ﯾﺎﮐﺪﮐﺮدنﻣـﺘﻦﯾـﺎﺗﻐﯿﯿـﺮآنﺑﻪروﺷﯽﮐﻪﻗﺎﺑﻞﮐﭙﯽﺑﺮداریﺑﺎدﺳـﺘﮕﺎهﻫـﺎیکپی کاغذ^[۳۰]ﻧﺒﺎﺷـﺪ،روشدﯾﮕـﺮاﺳـﺘﻔﺎدهازﮐﻠﻤﺎتﺣﺎﺷﯿﻪایاﺳﺖﮐﻪﻣﺨﻔﯽﻣﯽﺑﺎﺷﺪوﻟﯽسرویس دهنده های پست الکترونیکی ^[۳۱]ﻫﺎراﻣﯽﺗﻮانﻧﺴﺒﺖﺑﻪآنﺣﺴﺎسﮐﺮدﺗﺎازﭘﺨﺶآنﺟﻠﻮﮔﯿﺮیﮐﻨﻨﺪ.
بیشتر نهاننگاری روی تصاویر،ویدئوها و صداها انجام میگیرد.نهاننگاری در متن را میتوان سختترین نوع نهان نگاری به حساب آورد و علت آن را نیز میتوان نداشتن اطلاعات تکراری در فایلهای متنی در مقایسه با تصویر و صدا دانست.ساختار داده های متنی همان چیزی است که مشاهده میشود در حالی که به طور مثال در یک تصویر ساختار متفاوت است و به دلیل اینکه نهاننگاری باید طوری انجام گیرد که اطلاعات پنهان شده قابل مشاهده نباشند این کار در متن سخت میباشد.نهان نگاری در متن به دلیل اینکه استفاده از داده های متنی در مقایسه با بقیه بیشتر است با توجه به هزینه پایین استفاده و چاپ آن و همچنین نیاز به حافظه کمتر دارای مزایایی میباشد(زونرا جلیل و همکاران ۲۰۰۹).
۱-۱۶- انواع روش های نهان نگاری درمتن به طور کلی
۱-۱۶-۱روشدرج فاصله^[۳۲]
در این روش، فاصله هایی خاص در موقعیت ها مختلف متن نسبت به پیام رمز درج می شود که کاملا نامحسوس است و تنها تغییر ظاهری آن برروی متن نهان نگاری شده، جابه جایی کلمات و خطوط است.
در ادامه چندین روش از روش های درج فاصله که امروزه کمتر مورد استفاده قرار میگیرند بررسی شده است(حسن شیرعلی ومحمد شیرعلی، ۲۰۰۹).

• • کدینگ شیفت خط^[۳۳]:

دراﯾﻦروشﺧﻄﻮطﻣﺘﻦدرراﺳﺘﺎیﻋﻤﻮدیﮐﻤﯽﺗﻐﯿﯿﺮﻣﮑﺎنﻣﯽدﻫﻨﺪﺗﺎﯾﮏﺷﮑﻞﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻪﻓﺮدیراﺑﺴﺎزﻧﺪ.رﻣﺰ ﮐﺮدنورﻣﺰﮔﺸﺎﯾﯽﮐﺮدنآنﻣﻌﻤﻮﻻ ًﺗﻮﺳﻂﺑﺮرﺳﯽﻋﮑﺲ ِﻣﺘﻦاﻧﺠﺎمﻣﯽﺷﻮد.
ﺑﻮﺳﯿﻠﻪﺗﻐﯿﯿﺮﻣﮑﺎندوﻣﯿﻦﺧﻂﻫﺮﺻﻔﺤﻪﺑﻪﻣﯿﺰانﯾﮏﺳﯽﺻﺪماﯾﻨﭻﺑﻪﺑﺎﻻﯾﺎﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮﮐﯿـﺐﺧﻮﺑﯽاﯾﺠﺎدﺷﺪﮐﻪﺑﻌﺪاز ۲۰ ﺑﺎرﮐﭙﯽﮔﺮﻓﺘﻦازﻣﺘﻦﻫﻤﭽﻨﺎنﺧﻮاصﺧﻮدراﺣﻔﻆﻣﯽﮐﺮد .
اﻣﺎاﯾﻦروشﺧﻮاﻧﻨﺪهﻣﯽﺗﻮاﻧﺪﺑﺎاﺳﺘﻔﺎدهازاﺑﺰارﻫﺎیﺗﺸﺨﯿﺺﻓﺎﺻﻠﻪﺑﺒﯿﻨﺪ،ﯾﺎاﮔﺮﻗـﺴﻤﺘﯽ ازﻣﺘﻦراﮐﭙﯽﮐﻨﺪاﻃﻼﻋﺎتازدﺳﺖﻣﯽرود.
ﺑﻪﻫﺮﺣﺎلاﯾﻦروشﺑﺮایﻣﺘﻦﻫﺎی ﭼﺎﭘﯽﺧﻮباﺳﺖزﯾﺮاﺑﺮایﺗﻐﯿﯿﺮآنﻣـﺘﻦﺑﺎﯾـﺪscan ﺑﺸﻮد،دوﺑﺎرهﺧﻄﻮﻃﺶﺑﻪﺟﺎیدﯾﮕﺮاﻧﺘﻘﺎلﯾﺎﺑﺪودوﺑﺎرهﭼﺎپﺷﻮد ولی در متون دیجیتال با کپی برداری متن در فایلی دیگر تنظیمات اعمال شده ازبین خواهد رفت(مونیکا پاتل، ۲۰۱۲).

• • کدینگ شیفت کلمات^[۳۴]

دراﯾﻦروشپیام رﻣﺰﺑﻮﺳﯿﻠﻪﺟﺎﺑﺠﺎﯾﯽاﻓﻘﯽدرﺑﻌﻀﯽﮐﻠﻤﺎتﺑـﻪﻧﺤـﻮیﮐـﻪازﺣﺎﻟـﺖﻃﺒﯿﻌـﯽﺧﺎرجﻧﺸﻮدذﺧﯿﺮهﻣﯽﺷﻮد.
اﯾﻦروشراﻣﯽﺗﻮاندرﻓﺎﯾﻞهایﺣﺎویﻣﺘﻦوﺗﺼﻮﯾﺮاعمال کرد. ﺑﺮایاﻋﻤﺎلاﯾﻦروشﺗﻨﻬﺎﻣﺘﻨﯽﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮلاﺳﺖﮐﻪﮐﻠﻤﺎتآنﻣﻨﻈﻢﺑﺎﺷﺪ،ﯾﻌﻨﯽﯾﺎﺑـﻪﺳﻤﺖﭼﭗ،راﺳﺖﯾﺎوﺳﻂﻣﺘﻤﺎﯾﻞﺑﺎﺷﺪ .
ﺑﺮایﻣﺜﺎلﻣﯽﺗﻮانﺑﯿﺸﺘﺮوﮐﻤﺘﺮﯾﻦﻓﺎﺻﻠﻪﺑﯿﻦﮐﻠﻤﺎترادرﯾـﮏﺧـﻂﭘﯿـﺪاﮐـﺮدوﻓﺎﺻـﻠﻪﺑﯿﺸﺘﺮراﻣﻘﺪارﻣﻌﯿﻨﯽﮐﻢﮐﺮدوﻓﺎﺻﻠﻪﮐﻤﺘﺮراﺑﺎﻫﻤﺎنﻣﻘﺪارﻣﻌﯿﻦزﯾﺎدﮐـﺮد. ﺑـﺎاﯾـﻦروشﻃـﻮلﺧﻂﺣﻔﻆﻣﯽﺷﻮد .
این روش برای متن هایی مناسب است که فاصله بین کلمات مختلف است به دلیل اینکه تغییر فاصله بین کلمات تا یک خط را کامل کنند تقریبا معمول است. اما اگر کسی اطلاع داشته باشد میتواند متن را با متن میزبان اصلی مقایسه کرده و اطلاعات نهان نگاری شده را را بدست بیاورد. تصویر متن هم میتواند برای شناختن تغییر فاصله ها استفاده شود. اگرچه این روش خیلی زمان بر است احتمال بالایی از پیدا کردن اطلاعات پنهان شده در متن وجود دارد.تایپ مجدد یا استفاده از برنامه های OCR اطلاعات پنهان شده را از بین میبرد(پراساد وآلا، ۲۰۰۴).
۱-۱۶-۲-روش های معنایی^[۳۵]:
در این روش از هم معنی کلمات برای کلمات مشخص استفاده می شود که در نتیجه اطلاعات در متن پنهان میشوند.یک مزیت این روش حفاظت از اطلاعات در مقابل تایپ مجدد یا استفاده از برنامه های OCR است.اگرچه ممکن است معنی متنرا تاحدودی تغییر بدهد(زونرا جلیل وهمکاران،۲۰۱۰).
۱-۱۶-۳- روش محتوایی^[۳۶]:
در این روش متن میزبانجهت نهان نگاری پیام رمز ﺑﺎﻧﻘﻄﻪویا علائم دیگر نشانه گذاری میشود.
در روش محتوایی از آنجا که اطلاعات اضافی مانند نقطه، یا علائم خاص در متن اضافه می شود از نظر ظاهری متن میزبان با متن اصلی مغایرت خواهد داشت و اندازه فایل نیز بسته به تعداد کاراکترهای اضافی در متن افزایش مییابد که این تغییرات امکان تشخیص نهان نگاری را برای سارقان فراهم میآورد(زونرا جلیل وهمکاران،۲۰۱۰).
۱-۱۶-۴-مبتنی بر خصوصیات^[۳۷]:
دراﯾﻦروشﺑﻌﻀﯽازﺧﻮاصﻣﺘﻦ میزبانﺑﺎﺗﻮﺟﻪﺑـﻪپیام رمزﺗﻐﯿﯿﺮﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺑﺮایﻣﺜﺎلﻣﻤﮑﻦاﺳﺖﺑﺎﺗﻮﺟﻪﺑﻪپیام رمزوﺑﯿﺖﻫﺎﯾﯽﮐﻪﻣﯽﺧﻮاﻫﻨـﺪدرﻣـﺘﻦﺟﺎﺳﺎزیﺷﻮﻧﺪﺣﺮوفآﺧﺮﺑﻌﻀﯽازﺧﻂﻫﺎﮐﻪb , hﯾﺎ … ﻫﺴﺘﻨﺪﮐﻤﯽﺑﺎﻻﯾﺎﭘـﺎﯾﯿﻦﻣـﯽرودﯾـﺎﻃﻮلآنرازﯾﺎدﯾﺎﮐﻢﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﺑﺎاﯾﻦروشﻣﺘﻦاﺻـﻠﯽراﻣـﯽﺗـﻮانﺑـﺎاﺳـﺘﻔﺎدهازﻋﮑـﺲ ِﻣـﺘﻦﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪهﺑﺪونﻣﺘﻦﺟﺎﺳﺎزیﺷﺪهﯾﺎﺑﺎداﻧﺴﺘﻦاﻟﮕﻮرﯾﺘﻢﺟﺎﺳﺎزیﭘﯿﺪاﮐﺮد.
دراﯾﻦروشبه دلیلوﺟﻮدﻣﮑﺎنﻫﺎیزﯾﺎددرﻣﺘﻦﺑﺮایﺗﻐﯿﯿﺮﯾـﺎﻓﺘﻦﻣـﯽﺗـﻮاناﻃﻼﻋـﺎتزﯾﺎدیراﺟﺎﺳﺎزیﮐﺮددرﺣﺎﻟﯽﮐﻪاﺻﻼ ً ازﻧﻈﺮﺧﻮاﻧﻨﺪهﺑﻪآﻧﻬﺎﺗﻮﺟـﻪﻧﻤـﯽﺷـﻮد. ﺑـﺮایﺧﻨﺜـﯽﮐﺮدناﯾﻦروشﺑﻪراﺣﺘﯽﻣﯽﺗﻮانﺗﻤﺎﻣﯽﺣﺮوفرادرﯾﮏﻓﺎﺻﻠﻪﺛﺎﺑﺖﺑـﺎﺑﻘﯿـﻪﻗـﺮارداد،ﮔـﺎﻫﯽاوﻗﺎتاﯾﻦروشﺑﺎروش جابهجایی کلماتﺗﺮﮐﯿﺐﻣﯽﺷﻮدﺗﺎاﻟﮕﻮرﯾﺘﻢﻫﺎیﭘﯿﭽﯿﺪهﺗﺮیراﺑﺴﺎزد.
روش های دیگر نیز با بهره گرفتن از خصوصیات استاندارد کدگذاری متون دیجیتال ارائه شدهاند که با بهره گرفتن از درج کاراکترهای مخفی و بدون طول یونیکد در بین کلمات، پیام رمز نهان نگاری می شود (دیویدجکومو و گورای شرما، ۲۰۰۸).
ﻓﺼﻞدوم :
مروری بر ادبیات و پیشینه تحقـیـق
انسان به گونه ای آفریده شده که اگر آتش جانش شعله ور شود، همه غیر ممکن ها را از سر راه برمی دارد.
«ژان لافونتن»

• آراء و نظرات خبرگان

• بررسی مشخصه های انتخاب ممکن

از انواع تکنیکهای مدیریت عمومی برای تعیین مشخصه های روش های مختلف طرح ریزی جریانهای کاری استفاده می شود. از جمله این تکنیک ها میتوان به تکنیکهای یورش فکری و نیز بکارگیری خلاقیت و نوآوری اشاره کرد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

• الگوها

اگر چه پروژه های IT از یکتائی ویژه ای برخوردارند، اما اغلب آنها از برخی خصوصیات و جهات با یکدیگر مشابهت دارند. لذا استفاده از تعاریف مربوط به اختیارات، مسئولیتها و ارتباطات سایر پروژه ها بعنوان الگو، کمک مؤثری در تسریع طرح ریزی جریان های کاری دارد.

• روشها و رویه های کاری

در اغلب پروژه های IT خط مشی ها، روشها و رویه های خاصی وجود دارد که میتواند در طرح ریزی جریانهای کاری مؤثر باشد.

• تئوریهای سازمانی

اصول، ادبیات و تئوری های سازمانی نیز در نحوه ایجاد ساختار مناسب برای طرح ریزی جریانهای کاری اهمیت دارد.

• معماری اطلاعات سازمان

معماری اطلاعات (Information Architecture) که به عنوان معماری سازمانی فناوری اطلاعی (Information Technology Enterprise Architecture) یا به اختصار معماری سازمانی (Enterprise Architecture) نیز شناخته می شود، رهیافتی است. برای فراهم آوردن یک چارچوب سازمانی برای هماهنگ کردن و همسو سازی کلیه فعالیت ها و عناصر فناوری اطلاعاتی (IT) در درون یک سازمان از جمله این معماری ها میتوان به چارچوب معماری زکمن و چارچوب معماری FEAF Version 1.1 اشاره کرد.
۲-۲-۳- نتایج حاصل از طرح ریزی جریانهای کاری

• برنامه گذار پروژه

این برنامه، با توجه به نوع معماری سازمانی و بر اساس پتانسیلهای موجود، در کلیه بخش ها اعم از نیروی انسانی،‌ فنی، مالی و پشتیبانی تهیه می شود تا به عنوان پیش برنامه بر فرایند کارگروهی مورد توجه قرار گیرد تا نحوه رسیدن از وضع موجود به وضع مطلوب را نشان دهد. در واقع برنامه گذار پروژه، مدرک رسمی و تائید شده برای استفاده در مدیریت کنترل عملیات پروژه می باشد. این برنامه می بایستی به نحو مقتضی بین دست اندرکاران مختلف توزیع شود. بطوریکه کلیه مجریان در سطوح مختلف به اندازه کافی از آن اطلاع حاصل نمایند.

• مستندات تفصیلی

مجموعه اسناد، مدارک و مستندات تفصیلی برای تفسیر و تأئید مشخصه های برنامه گذار پروژه و شامل موارد زیر است :

• نتایج حاصل از سایر فرایند های برنامه ریزی که بنا به تشخیص در برنامه گذار پروژه ملحوظ نشده است.

• اطلاعات، مدارک و مستنداتی که به موازات تدوین برنامه گذار پروژه تهیه شده اند.

• مدارک و مستندات فنی مورد استفاده در تهیه برنامه گذار پروژه.

• مدارک استناد متناسب با اجرای پروژه

• مشخصات برنامه ریزی های اولیه و نتایج حاصل از اجرای آنها.

کلیه مستندات، مدارک و سوابق می بایستی به روش مناسب طبقه بندی و در مکان مناسبی نگهداری شوند تا در حین اجرای پروژه، در صورت لزوم مورد استفاده قرار گیرند.

• شناسائی رویدادهای بالقوه مخاطره آمیز

از مهمترین مشکلات پروژه های IT، عدم توجه کافی به ریسک های موجود در این نوع پروژه ها میباشد که می تواند دارای نتایج مثبت یا منفی بر روی نتایج پروژه باشد. این ریسک ها باید قبل از شروع کار گروهی شناسائی گردند.
۲-۳- فرایند کار گروهی
با توجه به اینکه در پروژه های IT متخصصین مختلفی از جمله برنامه نویسان، مهندسان،‌تکنسینها و… وجود دارند، لذا استفاده موثر از این نیروها اجتناب ناپذیر می باشد. فرایند کار گروهی، فرآیندی است که با بکارگیری نیروی انسانی مورد نیاز (بصورت گروهی) و واگذاری مسئولیت برای انجام فعالیت های پروژه، این مهم را به انجام می رساند.
۲-۳- ۱- ورودی های لازم برای کارگروهی

• برنامه گذار پروژه

• ساختار شکست کار

• مشخصات کارکنان

مشخصات کل کارکنان پروژه بهمراه اطلاعات مهارت های فردی و گروهی آنان از ورودی های لازم برای کار گروهی است.

الف- اگر حجم نمونه کم است، هر دو آزمون نتایج یکسانی دارند.
ب- اگر حجم نمونه بیشتر از ۲۰۰۰ است، آزمون کلموگروف – اسمیرنوف مناسب تر از آزمون شاپیرو – ویلک است.

آزمون توزیع نرمال داده ها

Kolmogorov-Smirnova

Shapiro-Wilk

Statistic

df

Sig.

Statistic

df

Sig.

بهای تمام شده

۰٫۳۷۴

۱۲

۰٫۰۰۰

۰٫۶۷۱

۱۲

۰٫۰۰۰

1. 1. Lilliefors Significance Correction

جدول ۴-۱۷ محاسبه توزیع نرمال متغیر بهای تمام شده
معمولا چنانچه سطح معنی داری در این دو آزمون که در این جدول با Sig نمایش داده شده است بیشتر از ۵% باشد، می توان داده ها را با اطمینان بالایی نرمال فرض کرد در غیر اینصورت نمی توان توزیع داده ها را نرمال دانست. با توجه به جدول فوق و مقادیر سطح معنی دار Sig که در هر دو آزمون کلموگروف – اسمیرنوف و آزمون شاپیرو – ویلک کمتر از ۵% شده است در نتیجه فرض نرمال بودن توزیع متغیر بهای تمام شده رد می شود و به عبارتی همان گونه که در تحلیل توصیفی پیش بینی کرده بودیم، توزیع داده های این متغیر نرمال نیست. نمودار ساق و برگ و نمودار جعبه ای در زیر این موضوع را تایید می کند.

۴-۱۸نمودار های تحلیلی اکتشافی داده ها (Explore Plots)

زمانی که توزیع یک متغیر مهم است، بهتر است که توزیع متغیر همراه با یک نمودار نشاد داده شود. نمودار های مورد استفاده برای این منظور، نمودار ساقه و برگ (Stem and leaf)، نمودار جعبه ای (Boxplot)، و هیستوگرام می باشند که هر سه ی آن ها اغلب برای نمایش توزیع یک متغییر کمی استفاده می شوند.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

برای بررسی و مشاهده ی شکل توزیع یک متغییر، نمودارهای فوق را معرفی می کنیم. برای بررسی توزیع ها از روی نمودارها، به عبارتی دیگر برای فهمیدن چگونگی توزیع مقادیر داده ها، می توانید از روی مقادیر انتهایی، صدک ها یا چارک ها و محل هایی که داده های بیشتری تجمع کرده اند، ارزیابی کنید.

۴-۱۹نمودار های جعبه ای

قبل از آن که در مورد گزینه های قسمت Boxplots ار کادر گفتگوی کلید Plots توضیح دهیم، شکل یک نمودار جعبه ای را به طور کلی شرح می دهیم.یک نمودار جعبه ای برای یک گروه جعبه ای است که ضلع پایین آن نماینده ی صدک ۲۵(چارک اول) و ضلع بالایی آن نماینده صدک ۷۵( چارک سوم ) باشد. طول عمودی جعبه، نشان دهنده ی دامنه ی بین چارکی (interquartile) می باشد. خط داخلی جعبه نشان دهنده ی میانه (Median) است. توجه کنید که پهنای جعبه نشان دهنده ی هیچ چیز نمی باشد بلکه تنها مقیاس معنی دار در نمودار جعبه ای، مقیاس عمودی است و تمامی مقادیر در این مقیاس نشان داده می شوند. میانه توسط خطی درون نمودار جعبه ای (در عرض) نمایش داده می شود که روی آن می توانیم محل تجمع داده ها را به دست آوریم. از روی طول جعبه می توانیم ببینیم که چقدر داده ها از هم اختلاف دارند(پراکندگی)، اگر میانه در وسط جعبه قرار نداشته باشد می تواند نشان دهنده ی آن باشد که داده ها قرینه نیستند. اگر میانه به سمت پایین جعبه متمایل باشد نشان دهنده ی آن است که دم داده ها به سمت مقادیر بیشتر است که به آن چولگی مثبت می گویند(یعنی تعداد زیادی از داده ها در ابتدای مقیاس پراکنده شده اند). اگر میانه به سمت بالای جعبه متمایل باشد نشان دهنده ی آن است که دم داده ها به سمت مقادیر کمتر است که به آن چولگی منفی می گویند(بایزیدی، اولادی و عباسی ،۱۳۹۱،ص۶۲).
کشیدگی یک متغیر، ضخامت ناحیه دم یک توزیع (فراوانی نسبی داده های واقع در دو کرانه ) را نشان می دهد.
خطوطی که در بالا و پایین جعبه به سمت جعبه کشیده شده اند ویسکر (Whisker) نام دارند( کوچک ترین و بزرگ ترین نقاطی است که فاصله ی آن ها از پایین یا بالای جعبه کمتر از یک و نیم برابر طول جعبه است).
داده هایی که خارج از محدوده ی ویسکر قرار می گیرند، داده های پرت(outliers)، (مقادیری که فاصله ی آن ها از بالا یا پایین جعبه کمتر از سه برابر طول جعبه است) نام دارند. مقادیری که فاصله ی آن ها از بالا یا پایین جعبه بیش از سه برابر طول جعبه باشد را مقادیر انتهایی (Extreme)می نامند.
گزینه های قسمت Boxplots در کادر گفتگوی Explore:plots به شما امکان می دهند نحوه ی نمایش چند نمودار جعبه ای را با هم مشخص نمایید و یا آن ها را غیر فعال کنید، گزینه ها عبارتند از:
Factor levels together(سطوح فاکتور با هم): این گزینه را هنگامی انتخاب کنید که می خواهید توزیع ها را در سطوح فاکتورها با هم مقایسه کنید.
Dependents together( متغیر های وابسته با هم): این گزینه را زمانی انتخاب کنید که می خواهید توزیع های متغیر ها وابسته را درون هر سطح فاکتور با هم مقایسه کنید، آن گاه توزیع های چند متغیر وابسته را در یک نمودار ملاحظه خواهید کرد.
None: این گزینه از ایجاد نمودار های جعبه ای جلو گیری می کند (ابراهیم بایزیدی و دیگران، ص ۶۲ و۶۳ ).

۴-۲۰نمودار های توزیع نرمال

قسمت Desciptives از کادر گفتگوی Explore:plots دو نمودار ساقه و برگ (Stem and leaf) و هیستوگرام(Histogram) را در اختیار شما قرار داده است که می توانید با آن ها به ارزیابی توزیع متغیر ها بپردازید. ابتدا نمودار هیستوگرام و سپس نمودار ساقه و برگ را معرفی می کنیم.

۴-۲۱هیستوگرام

اگر یک متغیر تعداد داده های زیادی داشته باشد(برای مثال متغیر کمی وزن را در نظر بگیرید) نمایش گرافیکی تمام داده ها برای ارائه فراوانی های آن ها، نیاز به جای زیادی دارد و نمی تواند توصیف خوبی ارائه کند.(برای مشاهده ی فراوانی های مربوط به یک متغیر کیفی که دارای تعداد مقادیر زیادی نیست مثل متغیرq₁ با ۵ مقدار، نمودار ستونی (Bar chart) به کار می بریم که دران محور افقی نشان دهنده ی سطوح متغیرq₁ و ارتفاع ستون های عمودی نمایان گر فراوانی سطوح مربوط به آنهاست).
روند هیستوگرام برای نمایش چنین متغیر هایی مقادیر آن ها را رده بندی می کند و سپس توزیع فراوانی رده ها را به صورت نموداری ارائه می کند( یک رده عبارت از فاصله ای از مقادیر است که با نقطه میانی آن فاصله شناخته می شودمثلا رده ی ۱۲ تا ۱۶ در متغیر میانگین نمرات فاصله ای است که افراد با میانگین های ۱۲ تا ۱۶ را در بر می گیرد و نقطه میانی آن ۱۴ می باشد). یک هیستوگرام، رده ها را در محور افقی نشان می دهد و محور عمودی نمایانگر فراوانی آن هاست. محور افقی هیستوگرام به گونه ای انتخاب می شود تا بتوان تمامی نمونه ها را نشان داد.با برازش منحنی نرمال درنمودار هیستوگرام می توان به صورت چشمی توزیع فراوانی داده ها را با توزیع نرمال مقایسه نمود(بایزیدی، اولادی و عباسی ،۱۳۹۱،ص ۶۴).

اگر بخواهیم درصدی را برای آغاز تحول در سال دوم جنگ در جبهه های نبرد در نظر بگیریم، سهم ورود سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عرصه جنگ چه میزان است؟ آیا علل ناکامی ایران در عملیات های چهارگانه سال ۱۳۵۹، عدم حضور سپاه در آنها بود؟

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

برای پاسخ به این سوال اولا باید نگاهی اجمالی داشته باشیم به دوران ریاست جمهوری آقای بنی صدر، یعنی زمانی که جنگ شروع شده است. وقتی که جنگ شروع شد ماموریت ذاتی ارتش دفاع از مرزهای کشور بود، اما ماموریت ذاتی سپاه دفاع از مرزهای کشور نبود، امروز هم بعد از گذشت سالیان متمادی همچنان ماموریت ذاتی ارتش دفاع از مرزهاست ولی سپاه تنها یکی از ماموریت هایش دفاع از مرزها است. در آن زمان شرایط امنیتی کشور طوری بود که سپاه بیشتر به حفظ ثبات درون کشور می اندیشید و درحالی که حفظ ثبات کشور مهم ترین ماموریت سپاه بود، به میدان جنگ هم وارد شده بود.
پیش از هجوم سراسری ارتش متجاوز عراق به مرزهای ایران، سپاه با ضدانقلاب مسلح که کردستان را تحت تسلط در آورده بود می جنگید. یعنی در حالی که در خوزستان و گنبد و سیستان وبلوچستان درپی برقراری امنیت بود، در کردستان، سازمان رزم سپاه درحال شکل گیری بود. لذا هنگامی که جنگ آغاز شد، پتانسیل نظامی سازمان یافته سپاه در کردستان، از آمادگی نسبی برای ورود به جنگ برخوردار بود. این توانمندی نظامی همه ی توان
سپاه محسوب نمی شد. بلکه درصد کمی از توان سپاه مبدل به سازمان رزم شده و درگیر جنگ کردستان شده بود. همچنین ذکر این نکته لازم است که سازمان رزم سپاه برای نبرد با ضدانقلاب، چندان مناسب برای جنگ با ارتش مجهز عراق نبود و نیز هنگام شروع تجاوزسراسری ارتش عراق، آرامش کامل در کردستان برقرارنشده بود و بلکه تا سالهای پایانی جنگ ضرورت حضور سپاه در کردستان برای حفظ آرامش به دست آمده آشکار بود و لذا انتقال یگانهای رزمی سپاه از کردستان به جبهه مقابل عراق کاری نبود که به فوریت قابل اجرا باشد. با این وجود ابتدا بخش های کوچکی از سازمان رزم شکل گرفته سپاه در کردستان به جبهه جنگ با عراق اعزام شد. اما از آنجایی که تشکیلات سپاه انعطاف سازمانی فراوانی داشت، بلافاصله پس از تهاجم ارتش عراق، سازمانهای دفاعی محلی شکل گرفت و ظرفیت جذب پاسداران و نیروهای مردمی سایر مناطق را ایجاد کرد و بدین ترتیب سازمانی نظامی که می توان از آنها به عنوان هسته های مقاومت نامبرد شکل یافت.
در واقع ترکیبی از پتانسیل سازمانی یا بهتر بگوییم پتانسیل ناشی از انگیزهای عاشورایی که در افراد متجلی بود، باعث تشکیل هسته های مقاومت شد. از طرفی سپاه خوزستان(که به سپاه منطقه ۸ معروف بود) و سپاه باختران (کرمانشاه) و ایلام (که به سپاه منطقه ۷ کد گذاری شده بود) مستقیما با ارتش عراق درگیر جنگ شده و شُعب سپاه منطقه۸ در دزفول، شوش، سوسنگرد، خرمشهر و آبادان عملا درگیر جنگ شده بودند. همچنین شُعب سپاه منطقه۷ در مهران، میمک، قصرشیرین، سرپل ذهاب و گیلانغرب نیز بعد از یک هفته مقاومت در نقاط مرزی، در خطوط دفاعی مقابل ارتش عراق درکنار ارتش ایران در مقابل دشمن صف آرایی کرده بودند. که مقاومت خرمشهر پاسداران نماد بارز آن صف آرایی است.
بدین ترتیب نقطه آغاز شکل گیری هسته های مقاومت را باید قبل از شروع جنگ دانست. یعنی در روزهای قبل از آغاز رسمی جنگ که ارتش عراق به برخی از نقاط مهم نوار مرزی ایران تعرض کرده بود، موجبات شکل گیری هسته های مقاومت را به وجود آورد. این عوامل زمینه ای برای جذب نیروهای مردمی که عمدتا پاسدارانی بودند که بدون فراخوان سازمانی عازم جبهه های نبرد شده بودند و لذا سازمان یافته به جبهه ها وارد نمی شدند، بلکه جبهه ها زمینه ساز و بستر سازمان یافتگی شان می شد.
یعنی باید گفت: سپاه که ماموریت ذاتی خود را حفظ امنیت داخلی می دانست، به کمک ارتش که تنها وظیفه اش دفاع از مرزهای کشور است قرارگرفت. و درحالی که سپاه به عنوان مولود انقلاب نگران وضعیت جنگ بود، بار مسئولیت مقابله با ارتش عراق بردوش ارتش قرارداشت.
در این شرایط طبیعی بود که فرماندهی کل قوا یعنی بنی صدر ارتش ج.ا.ا را نیروی مقابل با ارتش متجاوز عراق بداند. اگر بخواهیم از او انتقاد کنیم باید بگوییم که چرا بنی صدر نمی دانست که توان ارتش ج.ا.ا برای مقابله با تهاجم عراق کافی نیست؟ این انتقاد وارد است، هرچند که بی پاسخ نیست. بنی صدر فردی نظامی نبود و هیچگونه تجربه نظامی گری هم نداشت. به تازگی به ریاست جمهوری رسیده بود و فرماندهی کل قوا بر روی دوشش بود. پاسخ دیگر به کارگیری اندیشه های نظاامی مرسوم بود. یعنی اگر تاکتیک های نظامی بکارگرفته شده ناکارآمد بوده، نباید بنی صدر را مقصر دانست. اساسا او تاکتیکی را به ارتش تحمیل نمی کرد. برای مثال در عملیات هویزه بنی صدر به فرماندهان ارتش می گفت: من از طرف افکار عمومی تحت فشارم، باید فورا عملیات کنید. اما نمی گوید برای اجرای عملیات چه تاکتیک و سازمانی را بکارگیری کنید. نحوه چگونه عملیات کردن را بر عهده ارتش می گذارد. ارتش نیز بر اساس تاکتیک ها، آموزه ها و آموزش هایی که قبلا دیده است دست به عملیات می زند. در حالی که بکارگیری آن روش ها، که تجربه شده هم بود و از اصولی برخوردار بود که به روش های کلاسیک شهرت داشت. اما در آن شرایط به کارگیری روش های کلاسیک به دو علت جایز نبود: اول اینکه روش های کلاسیک و مباحث مراکز عالی آموزش نظامی ایران برای دشمن، روشی شناخته شده بود. یعنی دشمن می دانست که با چه توانی و چه نیرویی و با چه تاکتیک هایی روبرو خواهد شد و روش های شناخته شده، بجای اینکه نقطه قوت ما محسوب شود، به نقطه قوت ارتش عراق و نقطه ضعف نیروهای خودی مبدل می شد. نقص دوم عبارت از این بود که طبق آموخته های کلاسیک آن روز، توان نیروی تک کننده باید سه برابر توان نیروی دشمن باشد و حال آنکه ارتش ما به جهت خطاهای محمدرضاشاه – و هزینه کردن ارتش برای حفظ حکومت پهلوی در دوران انقلاب، دراثر مقابله با مردم- هم آسیب اجتماعی دیده بود و هم سازمانش آسیب فروانی دیده بود. ضمن اینکه بخشی وسیعی از ارتش در جنگ با ضدانقلاب در کردستان درگیر بود. لذا قابل پیش بینی بود که این ارتش نمی توانست با اتکا به آموخته هایش و با اتکای صرف به سازمانش، کاری را از پیش ببرد.
پس در اینجا به دو نکته اساسی اشاره شد: یکی طرح های ارتش جمهوری اسلامی برای ارتش عراق کاملا شناخته شده بود و دوم آنکه ارتش ایران، برای اجرایی کردن طرح هایش، امکانات لازم را نداشت.
لذا برخی خطاهای به وقوع پیوسته در چهار عملیات بزرگ ۴ ماه اول جنگ نمی تواند صرفا متوجه بنی صدر باشد. او بیش از آنکه نظامی باشد سابقه سیاسی، اجتماعی و انقلابی داشت. اما این سابقه سیاسی ، اجتماعی باعث نشد برای تقویت ارتش به نیروهای مردمی متکی شود.
نه اینکه نیروهای مردمی را بکار نگرفت، بلکه به کار گرفت. اتفاقا پاسدارن در هر چهار عملیات مهم دوران بنی صدر حضور داشتند. منتها روش بکارگیری نیروهای مردمی و جایگاهی را که برای سپاه قائل بود، آن چیزی که باید باشد نبود.
ذهن شما را به سمت عملیات های موفق بعد از بنی صدر سوق می دهم. اگر مشاهده کرده باشید خواهید دید که در عملیات های بعد از بنی صدر، سپاه موقعیت تعریف شده و کاربردی برای ارتش مشخص می کرده بود. درحالی که رهبری استراتژیک و مدیریت صحنه را سپاه خود برعهده داشت. اما در دوران بنی صدر برعکس بود. ارتش حاکمیت صحنه جنگ را بر عهده داشت و موقعیت مقبولی را برای سپاه تعیین نکرده بود.
ضمن اینکه یادمان باشد سپاه قبل از بنی صدر هنوز به این باور نرسیده بود که بتواند جنگ را مدیریت کند. وظیفه ای هم نداشت و نبود تجربه هم مزید علت شده بود. بلکه ذاتا دارای توانمندی لازم برای تغییر صحنه نبرد بود و نقش معترض را هم ایفا می کرد. چون همان حداقل هایی را که توقع داشت، بنی صدر به سپاه در صحنه جنگ نمی داد. چه بسا اگر بنی صدر سپاه را بیشتر به بازی می گرفت، سپاه هم سازم ان رزمش را همان زمان توسعه می داد. نیروهای سپاه یک عملیات کوچک در ۲۶ اسفند ۱۳۵۹ در سوسنگرد به نام امام مهدی ( عج ) انجام داد که استعداد آن در حد یک گردان بود. این عملیات بعد از شکست چهار عملیات بنی صدر است و در شرایطی است که هیئت صلح کنفرانس اسلامی به تهران آمده و بوی صلح تحمیلی در کشور به مشام می رسید و سپاه از ارتش و بنی صدر ناامید شده بود، با یک گردان بدون بهره گیری ارتش، دست به انجام عملیات مستقلی می زند که تنها از توپخانه ارتش بهره می برد، قصدش هم نه تثبیت منطقه بلکه فقط عملیات ایذایی و تخریب دشمن است. همین عملیات نقطه عطفی در جنگ محسوب می شود. عملیات امام مهدی ( عج ) نقطه خود باوری سپاه است. شهید حسن باقری بعد از این عملیات به شهید بهشتی می گوید که ما باید استراتژی خود در جنگ بازنگری کنیم. علی ای حال یک پتانسیل نهفته ای در امثال شهید حسن باقری وجود داشته که خود هم از آن خبر نداشته است و این استعدادها کم کم شکوفا شد. برای مثال عملیات فرماندهی کل قوا که شب عزل بنی صدر انجام شد، نامش چیز دیگری بود. فرماندهی عملیات در حین عزیمت نیروهایش به خط، از خبر عزل بنی صدر مطلع شده و به همین سبب برای عملیات نام ” فرماندهی کل قوا؛ خمینی روحخدا” را بر می گزینند تا به صورت غیرمستقیم به امام پیام دهند که ما جنگ را با نبودن بنی صدر هم میتوانیم ادامه بدهیم.
پژوهشگر: آیا بنی صدر احتمال عزل خود از فرماندهی کل قوا را میداد؟
بله. قبل از اینکه بنی صدر سقوط کند مسئولان را تهدید می کرده است. از جمله آن تهدیدها این بود اگر مرا عزل کنید دشمن حمله خواهد کرد و آبادان را به تصرف خویش خواهد درآورد. اگر بیشتر دقت کنیم می بینیم که این حرف صرفا یک بلوف سیاسی نبوده چون در همان ایام صدام هم به منطقه عمومی آبادان سرکشی کرده و از شرق کارون دیدن می کند تا تصرف آبادان را بررسی کند. اما فرماندهان ارتش عراق تصرف آبادان را ممکن نمی بینند.
همچنین – اگر اشتباه نکنم- شبیه همین تهدید را در گفتگوی یاسرعرفات با مسئولین نظام هم وجود داشته و عرفات هم ازقصد ارتش عراق برای اشغال عراق خبر می دهد.
در ادامه بحث اول باید بگویم که جالب تر آن است که وقتی شهید رجایی قصد کاندیداتوری برای انتخابات ریاست جمهوری را داشت. در جلسه ای با بچه های سپاه می گوید: که اگر شما می توانید صحنه جنگ را مدیریت کنید من کاندیدا بشوم؟ من از جنگ سررشته ای ندارم و اگر نباشید مجبورم پای میز مذاکره بروم. و سپاه به رجایی اطمینان می دهد ما پای جنگ ایستاده ایم
یک گام قبل تر هم، سپاه با اجرای عملیات فرماندهی کل قوا، آمادگی خود برای مدیریت صحنه جنگ را به نمایشی میگذارد، اینها همگی زاییده شرایط است. یعنی شرایط باعث می شود که سپاه خود را برای فرماندهی جنگ آماده کند.
اما یک موضوع ناگفته در این ارتباط وجود دارد. همگان از عدم بکارگیری سپاه در جنگ توسط بنی صدر سخن می گویند. اما درباره چرایی آن نگاهشان همه جانبه نیست.
مثلا به وضعیت یارکشی سیاسی بعد از انتخاب ریاست بنی صدر اشاره نمیشود و گفته نمی شود که چون سپاه درجناح مقابل بنی صدر قرار داشت، واکنش بنی صدر هم در بی توجهی به سپاه موثر بود.
سپاه و حزب جمهوری اسلامی یک جناح و بنی صدر و هم پیمانانش در طرف دیگر مقابل هم قرار داشت. در این میان هم بنی صدر در مقابل نیروهای سپاه، ارتش یارخود محسوب می کرد.
امام خمینی در بهار سال ۱۳۶۰ طی تدبیری که به موجب آن کسی حق نداشته باشد مباحث سیاسی را به پادگان ها بکشاند، مانع از ورود ارتش به یارکشی های سیاسی شد. مصداق صحبت های امام، سخنرانی افراد غیرنظامی در پادگانها بود. امام در واقع سیاسیون را از یارکشی در بین نظامی ها بر حذر می داشت.
البته این علت بسیار مهم است ولی کسی در مورد آن حرف نمی زند. یک علت استفاده نکردن بنی صدر از سپاه به جهت تقابل سیاسی سپاه با بنی صدر بود و ، بخشی هم به خاطر این بود که در اندیشه های نظامی ارتش، سپاه جایگاهی نداشت. در این برهه سپاه در صحنه اجتماعی- سیاسی کشور علیه بنی صدر فعالیت داشت و پمپاژ خبر می کرد و مدام با بنی صدر درگیر بود. البته مقصودم مبرّا دانستن بنی صدر نیست. اما یک روی واقعیت این است. سپاه به صراحت علیه بنی صدر موضع مخالف داشت. بنی صدر هم درصحنه جنگ جایگاهی برای سپاه قائل نبود. چه بسا بنی صدرهم اگر وارد یارکشی منفی نمی شد و با مجاهدین خلق و قاسملو؛ رئیس حزب دموکرات پیمان نمی بست، فرمانده کل قوا می ماند و وضعیت جنگ بهتر می شد.
اما نکته دیگری نیز وجود دارد؛ عناصر شهیر سپاه که از – نه افکار عمومی سپاه – از جاهای مختلف دورهم جمع شده بودند. از جمله آنها نیروهای مبارز قبل از انقلاب بودند که در فلسطین آموزش دیده بودند. این افراد گرایشات نظامیشان بر گرایشات سیاسی شان مُرجّح بود. از جمله این افراد آقای ابوشریف بود. بنی صدر قصد داشت او را به فرماندهی سپاه منصوب کند، اما بدنه و افکار عمومی سپاه که گرایش نظامی او را بیش از سایر گرایشات وی تلقی می کرد، وی را نمی پسندید. بنی صدر فرمانده کل قوا بود ولذا از نظر حقوقی حق بنی صدر بود که فرمانده سپاه را منصوب کند. اما از نظر حقیقی بچه های سپاه که رروحیه نظامی گری را نمی پسندیدند، تمایلی به قبول فرماندهی ابوشریف نداشتند. چه بسا اگر ابوشریف فرمانده سپاه شده بود بنی صدرهم از نیروهای سپاه بیشتر در جنگ استفاده می کرد.
نکته ای دیگر؛ درعملیات هویزه تجربه ناخوانده به دست آمده بود. در آن عملیات معلوم گردید که قدرت خط شکنی سپاه مثال زدنی است. اما این تجربه با ارزش استنتاج و ادراک نشد و چه بسا نتایج تاسف بار چهار عملیات ناکام چهار ماه آغاز جنگ مورد نقد و بررسی علمی قرار می گرفت و نقد و بررسی آن – فارغ از تاثیرپذیرایی افکارعمومی – در اتاق های فکر صورت می گرفت و دستخوش نگاه های جناحی واقع نمی شد، دستاوردهای مثبت نبرد هویزه، دریچه های برون رفت از بن بست در جنگ را – که درپی ناکامی در۴ عملیات بزرگ به دست آمده بود – به رروی فرماندهان وقت می گشود.
عملیات امام مهدی ( عج ) در ۲۶ اسفند ۱۳۵۹ نقطه خود باوری سپاه بود. اما حوادث بعد از آن عملیات – که جرقه خروج جنگ از بن بست محسوب می شود- نشان می دهد که تنها سپاه نیست که رشد کرده و به خود باوری رسیده و دریچه های خروج از بن بست جنگ درحال گشوده شدن است، بلکه دیدگاه بنی صدر هم در بهره برداری ازسپاه در صحنه نبرد رشد کرده و به این نکته رسیده که باید از نیروهای سپاه در عملیات ها استفاده کند. به همین سبب در عملیات تپه های الله اکبر که در اواخر اردیبهشت ماه سال ۱۳۶۰ انجام شد، ترکیبی از نیروهای سپاه و ارتش بکارگرفته شد و به موفقیت عملیات انجامید. در آن عملیات بنی صدر فرماندهی قرارگاه مرکزی را به فرمانده لشکر ۹۲ زرهی ارتش؛ مسعود فردنیاکی و جانشینی قرارگاه را به پاسدار شهیر؛ سید رحیم صفوی سپرد.
در تمامی محورهای پیش بینی شده در طرح عملیات، پاسداران و نیروهای مردمی ستاد جنگ های نامنظم شهید چمران نقش آفرینان اصلی بودند.
در حقیقت، دربطن جنگ تحول مثبت شروع شده بود؛ در زمانی که پیشنهادات بنی صدر برای انتصاب فرمانده جدید سپاه، مورد تایید شورای مرکزی سپاه واقع نمی شد، یکی ازنامزدهای بنی صدر برای فرماندهی کل سپاه، رحیم صفوی بود. اما شورای مرکزی سپاه زیر بار نمی رفت و در نهایت توافق شد که بنی صدر، مرتضی رضایی را که از نزدیکان ابوشریف بود به فرماندهی برگزیند و شهید یوسف کلاهدوز را که مورد تایید شورای مرکزی سپاه بود، عملا تمام امور را بدست گیرد.
موقعیت نظامی در تپه های الله اکبر به عنوان قدرت پدافندی عراق خیلی مهم تر از عملیات جاده ماهشهر بود. در عملیات جاده ماهشهر هنوز ارتش عراق شکل پدافندی نگرفته بود، اما در تپه های الله اکبر از پدافند مستحکمی برخودار بودند. حتی نقل قول از فرمانده لشکر ۹۲ هست که میگوید عبور از این موانع برای ما یک شاهکار بود.صحبت فرمانده لشکر ۹۲ به این معنی است که همزمان با فرماندهی بنی صدر جنگ در حال تحول است و دارد از پوسته خود خارج می شود. هم از لحاظ ساختار، هم از لحاظ ایده، هم از لحاظ ترکیب نیروها در این عملیات شاهد تحول هستیم. ولی دیگر فرصت از دست رفته بود؛ درگیری های جناح های داخلی بین دولت و مجلس به اوج خود رسیده بود و پیروزی در برابر جناح رقیب، در صدر دغدغه های بنی صدر قرار گفته بود.
رحیم صفوی در عملیات تپه های الله اکبر با بنی صدر هماهنگ شده بود. اما همین شخصیت چند روز بعد فرمانده عملیاتی است به نام “عملیات فرمانده کل قوا” که پیام مشخص اش آمادگی سپاه برای تداوم صحنه جنگ پس از عزل بنی صدر است.
این کلاف پیچیده ای است که شاخص ترین چهره ی آن بنی صدر است. امام تلاش فراوانی کرد تا بنی صدر را از مجاهدین خلق جدا کند. اما به گوش بنی صدر نمی رفت. اگر واقعا بنی صدر حساب خود را از مجاهدین جدا کرده بود، امام با عزل و عدم کفایت او موافقت نمی کرد. همچنان که نقل قولی از امام وجود دارد که میگویند دوست نداشتم اولین دوره ریاست جمهوری ما به اینجا منجر بشود.
در این بین نیروهای سپاه نیز با بنی صدر درگیر هستند. من اصلا معتقد به این نیستم که نیروهای سپاه خط امام بودند. ما جناح مقابل لیبرال ها بودیم اما خط امام نبودیم. چون امام همواره ما را به خویشتن داری دعوت می کرد و ما تاب تحمل بنی صدر را نداشتیم. این یکی از خلط های تاریخی است که اتفاق افتاده است. امام باز کردن گره مشکلات شورای سه نفره ای را برای رفع حل اختلاف تشکیل داد. اگر ما خط امام بودیم پس چرا امام یک شورای سه نفره تشکیل میدهد؟ اینجا امام بسیار مظلوم واقع شده است. شهید بهشتی با تمام عظمت خود که بسیار شخصیت مهم و خویشتندار بود سردمدار جریانی شده بود که بدنه اش به هیچ وجه خویشتنداری نمی کرد. پاسدارن که خواستگاه اجتماعی شان غیرقابل تفکیک از مردم واندیشه ی شان تنیده در افکارعمومی بود، بر اساس تز ” از کوزه هرآن برون طراود کهدر اوست” بدون برنامه ریزی قبلی، مرتب علیه بنی صدر موضع گیری می کردند.
بولتن تحلیلی دفتر سیاسی سپاه در کل کشور پخش می شد و تمام انجمن های اسلامی از این بولتن خط می گرفتند. البته بنی صدر طرفداران کمی نداشت. او از حدود ۷۵% اراء انتخابات ریاست جمهوری برخوردار بود. اما از حادثه ۱۴ اسفند ۱۳۵۹ که تجلی خشونت آمیز پیوند وی با سازمان مجاهدین خلق بود و نشان می داد که او درصدد بهره برداری از تشکیلات شبه نظامی مجاهدین خلق برای حذف رقیب داخلی است، به مرور حمایت های مردمی اش تضعیف شد و اعلام فاز نظامی مجاهدین خلق در ۳۰خرداد ۱۳۶۰، تحت عنوان حمایت از بنی صدر؛ رئیس جمهور عزل شده، و انفجار ۷ تیر ۱۳۶۰ وشهادت ۷۲ نفر ازمسئولین کشور و نیز ترورهای روزانه مردم کوچه و بازار، همه حامیانش را از دست داد؛ از جمله جامعه روحانیت مبارز که از جمله حامیان وی در انتخابات اول ریاست جمهوری بودند، از رفتار وی بیزار شدند.
پس دوران بنی صدر را به دو دوره می توان تقسیم کرد. دوره ای که بنی صدر در چارچوب افکار آموزه های ارتش از سپاه به عنوان نیروی مردمی استفاده می کرد که اصلا کاربردی نداشت. دوره ای دیگر که بنی صدر به این نتیجه رسید که باید از سپاه استفاده کند. در همین دوره هم در سپاه دو دوره وجود داشت. دوره ای که سپاه به ارتش امید بسته بود و عین امید، نسبت به عملکرد ارتش معترض بود. و عدم حمایت بنی صدر برای تجهیز سپاه را برنمی تابد. و دوره دیگری که نسبت به کارایی بنی صدر و ارتش ناامید می شود که نقطه بروز این مرحله از عملیات امام مهدی ( عج ) کلید میخورد؛ این اندیشه متولد می شود و پا به عرصه مدیریت صحنه جنگ میگذارد.
این اندیشه در تپه های الله اکبر مرحله ای از رشدش را عیان می سازد. منتهی چون سپاه حسابش را از بنی صدر کاملا جدا کرده و این درگیری ذهنی، سیاسی و اجتماعی که از آغاز دوران بنی صدر شروع شده، طلاقی است که دیگر ارجاعی برایش متصور نشد. اما عملیات فرماندهی کل قوا تبلور شفاف این اندیشه نوین بود. امام وقتی قصد عزل بنی صدر را داشت شهید فلاحی را فرامیخوانند. امام به ایشان نقل به مضمون میگویند که چکار میخواهید بکنید؟ فلاحی همانند یک فرد ارتشی عمل میکند. یعنی اصلا وارد مسائل سیاسی نمی شود. بدون هیچ تعرضی به بنی صدر پای بندی خود را به نظام نشان می دهد و به امام موفقیت عملیات فرماندهی کل قوا را تبریک می گوید. سپاه عملیات فرماندهی کل قوا را با موفقیت انجام می دهد و از این پس امکان عملیاتی شدن اندیشه ی سپاه در جنگ میسر می شود. در واقع از فردای عزل بنی صدر، سپاه تئوریسین و صحنه گردان اصلی جنگ می شود.
در این برهه بنی صدر به کنار رفته است. در شورای عالی دفاع که ترکیب اصلی اش از رقبای بنی صدر تشکیل شده بود، پس از بنی صدر کفه ترازو جابجا می شود و کفه مخالفین بنی صدر سنگین می شود، سپاه خود را بالا میکشد. سهم بزرگی در این صحنه ی جدید به سپاه تعلق می گیرد.
درعملیات امام مهدی ( عج ) سپاه قدرت نظامی بزرگی نیست اما این نطفه بسته شده، این فرزند دیگر زائیده شده و این مولود در عملیات تپه های الله اکبرو عملیات “فرماندهی کل قوا” گام به گام بارورتر می شود و تغییر وزن بندی شورای عالی دفاع، وضعیت را کاملا به نفع سپاه تغییر می دهد.
ضمن اینکه سپاه فرزند انقلاب است و ارتش باقی مانده از نظام قبلی است. لذا هم افکار عمومی سپاه را حمایت می کند، درحالی که افکار عمومی نسبت به ارتش مثبت است اما به میزان حمایت از سپاه نیست. این نکته ای که عرض میکنم به قبل از انقلاب برمیگردد و بسیار مهم است. یکی از خیانت هایی که شاه انجام داد این بود که ارتش را در مقابل مردم قرار داد. قرار گرفتن ارتش مقابل مردم، باعث از بین رفتن پایگاه اجتماعی ارتش شد. نیروی نظامی که پایگاه اجتماعی نداشته باشد، از عقبه ی اجتماعی مستحکمی برای دفاع از مرزها نیست.
ولی سپاه زائیده انقلاب است. همه عناصر انقلاب نو و تازه است. انقلاب هیچ گونه وابستگی به آموزه های گذشته ندارد. این عدم وابستگی می تواند نقطه ضعفی محسوب بشود اما قدرت ابتکار را افزایش می دهد. ببینید بر خلاف کسی که سن و سالی را پشت سر گذاشته و تجربه های خود را مورد استفاده قرار می دهد، یک چنین اندیشه ای احساس پای بندی نسبت به تجارب گذشتگان نمی کند. این استفاده نکردن جوان از تجربه باعث می شود که اولا خود را محدود به زمان و مکان و امکانات نبیند، دوما همین عدم محدودیت باعث ایجاد خلاقیت و ابتکاراتش می شود. سپاه این حسن را داشت. چون خود را محدود نمی کرد، قدرت ابتکار عمل بالایی داشت. تا قبل از سقوط بنی صدر سپاه در استراتژی امنیتی کشور جایگاه ویژه ای داشت. امنیت کشور به دست نیروهای سپاه و کمیته بود. وقتی که بنی صدر از قدرت کنار زده شد، قدرت عمل و ابتکار استراتژیک سپاه در جنگ به طور وسیعی گسترش پیرا کرد. از این پس با سپاهی مواجه هستید که در حوزه های امنیتی ، نظامی و فرهنگی نقش موثری دارد. در مقابل ارتش که فقط نقش نظامی داشت، به طور طبیعی میدان را به سپاه که از موقعیت برتری برخوردارد. واگذار کرد.ارتش همواره جایگاه نظامی در تحولات داخلی جمهوری اسلامی داشته است اما سپاه از جایگاهی برخوردار ببود که می توانست بر استراتژی ملی تاثیر بگذارد.

پژوهشگر: پس شما اعتقاد ندارید که عدم حضور سپاه در عملیات های چهارگانه باعث شکست عملیات ها شد؟ در واقع جز عوامل اصلی شکست نبوده است ؟
ببینید، شکست در عملیات های چهارگانه به بود و نبود نیروهای سپاه ارتباطی ندارد، بلکه علتش افکار حاکم بر طرح و اجرای عملیات هاست. برای مثال در عملیات جاده ماهشهر که از نظر زمانی بسیار عملیات مهمی است، چرا که فردای آن خرمشهر سقوط میکند، علت شکست به دلیل فشار بر ارتش برای هر چه زودتر انجام دادن عملیات است. خرمشهر چهار جاده منتهی به خود دارد. دو جاده به صورت مستقیم و دو جاده به صورت غیر مستقیم است. جاده مستقیم شملچه-بصره است که در همان ابتدا سقوط کرد. جاده دوم جاده اهواز-خرمشهر است که روز سوم جنگ سقوط کرد. پس نتیجتا جاده های مستقیم همگی سقوط کردند. باید شهر به وسیله جاده های غیر مستقیم و از طریق آبادان تغذیه بشود. مهمترین جاده ای که بعد از دوجاده یاد شده می توانست تردد به خرمشهر را میسر سازد، جاده ی اهواز- آبادان بود که در نوزدهم مهر ۱۳۵۹سقوط کرد، یک مسیر دیگر میماند که آن هم جاده ماهشهر- آبادان بود که در بیست و سوم مهر ۱۳۵۹ سقوط میکند. بدین ترتیب خرمشهر در محاصره کامل قرارمیگیرد و جای تنفس ندارد. لذا آزاد سازی جاده ماهشهر فوریت پیدا می کند. به همین جهت تسریع در اجرای عملیات توصیه می شود و با چنین هدفی عملیات سوم آبادان ضرورت پیدا می کند. درست هنگامی که شمارش معکوس برای سقوط خرمشهر آغاز شده است.
در این شرایط وخیم، یگانها برای انجام عملیات می بایست نیروهایشان را به سرعت به منطقه عملیاتی منتقل کنند. اصلا یگان آزادی وجود نداشت که بخواهیم بکارگیری کنیم. یعنی با توان اندک قصد عملیاتی داشتیم که ضرورت آن غیرقابل انکار بود. سرهنگ فروزان فرمانده عملیات و سرگرد شاهین راد فرمانده یکی از گردان های عمل کننده است. وی به فروزان میگوید که من توانایی انجام این عملیات را ندارم. در مقابل فروزان به جای ارائه تدبیر نظامی، پاسخی انقلابی به شاهین راد میدهد. او اجرای عملیات را خواست امام خمینی خوانده و میگوید “این دستور فرماندهی کل قوا است”. شما مطلعید که در ارتش ها چون و چرا دربرابر دستور مجازات دارد. فرمان باید اجرا بشود. ببینید نکته اینجاست که عامل نداشتن توان برای انجام عملیات در شکست عملیات لحاظ نمیشود. آنهایی که ناکامی ارتش را در عملیات ۳/۸/۱۳۵۹ نقد و بررسی می کنند، با شاخصهای حاکم بر اندیشه و رفتار سپاه قضاوت می کنند و حال آنکه شاهین راد پاسدار نبود که بتواند با نیروی پیاده نشده از قطار عملیات بکند. قدرت مانوری سپاه بگونه ای بود که میتوانست در شرایط غیر متعارف هم دست به عملیات بزند. اما برای یک دانش آموخته ی ارتشی چنین کاری ممکن نبود. فضای حاکم بر این چهار عملیات، یک فضایی است که مرکب از این سه عامل:

1. 1. متکی بر تجارب خود ارتش است که این تجارب برای دشمن شناخته شده است.

1. 1. بر اساس همین تجارب، توان و امکانات لازم برای انجام عملیات پای کار نیست.

1. 1. شرایط زمانی، ضرورت هایی را ایجاب می کرد که ارتش آمادگی لازم را برای پاسخگویی به آن ضرورتها را نداشت. لذا طبیعی است که نتیجه اش ناکامی باشد.

حتی در بعضی از عملیات ها موفقیت هایی نیز حاصل شد. در عملیات هویزه نیروهای ایرانی حدود ۷۰۰ نفر اسیر از دشمن گرفتند منتهی بعد از آن خطاهایی صورت گرفت که منجر به شکست شد. با این وجود آقای خامنه ای همان زمان در نماز جمعه از فرازهای مثبت این عملیات دفاع کردند. اما چون افکار عمومی نسبت به جنبه های مثبت عملیات توجیه نبود و همه چیز را از زاویه انقلابی می نگریست و نیز یک پای قضیه بنی صدری بود که با چشم تردید به وی نگاه می شد، صرفا نقاط ضعف دیده شد و موفقیت ها دیده نمی شد.
لذا حضور یا عدم حضور سپاه در ۴ عملیات مزبور نمی تواند شاخص مناسبی برای نقد وبررسی قرارگیرد. آری سپاه در هر ۴ عملیات مزبور در گوشه ای از عملیات حضور داشت، اما مشکل درجای دیگری بود؛ شالوده، ساختار، تاکتیک، استراتژی و فرماندهی عملیات متناسب با وضعیت موجود نبود.
پژوهشگر: خیلی ها اعتقاد دارند که بنی صدر در جنگ خیانت کرد؟ چقدر صحت این موضوع قابل تایید است؟

۴۶

شهرآباد

۹۰۷/۵

۶۹

بایگ

۷۷۵/۴

۷۰

همت آباد

۶۷۴/۴

۷۱

باجگیران

۸۵۶/۱

۷۲

منبع: یافته­های تحقیق
در پیوست شماره ب جدول مربوط به هر یک از عامل­ها به تفکیک آمده است که در تمام عامل­ها، شهر مشهد با اختلاف بسیار زیاد نسبت به شهرهای پایین­تر از خود پیشرو در توسعه و برخورداری از امکانات است، در این رتبه ­بندی شهر باجگیران در پایین­ترین سطح از نظر عامل­های توسعه قرار دارد. این شهر حتی ملاک اول شهر شدن (جمعیت بالای ۵ هزار نفر) را ندارد.
۴-۲- یافته‌های میدانی
۴-۲-۱- نتایج توصیفی و یک متغیره پژوهش
جهت شناسایی و بررسی عوامل موثر بر تعادل فضایی استان خراسان­رضوی پرسشنامه­ای حاوی ۳۷ سوال در بین ۱۱۷ کارشناس استانداری، اداره راه و شهرسازی، شهرداری­ های استان خراسان­رضوی، اساتید و نخبگان توزیع گردید.
۴-۲-۱-۱- ویژگی های جمعیت شناختی
۴-۲-۱-۱- ۱- جنسیت
پرسشنامه ­های مورد بررسی قرار گرفته نشان می دهد که ۲۳ نفر از پاسخ دهندگان زن و ۹۳ نفر را مردان تشکیل می دهند. به این ترتیب نمودار ذیل نشان می­دهد که ۶/۱۹% از پاسخ گویان زن و ۴/۷۹% از پاسخگویان مرد بوده ­اند. وضعیت جنسیتی پاسخ گویان در نمودار ۴-۷ مشخص شده است.
نمودار۴-۷ جنسیت پاسخگویان
۴-۲-۱-۱- ۲- وضعیت سنی
نمودار ۴-۸ وضعیت سنی جامعه مورد بررسی را نشان می­دهد. همچنانکه مشخص است به ترتیب بیشترین و کمترین فراوانی مربوط به بازه سنی ۳۷ تا ۴۲ سال و ۵۵ تا ۶۰ سال است. کم سن و سال ترین آن ها ۲۴ سال داشته و مسن ترین آن ها مردی ۵۷ ساله بوده است.
نمودار۴-۸ وضعیت سنی جامعه آماری
۴-۲-۱-۱- ۳- میزان تحصیلات
نمودار ۴-۹ فراوانی میزان تحصیلات پاسخ ­دهندگان را نشان می­دهد. همان­گونه که ملاحظه می شود حدود ۵۳% پاسخ گویان با مدرک کارشناسی ارشد بیشترین فراوانی را در تحصیلات به خود اختصاص داده است. ۳۰% کارشناسی و ۱۵% دارای تحصیلات دکترای تخصصی بوده اند.
نمودار ۴-۹ وضعیت تحصیلات جامعه
۴-۲-۱-۱- ۴- وضعیت محل تولد
نمودار ۴-۱۰ وضعیت محل تولد جامعه آماری را نشان می­دهد که محل تولد حدود ۴۸ درصد پاسخ دهندگان مشهد می­باشد. به همین ترتیب محل تولد پاسخ دهندگان را به ترتیب با ۳۶ درصد، ۱۴ درصد و ۱ درصد، استان خراسان­رضوی، شهرهای خارج از استان و روستاهای این استان تشکیل می­دهد.
نمودار ۴-۱۰ وضعیت محل تولد پاسخ‌دهندگان
۴-۲-۱-۱- ۵- وضعیت محل سکونت
نمودار ۴-۱۱ وضعیت محل سکونت پاسخ ­دهندگان را نشان می­دهد. بیشترین سکونت از آن مشهد با ۸۰ درصد و بعد از آن به ترتیب سبزوار و سایر شهرها با ۸ درصد و نیشابور با ۲ درصد بیشترین سکونت را دارا هستند.
نمودار ۴-۱۱ وضعیت سکونت اعضای جامعه
۴-۲-۱-۱- ۶- سمت
همان طور که نمودار ۴-۱۲ نشان می­دهد که ۳۱ درصد پاسخ دهندگان شهرداران شهرهای مختلف و کارشناسان این حوزه و فرمانداری با ۳ درصد پاسخ ­دهندگان، بیشترین و کمترین جامعه آماری را تشکیل دادند، استانداری با ۲۶ درصد، محیط آکادمیک که شامل اساتید دانشگاه، کارشناسان و عضو هیئت علمی جهاددانشگاهی می­باشند ۱۵ درصد، بخش برنامه­ ریزی و بودجه استانداری ۱۲ درصد، راه و شهرسازی با ۹ درصد به ترتیب بیشترین درصد پاسخ ­دهندگان را به خود اختصاص دادند. ضمن اینکه ۴ درصد از پاسخ ­دهندگان این سوال را پاسخ نداده­اند.
نمودار ۴-۱۲ وضعیت سمت جامعه آماری
۴-۲-۱-۱- ۷- رشته تحصیلی
همانطور که در نمودار مشاهده می­ شود، فنی و مهندسی و علوم محض به ترتیب با ۳۶ و ۲ درصد، بیشترین و کمترین درصد رشته تحصیلی پاسخ ­دهندگان را به خود اختصاص داده است و رشته­ های علوم انسانی با ۳۲ درصد و جغرافیا با ۲۶ درصد در مرتبه بعدی قرار می­گیرند. ضمن اینکه حدود ۴ درصد پاسخ ­دهندگان، این بخش را پاسخ ندادند.
نمودار ۴-۱۳ رشته تحصیلی جامعه
۴-۲-۱-۱- ۸- سابقه کاری
نمودار ۴-۱۴ سابقه کاری پاسخ دهندگان به سوالات جامعه مورد بررسی را نشان می­دهد. همچنانکه مشخص است ۲۹ درصد از جامعه مورد بررسی تجربه کاری بین ۱۴-۸ سال و ۲۷ درصد، سابقه کاری ۷-۱ سال داشته اند. درصد برابر ۲۳، مربوط به پاسخ ­دهندگان با سوابق کاری بین ۲۱-۱۵، ۱۳ درصد جامعه آماری، سوابق کاری بین ۲۸- ۲۲سال و ۳ درصد پاسخ ­دهندگان دارای سوابق کاری بین ۲۹- ۳۵ را دارا هستند. ضمن اینکه ۵ درصد از جامعه آماری تمایل نداشتند این بخش از پرسشنامه را جواب دهند.
نمودار ۴-۱۴ سابقه کاری پاسخ‌دهندگان
۴-۲-۲- بررسی سوالات اصلی پرسشنامه
۴-۲-۲-۱- بررسی سوالات مربوط به عوامل سیاسی موثر بر عدم تعادل‌فضایی
در سوال اول در مورد میزان موافقت با گزاره ” تاثیر تغییرات تقسیمات کشوری در سطح استان خراسان رضوی (تبدیل روستا به شهر و…) در بروز عدم­تعادل فضایی” پرسیده شده است که ۱۶% کاملاً موافق، ۳۹% موافق، ۵% بی­نظر، ۳۲% مخالف و ۸% خیلی مخالف اعلام داشته اند.
در سوال دوم در خصوص سنجش تاثیر قدرت نمایندگان در مجلس در چانه زنی برای افزایش اعتبارات برای شهرهای بزرگ خراسان از جمله مشهد، نیشابور، سبزوار و… در عدم تعادل­فضایی می بایست میزان موافقت خود را بیان می کردند که ۲۲% کاملاً موافق، ۴۵% موافق، ۱۲% بی­نظر، ۱۷% مخالف و ۳% کاملاً مخالف بودند.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )