اینها نوع دیگری از برنامه‌های حادثه ای هستند و معمولاً درباره حوادثی هستند که درآینده واقع می‌شوند و توأم با مسافرتهای فضایی، راکت اندازها وسایر تجهیزات نمایشی در برنامه‌هایی مثل مجموعه باک راجرز هستند. سوپرمن و کاپیتان ویدیو نمونه‌های دیگری از این نوع هستند.
وسترنهای کودکان:
این وسترنها ساده تر هستند و در آنها شخصیتهای پیچیده وجود ندارند، موازین و آئینها دقیقاً رعایت می‌شوند، قهرمان آنها به جای بوسیدن دختر هنر پیشه اسب خود را می‌بوسد و صحنه‌های تهییجی و حادثه ای آنها بسیار تعدیل شده است. اینها برنامه‌هایی هستند که بر سالهای اولیه تحصیلی کودک تسلط دارند. لکن بزودی دو نوع برنامه دیگر نیز ظاهر می‌شوند.
برنامه‌های جنایی:
بین برنامه‌های حادثه ای که در آنها قهرمان با مهارت، قدرت و جرأت خود حقی را به حقدار می‌رساند تا برنامه‌هایی که در آنها کارآگاهی با مهارت، قدرت و جرأت خود پرده از روی جنایتی بر می‌دارد فاصله چندانی وجود ندارد. بنابراین بسیاری از کودکان، حتی در سالهای اولیه تحصیلی شروع به دیدناین برنامه‌ها می‌کنند که در واقع برای پخش در ساعتهای تماشای بزرگسالان برنامه ریزی شده اند. برنامه‌های جنایی بیشترین تماشاگر جوان را در سنین ۱۳ الی ۱۹دارند.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

همچنین نوع دیگری از برنامه‌ها وجود دارد که کودکان درسالهای اولیه تحصیلی شروع به مشاهده آنها می‌کنند و در سنین ۱۳ الی ۱۹ از اهمیت زیادی برخوردار می‌شوند.
این برنامه عبارتند از:
کمدی وضعیت:
با شروع سریالهایی چون «آن را به بی ور بسپار» که دارای یک قهرمان پسر است و کودکان می‌توانند با او همانند سازی کنند. کودک به سریالهایی مانند پدر بهتر از همه می‌داندمک کوی‌های واقعی ویابه کمدیهای مانند «من لوسی را دوست دارم گرایش پیدا می‌کند که بیشتر خاص بزرگسالان است. درکشور ما برنامه‌های نود دقیقه ای شبکه سه سیما مثل شبهای برره، در بین کودکان طرفداران بسیاری را پیدا نمود و الگوهای رفتاری مختلفی را در بین کودکان ونوجوانان ایجاد نمود. بتدریج که کودک به دوران بزرگسالی نزدیک می‌شود باز هم‌یک نوع برنامه دیگر برای او اهمیت می‌یابد. این نوع برنامه عبارتست از:
نمایشهای واریته از آهنگهای مورد پسند عامه:
آوازهای ملایم، موسیقی رقص و جذابیت و زیبایی از ویژگیهای این نوع برنامه‌هاست. برنامه دیک کلارک به نام جایگاه گروه موسیقی آمریکا، برنامه پری کومو، برنامه دینا شور نمونه‌هایی ازاین دست هستند. نخست دخترها این برنامه‌ها را می‌یابند و آنها را با پایبندی بیشتری نسبت به پسرها تماشا می‌کنند، لکن آنها بخشی از برنامه‌های مورد تمااشی اکثر نوجوانان هستند. در این موقع تقریباً فهرست برنامه‌های مورد توجه در سنین نوجوانی کامل شده است افسانه‌های جنایی جاذبین بیشتری پیدا می‌کنند. وسترنهای کودکان، جای خود را به وسترنهای بزرگترها مانند دود اسلحه و ماوریک می‌دهند. برنامه‌هایی مانند دیسنی لند، زورو و سوپر من جذابیت خود را بتدریج از دست می‌دهند. در این موقع مقدار زیادی از وقت آنها، صرف درامهای جنایی و موسیقی مورد پسند عامه می‌شود. در این زمان، تنها مقدار بسیار کمی از مدت تماشای کودکان با زهم مصروف برنامه‌های خاص می‌شود، فروغ کوچکی از علاقه مندی نسبت به برنامه‌های مربوط به مسائل عمومی در او پدیدار میشود.
علاقه به مسایل عمومی از مواردی است که نهایتاً در کودک ایجاد می‌شود. به همین دلیل هر رسانه ای که تاکیدش بر موضوعاتی غیر از تفریح و سرگرمی باشد، دیرتر مورد توجه واقع می‌شود. چرا باید چنین باشد و چه شرایطی باعث می‌شود تا اشتیاق اندکی که به مسائل عمومی جدی وجود دارد، شعله ور شود.
برخی معیارهای پیش بینی سلیقه کودکان در مورد تلویزیون
تا اینجا ما درباره تغییر الگوهای سلیقه همراه با افزایش سن صحبت کردیم، سن یکی از معیارهایی است که هم‌اکنون بدان اشاره شد. اگر ما بدانیم که یک کودک ۹ ساله و کودکی دیگر چهارده ساله است، می‌توانیم پیش بینی کنیم در صورتی که سایر عوامل یکسان باشد، اختلافهای مشخصی در سلیقه‌های تلویزیونی آنان وجود دارد. سن معیاری برای آن اختلافهاست. بعضی از معیارهای دیگر به شرح زیر هستند:
جنسیت: یکی از موارد اعجاب انگیز درباره اختلاف سلیقه ناشی از جنسیت این است که چقدر زود این خود را نشان می‌دهد. حتی در میان کلاس اولیها، درصد بیشتر و معنی داری از دخترها برنامه‌های موسیقی مورد پسند عامه را دوست دارند و درصد بیشتر و معنی داری ازپسرها علاقمند به وفیلمهای وسترن و برنامه حادثه ای هستند. این الگو طی اغلب سالهای مدرسه باقی می‌ماند. دخترها،برنامه‌های عاشقانه از قبیل موسیقی‌های مورد پسند عامه و یا حاوی نقشهای خانوادگی (مانند کمدیهای وضعیت) را ترجیح می‌دهند، پسرها برنامه‌های مردانه حادثه ای و هیجان انگیز را می‌پسندند. به طور کلی به نظر می‌رسد که در دخترها زودتر از پسرها تمایل ایفای نقشهای نوجوانی و بزرگسالی شکل میگیرد. هنگامی که دخترها در جریان خریدن آهنگهای برگزسده روز هستند وبرای خوانندگان معروف شرکت کننده در برنامه دیک کلارک ابراز احساسات می‌کنند، پسرها هنوز کارتون و سایر برنامه‌های مربوط به نوجوانان را مشاهده می‌کنند. علاقه به موسیقیهای مورد پسند عامه حدود دوسال بعد و یا حتی دیرتر از آن شکل می‌گیرد.
در تمامی ایالت متحده و مناطق کانادایی نشین مورد مطالعه خود به همین الگو دست یافتیم، لکن به نظر میرسد در انگلستان تفاوتهای جالبی نسبت به آن وجود داشته باشد. هیمل وایت، اپنهایم و ونس دریافتند که فیلمهای وسترن که به طور وضوح در امریکای شمالی برنامه‌های مورد علاقه پسرها است، در انگلستان برنامه مطلوب دخترهاست. وسترنهای انگلیسی بیشتر مشابه وسترنهای کودکانه آمریکایی است تا وسترنهای بزرگسالان، لکن د رایالات متحده وسترن کودکان و وسترن بزرگسالان بییشتر برنامه‌های مورد علاقه پسرهاست تا دخترها. کمدیهای خانوادگی یا کمدیهای وضعیت موسیقی مورد پسند عامه و برنامه‌های واریته معمولاً در انگلستان برنامه‌های جناییی به احتمال بسیار زیاد برنامه‌های مورد علاقه پسران هستند، درحالی که دراینجا بخوبی می‌توان قبول کرد که دخترهای آمریکایی حداقل به اندازه پسرها به برنامه‌های جنایی و اسرار آمیز علاقه مند هستند.
به طور کلی به نظر می‌رسد دخترها زود به سمت برنامه‌هایی گرایش می‌یابند که به مسئولیتهای آینده آنها در دوران نوجوانی و بزرگسالی مربوط می‌شود. از طرف دیگر پسرها سلیقه پسرانه را نسبت به برنامه‌های حادثه ای، هیجان انگیز و پر زد و خورد تا نوجوانی حفظ می‌کنند و چند سال بعد از دختران نیبت به موسیقی‌های مورد پسند عامه علاقمند می‌شوندوتنها در سنین نوجوانی است که به آنها بهمسائل عمومی که از مردان انتظار می‌رود، علاقه پیدا می‌کند.
توانایی ذهنی: بچه‌های باهوشتر معمولاً همه چیز را زودتر از سایر بچه‌های مورد آزمایش قرار می‌دهند. به ویژهد آنها کارهای مشکلتر را زودتر از دیگران انجام می‌دهند، مانند برنامه‌های جدی، مطالعات جدی و از این قبیل. اطلاعات جمع آوری شده حاکی از آن است که تقریباً بینندگان برنامه‌های تلویزیونی انتخابات کنگره در سال ۱۹۵۸ در بین کودکان تیزهوشتر کلاس هشتم دو برابر میزان کودکان کم هوشتر بوده است. علاوه بر این بین کسانی که این برنامه را تماشا کرده اند کودکان باهوشتر لذت بیشتری از آن برده اند. همچنین یافته‌های ما نشان می‌دهد که این بچه‌های با هوشتر عمدتاً قادرند تصاویری را که در ارتباط با مسائل اجتماعی بر روی تلویزیون ظاهر می‌شوند، نه به خاطر تفریح و سرگرمی، تشخیص دهند. الگوهای تماشای اخبار مربوط به مسائل عمومی شکل می‌گیرد و این کودکان اولین کودکانی هستند که ازفیلمهای پلیسی، فیلمهای وسترن و کمدیهای وضعیت و مانند آن رویگردان می‌شوند.
علاوه بر این، بچه‌های تیزهوشتر در سلایق خود بیشتر به گزینش دست می‌زنند و به طور معمول در مقایسه بادیگر کودکان دید نقادانه بیشتری دارند چیزی که به طور کلی اتفاق می‌افتد این است که بچه‌های تیزهوشتر در سنین توجوانی از تلویزیون دوری می‌جویند، آنها همچنین در می‌یابند که رادیو وسیله مفیدی است برای اینکه ضمن مطالعه از موسیقی مورد پسند عامه نیز عقب نیفتد. آنها بیشتر به تکالیف مدرسه و زندگی اجتماعی مشغولند و لذا وقت کمتری را صرف تلویزیون می‌کنند. هنگامی هم‌که وقت تماشای تلویزیون را پیدا می‌کنند در مقایسه با سایر کودکان دید نقادانه تر دارند و از برخی برنامه‌ها که ظاهراً ارزش ماندگار کمتری برای آنها دارند، اجتناب می‌کنند.
هم گروه های قوی و ضعیف از نظر توانایی ذهنی بدین صورت در الگوهای برنامه‌های بزرگسالان جای می‌گیرند. گروه دارای توانایی ذهنی بالاتر، کمتر از تلویزیون گزینشگر تر خواهدبود وبیشتر برای کسب اطلاعات جدی مورد نیاز خود به سایر رسانه‌ها رو خواهد آورد. گروه دارای توانایی ذهنی کمتر ازتلویزیون بیشتر استفاده خواهد کرد و کمتر به مطالب چاپ توجه خواهد نمود. ان گونه که رفتار نوجوانی حکایت می‌کند این گروه د رآنیده از تلویزیون برای تماشای فیلمهای اسرار آمیز جنایی و کمدیهای وضعیت، فیلمهای وسترن و واریته و موسیقی مورد پسند عامه استفاده خواهند کرد.
خانواده: در طول دهه اول سن یک کودک، سلیقه وی عمدتاً تحت تأثیر خانواده شکل می‌گیرد. والدین خودشان کتابهایی را که برای کودکان می‌خوانند انتخاب می‌کنند. الگوی یک کودک، والدین و یا خواهر وبرادر بزرگترش است. مطالب خواندنی که او به راحتترین صورت در دسترس خود می‌یابد، چیزهایی است که والدینش به منزل آورده‌اند. او به سرعت هنجارهای اجتماعی خانواده را فرا می‌گیرد. همان گونه که قبلاً مطرح شد هنجار اخلاقی کارگرای طبقه متوسط در جهت کمتر تماشا کردن تلویزیون و تمایل بیشتر به برنامه‌های واقعی، غیر تفریحی و خود بهسازی عمل می‌کند. در صورتی که اخلاق لذت گرای طبقه کارگر در جهت تماشای بیشتر تلویزیون و سهم بیشتری از برنامه‌های خیال پردازانه و تفریحی عمل می‌کند.
دلایلی وجود دارد که می‌توان فرض کرد تأثیر خانواده بر سلیقه بیشتر بین رسانه ای است تا درون رسانه ای. برای مثال، یک خانواده اهل مطالعه احتمالاً کودکی دارد که زیاد مطالعه می‌کند و یک خانواده که اهل مطالعه نیست و میزان تماشای تلویزیون آن زیاد است، احتمالاً کودک خود را در چارچوب همان الگو پرورش می‌دهد. همچنین دلایلی وجود دارد که ما را متقاعد می‌کند، تأثیر خانواده در سلیقه قبل از دوران بلوغ نوجوانی بیشتر است. هنگامی که یک کودک به سن نوجوانی می‌رسد احتمال بیشتری دارد که از توصیه‌های والدین خود را تمرد کند و به تجربه بپردازد و بکوشد تا نماید هویت و شخصیت خود را کشف کند. در همان موقع میزان بیشتری را تحت تأثیر گروه همسالان خود قرار می‌گیرد و عادات رسانه ای او احتمالاً به عادات نوجوانانی که مورد ستایش او هستند و یا آنچه به زعم وی نقش کلی یک نوجوان است، تشابه پیدا می‌کند. به هر جهت د ربعضی رفتارهای حاشیه ای، مانند تماشای تلویزیون اموزشی است که تأثیر خانواده واقعاً تفاوتهای چشمگیری را ایجاد می‌کند. نمودار زیر نشان دهنده این رابطه است.
تماشای تلویزیون آموزشی نوعی از رفتار است که نسبتاً بندرت صورت می‌گیرد و در آن منافع گروهی کمتری یافت می‌شود و براین مبنا نمی توان آن را توصیه کرد و با این فکر رایج که تلویزیون برای تفریح وسرگرمی است، در تضاد است. به این دلیل کودکانی که به تماشای تلویزیون آموزشی می‌نشینند و ما بعداً در فرصتهای دیگر به آن خواهیم پرداخت، معمولاً کودکانی هستند که ازاین جهت در خانواده آنها نمونه ای یافت می‌شود یا از تشویق خانواده برخوردارند.
کودکان درباره تلویزیون چگونه فکر می‌کنند؟
تردیدی نیست که اکثر والدین برای تلویزیون احترام قایل هستند و به آن علاقه دارند. در واقع، بیشتر والدین هم‌همین احساس را دارند. وقتی ما ۱۸۸ خانواده کامل را در سانفرانسیسکو مورد مطالعه قرار دادیم، همراه سایر پرسشها از هر یک از اعضای خانواده پرسیدیم: فقدان کدامیک از رسانه‌ها را درصورت عدم دسترسی بدان،بیشتر حس می‌کنید؟ یافته‌های ما نشان می‌دهد که تلویزیون رسانه ای است که احتمال می‌رود که فقدان آن بیشتر از سایر رسانه‌ها توسط تمامی خانواده حس شود. تلویزیون رسانه ای است که احتمال می‌رود کودکان نبودن آن را بیش از سایر رسانه‌ها حس کنند. روی‌هم‌رفته‌هم‌والدین و‌هم‌کودکان در اغلب موارد گفته‌اند که فقدان تلویزیون را در مقایسه با سایر رسانه‌ها بیشتر احساس می‌شود.
وجهه تلویزیون :
ما تا کنون درباره اینکه فقدان تلویزیون در صورت عدم دسترسی بدان تا چه اندازه حس می‌شود و تلویزیون چه مقدار مورد اعتماد قرار می‌گیرد صحبت کرده ایم. اکنون اجازه دهید به موضوع (وجهه) تلویزیون در نزد کودکان بپردازیم. بسیار مشکل است که در مورد وجهه تلویزیون پرسشی را مطرح کنیم که نوجوانان بتوانند به آن پاسخی قابل اعتماد بدهند. به هر صورت دریافتیم که این روش در مورد کلاس پنجمی‌ها و بالاتر از آن نتایج خوبی داشته است.
هرکس از چیزی احساس غرور می‌کند، برخی از این و برخی از چیز دیگر، برای مثال بعضی از افراد که دوستانشان آنها را در حال تماشای تلویزیون ببینند و بعضیها درست عکس این احساس را دارند. شما چگونه اید؟
تصور کنید بهترین دوست شما به شما سر بزند. شما اگر در حال کتاب خواندن باشید بیشتر احساس غرور می‌کنید یا درحال تماشای تلویزیون؟ و به همین منوال در مورد سایر رسانه‌ها. مقایسه‌هایی مبتنی بر این پرسش با توجه به مصاحبه‌های طولانی تر و موشکافانه تری که با گروه کوچکتری از کودکان داشتیم، ظاهراً از روایی برخوردار بود. وجهه تلویزیون در سالهای دبیرستان به مقدار قابل ملاحظه ای کاهش می‌یابد.
وجهه روزنامه‌ها در آن سالها افزایش می‌یابد وعموما این افزایش در نزد پسرها بیشتر از دخترها است.
وجهه سینما در آن سالها تنزل می‌یابد.
وجهه کتب داستانی مصور آشکارا از خیلی کم به خیلی کمتر نزول می‌کند.
وجهه رادیوبه بالاترین وضعیت درنزد کلاس دهمی‌ها می‌رسدو پس از آن نزول می‌کند، عموما این نزول در نزد دخترها بیشتر از پسرهاست.
علاوه بر همه موارد بالا هنوزمطالعه کتاب حتی در عصر تلویزیون فعالیتی است که بیشترین وجهه را درمیان نوجوانان دارد. هنگامی که ما به منظور درک وجهه تلویزیون نزد گروه های مختلف دانش آموزان از نزدیک نتایج را مورد بررسی قرار دهیم، متوجه چندین گرایش می‌شویم:
در درجه اول وهمان گونه که انتظار داشتیم دریافتیم که وجهه تلویزیون از نظر کودکانی که آن را زیاد تماشا می‌کنند بالاست. همچنین به نظر می‌رسد که وجهه سینما و تا حدودی رادیو در نزد کودکانی که زیاد تلویزیون تماشا می‌کنند بالاتر است. اما ظاهرا در نظر این کودکان کتاب و سایر رسانه‌های چاپی از وجهه پایینتری برخوردارند.
در مرتبه ی دوم بالا بودن وجهه کتاب در نزد کودکان نسبت مستقیمی با بالابودن توانایی ذهنی آنها داردودرصد بالاتر وجهه تلویزیون در نزد کودکان،با توانایی ذهنی کمتر آنها هماهنگ است. این همبستگی خیلی قوی است و به طور کلی توانایی ذهنی بالا هماهنگ است با قایل بودن وجهه بیشتر برای رسانه‌های چاپی و پایین بودن توانایی ذهنی ، هماهنگ است با قایل بودن وجهه بالاتر برای تلویزیون وسینما.
بنابر این متوجه می‌شویم که از نظر کودکان، رسانه‌ها به دو گروه رسانه چاپی و رسانه‌های سمعی و بصری تقسیم می‌شوندو هر دسته ازآنها خود را یکی از این دو گروه از رسانه‌ها منسوب می‌کنند. به طور وضوح این یک الگوی با اهمیت است.
سومین روند پاسخهای کودکان در رابطه با وجهه تلویزیون همان گونه که قبلا متذکر شدیم آن است که به نظر می‌رسد بچه‌های باهوشتر زودتر تصمیم خود را می‌گیرند این کودکان که سایر کارها را زودتر می‌گیرند. در شروع دبیرستان آنها برداشت ثابتی در مورد وجهه کتاب، تلویزیون، سینما و از این قبیل دارند. تغییر کردن روش استفاده آنها از رسانه‌ها در طی سالهای نوجوانی بیشتر به دلیل تقسیم بندی مجدد اوقات و دسترسی آنان به فعالیتهای جدید جالب دیگر است تا به دلیل تغییراتی قابل توجه در عقاید آنها نسبت به وجهه رسانه‌ها، از طرف دیگر،بعضی از تغییرات واقعی که درعقاید ونحوه استفاده از رسانه‌ها صورت می‌گیرد گروه های کم هوشتر و افراد باهوش متوسط مشاهده می‌شود.
آیا تلویزیون در نظر کودکان شگفت انگیز است؟
برای بعضی از ما که در سنین بالاتر هستیم، هنوز تلویزیون چیز شگفت آوری است. یعنی اینکه به نظر غیر عادی می‌رسد که در خانه جعبه ای داشته باشیم که از داخل آن بتوانیم به تاجگذاری در کلیسای وست مینستر یا به یک بازی فوتبال در طرف دیگر قاره، یا به مصاحبه با مردی سرشناسی ویا به یک گردهمایی سیاسی ملی نگاه کنیم.
آیا این دستگاه برای بچه‌ها نیز شگفت انگیز است ؟ اصلاً چنین نیست. یکی از جالبترین عکس العملهای کودکان نسبت به این جعبه جادویی این است که این وسیله به هیچ وجه برای آنان جادویی نیست. آنها این دستگاه را به عنوان وسیله ای عادی به کار می‌گیرند.
چنانچه در منزل تلویزیون نداشته باشند، آنگاه داشتن آن برایشان بی اندازه مطلوب خواهد بود. اما وقتی اولین هیجانات کنجکاوانه را با دستگاه گیرنده تلویزیونی خود از سر گذراندند، استفاده از تلویزیون برای آنها به اندازه خوردن صبحانه و دیدن روزنامه در مقابل در منزل برای آنها عادی می‌شود. مضحک است ، آنها از فقدان آن ناراحت می‌شوند، لکن برای آنان چیزی خارق العاده و عجیب به حساب نمی آید. این صرفاً چیزی است که مردم دارند و از آن استفاده می‌کنند.
برای اینکه آنها را به بی توجهی متهم نکنیم، اجازه دهید یادآور شویم که یک وسیله بسیار قابل توجه وجود دارد که در دوران زندگی خود ما مسافتها را کوتاه و زندگی در حومه شهرها را امکان پذیر کرده و وجود هزاران مایل جاده را در سراسر جهان ضروری ساخته و در واقع نقشه جهان را دوباره سازی کرده است. اما آیا هیچ یک از ما هنگام سوار شدن به اتومبیل حتی لحظه ای تعجب می‌کنیم.
بچه‌ها دوست دارند شاهد چه تغییراتی در تلویزیون باشند ؟
شاید مهمترین نتیجه طرح این پرسش که برای بچه‌ها دوست دارند شاهد چه تغییراتی در تلویزیون باشند، این باشد که دریابیم آنها تا چه اندازه در این مورد از بیان مطلب عاجز هستند. به طور معمول کودکان بیشتر برنامه‌هایی را می‌خواهند که‌هم‌اکنون نیز مقدار زیادی از آنها را مشاهده می‌کنند. وقتی که به نوجوانی نزدیک می‌شوند، دخترها بیشتر به موسیقی مورد پسند عامه و مجموعه ‌های خانوادگی علاقه مند می‌شوند و پسرها بیشتر برنامه‌های ورزشی، فیلمهای جنگی، پلیسی و برنامه‌های کمدی را می‌پسندند.
این روند تا پایان دوران دبیرستان ادامه دارد و در آن موقع و آن‌هم‌بیشتر در بین کودکان باهوشتر است که انسان رگه قابل ملاحظه ای از انتقاد نسبت به تلویزیون رامشاهده می‌کند.در این سنین، معدودی از کودکان حس می‌کنند که حجم آگهی‌های تبلیغاتی تلویزیون زیاد است، معدودی فکر می‌کنند که بعضی از شخصیتهای تلویزیون نا مطلوب هستند و معدودی احساس می‌کنند که برنامه‌های تلویزیون خیلی یکنواخت هستند.
البته خیلی مشکل است که شما خواستارچیزی باشید که هرگز تجربه ای از آن نداشته اید. با این حال، جالب توجه است که بچه‌ها اکثرأ در ارائه پیشنهاد برای ایجاد تغییر در برنامه‌های تلویزیون نا توان هستند. برای مثال، اقلیت بسیار کوچکی در کودکان خواستار این هستند که برنامه‌های سنگین تری همچون موسیقی کلاسیک، نمایشهای جدی، گفتگوهای پر محتوا، بحثها، تبادل نظرها، برنامه‌های علمی و از این قبیل بیشتر پخش شوند. در مطالعه ما تقریباً هیچیک از کودکان خواستار برنامه‌های تلویزیون آموزشی نشدند. هر چند وقتی که کودکی بدان اظهار تمایل می‌کرد، حقیقتاً به آن علاقه مند بود. مثلاً یک پسر کانادایی گله می‌کرد که امواج دریافتی از ایستگاه تلویزیونی آموزشی سیاتل^[۸] در ایالت بریتیش کلمبیا^[۹] درکانادا ضعیف است. او برنامه‌های این ایستگاه را در مقایسه با اکثر برنامه‌های تجاری پخش شده از تلویزیون با ارزش و جالب می‌دانست و اغلب می‌کوشید که این ایستگاه را بگیرد. البته او پسر بچه ای بود که در کلاس دهم به منظور سرگرمی در منزل زبان عربی مطالعه می‌کرد.
فکر نمی کنیم که کودکان تماماً از تلویزیون راضی باشند. به محض اینکه آنها به سالهای دبیرستان می‌رسند ، وجهه و جذابیت تلویزیون در نظر آنها نزول می‌کند و هر روز آن را کمتر و کمتر ارضا کننده می‌یابند. اما اکثریت آنها قدرت مجسم کردن یک جایگزین واقعی دیگر را به جای آن ندارند. این تا حدی به دلیل مشکل بودن تصور رسانه ای است که فرد آن را هرگز ندیده است و تا حدی به این دلیل است که درفرهنگ ما سنت انتقاد جدی و پیگیر نیست به رسانه‌های جمعی به استثنای کتاب و تا حدی سینما وجود ندارد و تا حدی دیگر نیز به دلیل تأثیر زیاد و در واقع تأ ثیر نسبتاً جدید تلویزیون است.
والدین دوست دارند شاهد چه تغییراتی باشند ؟
ضمن مصاحبه ای که با والدین کودکان در دوره ابتدایی داشتیم از آنان پرسیدیم که از چه چیزهایی در رسانه‌های جمعی خوششان نمی آید و دوست دارند که تغییرکند. کمی بیش از ۵۰ در صد از والدین به پرسش ما پاسخ دادند و از این پاسخها ، ۹۵ در صدشان در رابطه با تلویزیون وتنها ۱۰ در صد درباره تمامی سایر رسانه‌ها بود. این خود دلیلی قانع کننده از استیلای تلویزیون بر تفکر آنها بود. دوازده سال پیش منحصراً فیلمهای سینما و کتب داستانی مصور نظر آنها را در پاسخگویی به خود معطوف می‌کرد ، اما اکنون در مقایسه با تلویزیون به آنها توجه چندانی نمی شد.
بسیاری از والدین کودکان کم سن تر، در مورد نمایش خشونت و جنایت در تلویزیون نگران بودند و هر چه سطح دانش والدین با لاتر بود ، در این مورد نگرانی بیشتری داشتند. خانواده‌های کارگری در مورد طرح مسائل جنسی در برنامه‌ها اظهار ناراحتی می‌کردند. خانواده‌های طبقات متوسط از طرح خشونت و قانون شکنی در برنامه‌ها نگران بودند. اما بیشترین اعتراض به تعداد جنایات و میزان خشونت قابل مشاهده در ساعاتی بود که وقت تماشای تلویزیون توسط کودکان است. از والدین پرسیده شد: «اگر می‌توانستید کودکان را از دیدن برنامه‌های خاصی از تلویزیون منع کنید ، کوشش می‌کردید چه نوع برنامه‌هایی را ممنوع کنید ؟» ۶۵ در صد از پاسخها این بود که برنامه‌های جنایی ، خشونت آمیز و برنامه‌های رعب انگیز را حذف می‌کردند.
از این والدین پرسیده شد به چه دلیل با این گونه برنامه‌ها مخالفید ؟ پاسخ دادند: زیرا این برنامه‌ها باعث وحشت بچه‌ها می‌شوند. زیرا بچه‌ها معمولاً آنها را به خاطر می‌سپارند و به خاطر می‌آورند و خواب آن را می‌بینند. معدودی از آنها نیز گفتند:زیرا شاهد تقلید کردن و به اجرا در آوردن بعضی از عملیات نمایش داده شده در این برنامه‌ها، توسط کودکان خود بوده اند. زیرا که این برنامه‌ها افکار نادرستی را نسبت به واقعیت زندگی به کودکان می‌آموزد، زیرا ممکن است منجر به بزهکاری شود.
این یک روند کلی از پاسخها و دیدگاههایی است که معمولاً بیشتر از طرف والدین دانشگاه رفته و طبقه متوسط شنیده می‌شود تا خانواده‌های طبقات پایین. اما بدون شک این گونه مسائل وجود دارد و باید درباره آنها فکر کرد.

بعد ساختاری
اصولاً بعد ساختاری سرمایه اجتماعی به توانایی افراد برای ایجاد رابطه با سایرین در یک سازمان اشاره دارد. این روابط به گفته نهاپیت و گوشال، شامل کانا ل های ارتباطی می باشند که برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز می باشند. چنین جریان اطلاعات باعث ایجاد مزیت رقابتی به واسطه ارتقای توانایی سازمان برای جذب و تلفیق دانش می شود(لینا و همکاران، ۲۰۰۶ ، ص ۳۵۴ ).

بعد ارتباطی
بعد ارتباطی به توصیف نوع و روابط شخصی میپردازد که افراد با یکدیگر در یک سری از تعاملات دارند. مهم ترین جنبه های این بعد عبارتند از: اعتماد، هنجارها، تعهدات و انتظارات و هویت می باشد (لینا و همکاران، ۲۰۰۶ )
بعد شناختی
جنبه شناختی سرمایه اجتماعی به این حقیقت اشاره دارد که افراد با یکد یگر به عنوان قسمتی از مجموعه در تعامل هستند، آنها به صورت عالی می توانند اهداف خود را تنظیم کرده و یک دیدگاه مشترک به سازمان داشته باشند (لینا و همکاران، ۲۰۰۶ ، ص ۳۵۴) بر طبق تحقیق نهابیت و گوشال ( ۱۹۹۸ ) اعضای یک شبکه باید دارای منافع مشترک بوده و یا فهم مشترکی از موضوعاتی داشته باشند که سازمان با آنها دست به گریبان است .
مهم ترین شاخصه های این بعد عبارتند از زبان و کدهای مشترک و حکایات مشترک است. (نهاپیت و همکاران، ۱۹۹۸، لسر و همکاران، ۲۰۰۱)
۲-۲- ۱۴-روش های اندازه گیری سرمایه اجتماعی :
سرمایه اجتماعی چگونه اندازه گیری می شود ؟ روش های مبتکرانه ای برای اندازه گیری سرمایه اجتماعی وجو دارد. با این حال اندازه گیری سرمایه اجتماعی وجود دارد. با این حال اندازه گیری واقعی آن به دلایل مختلف امکان پذیر نیست. اول این که، جامع ترین تعریف سرمایه اجتماعی، تعریفی چند بعدی است که چند واحد تحلیل را شامل می شود، دوم آنکه برای اندازه گیری مشخصات مفاهیم غیر ملموس مانند جامعه، شبکه و ارگان های اجتماعی مشکلات زیادی وجود دارد و سومین دلیل این است که روش های علمی اندکی برای اندازه گیری سرمایه اجتماعی وجود دارد که در درازمدت از آن استفاده می شود و این باعث شده محققین معاصر مجبور شوند به شاخص هایی نزدیک به آنچه واقعیت است را در نظر بگیرند؛ مثل اعتماد به دولت، تمایل به رای دادن، نرخ رشد شرکت مردم در انتخابات، عضویت در نهادهای مدنی، ساعت هایی که مردم فعالیت های داوطلبانه کرده اند و …. با این وجود ابراز جدید اندازه گیری در حال حاضر در حال آزمون است و امید است که شاخص های دقیق تر و سیستم های قابل اعتمادی به وجود بیاید.
بنابراین اگرچه اندازه گیری سرمایه اجتماعی سخت است ولی غیر ممکن نیست. ولی برای رابرت پاتنام شاخص هایی را برای سنجش اندازه گیری سرمایه اجتماعی ارائه داده است که بدین ترتیب است :

1. 1. مشارکت عمومی مشابه رای گیری؛

1. 1. اجتماعی شدن غیر رسمی (دیدو بازدیدهای دوستانه)؛

1. 1. اعتماد بین اشخاص .

مهمترین انتقاد به شیوه پاتنام این است ترکیب شاخص های اعتماد و مشارکت پذیری ناصحیح دانستند، آن ها این ابعاد سرمایه اجتماعی را متفاوت می دانند-عضویت گروهی – مشارکت پذیری برای تساهل و وحدت اجتماعی مهم است ولی اعتماد بیشتر برای نتایج اقتصادی اهمیت دارد.
به نظر می رسد کامل ترین سنجش سرمایه اجتماعی این که در تمامی ابعاد سرمایه اجتماعی سنجش صورت می گیرد:
الف) سنجش ساختاری : میزان ارتباطات و شبکه های موجود بین افراد می تواند یک شاخص اندازه گیری باشد مشارکت پذیری و شدت برقراری ارتباط می تواند جزء این شاخص باشد. البتع باید توجه کرد که مشارکت اجتماعی مورد توجه است و مشارکت سیاسی که طی پنج سال اخیر تبلیغ شده (منظور ایران است) تنها جزء کوچکی از این مشارکت اجتماعی است.
ب)سنجش محتوایی : میزان اعتماد پذیری در جوامع، شاخص دیگرسرمایه اجتماعی است.
ج) سنجش کارکردی : میزان فداکاری و ایثارگرری و تعاونی و عمل متقابل که بین مردم یک دوره زمانی صورت گرفته است می تواند شاخص سوم باشد (سرمایه اجتماعی، ۱۳۸۰ : شماره ۱۵) . » لذا می توان معیار سه شاخص فوق را به عنوان یک معیار سنجش سرمایه اجتماعی به کار برد. هر سطحی از انداره گیری سرمایه اجتماعی بیانگر سرمایه اجتماعی در لحظه سنجش می باشد که خود بیانگر برآیند تمامی آثار مثبت و منفی بر سرمایه اجتماعی در آن لحظه است که اگر سرمایه اجتماعی را بین دولحظه (t 0) و (t 1) محاسبه کنیم مقدار بدست آمده برابرتغییرات در سرمایه اجتماعی و یا تعبیر دیگر سرمایه اجتماعی است که نشان می دهد میزان خالص افزایش و یا کاهش سرمایه اجتماعی طی دوره زمانی معینی( t ∆ ) چه مقدار بود است.
مشکلات اندازه گیری و سنجش سرمایه اجتماعی از نگاه فوکویاما شامل موارد دیگری است. او سه دلیل را برای موانع دقیق سرمایه اجتماعی در کتاب «پایان نظم» بیان می کند :

1. 1. بعد کیفیتی سرمایه اجتماعی؛

1. 1. چگونگی برخورد با اثرات مثبت خارج از گروه؛

1. 1. منفی نگری در قبال افراد غیر عضو.

فوکویاما در مورد روش جایگزین اندازه گیری سرمایه اجتماعی در جوامعی که سنجش اندازه گیری ندارند می گوید باید انحرافات اجتماعی محاسبه شود. « در هر صورت برای تخمین ذخیره سرمایه اجتماعی ملت، در مقیاس گروه هایی که مشکلات سنجش و اندازه گیری کمتری برای آن ها وجود دارد، یک روش جایگزین وجود دارد. به جای سنجش و اندازه گیری سرمایه اجتماعی به عنوان یک ارزش مثبت، می توان نبود سرمایه اجتماعی، به عبارت دیگری انحرافات اجتماعی از قبیل میزان جرم و جنایت، فروپاشی خانواده مصرف مواد مخدر، طرح دعاوی و داد خواهی، خودکشی، فرار از پرداخت مالیات و موارد مشابه را به روش های مرسوم اندازه گیری کرد.
فرض بر این که چون مالیات موارد مشابه را به روش های مرسوم اندازه گیری کرد. فرض بر این است که چون سرمایه اجتماعی وجود هنجارهای رفتاری مبتنی بر تشریک مساعی را منعکس می کند ، انحرافات اجتماعی نیز بالفعل بازتاب نبود سرمایه اجتماعی نخواهد بود» (فوکویاما، ۱۳۷۹).
۲-۲-۱۴-۱- تلفیق رویکرد های مختلف و ارائه الگوی نوین :
سرمایه اجتماعی اگر وجهی نو یافته و انکار ناپذیر از یک جامعه باشد که به راستی چنین است، الزاماً در همه جوامع، شکل و صورت واحدی ندارد. به بیان دیگر سرمایه اجتماعی حتی اگر مفهومی واحد باشد، قطعاً مصداق واحدی در همه جوامع ندارد و اقتضای سرمایه بودن آن این است که در هر جامعه متناسب با مقتضیات آن جامعه شکل بگیرد. هویت ملی، پیشینه تاریخی، باورها، دین، دردها و شادی های مشترک و سود و زیان های عمومی یک جامعه در چند و چون تولید سرمایه اجتماعی آن نقش دارد و لذا نمی توان سرمایه اجتماعی در جوامع مختلف را با شاخص های یکسان سنجید (کاوسی و طلوعی اشلقی، ۱۳۸۵).
با توجه به رویکرد های مختلف در خصوص مطالعه سرمایه اجتماعی به نظر می رسد نمودار شماره ۲-۲ بتواند دیدگاه های کلی پیرامون سرمایه اجتماعی اجتماعی را به تصویر بکشد.
نمودار شماره۲-۲ تلفیق رویکردهای مختلف سرمایه اجتماعی
در مدل پیشنهادی این نوشتار، جهت سنجش و اندازه گیری سرمایه اجتماعی، رویکردهای مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در حقیقت همان ابعاد سرمایه اجتماعی می باشند. لذا در نمودار شماره ۲-۳ و در سطح اول الگوی پیشنهادی، رویکردها به عنوان ابعاد این مفهوم مطرح گردیده و اصطلاحاتی از قبیل مشارکت در شبکه ها، اعتماد، هنجارهای روابط متقابل ، اطلاعات و …. به عنوان مولفه های تشکیل دهنده هر یک از ابعاد چهارگانه در سطح دوم طرح شده و در نهایت شاخص های مطلوب جهت اندازه گیری هر یک از مولفه ها ارائه می گردد.
نمودار شماره ۳-۲ ابعاد ومولفه های سرمایه اجتماعی
۲-۲-۱۴-۲-بعد اجتماعی :
در بعد اجتماعی، مدل پیشنهادی، مولفه های اعتماد، روابط متقابل، مشارکت، آگاهی عمومی، اخلاقیات و مسئولیت اجتماعی مطرح می گردند.
۲-۲-۱۴-۳-اعتماد :
اعتماد عبارت از تمایل به خطرپذیری در بطن اجتماع، براساس حس اعتماد به دیگران؛ دیگران براساس انتظار ما پاسخ داده و به روش های حمایتی دو جانبه عمل خواهند کرد و لااقل این که قصد آزاردهی ندارند (اواکاکس ^[۴۲]، ۱۹۹۸). اعتماد یک پدیده حساس و شکننده است و به وجود آمدن آن زمان زیادی می برد. باید دانست که اعتماد باعث به وجود آمدن اعتماد می شود. اعتماد دارای ابعاد زیر می باشد :
۱- صداقت : درستی، پاکی؛
۲- شایستگی : داشتن مهارت و دانش در زمینه فنی و روابط انسانی؛
۳-ثبات قابلیت اعتماد : توان پیش بینی و قضاوت خوب هنگام رویارویی با اوضاع و احوال و شرایط متفاوت؛
۴- وفاداری : حفظ آبرو و حیثیت؛
۵- روراستی : تبادل نظر و دادن اطلاعات به صورت آزادانه.
مزیت عمده اعتماد بین افراد، تسهیم اطلاعات و همکاری می باشد. وقتی افراد اعتماد داشته باشند که به عقاید آنان احترام گذاشته می شود، آن ها تمایل بیشتری برای ارائه عقاید خلاق، اهداف و عقاید فردی دارند. چنین محیطی عقاید خلاق را در سازمان به وجود می آورد و تعارضات را در موقعیت برد-برد حل می نماید. «وارن بنیس» می گوید : «اعتماد چالش مدیران امروز و فردا می باشد» (Leona, 2000) .
۲-۲-۱۴-۵-روابط متقابل :
منظور از روابط متقابل، ارتباطات میان دو شخص یا دو گروه است که می تواند صورت های گوناگونی چون همکاری، مبادله، وصلت و دوستی به خود بگیرد. همچنین روابط متقابل می تواند در ارتباطات خانوادگی، همسایگی و ارتباطات متقابل در محیط کار را نیز شامل گردد. توسعه ارتباطات غیر رسمی باعث افزایش اعتماد متقابل می شود که این افزایش باعث کاهش اثر تفاوت های ناشی از مقام می شود (مورهد، گریفین، ۱۳۸۳).
۲-۲-۱۴-۶-مشارکت :
منظور از مشارکت، درگیری ذهنی و عاطفی اشخاص در موقعیت های گروهی است که آنان را برمی انگیزد تا برای دست یابی به اهداف گروهی یکدیگر را یاری نمایند و در مسئولیت کار شریک شوند (علوی، ۱۳۷۹).
معمولاً زمینه های مشارکت به صورت زیر تقسیم بندی می شود :
۱-مشارکت در تصمیماتی که در زمینه های فنی اتخاذ می شود؛
۲-مشارکت در زمینه های امور کارکنان، این نوع مشارکت در قانون شورای اسلامی کار به طور نسبتاً گسترده ای پیش بینی شده است؛
۳-مشارکت در تصمیم گیری های مالی نظیر سرمایه گذاری، توزیع درآمد، تسهیم منافع و غیره؛
۴-مشارکت در تصمیم هایی که در زمینه های عمومی اتخاذ می شود مانند تغییر ساختار واحد صنعتی، تغییر محل کارخانه، متوقف کردن یا گسترش واحد و نظیر این ها (میرسپاسی، ۱۳۸۳).

ت)موانع آموزشی و تحقیقاتی
ه) نارسایی امکانات و خدمات رفاهی
ث) موانع فرهنگی و تبلیغاتی(محسنی،1388: 165-166).
2-10. عناصر تشکیل­ دهنده جاذبه­های گردشگری
عناصر تشکیل دهندۀ جاذبه­های جهانگردی شهری از نظر ((یانس وربک)) به سه دسته تقسیم می­شوندکه عبارتند از:
الف. عناصر نخستین: که زمینه­ ها و پایه مادی( میراث تاریخی و شهری، مجاورت با آب، بوستان و باغ و …) و انسانی( پذیرایی، مهمان­نوازی، سنن، امنیت) و همچنین فعالیت­ها و تجهیزات ویژه مستعد جذب جهانگردان(گنجینه­ها، نمایشگاه­های فرهنگی و ورزشی و جشنواره­ها و …) را با هم ادغام می­ کند؛
ب. عناصر ثانوی: که در برگیرنده تسهیلات خرید، اقامت، خوراک سرا، بنگاههای حمل­و­نقل جهانگردی هستند؛
ج. عناصر کیفی: که به عناصر اضافی مشهورند و شامل تسهیلات دسترسی به نقاط مختلف از جمله توقفگاه­ها، اطلاع­رسانی به مسافران و بازدیدکنندگان(دفاتر، اسناد و راهنماها) هستند(تقوایی و صابری،158:1386).
گردشگری در شهرها با توجه به تنوع فعالیت­های مختلف گردشگری و استقرار آنها در فضاهای مختلف، گردشگاههای مورد نیاز شهر از نظر تجانس و عملکردی و نحوه دسترسی به سه گروه عمده تقسیم می­شوند:

1. 1. گردشگاههای درون­شهری

1. 1. گردشگاههای حاشیه­شهری

1. 1. گردشگاههای برون شهری

این نوع تقسیم بندی از یک سو نحوه استقرار وپراکنش اماکن تفریحی و فراغتی را نشان می­دهد و از سویی دیگر نیازهای گردشگران شهری و نحوه تأمین آن­ها را از جهات مختلف تعیین می­نماید(ارمغان،123:1386).
2-11. زیر ساخت­های صنعت توریسم
برای گردشگران از هر نوع، مقدماتی لازم است که بدون آنها گردشگری اقتصادی و اصولی میسر نمی­ شود؛ برای مثال، وجود راه های دسترسی به یک مکان یا به حوالی آن از جمله مقدمات حضور در مقصد گردشگری است که بدون وجود آن، گردشگری میسر نمی­ شود. چون ماهیت گردشگری در جابجایی مکانی است، این قبیل پیش­نیازهای اولیه در یک مکان را زیر ساخت می­گویند(شکل2). برای مثال، اگر در کشوری در طول سال به راحتی قادر به تهیۀ بلیط هواپیما، اتوبوس، یا قطار برای عزیمت به سمت مقصد گردشگری نباشیم، نشان­دهندۀ فقدان یا کمبود زیر ساخت­های گردشگری در آن کشور است. پس از حضور در مکان اقامتی، وجود کتابچۀ راهنما، یا راهنمایان آموزش­دیده و نیز وجود آژانس­های فعال ومدیریت مناسب مقصد از جمله پیش­نیازها و زیرساختهای اصلی بازدید از یک مکان است.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

نمودار شماره (2-3): مؤلفه­ های زیر ساختی صنعت توریسم
(مأخذ: برگرفته از مفاهیم نیوسام و داولینگ 1388)
جاذبه ها
جاذبه­های گردشگری طیف بسیار متفاوتی در کشورهای مختلف جهان دارد. جاذبه­های تاریخی، فرهنگی، طبیعی، باستانی، مردم شناسی و آداب ورسوم ملل مختلف جاذبه­های فراوانی برای گردشگران دارند. جاذبه­های گردشگری نسبت به نوع گردشگری متفاوت است. برای مثال، در گردشگری فرهنگی مسجدی قدیمی ومعروف جاذبۀ گردشگری محسوب می­ شود؛ یا در گردشگری زیارتی، مکانهای مقدس مذهبی مقصدی برای گردشگران به حساب می­آیند. میراث­های مختلف طبیعی، فرهنگی، معنوی، ملموس و غيرملموس و مكتوب ميراث هايي اند كه براي جذب گردشگر پتانسيل دارند. از جمله جاذبه هاي طبيعي در بخش زنده و غيرزنده جنگل ها و گل فشان­ها، ميراث غيرملموس مراسم عيد نوروز ايران، و ميراث مكتوب ديوان اشعار شاعران بزرگ ايران­نام بردنياست. از جمله ديگر جاذبه هاي گردشگري مي توان به غذاهاي محلي يا تنوع ويژةزمين شناختي منطقه اشاره كرد.
راحتي و تسهيلات اقامتي
راحتي و تسهيلات اقامتي در صنعت ژئوتوريسم استراحتگاه­هاي زمين گردشگري(ژئو ریسورت^[10]) و اقامتگاه­های زمین گردشگری(ژئولاج^[11]( را شامل می­ شود. این دو واژه پیش از پیدایش ژئو توریسم جزو مقولۀ اکوتوریسم بودند. بر این مبنا، اکوتوریسورت عبارت است از آلونک­ها، چادرها وکلبه­های جنگلی، کلبه­های روی آب، کلبه­های درختی، خانه­های دست­ساز سنگی میان سنگ­های پشت آبشارها و جز آن که در طبیعت به صورت ساده يافت مي شوند؛ يا حتي آلونك­هاي مجللي كه سازگار با تركيب و معماري طبيعت در مناطق بكر ساخته مي شوند. براي مثال، كلبه هاي روي آب تالاب انزلي براي تماشاي لالة مرداب و استراحت و اقامت در آن­ها جزو اين مقوله­اند.
حال اگر معماري اين كلبه­ها و استراحتگاه ها در طبيعت بي جان و با تأكيد بر سنگ ها و كوه­هاي اطراف صورت گيرد اقامتگاههاي زمين گردشگری(ژئوريسورت) محسوب مي شوند.
فعالیت­ها و تفسیر
فعالیت­های گردشگری در مکانهای به خصوصی به نام مراکز بازدیدکنندگان انجام می­ شود. از جمله در تورهاي مجازي و سه بعدي الكترونيكي و رايانه ای. در حين بازديد توضيحات و راهنمايی­هاي لازم با بهره گرفتن از ابزارهايي مثل توضيحات راهنمايان، تابلوهاي راهنماي گردشگران، و ابزارهاي صوتي و تصويري داده مي شود. برخي گردشگران با كتاب راهنما يا با جزوات آموزشي و بروشورها به گردشگري مي پردازند.
مدیریت و برنامه­ ریزی
همان طور كه برنامه­ريزي در زندگي روزمره شرط عقلاني براي تكامل است و نيز از آنجا كه برنامه ريزي ابزاري در خدمت مديريت و رهبري نظام هاي اجتماعي است، صنعت گردشگري نيز از اين قاعده مستثني نيست و نيازمند برنامه­ريزي است. برنامه­ ریزی مستلزم آگاهي از فرصت ها و تهديدهاي آتي و پيش بيني شيوة مواجهه با آن­هاست. برنامه عبارت است از تعيين هدف كوتاه و پيش بيني راه رسيدن به آن. برنامه ريزي نيز عبارت است از طراحي عمليات براي تغيير يك شيء يا موضوع بر مبناي الگوي پيش­بيني شده.
برنامه ريزي و مديريت براي زمين گردشگري در يك مكان شامل انجام تمهيدات قبلي و برنامه ريزي شده براي بازديد گردشگران از مكان جذاب زمين شناختي طبق الگوي از قبل پيش­بيني شده و حفظ مكان از تخريب و آسيب احتمالي است. الگوهاي مناسب مانند نرد هكشي دور سايت يا نصب تابلوهاي توضيحات براي گردشگران و تعيين مسيرهاي ويژة عبور كه تردد فقط در آن مسيرها مجاز باشد از جمله الگوهاي برنامه ريزي و مديريت گردشگران است.
شکل زیر مدیریت و برنامه­ ریزی در سه زیر مجموعۀ حفاظت، طراحی سایت ومدیریت گردشگران خلاصه شده است.
نمودار شماره(2-4) : تدابیر سه گانۀ مدیریت و برنامه­ ریزی گردشگری
(مأخذ: برگرفته از مفاهیم نیوسام و داولینگ،1388)
انواع تور
گردشگری و بازدید از آثار طبیعی و فرهنگی از راه­های مختلفی صورت می­گیرد؛ در شکل زیر انواع تور نشان داده شده است:
نمودار شماره(2-5) : انواع تور در گردشگری
(مأخذ: حاج علیلو و نکویی صدر،23:1390)
گردشگری با وسایل نقلیۀ عمومی وخودروی شخصی یا پای پیاده را افراد زیادی تجربه کرده ­اند. گردش­های ژئوتوریسمی با هواپیمای سبک و چهارپایانی همچون اسب و قاطر نیز انجام می­ شود. برای مثال، بازدید از منطقۀ زیبای زمین­شناختی گراندکانیون^[12] امریکا و چشم اندازهای ژئومورفولوژیایی آن، علاوه بر تورهای پیاده­روی زمینی، با تورهای هوایی نیز صورت می­گیرد. بازدید با تورهای هوایی به قدری معمول شده است که در برخی از مناطق به علت تعداد زیاد پروازها، برای جلوگیری از آلودگی صوتی و حفظ زیبایی وسکوت طبیعت، قوانینی وضع شده است و پروازهای توریستی را در ساعات و روزهای معینی محدود می­سازد.(شکل1)
همچنین، تورهایی در پارک ملی ایالات متحدۀ امریکا برگزار می­ شود، از جمله، پارک ملی گراندکانیون در ایالت آریزونا، به صورت قاطر سواری همراه با دادن توضیحات محیط بانانی که در زمین­ شناسی محدودۀ پارک آموزش دیده­اند(حاج علیلو و نکویی صدر، 1390 :24-19).
2-12. عوامل مؤثر بر صنعت گردشگری
عوامل بسياري بر اين صنعت خدماتي تاثير مي گذارند كه شامل دو دسته عوامل افزايشي و عوامل کاهش هستند.
عوامل افزایشی: رشد جمعیت، تغییرات توزيع سني و افزايش شهر نشيني، كاهش ساعات كار و افزايش تعطيلات، عوامل آموزشي و پرورشي، سطح سواد و فرهنگ، روابط اجتماعي، استفاده از وسايل نقليه شخصي و فعاليت هاي ترويجي صنعت گردشگري كشور، از عوامل مؤثر در افزايش صنعت گردشگري محسوب مي شوند.
عوامل کاهشی: بی­ثباتی سیاسی، جنگ هاي داخلي و خارجي، ناآرامي ها و ترورها، انقلاب ها و هواپيما ربايي ها، جزو عوامل مؤثر در كاهش گردشگر به نقاط مختلف محسوب مي­گردند(عسگری،24:1373).
2-13. گردشگری پایدار شهری
پايداري زيست محيطي بيانگر اقدامات مادي و غير مادي است كه اطلاعاتي كليدي از آثار محيط زيست، رعايت مقررات، روابط ذينفعان و سيستمهاي سازماني فراهم مي­آورد و نشان دهندۀ تعاريفي از اثربخشي و بهره­وري اقدامهاي صورت گرفته در محیط زیست است(Henri & Journeault،2008: 166). این نوع ارزیابی، آثار مثبت و منفی طرح بر محیط را مورد تأکید قرار می­دهد و شیوه­ای است که متخصصان برای توصیف و تحلیل آثار عمده فعالیت­های محیطی به کار می­برند تا از طریق شناخت عوامل تأثیرگذار محیطی، آثار منفی را به حداقل برسانند. موضوع مورد تأکید در این زمينه ظرفيت نگهداشت منطقه اي براي جامعه ، انساني است كه به صورت حداكثر ميزان مصرف منابع و خروج و تصفيه­ی پسماندي به طور مشخص در يك منطقه، برنامه ريزي معين بدون لطمه زدن، آسيب رساندن تصاعدي بر یکپارچگی، وحدت اکولوژیکی و بهره­وری زیستی، پایدار می­ماند(بدری و رکن­الدین افتخاری،19:1382). ارزیابی پایداری زیست محیطی شامل ارزيابي تاثيرات مستقيم از پروژه در محيط زيست با توجه به جايگزين­ها و تلاش براي كاهش آثار زيانبار زیست محیطی است(Sutcliffe ،2009: 6).
تحق توسعه ی پايدار گردشگري در گرو سه رويكرد همه جانبه نگر و كل گرا، آينده نگر و مساوات گرا است. نگرش اول بر اين باور است كه توسعه هنگامي پايدار است كه در بستر سياسي، اقتصادي و اكولوژيک ملاحظه گردد. در رويكرد دوم، برآورد احتياجات كنوني گردشگران، جامعۀ ميزبان و به موازات آن محافظت از محيط زيست و حفظ فرصت هاي برابر براي آيندگان مطرح است. در رويكرد سوم، مساوات درون نسلي و فرا نسلی در استفاده از امکانات، داده ­ها ومنابع مورد نظر است(تولایی،142:1386).

۸-حداقل کردن نقش واسطه ها بین تولیدکنندگان و مصرف کنندگان
در تحقیقی تحت عنوان آسیب شناسی شبکه توزیع شیر در ایران که توسط دکتر محمدرضا فرزین (۱۳۸۶) انجام شده است نظام فرایند توزیع را به صورت نمودار زیر ارائه نموده است.
شکل ۲- ۵- مدل نظام فرایند توزیع در ایران

خرید سازمانی
خریداران سازمانی یا بازارهای سازمانی شامل تولید کنندگان، خرده فروشان، عمده فروشان و کارگزاران دولتی هستند که محصولات و خدمات را برای مصرف خود یا فروش مجدد خریداری می کنند. رفتار خرید سازمانی^[۵۶] عبارت است از فرایند تصمیم گیری سازمان شامل تشخیص نیاز و شناسایی، ارزیابی و گزینش منابع عرضه و مارک های مورد نظر(روستا و همکاران ،۱۴۴،۱۳۹۱).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اگر چه خریدهای سازمانی و فردی متفاوت است هدف بازراریابی در هر دو مورد حل مشکل خریداران و راضی ساختن آنهاست. بازاریابان برای طراحی برنامه های بازاریابی مفید و مؤثر باید با رفتار خریداران سازمانی نیز آشنا باشند(همان منبع).
مشخصات اصلی خریدهای سازمانی از نظر روستاو همکاران-۱۳۹۱ :
چندین مشخصه، خریدهای سازمانی را از خریدهای مصرف کنندگان نهایی متمایز می کند.
۱٫مشخصات تقاضا : تقاضا در خریدهای سازمانی، تقاضایی مشتق است، یعنی تقاضای اقلام صنعتی از تقاضا برای محصولات و خدمات مصرفی ناشی می شود.
۲٫تعداد خریداران بالقوه : تعداد خریداران سازمانی در مقایسه با خریداران کالاهای مصرفی بسیار محدود است.
۳٫اهداف خرید: سازمان ها خریدار محصولاتی هستند که آنها را در دستیابی به اهدافشان کمک کند. هدف اغلب شرکت ها افزایش سود از طریق کاهش هزینه ها و افزایش در آمد است.
۴٫معیارهای خرید : مهم ترین معیارهای خرید سازمانی، ویژگی های محصول، خدمات و قابلیت و صلاحیت عرضه کنندگان است. هفت معیار اصلی که در خرید سازمانی مورد توجه بیشتر قرار می گیرند عبارتند از : قیمت، مطابقت با مشخصات کیفی مورد نظر، حمل در مدت زمان توافق شده، قابلیت های فنی، تضمین و ضمانت نامه، عملکرد گذشته، تسهیلات و ظرفیت تولید.
۵٫میزان سفارش: میزان سفارش خریداران سازمانی معمولاً بسیار بیشتر از دیگر خریداران است، برای مثال هر مرحله خرید گوشت، مرغ و برنج از طرف فروشگاه قدس یا خرید مواد پلاستیک از طرف شرکت پلاسکو صدها و هزاران بار بیشتر از میزان سفارش خریداران مصرفی است.
۶٫عملیات خرید و فروش : گاهی در مورد خریدهای سازمانی ماه ها مذاکره و ملاقات صورت می گیرد تا در همه زمینه ها دو طرف به توافق برسند.گاهی موافقت نامه ها و قراردادهای جانبی وضمیمه نیز منعقد می شود که شرکت های خریدار و فروشنده، محصول و خدمات یکدیگر را بر اساس آن مبادله می کنند.
۷٫مراکز خرید : در خریدهای معمولی و کم ارزش افراد به تنهایی تصمیم خرید را به عهده دارند، اما در خریدهای سازمانی افراد و گروه های متعددی در خرید نقش دارند که مراکز خرید سازمان را تشکیل می دهند. در بعضی از شرکت های خرده فروشی مانند فروشگاه های شهر و روستا این گونه مراکز به شکل کمیته های خرید هستند که همه عوامل خرید را بررسی می کنند و سپس تصمیم به خرید می گیرند.

ابعاد چهارگانه وظیفه خرید سازمانی
وظیفه خرید سازمانی دارای چهار بعد اصلی است این ابعاد عبارتند از :
بعد فنی : در ارتباط با مشخصات محصول خریداری شده می باشد.
بعد تجاری : در ارتباط با شرایط و ضوابطی است که باید با تأمین کننده مذاکره شود.
بعد لجستیک : در ارتباط با زمانبندی سفارش یا تحویل مواد مورد نیاز می باشد.
بعد اجرایی : در ارتباط با فعالیت های اجرائی است که خرید باید انجام دهد(ون ول^[۵۷]، ۱۹۹۴ ، ۳۰ ).

اهداف خریداران سازمانی
خریداران سازمانی دارای اهداف مجزایی در خرید کالاها و خدمات هستند که به طور کلی اهداف خریدهای صنعتی مثل در دسترس بودن کالاها و خدمات، قابلیت اعتماد فروشنده، کیفیت، ثبات تحویل و قیمت همگی برای انواع شرکت ها دارای اهمیت هستند. مدیریت هزینه خرید خدمات و کالاها یکی از داغ ترین بحث ها در مدیریت زنجیره تأمین در دنیای امروز است. در واقع هزینه های خرید از بزرگترین عناصر تشکیل دهنده عملیات بسیاری از سازمان ها است. به طور کلی ۴۰ تا ۶۰ درصد درآمد فروش به هزینه های مواد اولیه برمی گردد. بنابراین تصمیم هایی که توسط خریداران سازمانی اتخاذ می شود، به طور مستقیم بر هزینه ها و بنابراین سودآوری شرکت مؤثر است. بنابراین انتظار می رود در آینده وظیفه خرید نقش مهم تری در کاهش هزینه ها در انواع پروژه ها داشته باشد. از این رو هر راهکاری برای کاهش هزینه کلی خرید مواد و تجهیزات نیازمند به کارگیری روش های مدرن تدارکات و تأمین است(بینگام^[۵۸]، ۲۰۰۵).

فرایند خرید سازمانی
از دیدگاه رابینسون و همکارانش فرایند خرید سازمانی دارای مراحل زیر می باشد :

• • شناخت مشکل : در این مرحله مشکل می تواند معلول محرکات داخل یا خارج سازمان باشد، شناسایی می شود.

• • شرح عمومی نیاز : در این شرح ویژگی های کالا مانند دوام، درجه اطمینان، قیمت و…وهمچنین مقادیر مورد نیاز از آن بیان می شود.

• • شرح مشخصات کالا : در این مرحله مشخصات فنی کالا بیان می شود.

• • جستجو برای فروشنده : در این مرحله از طرق مختلف و از منابع گوناگون فروشندگان محصول مورد نظر شناسایی می شوند.

• • جمع آوری و بررسی پیشنهادها : در این مرحله پیشنهادهای مختلف فروشندگان بررسی می شود.

• • انتخاب فروشنده : در این مرحله فروشندگان ارزیابی شده و یکی انتخاب می شود. در حالت خرید مجدد معمولی کالاهای استاندارد، معیار اقتصادی مهم ترین معیار ارزیابی و در موردکالاهای غیر استاندارد و پیچیده، معیار کارایی و توانایی انطباق فروشنده با نیازهای در حال تغییر خریدار تقریباً در انواع حالت های خرید مهم ترین معیار ارزیابی محسوب می شوند.

• • سفارش کالا : در این مرحله خریدار کالا را سفارش می دهد. انعقاد پیمان جامع یک شکل خرید است که طی آن فروشنده تعهد می کند نیازهای خریدار را طی یک دوره زمانی معین با قیمت های مورد توافق برطرف کند. این انعقاد باعث ایجاد رابطه ای بلند مدت بین طرفین شده و به خرید از یک منبع و حجم خرید بیشتر از آن منبع می انجامد.

• • ارزیابی : در این مرحله خریدار مجدداً فروشنده را ارزیابی می کند و در مورد تداوم همکاری با فروشنده یا حذف وی تصمیم گیری می نماید(مناجاتی،۱۳۸۸ ،۹۹-۹۸ ).

ظاهر ما به چشم دیگری چگونه می نماید «تصویر سیمایی ظاهری ما ».
داوری آنها درباره ی ظاهر ما چیست ؟
«تفسیر واکنش دیگران »
۳.چه احساسی از خود برای ما پدید می آید ،غرور یا احساس سرشکستگی (رشد مفهوم خود )بنابراین از نظر کولی تصور افراد در باره یکدیگر واقعیتهای اجتماعی را تشکیل می دهد واین واقعیات فرد را قادر می سازد تا تصور «خود »را رشد دهد .
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نظریه ی نقش پذیری مید:
به نظر «جورج هربرت مید »یکی از نتایج جامعه پذیری توانایی پیش بینی انتظارات دیگر از ما شکل دادن به رفتارمان بر طبق آنها ،می باشد او استدلال می کند که این توانایی از طریق نقش پذیری بدست می آید مید از طریق مشاهداتی که درباره ی کارکردهای بازی انجام داد . نشان می دهند که چگونه کودک با بازی کردن نقش دیگران (والدین ،هم بازیها ،قهرمانان )ودرونی کردن رفتار آنان از نظر فکری رشد می یابد وجامعه پذیر می گردد . کودک بدین سان مقررات بازی را یاد می گیرد ودر ضمن می آموزد که خود را به عنوان یکی از اعضای گروه بپندارد ؛در حالی که بوسیله ی نقشی که دارد از دیگران متمایز ومتفاوت می شود . برای مید آنچه دربازی می گذرد ،تصویری از زندگی روزمره ی است . خود کودک از طریق همانندی با دیگران در نقشهایی که ایفا می کند وخصوصاًبه وسیله ی درونی کردن «دیگران به طور عمد »رشد می یابد وهمچنین ،کودک «خود »را با تمیز وتشخیصی که بین نقش خود ودیگران می دهد ،می سازد .(روشه ،۶۰:۱۳۶۷)
مید رشد «خود »را در سه مرحله نشان می دهد :
۱.مرحله آمادگی «تقلید »
مرحله ی آمادگی که در دوران کودکی رخ می دهد وشامل سالهای دوم وسوم زندگی می شود ،کودکان رفتار دیگران مثل نحوه قاشق گرفتن یا راه رفتن یا اشاره های ضمنی را تقلید می کنند ؛اما خاصیت وعلت وجودی آن را کمتر درک می کنند . این امر واقعاًنقش پذیری نیست ؛ولی آمادگی برای پذیرش نقش را فراهم می سازد . کودک در طی چنین سالهایی رفته رفته خود را در مقام دیگران می گذارد ،یعنی نقش های دیگران را بازی می کند ،ما این عمل به صورت کاملاًتقلیدی وناآگاهانه انجام می شود . برای این مثال :کودکی ممکن است ادای روزنامه خواندن پدرش را در بیاورد ،وروزنامه را برعکس بدست بگیرد این عمل در ابتدا برای کودک تقریباًبه معنی است که فقط می داند که می خواهد کارهای دیگر اعضای خانواده را انجام دهد ؛ولی از خود آگاهیومشاهده خود در این عمل اثری دیده نمی شود .
۲.بازی بدون قاعده :
کودکان در چهار یا پنج سالگی وارد صحنه ی بازی می شوند ودر نقش مادر ،پدر ،معلم ،پلیس و…بازی می کنند آنان با کفش والدین خود راه می روند و وانمود می کنند که بزرگسال هستند ویک عروسک را سرزنش می کنند ویا خانه بازی می کنند وامثال اینها . کودکان در این بازیها از طریق وانمود کردن به پذیرش نقش دیگران خاص ،نخستین مراحل یادگیری را می گذرانند ؛یعنی دنیا را از دید گاهی غیر از دیدگاه خود می بینند. (رابر تسون،۱۲۲:۱۳۷۲)
۳.بازی باقاعده :
بازی باقاعده (بازی گروهی عبارت است از فعالیتهای گروهی که در آن نقش هر بازیگر شرکت کننده .ایجاب می کند با یک یا چند بازیکن دیگر کنش متقابل داشته باشد .
بازی باقاعده ،برخلاف بازی بی قاعده کاری جدی است واز کودکان انتظار می رود نقشهایی که بر عهده می گیرند انجام دهند ورفتارهای دیگر بازیکنان را به طور مؤثر فرا گیرند ؛زیرا هر بازی باقاعده دارای یک چهارچوب مقرراتی است مثلاًدر بازی فوتبال ،بازیکنان نه فقط باید با وظیفه ونقش خود ،آگاه باشند ،بلکه به نقش دیگر بازیکنان نیز باید آگاهی داشته باشند . در واقع در هر لحظه از بازی هربازیکن ،تصوری از شیوه عمل وحرکت سایر بازیکنان ودر آن واحد ،خود را در نقش دیگر بازیکنان نیز احساس کرد ودر نتیجه ،حرکات وپاسخهای خود را کنترل وپیش بینی کند .
نظریه های روان شناختی جامعه پذیری :
روان شناسان ،جامعه پذیری را به عنوان مبارزه ای میان فرد وجامعه تلقی می کنند ومی گویند فرد مدام در حال گرایش به دور افکندن قید وبندهای اجتماعی وهنجارهای جامعه است . آنها کسب شناخت (دانش )را نیز نتیجه ی رویارویی ومجادله فرد (ذهن )ومحیط (عینیت )می دانند .
نظریه جامعه پذیری فروید :
زیگموند فروید ،جامعه پذیری را فرآیندی می داند که از طریق آن هنجارهای والدین را به صورتی عمقی می پذیرد وبه کسب من برتر می پردازد از نظر او ،از آنجا که مایه وخاستگاه «من »و«من برتر »را محیط تهیه می بیند ،عوامل اجتماعی یا تشکیل این دو پدیده به درون فرد منتقل می شوند بدین شکل فرد «جامعه پذیر »می گردد. فروید سه بخش متمایز شخصیت را به زیر تشخیص می دهد :

1. 1. نهاد :

«نهاد »بخشی از شخصیت انسان است که با خود انسان زاده می شود واز غرایز اولیه ناخود آگاه انسان است که هیچ گونه به قید وبندی نمی شناسد وفعالیت آن بر اسصل ذلت استوار است ومی خواهد به سرعت ارضاءشود این نیروی روانی که منشاءزیستی دارد ،مایهی زندگی و پایه ی اصلی شخصیت است و «من »و«من برتر »از آن منشعب می شوند وبرای فعالیتهای خود نیرویی لازم را از آن می گیرند .
۲.من :
پس از مدت کوتاهی که از تولد کودک می گذرد ،بخشی از نهاد در برخورد وتماس با واقعیت به «من»تبدیل می شود «من» گرچه از همان زیست مایه برای کار خود استفاده می کند ولی کارکردهایش باخصوصیات «نهاد »کاملاًتفاوت دارد. «من »بر اساس اصل واقعیت عمل می کند یعنی به شرایط وواقعیت موجود برای ارضای نیازها یا بر آورده شدن آرزوهای خود توجه دارد ومی تواند ناکامی را تحمل کند . «من »تلاش می کند که توقعات وانتظارات نهاد را در رابطه با واقعیت از یک سو در رابطه با من برتر از سوی دیگر تسهیل کند ،ودر مقابل تهدیدهای درونی وبیرونی توسط ساز وکارهای دفاعی از خود دفاع کند .
در واقع این رشد «من »است که منجر به رسیدگی عاطفی، جنسی،اجتماعی ،و…می شود . در افراد با شخصیتهای نارسیده «من »ضعیف وشکننده است . مرزهای آن استحکام کافی ندارد ودر اثر حوادث ناگوار ویا ناکامی ،ممکن است تاب فشار را نداشته ودر هم فرو شکسته شود .

1. 1. من برتر :

بخشی از من در نتیجه معیارها وارزشهای خانوادگی ،اخلاقی ،مذهبی واخلاقی به من برتر تبدیل می شود در واقع من برتر محل ارزیابی رفتاری فرد است وجایگاه وجدان بنابراین سرزنش کننده وارشاد کننده است . نفوذ والدین در رشد من برتر بسیار قوی است اما دیگر افراد با اقتدار مانند معلمان یا پلیس نیز در رشد آن بی تأثیر نیست .
تضاد میان سه بخش شخصیت :
به نظر فروید ستیز بین نهاد ومن برتر اجتناب ناپذیر است وبین خواسته های آن دو یک بر خورد درونی وجود دارد تا در نهایت من ساخته شود . من باید با فشارهایی که از سه جهت جهان خارج ،نهاد ،من برتر –وارد می شود ،مقابله نماید . فروید می گوید در زندگی روزمره هر کس می تواند به آسانی تضاد بین سه بخش شخصیت را عیناًمشاهده کند . فرض کنید دانشجویی که روز بعد امتحان مهمی دارد به یک مهمانی دعوت شود در این مهمانی که دوستان نیز جمع هستند بساط خوردنی گپ زنی ،وشب زنداری گسترده است . در این وضعیت نهاد ،دانشجو را به رفتن مهمانی تشویق می کند ،زیرا برای لذت بردن باید به مهمانی رفت اما من برتر که فقط مقابل نهاد است به او هشدار می دهد که این امتحان سرنوشت او را تعیین می کند پس باید شب را مطالعه کند تا برای امتحان فردا آماده باشد ،مهمانی را بعداًنیز هم می توان رفت . من در این موقعیت مجبور به ارزیابی هر دو ادعاست ؛مطالعه یا مهمانی شاید من راضی شود بیشتر وقت شب را به مطالعه بپردازد ودو ساعت آخر وقت را در مهمانی بگذراند از نظر فروید ،تصمیم در این باره به توانایی های نهاد ومن برتر بستگی دارد تا من را متقاعد کند .
نظریه ی شناختی رشد پیاژه :
پیاژه روانشناس سرییسی کوشیده است به دور از هنجارهای اجتماعی وپیش رویدادهای بزرگسالان به درک وتحلیل ودیدگاه کودک بپردازد خواسته است زندگی روزانه کودک را با تمام پریشانی ،اضطراب و آشفتگیهایش بازسازی کند . این نوآوری ودگرگونی در روش نگرش ،نتایجی به بار آورده که با ژرفترین واستوارترین اعتقادمان مارا درباره ی دوران کودکی زیر رو کند .
از نظر پیاژه ساختار شخصیت در یک فرآِند تدریجی (پلکانی )شکل می گیرد و آگاهی از خود مستلزم مقایسه مداوم میان من ودیگری است . تأکید او بیشتر بر توانایی های شناختی ،یعنی ظرفیت به کار گیری درک انسان از تفکر ،حافظه ودیگر فرآیندهای ذهنی برای دست یابی بر دانشهاست .
پیاژه بر این باور بود در سال( ۱۹۷۰)که توانایی شناختی کودک طی چهار مرحله ی اصلی رشد می یابد این مراحل در ارتباط با سن کودک است زیرا اولآًمغز کودک باید در طول زمان رشد یابد تا بتواند برخی از انواع شناختها را درک کند . تءثیر تجربه در طول زمان بدست می‌آید به همین دلیل ،اگر بشنویم کودک شش ماهه ای صحبت می کند یا کودک هشت ماهه ای درباره ی ارتباط وکنش متقابل نمادی بحث می کند حیرت زده می شویم . مراحلی که پیاژه از تولد تا دوازده سالگی وپس از آن را شامل می شود به شرح زیر است :

1. 1. مرحله حسی –حرکتی :

مرحله حسی-حرکتی شامل دوسال اول زندگی کودک است کودک در خلال این سالها ،تجربه های حسی (دیدن اشیاء)وفعالیتهای حرکتی (لمس کردن چیزها)را به کمک حواس خود یاد می گیرد وکشف می کند که با دست یابیبه چیزهایی یا رنگ روشن ،مانند اسباب بازی های متحرک با جغ جغه ،قادر است آنها را لمس کند ،بغل بگیرد یاحتی تکان دهد .کودک در چنین حالی قادر به نشخیص خود از محیط اطراف است در سه یا چهار ماهگی ،کودک تواناییاین کار را ندارد ،امادر ۹ماهگی شروع به جستجوی اسباب بازی کرده ،آن راهنگام حرکت با چشم دنبال می کند در این حال است که کودک تمیز می دهد که اسباب بازی دارای موجودیت خاص ومستقل است .
۲.مرحله قبل از تفکر =مرحله تفکر شهودی:این مرحله از دوسالگی تا هفت سالگی را در برمی گیرد پیاژه این مرحله را مرحله ماقبل تفکرنامید زیراکه در طی این دوره کودک قادر به انجام بسیاری از فعالیتها ی ذهنی نیست وبه طور کامل برخی مفاهیم اساسی چون وزن،اندازه،سرعت،علت ومعلول را درک نمی کند .توانایهای آشکار کودک در این مرحله اغواکننده وکاه خطر ناک است .مثلا مربی کودک به او می گوید همین جا بایست ،تکان نخور.مبادابه خیابان بروی سپس برای اطمینان خاطر ممکن است از او بپرسند :قرارشد چه کار کنی وکودک موضوع را توضیح دهد ،در این جا چنین به نظر می رسد که کودک خطر را درک کرده است اما در واقع چنین نیست کودک هنوز سرعت اتومبیل وعلت ومعلول را به طور درست درک نمی کند وبه همین دلیل در خیابان صدمه می بیند یا کشته می شود . بنابراین اگر چه کودک حرفهای مربی رافهمید ولی هوز جوانتر از آن است که بتواند قضیه را دوبار خطر سرعت اتومبیل بفهمد .از سوی دیگر وجه تسمیه تفکر شهودی آن است که کودک در این سنین با تخیلاتی شبیه شهود یا اشراف هنرمندان واندیشمندان بزرگ زندگی می کند ،با این تفاوت که شهود کودک از مقوله نا آگاهی است «جان پنداری »عروسکی در کودک در بغل دارد به او غذا می دهد خسته شدن توپ بازی ،ودهها مثالدیگر از این نوع تفکرات شهودی کودک حکایت می کند .

1. 1. مرحله تفکر عینی:یا مرحله تفکر انضمامی :

در این مرحله که کودکان هفت تا دوازده سال را شامل می شود ،کودکان قادر به استدلال وضعیتهای عینی هستند آنها تجربه ها ومهارتهای شناخت را که لازمه زندگی روزمره است ،فرا می گیرند . اندازه ،سرعت، وزن ،زبان وعلت ومعلول را می فهمند وبر خلاف کودکان جوانتر ،آنها قادرند از دیگران قدر دانی کنند وهمچنان که «مید »معتقد است نقطه نظرات واعمال دیگران را با رفتارها ونقطه نظرات خود هماهنگ وهمراه سازند ،اما هنوز توانایی تفکر انتزاعی را ندارند یا در واقع ،تفکر آنها منضم به حضور شی ءیا شخص است وچون شی ءیا شخص رفت ،تفکر هم پس از مدتی ناپدید می شود .
۴.مرحله ی تفکر انتزاعی =مرحله تفکر منطقی :
در این مرحله که معمولاًپس از دوازده سالگی وآغاز دوره بلوغ روی می دهد نوجوان می تواند مفاهیم انتزاعی را کاملاًدرک کند بدون آنکه لازم باشد به دنیای مادی رجوع کند . در این مرحله نوجوان می تواند تصور دوست داشتن کسی را بکند که وجود ندارد ،یا مفهوم مرگ را بدون آنکه کسی بمیرد درک کند او می تواند درباره ی نظرها وبینش های مختلف با دقت وهوشیاری فکر کند وقادر است تا در مورد عملیات پیچیده ریاضی ،مسائل اخلاقی وقوانین منطقی به بحث بنشیند وبه حل مسائل ومشکلات اقدام نماید ونیز به اظهار نظر ونقد وتحلیل در زمینه مسائل سیاسی فلسفی بپردازد .
به نظر می رسد که فرآِند جامعه پذیری شناختی در همه جای جهان عمومیت دارد به این صورت که در همه جامعه ها مردم از مراحل متوالی یکسان رشد عبور می کنند ،لیکن محتوای این مراحل از لحاظ فرهنگی متغییر است ،چه چیز وچقدر می آموزیم به محیط اجتماعی بستگی دارد . اگر در فرهنگ ما اعتقاد براین است که زمین مسطح است پس از طریق همین مفاهیم جهان را تفسیر خواهیم کرد حتی درون یک جامعه معین نیز عوامل اجتماعی یا فرهنگی ،گروهای مختلفی از مردم را به وجود می آورد که شیوه های متفاوت در باره موضوعهای مختلف فکر می کنند چنانچه زنان ایرانی به گونه ای جامعه پذیر شده اند که احتمالاًبیش از مردان به خانه داری وبچه داری فکر می کنند .
فرهنگ وشخصیت
یکی از ویژگیهای انسان ،دارا بودن نیروی اندیشه است . انسان به یاری اندیشه توانسته است بر خلاف دیگر حیوانات خود را از تسلیم ووابستگی بی قیذ وشرط به طبیعت بر هاند و برای مبارزه وتسلط بر آن ،شیوه ها ،وسیله ها وروشهایی را ابداع کند که ما مجموعه آنها را فرهنگ می نامیم . در واقع اندیشیدن یک نیروی درونی وفرهنگ آفرینی تجلی بیرونی آنی است .به همین دلیل است که انسان شناسان برای آدمی هنری بزرگتر از فرهنگ آفرینی نمی شناسند وگوناگونی پاسخگویی به نیاز های اولیه انسان را فرهنگ می دانند .
تعریف فرهنگ :
فرهنگ شامل همه فعالیتهای انسانها وسیمای واقعی آنان است در واقع فرهنگ تمام آن ساخته ها ،اندیشه ها ،نهادها ،اداب ورسوم ،روش های اخلاقی ونظایر آنهاست که تمامیت آ»ها محیطی را بوجود آورده که ساخته وپرداخته خود انسان است به بیان دیگر ،فرهنگ مجموعاًکوششهای انسان است برای انطباقش با محیط واصلاح شیوه های زندگیش (لینگ ،۸۵:۱۳۴۶)وبالاخره آنچه جامعه می آفریند وبه انسان وا می گذارد فرهنگ نام دارد . (اگ برن ونیم کوف ،۱۳۳:۱۳۵۷)