سطح توسعه صنعتی روستایی

نابرابری سطح درآمدی

ثروت و دارایی روستاییان

توسعه بنگاه­ها و بخش خصوصی

توریستی بودن سکونتگاه

موقعیت
مکانی- فضایی

حوزه نفوذ و حوزه تاثیر

موقعیت مکانی مناسب مقیاس

مساحت روستا

تراکم جمعیتی

توسعه کالبدی

ارائه خدمات عمومی

کیفیت زیرساختها

موفقیت مدیریت محلی متاثر از عواملی متعدد مانند پاسخگویی، مشارکت، ویژگی­های فردی مسئولان (نظیر دهیاران) و سرمایه ­اجتماعی است. این عوامل ارتباط نزدیکی با حکمروایی روستایی دارند. بنابراین، نیاز است تا الگویی مناسب برای حکمروایی شایسته در مدیریت روستایی به عنوان مبنایی برای سیاستگذاری و برنامه‌ریزی، اجرا، کنترل و نظارت معرفی شود.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲-۳- حکمروایی شایسته در مدیریت روستایی
۲-۳-۱- تعریف حکمروایی شایسته
یکی از رویکردهای جدید حکمروایی، حکمروایی شایسته نام دارد که در سه سطح محلی، ملی و فرا ملی کاربرد دارد. در سطح محلی، روستا و شهر را شامل می­ شود. در واقع حکمروایی شایسته یکی از الگوهای حکمروایی است که مدیریت روستا با بهره گرفتن از آن می ­تواند راحت­تر به اهداف و برنامه‌های از پیش تعیین شده دست یابد. به منظور نیل به توسعه روستایی با مدیریت قوی، الگوی حکمروایی شایسته سودمند جلوه‌گر می‌شود (دادورخانی و همکاران، ۱۳۹۰ به نقل از UNDP). حکمروایی شایسته یک جز ضروری برای نیل به رشد و توسعه پایدار و منصفانه است.
واژه حکمروایی شایسته اولین بار در سال ۱۹۷۹ توسط ویلیام­سون در ادبیات اقتصادی به کار برده شد (دادورخانی و همکاران، ۱۳۹۰). سال ۲۰۰۰ رهبران کشورهای جهان طی قطعنامه­ای، حکمروایی شایسته را به عنوان راهبردی برای کاهش فقر و بهبود کیفیت زندگی مورد پذیرش قرار دادند؛ تا رویکردی نوین برای مقابله با پدیده فقرا ارائه دهند (دادورخانی و همکاران، ۱۳۹۰).
طبق تعریف کارلیک^[۴] حکمروایی شایسته به معنای مدیریت کارآمد امور عمومی از راه برپا کردن یک حکومت و قواعد مشروع و قانونی در راستای پیشبرد ارزش­های اجتماعی افراد و گروه­ ها است (سردارنیا، ۱۳۹۰).
براساس تجربه بانک جهانی حکمروایی شایسته این­گونه تعریف شده است: حکمروایی شایسته در نتیجه سیاست­گذاری پیش‌بینی‌پذیر، آزاد و ارشادی با یک ساختار اداری آکنده از خصلت­های حرفه­ای، ابزار قوه مجریه برای پاسخگو کردن دولت در مقابل اقدامات خود، مشارکت وسیع جامعه مدنی در فعالیت‌های عمومی، و تمام رفتارهایی که تحت لوای قانون انجام می‌شود، تجسم می‌یابد (Kaufman, 1999).
اتحادیه اروپا حکمروایی شایسته را اینگونه تعریف نموده است: مدیریت شفاف و پاسخگو با هدف نیل به توسعه اقتصادی و اجتماعی و عادلانه و پایدار. کمیسیون اروپا^[۵] تصریح کرده است که حکمروایی شایسته، متضمن این موضوع است که سیاستمداران و سازمان­ها به حقوق بشر، اصول دموکراسی و حاکمیت قانون، احترام بگذارند (Otto Sano, 2002).
حکمروایی شایسته با وجود ویژگی­ها و شاخص­ های آن، نیازمند دولتی است که زمینه­ ساز تحقق مشارکت سایر بخش­ها در توسعه باشد. در الگوی جدید، دولت باید ثبات و پایداری در جامعه ایجاد کند، چارچوب­های قانونی مناسب و اثربخش برای فعالیت بخش عمومی و خصوصی وضع کند و ثبات و عدالت در بازار ایجاد کند، نقش میانجی در مصالح عمومی و اثربخشی و پاسخگویی در ارائه خدمات عمومی داشته باشد (قلی­پور، ۱۳۸۳ به نقل از UNDP).

بنابراین «اخلاق» جمع «خلق» به معنای یک صفت نفسانی است که در نفس رسوخ داشته و همین هیأت راسخه سبب می شود که افعالی متناسب با آن صفات، بدون احتیاج به تفکر و سنجش از انسان، صادر گردد. برای مثال «خلق سخاوت» یک صفت نفسانی است و کسانی که این خلق را دارند، در موقع بذل و بخشش دچار تردیدنمی شوند و از خود نمی پرسند که آیا ببخشند یا نه؟ برخی دیگر اخلاق را اینگونه تعریف می کنند «اخلاق عبارت است از مجموع آداب و رسوم افراد اجتماعات بشری و قواعد وقوانینی که براحساسات و افعال این افراد و اجتماعات حکمفرماست» (نوغانی و سرداری،۱۳۸۸)

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بر این اساس، پرواضح است که «اخلاق» نوعی قراردارد یا یکسویی مقررات خشک و تشریفاتی نبوده، بلکه رفتارهایی مبتنی بر عقیده است. در تمامی رفتارها، تلاشها و حرکت ها می توان نشانی از «اخلاق» را جست.
اخلاق هر فردی تا حدود زیادی بر بنیادهای عقیدتی و بینش و نگرش او استوار است در عمده تعاریفی که از اخلاق شده است، دو مقوله درونی بودن و سروکار داشتن با ارزشها در اخلاق نهفته است. اخلاق بیشتر امری اجتماعی است تا فردی و در واقع بستر مناسب اجتماعی است که شرایط رشد و توسعه اخلاقی خاص یا به عبارتی وابسته و پای بندی به ارزش خاص را فراهم کند. وقتی صفت اسلامی را بر اخلاق می افزاییم، مرزی را برای آن تعیین کرده ایم که محتوای آن با مرزبندی دیگر که حاوی صفت های دیگر است می تواند متفاوت باشد.
دکتر مولانا نیز می گوید: «آنچه مربوط به حدود و ثغور ارتباطات و اخلاقیات است در مرحله این نکته است که حدود و ثغور بررسی و تحقیق امری به نام اخلاق از جامعه ای به جامعه دیگر فرق می کند. این امر حرکتی عقلانی تلقی می شود که به وسیله آن تعیین می کنیم یک فرد به عنوان عضوی از جامعه چه کاری را باید به عنوان کار «درست» به طور داوطلبانه انجام دهد.
اخلاق هم مثل همه معیارهای دیگری که در جامعه وجود دارد بر رفتار و آگاهی فرد اثر می گذارد و به درک اجتماعی او خدمت می کند. به این معنی اخلاق را می توان یک مفهوم اجتماعی دانست، انسان نمی تواند بدون اخلاق به صورت فردنمای در روابط اجتماعی جلوه کند.(حبیبی قاینی،۱۳۸۶)
فضیلت اخلاق یک فرایند دقیق و جامع است که فرد را برای درک بهتر ساختار خود و روح خود و اتصال روح خود به خدا قادر می سازد (عبدلله،۲۰۱۲)
اخلاق به وسیله افراد به وجود می آید اما حاصل فعالیت های اخلاقی این افراد در تأثیرات متقابل اجتماعی تغییر شکل می یابد..و یکی از ابزار های اساسی انسان برای شناخت جهان است (صادقی،۱۳۷۱،ص۷۹)
واژه (Ethics) در زبان انگلیسی به معنی اخلاق از واژه لاتینی اتیکا Ethica آن هم از واژه یونانی باستانی (اتیکیا) به معنی «فلسفه اخلاق» گرفته شده است و آن هم از صفت (اتوس) به معنی «عادت، رسم» است. یک شاخهی عمده از فلسفه همین پرداختن به بررسی ارزشها و عادات فردی و یا گروه است. این بررسی همچنین تحلیل و به کارگیری مفاهیمی از قبیل راست و درست وغلط و خطا، خیر و شر و مسئولیت را نیز در بر می گیرد.(حبیبی قاینی،۱۳۸۶،ص۷).
. به طور کلی واژهی اخلاق با استانداردهای مربوط به درست و غلط بودن رفتارهای سروکار دارند.
تعاریف مختلفی از اخلاق به عمل آمده است.« دایره بطور المعارف انگلیسی چمبرز»، اخلاق را «مجموعه ای از معنویات» و «قواعد رفتاری» تلقی می کند .
«وی. جورج^[۱]» اخلاقیات را اینگونه تعریف می کند: «تلاش نظام یافته برای دریافت تجربه اخلاقی و معنوی جامعه و افراد، از طریق تعیین مقرراتی که باید برای رفتار انسانی، مورد استفاده قرار گیرد. دنبال کردن ارزشهای درست و صفات مشخصه ای که بهبودی در زندگی را موجب می گردند.
«سالمون» معتقد است که اخلاقیات موضوعی نگرشی است که مواردی همچون: گذاشتن هر فعالیت و هدف در جای خودش، دانستن اینکه چه کاری درست و چه کاری نادرست و دانستن اینکه چه خواسته ای درست و چه تمایلاتی اشتباه می باشد را شامل می شود.
«ولاسکوئز^[۲]» اخلاقیات را اینگونه تعریف می کند: فعالیت بررسی استانداردهای معنوی و وجدانی یک فرد یا یک جامعه، و پرسش در خصوص اینکه این استانداردها (استانداردهای منطقی و یا غیرمنطقی) چطور در زندگی ما بکار برده می شوند.
براساس رویکرد مکتب الهام بخش اسلام، علم اخلاق، پاک ساختن نفس از صفات رذیله و آراستن آن به ملکات جمیله است که از آن به تهذیب اخلاق تعبیر می شود. امام صادق (ع) اخلاق را به دو دسته تقسیم می نمایند: اخلاق واخلاق ذاتی
امام (ع) معتقدند که اولی بر دومی برتری دارد؛ زیرا آن کسی که از روی طینت کاری را انجام دهد، توانی بر غیر آن کار ندارد و آنکس که اراده مند است، با سختی بر فرمانبرداری خدا شکیبایی کند و این شخص برتر است.
۲-۳- قدمت اخلاق
اولین قانون تدوین شده در زمینه اخلاق حرفه ای به سوگندنامه پزشکی بقراط در یونان باستان باز می گردد. که در آن وظایف و مسئولیت های اخلاقی پزشکان مشخص شده بود. تأمل در ادبیات مکتوب و آفرینش های هنری مشرق زمین نشان می دهد تمدن مشرق زمین به دلیل تقدم بر تمدن مغرب زمین؛ آکنده از اخلاقیات است.
ویلیام جیمز دورانت^[۳] در کتاب «تاریخ تمدن» خود، تمدن ایرانی را با تمدن یونانی مقایسه می کند او تفاوت اصلی یک شهروند ایرانی را با شهروند یونانی که در جزیره کرت قدم می زند در اخلاق می بیند.
بیانیه های کوروش و داریوش پس از فتوحاتشان نشانگر این است که اخلاق حرفه ای در همهی شئونات (اخلاق جنگ، اخلاق رهبری، اخلاق روابط بین المللی، اخلاق کار و ..) برایشان مسأله بوده و سرودهای زرتشت نیز آکنده از اندرزهای اخلاقی در مناسبات کاری و رفتار ارتباطی است و ما به قدمت تمدن مشرق زمین اخلاق کار داشته ایم اما نه شکل جدید و اینها برای ما مبانی و میراث بزرگی است.
دکتر قراملکی در خصوص وضعیت اخلاق در جامعه کنونی ایران چنین می گوید: جامعه ما در برخی از رگه های اخلاقی وضعیت نامطلوبی دارد اما اینکه گفته شود جامعه ایران از نظر اخلاقی وضع ناگواری دارد. این باور؛ اخلاقی نیست.
او نیز سهم نظام آموزش را در نهادینه کردن اخلاق در جامعه با اهمیت می داند و می گوید: نظام آموزشی ما توجه به این نکرده که محیط آموزشی، معلم اخلاق است یعنی مدرسه ای که بی نظمی در آن مشاهده می شود و معلم هر چه بگوید بچه ها منظم باشید آیا بچه منظم می شود. ضمن اینکه او معتقد است حجم آموزش مستقیم اخلاق در جامعه ما پایین است اما مهمتر از آن آموزش غیرمستقیم نظام آموزش است.
۲-۴- علم اخلاق
علم اخلاق قرن ها قبل از میلاد مسیح در مشاغل و حرفه های گوناگون وارد شده است. مفهوم اخلاق حرفه ای از علم اخلاق اتخاذ شده است.
اخلاق جمع خلق است و خوی، خوی های نیکو و بد انسان را می گویند و علم اخلاق، علمی است که به بررسی بد و نیک خوی ها می پردازد. (عاملی، ۱۳۸۱: ۱۹).
علم اخلاق به منزلهی یک دانش دارای ارزش فراوانی است و در آثار عالمان غربی و اسلامی به آن توجه فراوانی شده است. علم اخلاق در واقع با یک سری از سؤالات گوناگون در مورد اینکه چه چیز خوب است، درست است، فضیلت است و حسن است و یا ارزش و اهمیت دارد، روبه رو است.
بسیاری ازفلاسفه غربی در تعریف علم اخلاق رفتارها و اعمال خلق ظاهری آدمی را ملاک قرار داده اند. از نظر این گروه موضوع علم اخلاق همان رفتارهای اختیاری انسانی است و علم اخلاق علم شناخت خوب و بد رفتارها و اعمال آدمی است؛ به عنوان مثال برخی در تعریف علم اخلاق گفته اند: علم اخلاق عبارت است از تحقیق در رفتار آدمی بدان گونه که باید باشد.
علمای اخلاق به طور معمول، علم به صفات پسندیده را علم اخلاق می دانند و در نتیجه مسائل علم اخلاق هم باید در همین زمینه باشد. پس در علم اخلاق انواع صفات انسانی مطرح شده و صفات خوب از صفات ناشایست تمیز داده می شود.
هر کس که به کسب و کار مشغول است. با سه هوزه اخلاق در ارتباط است: اخلاق فردی، اخلاق شقلی و اخلاق سازمانی. این حوزه های اخلاقی از زمینه های مشترکی برخوردارند.
۲-۵- فلسله اخلاق
فلسفه اخلاق را می توان دست کم به سه شاخه تقسیم کرد. نخست اخلاق عملی است. بررسی مسائل اخلاقی خاص؛ آیا سقط جنین هیچ گاه می تواند مقبول باشد؟ در جامعه ای که عدالت به طور کامل مراعات می شود چه ساختارهایی رامی توانیم بیابیم؟ دوم نظریه اخلاقی است؛ کوشش برای پدیدآوردن نظریه ای اخلاقی که برای پاسخ دادن به تمام مسائل اخلاقی خاصی که در اخلاق عملی مطرح می شوند روشی کلی به ما ارائه می دهد. سوم پرسش هایی درباره سرشت و شأن تفکر اخلاقی؛ آیا هیچ صدقی اخلاقی وجود دارد؟ آیا ممکن است نشان داده شود که یک نگرش اخلاقی از نگرش دیگر بهتر است؟ گاهی به فکر کردن درباره شأن تفکر اخلاقی، فرا اخلاق «فلسفه اخلاق» می گویند، برای آنکه آن را از اخلاق عملی و نظرات اخلاقی متمایز سازند.
البته این سه حوزه کاملاً از هم جدا نیستند؛ اندیشه های فرد در یک حوزه نمی تواند از آرائش در دو حوزه دیگر جدا باشد.مسائل اخلاقی اساسی هستند، نتایجی که در مورد سرنوشت و شأن تفکر اخلاقی حاصل می شوند، ناگزیر بر نظرهای ما درباره اینکه چگونه می توانیم حل صحیح برخی از مسائل اخلاقی را پیدا کنیم یا حتی اصلاً چیزی به عنوان پاسخ صحیح هست یا نه، اثر خواهد گذاشت. (مک ناتان،ترجمه میانداری،۱۳۸۳،ص۲۴-۲۳)
۲-۶- چرا اخلاق؟
در سدهی گذشته استدلال «یا سود یا مسئولیت اجتماعی» رواج زیادی داشت و برخی از سازمان ها با تأکید بر سود، مسئولیت اجتماعی را فرد نهادند و برخی دیگر در راستای ایفای مسئولیت اجتماعی به سودآوری خود نپرداختند. کالنیز این استدلال را یکی از عوامل ورشکستگی سازمان می داند. اشکال استدلال این است که بین سود و مسئولیت اجتماعی تعارض پنداشته شده است در حالی که سازمان ها می توانند بر سود توأم با مسئولیت اجتماعی تأکید کننده کالینز چنین استدلالی را طناب پوسیده «یا» می خواند. طناب پوسیده «یا»از مواضع القاء کننده بودن مسئله است که فرایند حل مسئله را از اثربخش دور می سازد.
سازمان های کسب و کار در دههی اخیر به نقش راهبردی اخلاق در موقعیت سازمانی پی برده اند. مقایسه تراز سود و زیان شرکت های کسب و کار نشان داد که اخلاق که نقش مهمی در سودآوری سازمان ها دارد. مشتریان شما حتی اگر اخلاقی نباشند، سازمان های اخلاقی را برای معامله بر می گزینند حمایت های مردمی همیشه از آن سازمان های اخلاقی است.
اخلاق فرار از برتری رقابتی، موجب ایجاد برتری راهبردی (مزیت استراتژیک) می شود.
گرایش به اخلاق حرفه ای در چنین فضایی می تواند به ابزار انگاری در اخلاق منجر شود. یعنی تأکید بر سودآور بودن ممکن است، سبب ترویج اخلاق، به شرط سود و اخلاق برای افزایش سود گردد و این گرایش به تدریج اخلاق را نهی می سازد و به غیراخلاقی بودن منجر می شود. راه برون شد از ابزارانگاری در اخلاق تمایز هدف از فایده است.
سودآوری در کسب وکار، بدون تردید، فایده اخلاقی بودن است. مسئولیت پذیری اخلاقی، سازمان را برای مشتریان، کارکنان، تأمین کنندگان و همهی ذی نفعان پیش بینی پذیر می کند. و پیش بینی پذیری اخلاقی نیز سبب اعتماد اصیل، ژرف و فراگیر و پایدار محیط به سازمان می شود و در نتیجه تسهیل و تصحیح ارتباط محیط با سازمان، موفقیت در کسب و کار حاصل می گردد، اما همه این برکات، فایدهی اخلاق اند و نباید در خطای هدف پنداری فایده گرفتار شد و سودآوری را هدف اخلاق انگاشت و اخلاق ورزی را به آن مشروط کرد.
هدف اخلاق، تعالی و توسعهی بشری است. صرفاً به دلیل انسان بودن، در قبال خود و دیگران مسئولیت اخلاقی داریم. ادیان الهی و سنت های اخلاقی نیز بر چنین مسئولیت پذیری تأکید دارند.
انسان بودن ما انگیزه اصلی رفتار اخلاقی است. نقش اخلاق حرفه ای آن است که با بهبود عملکرد امروز، بازار فردا را تضمین می کند. اما به دلیل سودآوری به اخلاق روی نمی آوریم، بلکه اخلاق را صرفاً به دلیل گرایش و بصیرت انسانی ارج می نهیم و چون انسانها اخلاق را ارج می نهند، اخلاقی بودن، به تبع، اقبال و حمایت انسانها (از جمله مشتریان) را در پس دارد توجه دادن به منافع اخلاق ورزی در آموزه های دینی نیز آمده است. قرآن آسایش و گشادگی در زندگی را میوه اخلاق می داند. در آیات زیر آثار اخلاق ورزی و اخلاق گریزی مقایسه شده اند. «کوشش شما پراکنده و گوناگون است. آن کسی که احسان کند و پرهیزگاری نماید و نیکی را گواهی دهد. ما او را در مسیر آسانی قرار خواهیم داد. اما بر کسی که بخل و بی نیازی ورزد و نیکی را دروغ شمرد کار او را دشوار خواهیم ساخت».
افراد نیکوکار و پرهیزگار که اخلاق و نیکوکاری را ارج می نهند، زندگی آرام، با آسایش و آسانی خواهند داشت اما افراد بخیل که خود را غنی بپندارند و نیکوکاری را تکذیب نمایند زندگی دشوار و پرتشویش در پیش خواهند داشت. این حقیقت منحصر به اشخاص حقیقی نیست بلکه سازمان ها نیز در حیات سازمانی خود، نیکی و نیکوکاری را نردبان توسعه و دوری از اخلاق را باعث سختی و دشواری در معیشت خواهند یافت.
براین اساس بین فضیلت گرایی و موفقیت گرایی در اخلاق تعارض نیست، به شرط آنکه فضیلت گرایی را به منزله هدف اخلاق سازمانی تلقی کنیم و موفقیت آوری اخلاق را فایده اخلاقی بودن سازمان بدانیم.(قراملکی،۱۳۸۸،ص۷۲-۷۰)
۲-۷- اخلاق نردبان یا سرسره
مدیران در مواجهه با اخلاق سازمانی، غالباً می پرسند: در محیط غیراخلاقی پای بند به اخلاق جز ضرر نتیجه ای نمی دهد. پای بندی به اصول اخلاق رقابت هزینه های گزاف می شود زیرا رقبا به چنین اصولی پای بند نیستتند، محیط غیراخلاقی سبب می شود تأمین کنندگان، رقبا و سایر ذی نفعان به روش های غیراخلاقی روی بیاورند و اخلاقی بودن سازمان سبب زیان و ورشکستگی می شود. نسبت بین اخلاق حرفهای و موفقیت سازمان مسئله مهم در دهه های اخیر است. این نسبت را از دو جهت می توان تحلیل کرد:
اول اینکه پای بند اصیل به اخلاق در حرفه با موفقیت سازمانی از جمله با ثروت نسبت مستقیم دارد. این نسبت با مطالعات فراوان در صنعت های مختلف اثبات شده است. مدیران آینده نگر که بر سود بلندمدت توجه می کنند، اخلاقی بودن سازمان را حتی در محیط غیراخلاقی سبب برتری رقابتی و فراتر از آن برتری راهبردی می دانند. نکته دوم آنکه شعارزدگی در اخلاق حرفه ای با موفقیت سازمانی نسبت معکوس دارد. اگر اخلاقی بودن سازمان را صرفاً بسنده کردن به شعارهای اخلاقی بدانیم، آن را باید به عنوان یک تهدید بر سازمان تلقی کنیم. دلیل سخن این است: ارزش های اخلاقی در همه محیط های کسب و کار جذابند. حتی افرادی که در عمل به اخلاق پای بند نیستند. از رفتار غیراخلاقی ناخشنودند. به عنوان مثال مشتریان شما ممکن است در عمل پای بند به اخلاق نباشند اما آنان در مدیریت خرید، عرضه کننده مناسب را انتخاب می کنند و در این انتخاب بر اخلاقی بودن عرضه کننده تأکید فراوان دارند(قراملکی،۱۳۸۸،ص۷۹)
۲-۸ – ماهیت شخصی اخلاق
یکی از مشکلات ما این است که اخلاق هیچ گاه در حوزه کسب و کار یا به طور کلی در حوزه اجتماعی و یا سیاسی مطرح نبوده بلکه همواره موضوعی شخصی بوده است. انسان ها به این که راستی و درستیف خواست آنان است ادعان دارند. اما در عین حال، مطالعان نشان می دهد که اکثریت مردم، معمولاً کارها را به همان درستی که از دیگران انتظار دارند انجام می دهند. ازمیان دانشجویان دانشگاه، ۸۴ درصد بر این باورند که ایالات متحده در یک بحران اخلاقی در کسب و کار قرار دارد و ۷۷ درصد مدیران عامل (CEOS) را مسئول این بحران می دانند. ولی ۵۹ درصد از همین دانشجویان به تقلب در امتحانات اعتراف کردند.
شخصی که به هنگام پرداخت مالیات مرتکب تقلب شده یا بدون مجوز اموال عمومی محل کار را برمی دارد، چگونه انتظار دارد تا شرکت فروشنده سهام، سیاستمدار مورد علاقه او یا حتی مشتری طرف معامله شرط امانت و درستی را رعایت کند.
گفتگو دربارهی اخلاق کار ساده ای است و از آن ساده تر بیزاری از مردمی است که با انجام اعمال نادرست در آزمون اخلاق رد می شوند، این بیزاری بخصوص زمانی که آسیب اعمال نادرست دیگران بر ما تأثیر می گذارد، بیش تر نمایان است. ولی انتخاب های اخلاقی در زندگی شخصی مان مشکل است. رونالد ریگان می گوید: “وقتی بحث اقتصاد پیش می آید، اگر همسایه تان از کار بیکار شود از نظر شما به جهت برحران اقتصادی است. اما اگر خودتان شغلتان را از دست بدهید، آن را به حساب کسادی بازار می گذارید”. این امر در مورد اخلاق نیز صادق است. وقتی موضوع شخصی من باشد، کار سخت تر می شود.
اخلاق+ شایستگی معادله ای است که نتیجهی آن برنده شدن است. میان بُر کردن جوابگوی راهی طولانی نیست. اعمال آنان ممکن است برای زمانی کوتاه فریبنده باشد، ولی در طولانی مدت، نتیجهی آن اعمال آشکار خواهد شد. حقیقت همیشه پنهان نخواهد ماند. یک رفتار اخلاقی در کوتاه مدت ممکن است به باخت تعبیر شود (مانند کسی که با غیراخلاقی بودن موقتاً به نظر می رسد که برنده است). مردمی که در زندگی آنان اخلاق جایگاهی ندارد، در بلندمدت همیشه بازنده خواهد بود.
سلیمان نبی که به خردمندی شهره است می گوید:
راه مردم درستکار، درخشان و روشن است.

شکل ۴-۲۶ موهای موجود در زیر قاعدهی بال که هر سه عدد از آنها دیده میشوند (اصلی).
شکل ۴-۲۷ شبه‌عصا در گونهی Haplothrips flavicinctus (اصلی).
شکل ۴-۲۸ موهای S1، S2 و S3 که بر روی ترژیت نهم گونهی Haplothrips flavicinctus دیده میشوند و در انتها نوکتیز هستند (اصلی).
فصل پنجم
بحث
۵-۱ گونهی Priesner Pseudocryptothrips meridionalis
در این تحقیق، این گونه از مناطق مختلف جنگل توسکستان (شش فرد، ۶/۵/۹۰، ۳/۷/۹۰، ۲۹/۸/۹۰ ، ۲۸/۹/۹۰) از بقایای برگی و شاخه های مرده جمعآوری گردید. در ایران، این گونه توسط مینایی و عالیچی در سال ۲۰۰۲ از استان فارس (اولین بار از ایران) و مینایی و عالیچی در سال ۲۰۰۷ از شیراز گزارش گردیده است (بهاتی و همکاران، ۲۰۰۹). این گونه برای فون استان گلستان جدید میباشد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۵-۲ گونهیHoplothrips sp.
در این پژوهش، این جنس از خاکبرگهای جنگل توسکستان (یک فرد، ۲۴/۷/۹۰) جمعآوری گردید. این جنس در ایران پراکنش جغرافیایی محدودی دارد و توسط جلالی سِندی و همکاران (۲۰۱۱) از استان گیلان برای اولین بار برای فون تریپس‌های ایران گزارش شده است. این جنس نیز برای فون استان گلستان جدید می‌باشد.
۵-۳ گونهی Hoplandrothrips sp.
این جنس نیز از خاکبرگهای انباشته شده در جنگل توسکستان (یک فرد، ۳/۷/۹۰) جمعآوری گردید. در ایران، مرتضوی و رادولف در سال ۱۹۷۷ از کرج، قم، دماوند و شهریار، علوی و کمالی در سال ۲۰۰۲ از بجنورد، علوی و کمالی در سال ۲۰۰۳ از بجنورد و گیلاسیان و همکاران در سال ۲۰۰۰ از گرگان این جنس را گزارش نمودهاند (بهاتی و همکاران، ۲۰۰۹).
۵-۴ گونهی Haplothrips aculeatus (Fabricius)
این گونه از داخل بقایای برگی جنگل توسکستان (۱ فرد، ۱۶/۲/۹۰) و خزه در جنگل شصتکلاته (یک فرد، ۱۱/۸/۹۰) جمعآوری شد. در ایران، این گونه توسط خیراندیش و همکاران در سال ۲۰۰۰ از کرمان، مینایی و عالیچی در سال ۲۰۰۱ از شیراز، علوی و زوراِشتراسِن در سال ۲۰۰۲ از مزارع استان گلستان، علوی در سال ۲۰۰۴ از گرگان (بهاتی و همکاران، ۲۰۰۹)، علوی و همکاران (۲۰۰۷) از مزارع گندم و جو استان گلستان، علوی (۱۳۸۸) از مزارع سویای استان گلستان و میراب بالو و همکاران (۲۰۱۰) از مزارع برنج شمال غرب ایران گزارش شده است
۵-۵ گونهی Haplothrips flavicinctus (Karny)
این گونه از بقایای برگی جنگل شصت‌کلاته (یک فرد، ۲۰/۶/۹۰) جمعآوری گردید. این گونه را علوی و کمالی در سال ۱۹۹۵ از بجنورد، چراغیان و حجت در سال ۱۹۹۸ از اهواز، علوی و کمالی در سال ۲۰۰۳ از بجنورد، مینایی و آزمایشفرد در سال ۲۰۰۵ از کرج، نامور و خیراندیش در سال ۲۰۰۶ از کرمان (بهاتی و همکاران، ۲۰۰۹)، علوی (۱۳۸۸) از استان گلستان و میراب بالو و همکاران (۲۰۱۰) از مزارع برنج شمال غرب ایران گزارش نمودهاند.
در این تحقیق که طی آن به طور عمده از خاکها و بقایای برگی جنگلهای شهرستان گرگان نمونهبرداری صورت گرفت، فراوانی و پراکنش جغرافیایی گونه های زیرراستهی Tubulifera بسیار کم بود. از آن جایی که این شهرستان دارای آب و هوای گرم و مرطوب میباشد، پیشبینی میشد که جمعیت گونه های قارچخوار این زیرراسته در گرگان بالا باشد، زیرا این گروه از تریپسها در مناطق گرم و پرباران جمعیتهای بالایی دارند (اِشمیت، ۲۰۰۷؛ ماوند، ۲۰۰۷). در فصول گرم، جمعیت نمونه ها بسیار کم بود و در شهریور ماه و پاییز نمونه های بیشتری یافت شدند. در این پژوهش، طی یک سال نمونهبرداری، تعداد دو جنس و یک گونهی قارچخوار و دو گونهی گیاهزی از مناطق جنگلی شهرستان گرگان جمعآوری گردیدند. البته گونه های زیرراستهی Terebrantia با جمعیت بالایی یافت شدند. طبق پیشنهادهای ارائه شده توسط متخصصان (ماوند و علوی، مکاتبات شخصی) گونه های قارچخوار در نواحی شمالی ایران در جنگلهای پرباران بلوط باید به فراوانی یافت میشدند، اما در نمونه های جمعآوری شده در این تحقیق، بیشترین گونه ها از جنگل‌های پهنبرگ توسکا بودند. دو جنس Hoplothrips و Pseudocryptothrips از مرز بین جنگل توسکستان و منطقهی کوهستانی جمعآوری گردیدند. جنس Haplothrips که گونه های آن گیاهزی میباشند، از بقایای برگهای جنگلی جمعآوری شد.
انتظار میرفت که در این تحقیق، گونه های بیشتری از زیرراستهی Tubulifera (به ویژه گونه های قارچخوار) یافت شوند، اما به دلیل پراکنش محدود این گروه از تریپسها در کشور، تنها سه گونهی قارچخوار و دو گونهی گیاهزی از آنها جمعآوری شدند. نمونهبرداریها از تمامی نواحی جنگلی گرگان به دفعات متعدد در تمامی فصول سال انجام شدند. به رغم تراکم بسیار پایین این گونه در زیستگاههای مورد نمونهبرداری، از بین گونه های قارچخوار تراکم گونهی Pseudocryptothrips meridionalis در مقایسه با سایر جنسها و گونه ها از فراوانی بالاتری برخوردار بود (با شش فرد جمعآوری شده) و جنسهای Hoplothrips و Hoplandrothrips نیز کمترین فراوانی را دارا بودند (هرکدام با یک فرد جمعآوری شده).
۵-۶ پیشنهادهای پژوهشی
۱- انجام بررسی روی تریپس‌های خاک‌زی و قارچ‌خوار در سایر شهرهای استان.
۲- نمونهبرداری از برگها و شاخه های خشک درختان جنگلی به ویژه بلوط.
۳- با توجه به اسیدی بودن خاک‌های جنگل‌های گیلان و قلیایی بودن خاک‌های جنگل‌های گلستان، انجام بررسی مقایسه‌ای در استان‌های حاشیه‌ی دریای مازندران توصیه می‌گردد.
منابع
بینام. ۱۳۸۹. بانک اطلاعاتی شهرستان گرگان.
http://gorgan118.com/index.php?obj=Page&task=Show&code=2
بینام. ۱۳۸۶. گالیکش- گلستان سبز.
http://galikesh-ir.blogfa.com/author-galikesh-ir.aspx
حسنزاده سلماسی، م. ۱۳۷۳. در ترجمه‌ی بالریشکداران (تریپسها) زیست‌شناسی و اهمیت آنها در کشاورزی، بورنیه، ا. (مولف). انتشارات دانشگاه تبریز، ۳۴۱ ص.
سقایی، ن.، روشن‌شاد، ع. ۱۳۸۵. بررسی فون بالریشکداران (Thysanoptera) مزارع گندم در منطقه‌ی مرودشت، استان فارس. یافته های نوین کشاورزی، شماره‌ی ۲، صفحه های ۱۲۵-۱۳۹.
علوی، ج. ۱۳۸۸. فون بالریشکداران Thysanoptera (Insecta) مزارع سویا در استان گلستان، ایران. مجله‌ی علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، جلد ۱۶، صفحه‌های ۱-۵.
مدرس اول، م. ۱۳۸۵. ردهبندی حشرات. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، ۹۱۴ ص.
Akram, W., Shin, B., and Lee, J. 2003. Description of two genera of Idolothripinae (Phlaeothripidae: Tubulifera: Thysanoptera) from Pakistan. Kor. J. Entomol., 701(33): 53-57.
Alavi, K., and Kamali, K. 2003. The fauna of Thysanoptera in Bojnourd region of Khorasan province, Iran. Thrips, 2:25-40.
Alavi, J., Zur Strassen, R., and Bagherani, N. 2007. Thrips (Thysanoptera) species associated with wheat and barley in Golestan province, Iran. J. Entomol. Soc. Iran, 27(1):1-28.
Anonymous. 2010a. World Thysanoptera. Available online: http://anic.ento.csiro.au/ identifying_ thrips/Idolothripinae.htm
Anonymous. 2010b. World Thysanoptera. Available online: http://anic.ento.csiro.au/ identifying_ thrips/Phlaeothripidae.htm
Anonymous. 2010c. World Thysanoptera. Available online: http://anic.ento.csiro.au/ identifying_ thrips/Phlaeothripinae.htm
Bhatti, J., Alavi, J., Strassen, R., and Telmadarraiy, Z. 2009. Thysanoptera in Iran, 1938-2007: An Overview. Thrips No. 7-8, Sientia Publishing, New Delhi. 373 pp.
Cavalleri, A., Kaminski, L.A., and Mendonca, M.S. 2010. Ectoparasitism in Aulacothrips (Thysanoptera: Heterothripidae) revisited: Host diversity on honeydew-producing Hemiptera and description of a new species. Zool. Anz., 249:209-221.
Eow, L., Mound, L., and Ng, Y. 2011. Genera of spore feeding Thysanoptera from southeast Asia (Phlaeothripidae, Idolothripinae), with species checklist from peninsular Malaysia. Zootaxa, 2928:1-19.
Fallahzadeh, M., Azarmi, E., Saghaei, N., Alemansoor, H. and Alavi, H. 2011. Faunistic survey of Thysanoptera in Fars province, Iran. Munis Ent. Zool. 6(1):251-261.
Goldarazena, A. 2010. Bocathrips okajimai gen. et sp. n. (Thysanoptera, Phlaeothripinae), an Australian fungus-feeding thrips. Austr. J. Entomol., 49:121-125.
Izzo, T., Pinent, S., and Mound, L. 2002. Aulacothrips dictyotus (Heterothripidae), the first ectoparasitic thrips (Thysanoptera). Fla. Entomol., 85(1):281-283.
Jalali Sendi, J., Zibaee, I., and Minaee, K. 2011. An investigation on thrips fauna of Guilan province, North of Iran (Insecta: Thysanoptera). Munis Entomol. Zool., 6(1):325-329.
Luong, L. 2008. Investigation into aspects of the biology of tubular black thrips, Haplothrips victoriensis Bagnall (Thysanoptera: Phlaeothripidae), in South Australia. Ph.D. Thesis. The University of Adelide, Australia.
Minaei, K. 2010. Fungal spore-feeding thrips (Thysanoptera: Phlaeothripidae: Idolothripinae) from Iran with record of a fourth genus. J. Insect Sci., 11(51):1-5.
Minaei, K., Azemayesh Fard, P., and Mound, L. 2007. The Thrips genus-group (Thysanoptera: Thripidae) in Iran. J. Entomol. Soc. Iran, 27(1):29-36.
Minaei, K., and Mound, L. 2008. The Thysanoptera Haplothripini (Phlaeothripidae) of Iran. J. Nat. Hist., 42:2617-2658.
Mirrrab Balou, M., and Chen, X. 2010. A new method for preparing and mounting thrips for microscopic examination. J. Environ. Entomol., 32(1):115-121.
Mirrrab Balou, M., Chen, X., and Shi, M. 2010. Thrips (Thysanoptera) species associated with rice in northwest of Iran. Proceedings of the 3^rd International Rice Conference, 8-12 November 2010. Hanoi, Vietnam. Available online: http://ricecongress.com/ previous/pdflink/4594.pdf
Mirrrab Balou, M., and Chen, X. 2012. Aleurodothrips fasciapennis Franklin: a newly recordrd genus and species for Iran (Thysanoptera: Phlaeothripidae). Munis Entomol. Zool., 7(1):334-338.
Morse, J., and Hoddle, M. 2006. Invasion biology of thrips. Ann. Rev. Entomol., 51:67-89.
Mound, L. 1974. The complex of spore-feeding Thysanoptera (Phlaeothripidae: Idolothripinae). Bull. Brit. Mus. Nat. Hist., 31(5):109-188.

۲- کسب مزایای مالیاتی و ارتقاء روابط فی مابین با بستانکاران ، کارکنان و سرمایه گذاران
۳- کاهش عدم اطمینان ناشی از نوسانات اعداد و ارقام حسابداری به طور کلی و کاهش ریسک سیتماتیک به طور خاص از طریق کاهش کواریانس میان بازده شرکت و بازده بازار
در رابطه با منفعت و هزینه مدیریت سود سود در مقاله ترومن و تیت من (۱۹۸۸) می خوانیم که : اگر مدیریت سود پرهزینه باشد ممکن است مدیریت اقدام به مدیریت سود نکند اما در صورتی که هزینه مدیریت سود به گونه ای قابل قبول ناچیز باشد آنگاه مدیران برای هموار کردن سود های شرکت دارای انگیزه خواهند بود (چانگ^[۴۶]، ۲۰۱۳). چنین هزینه هایی می تواند مثلا الزام به شناسایی تعهد مالیاتی در نتیجه شناسایی یک رویداد خاص باشد که در نهایت منجر به ارزش فعلی بالاتر صورتحساب های مالیاتی خواهد شد . در زمینه انگیزه های مدیریت سود سود موارد دیگری نظیر تلاش برای اثرگذاری بر قیمت سهام نر خهای ریسک ، دستکاری پاداش مدیریت،گریز از محدودیت های قراردادهای بدهی و اجتناب از هزینه های سیاسی نیز ذکر شده اند (لیماریا^[۴۷]، ۲۰۱۳). در زمینه تلاش برای اثر گذاری بر قیمت های سهام و نرخ های ریسک،این فرض وجود دارد که با یک جریان با ثبات عایدات می تواند جریان کم ریسک تر به حساب آمده و بنابر این منجر به قیمت های سهام بالاتر و هزینه های استقراض کمتر شود (چانگ^[۴۸]، ۲۰۱۳). از جنبه مثبت دیگر هدف مدیریت می تواند تمایل به افزایش قدرت پیش بینی سرمایه گذاران باشد . در رابطه با بحث انگیزه ها ، دخالت عوامل ثانویه نیز گاها مورد بررسی قرار گرفته است . به طور مثال اندازه شرکت ، برخی تحقیقات نشان دادند که به این دلیل که شرکت های بزرگ تر به لحاظ سیاسی حساس تر از شرکت های کوچکتر اند . بنابراین ممکن است تمایل بیشتری به مدیریت سود سود داشته باشند و یا مورد دیگری نظیر میزان دارایی های استهلاک پذیر ،میزانی که شرکتهایی می توانند با بهره گرفتن از تغییرات در استهلاک دست به مدیریت سود بزنند به مقدار دارایی های استهلاک پذیر آن ها بستگی دارد ، یعنی هرچه مقدار دارایی های استهلاک پذیر نسبت به کل دارایی ها بیشتر باشد به طور بالقوه احتمال بیشتری برای مدیریت سود سود از طریق تغییر در روش استهلاک وجود دارد . یکی از مهمترین انگیزه های مدیران که در تحقیفات زیادی مورد اشاره قرار گرفته است نوعی طرح های پاداش آنهاست . آن دسته از طرح های پاداش که مبتنی بر میزان سود گزارش شده باشد می توانند این انگیزه را در مدیر ایجاد کنند که سود را به نحوی دستکاری نمایند گه پاداش بییشتری دریافت کنند و یا اگر میزان پاداشی که در دوره جاری به او تعلق می گیرد از سقف خاصی بیشتر نشود مقداری از سود را از طریق تکنیک های مدیریت سود به دوره های بعدی منتقل کرد . و در واقع به نوعی برای استفاده های آتی ذخیره کنند . در واقع در چنین شرایطی به جای این که اعطای پاداش به مدیر بر مبنای سود، منافع او و مالکان شرکت را همسو کند و تضاد منافع را کاهش دهد ، برعکس موجب تشویق بیشتر مدیر به دست زدن به روش ایجاد شده که سود شخصی وی را افزایش می دهد . کارلسون و باتالا راه حل را در افزایش مالکیت مدیر می دانند (چانگ^[۴۹]، ۲۰۱۳). به اعتقاد آنها هر چه درصد مالکیت مدیران کمتر باشد آنها به منظور حفظ موقعیت شغلی خود انگیزه بیشتری برای مدیریت سود سود خواهد داشت . عامل دیگری که به عنوان مشوق مدیران جهت مدیریت سود ذکر شده میزان مالکیت موسسات در شرکت مورد نظر است . یرخی تحقیقات متضمن این نکته هستند که مالکانی که شکل موسسه دارند به دنبال دسترسی هر چه سریع تر به سود هستند و سرمایه گذاری هایشان جنبه کوتاه مدت دارد . دلیل این امر این است که مدیران خود این موسسات به شکل فعلی ارزیابی شده و پاداش می گیرند ، به این ترتیب نتیجه منطقی این است که هرچه درصد مالکیت موسسات در شرکتی بیشتر باشد مدیران آن شرکت برای دستکاری سود بیشتر خواهد بود. الزامات مربوط به قراردادهای بدهی دیگر انگیزه احتمالی مدیران در مدیریت سود سود است . به این معنا که هر گاه مدیران احساس کنند اعداد و ارقام قابل گزارش موجب نقض قراردادهای بدهی و تعهدات ارائه شده به بستانکاران خواهد شد(و در نتیجه احتمال ورشکستگی شرکت را افزایش خواهد داد ) انگیزه بیشتری خواهند داشت تا از طریق مدیریت سود سود خطر احتمالی را کاهش داده و مرتفع سازند (هکمن^[۵۰]، ۲۰۱۰).

هیلی و والن در مقاله خود تحت عنوان “مروری بر ادبیات مدیریت سود و نتایج آن برای تدوین استاندارد” بر انگیزه های مرتبط با بازار سرمایه تاکید می کنند . آنها می نویسند استفاده گسترده از اطلاعات حسابداری به وسیله سرمایه گذاران و تحلیل گران مالی به منظور ارزش گذاری سهام می تواند انگیزه ای برای مدیران ایجاد کند تا سود را به منظور تاثیرگذاری بر عملکرد قیمت سهام در کوتاه مدت دستکاری کنند (لیماریا^[۵۱]، ۲۰۱۳).
هیلی و والن از جمله به دوره های پیش از عرضه سهام اشاره می کنند که برخی شواهد نشان می دهد دستکاری سود در جهت افزایش ( بیش از واقع نشان دادن) در چنین دوره هایی واقع شده است . آنها همچنین به تلاش مدیران جهت محقق کردن پیش بینی های صاحبنظران بازار اشاره می کنند که انگیزه هایی برای مدیران جهت دستکاری سود باشد چنین نکته ای توسط دیکو و اسکینر نیز مورد تایید قرار گرفته است آنها اشاره می کنند که : چندین تحقیق جدید حاکی از وجود انگیزه نزد مدیران برای برآوردن اهدافی نظیرانتظارات سرمایه گذاران در رابطه با عایدات فعلی است . در این رابطه اسکینر و اسلوان به نتیجه می رسند که قیمت سهام در رابطه با تغییرات غافل گیرکننده منفی در سودها دچار تغییرات نامتناسب بزرگی در جهت منفی برای شرکت هایی باسهام در حال رشد می شود . به عبارت دیگر تفسیر آن این است که زمانی که شرکت های با سهام در حال رشد حتی ناکامی های کوچکی را نسبت به پیش بینی های تحلیل گران در قیمت خود نشان دهند دچار کاهش های قیمتی نامتناسب بزرگی می شوند . کاناگارتنام و همکاران (۲۰۰۱)به نقل فاندنبرگ و تیرول (۱۹۹۵) امنیت شغلی مدیران را انگیزه ای برای آنها جهت مدیریت سود سود می دانند . آنها هم چنین به عواملی نظیر نیاز به تامین مالی از خارج از شرکت نیز اشاره می کنند در توجیه امنیت شغلی به عنوان انگیزه آنها می گویند که مدیران برای کاهش احتمال مداخله ( مالکان) و احتمال اخراج،عملکرد خود را بهتر جلوه می دهند . تفسیر عامل نیاز به تامین مالی از خارج از شرکت نیز این گونه است که با فرض این که هزینه بدهی به ریسک شرکت (و در این جا بانک به طور خاص) وابسته باشد،مدیران بانک انگیزه خواهد داشت تا با کاهش نوسانات عمده سود از طریق مدیریت سود این ریسک و نهایتا هزینه بدهی را کاهش دهند. برخی تحقیقات با نگاهی مثبت به مدیریت سود سود آنرا ابزاری برای مدیران در جهت افشای اطلاعات محرمانه خود در رابطه با عابدات آتی دانستهاند (هکمن^[۵۲]، ۲۰۱۰).
معیارهای شناخت مدیریت سود
معمولا به دلیل دشواری شناسایی یک رفتار و یا تصمیم به عنوان مدیریت سود با قصد قبلی اکثر محققان به معیارهای کلی و محدود کننده در جهت شناخت پدیده مدیریت سود اشاره نمی کنند . در این زمینه شاید می توان عمده ترین معیارهای اعلام شده برای شناخت مدیریت سود معیارهای اعلام شده توسط کاپلند (۱۹۶۸) دانست. او در این زمینه می نویسد:
یک ابزار مدیریت سود باید تمام ویژگی های زیر را داشته باشد:
۱- هنگامی که یک بار مورد استفاده قرار گرفت نباید موجب تعهد شرکت به انجام هیچ اقدام مشخص دیگری در آینده شود .
۲- باید بر مبنای قضاوت حرفه ای قرار داشته باشد در چارچوب اصول عمومی پذیرفته شده حسابداری باشد .
۳- باید در مقایسه با تغییرات سالانه سود منجر به تغییران با اهمیتی شود .
۴- نباید نیاز به معامله ای “واقعی” با اشخاص ثالث داشته باشد مگر در حد طبقه بندی مجدد مانده های حساب های داخلی
۵- باید به تنهایی و یا به همراه رویه ای دیگر در دوره های متوالی زمانی مورد استفاده قرار گیرد . این معیار بعدها توسط شیف (۱۹۶۸)و کرکهایمر(۱۹۶۸)،بیدلمن (۱۹۷۳) تحت این عنوان که بسیار محدود شده هستند مورد انتقاد قرار گرفتند . در عوض آنها پیشنهاد کردند که شاخص های کلی تری مثلا هر گونه تصمیم مدیریتی دلخواه و زمان بندی چنین تصمیماتی به عنوان معیاری برای مدیریت سود بکار گرفته شود. برخی معیار های ارائه شده در این زمینه موید این نکته هستند که روش های مرجح باید به گونه ای ذهنی قابل اجرا باشند . به لحاظ الگوها غیر یکنواخت بوده و از نظر اهمیت موثر باشد و نهایتا این که برای افراد خارج از شرکت قابل مشاهده نباشد بر اساس چنین معیار هایی مدیران می توانند با تکنیک هایی از قبیل جابجایی زمان وقوع یا شناخت یک رویداد ، از طریق فرآیندهای تخصصی در طول زمان و یا از طریق طبقه بندی حسابها دست به مدیریت سود سود بزنند . بنابراین ملاحظه می شود همانطور که در مورد استفاده از قضاوت در حسابداری و حد و حدود آن توافق نظر وجود ندارد ، می توان گفت در زمینه این که چه رفتاری مدیریت سود است و چه رفتاری نیست نیز توافق عمومی در کار نیست (تورک^[۵۳]، ۲۰۱۰). نکته ای که در این رابطه پیش تر نیز اشاره شد در این جمله کاپلند به وضوح روشن است : یک ابزار مدیریت سود سود باید تنها مستلزم تغییر یک رویداد باشد و وقوع خود رویداد. کاپلند در این جا در واقع تنها مدیریت سود مصنوعی را به عنوان مدیریت سود می پذیرد و مدیریت سود واقعی را که به وقوع رویدادی همراست را مدیریت سود به حساب نمی آورد . در چنین دیدگاهی مورد قبول برخی صاحبنظران و مورد مخالفت برخی دیگر است . در واقع کاپلند در مقام نماینده ای از تفکر افرادی که مدیریت سود رامنحصر به مدیریت سود مصنوعی می دانند آن را : … موضوعی مربوط به شکل و نه محتوای …. به حساب می آورند . در زمینه دشواری تشخیص انواع مدیریت سود داشر و مالکوم اشاره می کنند که : به یک معنا دو نوع مدیریت سود اغلب غیر قابل تمایزند . شرکت ممکن است به طور همزمان هم در مورد سطح یک مبادله و هم چگونگی گزارشگری آن تصمیم بگیرد بنابراین شاید ممکن نباشد که بتوان مثلا میان مقدار هزینه تحقیق و توسعه یک سال و سال دیگر مقایسه به عمل آورد زیرا ممکن است سطح مقداری و یا شیوه گزارشگری آن دستخوش مدیریت سود شده باشد .
در نقطه مقابل تحقیقاتی که به آن اشاره شد تحقیقات دیگری نیزبه نتایج متفاوتی دست یافتند. تحقیق در ارتباط بـــا سود و زیــان ناشی از فروش سرمایه‌گذاری‌ها به ‌شواهدی ‌دال‌ بر وجود هموارسازی‌ سود دست ‌نیافت . همچنین نوانست وجود هموار سازی سود را با استفاده ازتصمیمات اختیاری حسابداری به اثبات برساند. نیـز که در مــورد روش‌هــای مختلف حسابداری به تحقیق پرداختند موفق به یافتن شواهدی دال بر ارتباط بین هموار سازی سود و روش‌های حسابداری نشدند یکی از روش‌های هموارســازی سود تغییر در برآوردهای حســابداری است. این نتـایج دست یافته‌اند که تغییر در برآوردهای حسابداری نظیر برآورد استهلاک، برآورد مطالبات مشکــوک الـوصول می‌تواند بر سودهای گزارش شده تاثیر بگذارد به شــواهدی دست یــافتند که نشان می‌داد پیش بینی مطالبات مشکوک الوصول با میزان سود همبستگی معکوسی دارد، به گونه‌ای که در شرایط نوسان پذیری معمول سود پیش بینی مطالبات مشکوک الوصول نقش عامل کاهنده این نوسان‌ها را به عهده می‌گیرد(گاجانیس^[۵۴]، ۲۰۱۳).
ابزارها و روش های مورد استفاده در مدیریت سود ( مصنوعی)
تحقیق حاضر به مدیریت سود مصنوعی سود می‌پردازد. در مدیریت سود مصنوعی مدیریت با بهره گرفتن از یک سری روش‌ها به دستکاری سود می‌پردازد. روشها یا ابزارهای مدیریت سود سود را به شرح زیر می‌دانند (گاجانیس^[۵۵]، ۲۰۱۳):

• • زمان بندی رویدادها ^[۵۶]

• • انتخاب روش‌های تخصیص ^[۵۷]

• • طبقه بندی رویدادها ^[۵۸]

که هر یک از این ابزارها در زیر تشرح می‌شوند.
۱ زمان بندی رویدادها
زمان بندی رویدادها یک انتخاب مدیریت است تا یک انتخاب حسابداری. مدیر برای اینکه سود را هموار کند رویدادهایی را که اتفاق افتاده‌اند در زمان خود شناسایی و ثبت نمی‌کند و به سال‌های دیگر منتقل می‌کند مثلاً ثبت فروش به عنوان پیش دریافت یا ثبت پیش دریافت به عنوان فروش .
در این روش مدیران در سال‌هایی که قصد دارند سودشان کمتر شود فروش‌های آخر سال مالی را دیرتر شناسایی می‌کنند تا این فروش‌ها در سال آتی ثبت شود و باعث می‌شود درآمدهای سال جاری کمتر گزارش گردند و یا اینکه می‌تواند از طریق شناسایی هزینه‌های مربوط به آغاز سال آتی در سال جاری هزینه‌های سال جاری را بیشتر شناسایی کند تا سود سال جاری کمتر شود و یا در سال‌هایی که قصد دارد سود بیشتری را گزارش کند دقیقتاً عکس حالت قبل رخ می‌دهد به طوری که درآمدهای سال آتی را در سال جاری و زودتر شناسایی می‌کند و یا از طریق انتقال هزینه‌های سال جاری به سال آتی این مهم اتفاق می‌افتد (گوناتی^[۵۹]، ۲۰۱۰).
مدیریت سود از طریق انتخاب روش‌های تخصیص
بعضی از روش‌های حسابداری هستند که منجر به سودهای هموار می‌شوند مثلاً در روش‌های استهلاک اگر هزینه استهلاک براساس ساعت کارکرد یا تعداد تولید محاسبه شود هر چقدر ساعات کارکرد و تعداد تولید محصول بیشتر باشد هزینه استهلاک نیز به همان نسبت بیشتر خواهد بود. پس هر چقدر در آمد یا فروش بیشتر شود، هزینه هم بیشتر خواهد بود و سود نیز با یک روند ثابت تغییر خواهد کرد . ولی اگر هزینه استهلاک بر اساس یکی از روش‌های خط مستقیم یا نزولی محاسبه شود. هزینه استهلاک محاسبه شده با میزان درآمد یا فروش مرتبط نیست. از بین روش‌های نگهداری موجودی‌ها، روش‌های ذخیره گیری مطالبات روش‌هایی که از دیدگاه سود (زیانی) ناشی می‌شوند، با میزان فروش مرتبط هستند. پس مدیر با بهره گرفتن از روش‌های حسابداری می‌تواند سودهای همواری را گزارش کند (گوناتی^[۶۰]، ۲۰۱۰).
مدیریت سود از طریق طبقه بندی
مدیران با بهره گرفتن از طبقه بندی رویدادها دست به مدیریت سود سود می‌زنند به عنوان مثال عادی یا غیرعادی تلقی کردن برخی اقلام سود (زیان) منجر به افزایش یا کاهش سود عملیاتی خواهد شد. تحقیقات صورت گرفت در مورد ابزارهای مدیریت سود سود به شرح زیر می‌باشند:
ابــزارهای مدیریت سود را به شـــرح زیـــر طبقه‌بندی کرده‌اند:
۱)تغییر در خط مشی‌های حسابداری ^[۶۱]
۲)هزینه‌های بازنشستگی ^[۶۲]
۳)سود سهام ^[۶۳]
۴)اقلام غیرمترقبه ^[۶۴]
۵)معافیت مالیاتی سرمایه گذاری‌ها ^[۶۵]
۶)استهلاک و هزینه‌های ثابت ^[۶۶]
۷)تصمیمات اختیاری حسابداری ^[۶۷]
۸)طبقه‌بندی‌های حسابداری ^[۶۸]
۹)ذخیره‌ها و اندوخته‌ها ^[۶۹]
یکی از ابزارهای مدیریت سود، روشهـای حسابداری و معافیت مالیاتی سرمایه گذاری‌ها می باشد. روش‌های استهلاک را به عنوان ابزار مدیریت سود تایید کرده است. معتقد است تغییـرات حسابداری یکی از ابـزارهای مدیریت سود می‌باشد. طبقـــــه‌بنـــدی رویدادهای تحت عنوان اقلام غیرمترقبه یا عکس آن را یکی از ابزارهای مدیریت سود تایید کرده‌اند (تورک^[۷۰]، ۲۰۱۰).
دو ویژگـی اصلــی را لازمه یک ابـــزار منـــاسب مدیریت سود می‌داند:
۱) مدیران بتوانند با بهره گرفتن از این ابزار نوسان‌های سود را به گونه‌ای کاهش دهند که آنها را به تحقق اهداف بلند مدتشان در گزارشگری سود نزدیک سازد.
۲) استفاده از این ابزار شرکت را در آینده متعهد به عمل خاصی ننماید.
با وجود اینکه اغلب تحقیقات بریکی از ابزارهای مورد استفاده در هموار سازی سود تاکید کرده‌اند اما به نظر می‌رسد در عمل مدیران می‌توانند ترکیبی از این ابزارها را نیز بکار گیرند.
عوامل موثر بر مدیریت سود سود
در تحقیقات صورت گرفته عمدتاً عواملی چون نوع مالکیت، نوع صنعت، اندازه شرکت، سودآوری، ملیت شرکت‌ها را مورد بررسی قرار داده‌اند. که در زیر تشرح می شود. در تحقیق خــود به این نتیجه رسیــد که شرکت‌هایی که مــالکیت آنها از مدیریت جدا است تمایل بیشتری به هموار سازی سود نشان می‌دهند و این شاید به دلایل گفته شــده در افزایش رفــاه مدیریت باشد و به این نتیجه رسیدند که شرکت‌ها در صنایع مختلف به درجات متفاوتی، دست به هموار سازی سود می‌زنند. و بیشتر شرکت‌های فعال در زمینه صنعت نفت و گاز و صنایع دارویی نسبت به سایر صنایع دست به هموار سازی سود می‌زنند (لیماریا^[۷۱]، ۲۰۱۳).
تحقیقی را به انجـام رسانید که نشان می‌داد متغیرهایی نظیر اندازه، میزان اختلاف سود واقعی و سود پیش بینی شده و طرح‌های پاداشی مدیران بر رفتار هموار سازی سود موثر است و بالاخره در یک تحقیق گسترده به شناسایی عوامل موثر در هموار سازی سود پرداختند و متغیرهای اندازه، سودآوری، نوع صنعت و ملیت را مورد بررسی قرار دادند و به این نتیجه رسید که به غیر از متغیر اندازه سایر متغیرها در هموارسازی سود موثر بوده‌اند (لیماریا^[۷۲]، ۲۰۱۳).
در تحقیق حاضر نیز اندازه شرکت به عنوان متغیر موثر در کسب بازده غیر عادی مورد آزمون واقع شده است.در مورد انتخاب متغیر اندازه شرکت نیز چنانچه قبلاً اشاره شد محققین معتقدند که شرکت‌های بزرگتر به دلیل اینکه در قبال افراد بیشتری پاسخگو هستند و مراجع دولتی و مراجع بیشتری شرکت‌های بزرگتر را مورد کنترل قرار می‌دهد و در صورت داشتن عملکرد بد بایستی بیشتر پاسخگو باشند به این خاطر شرکت‌های بزرگتر شاید انگیزه بیشتری برای هموارسازی سود داشته باشند و یا شرکت‌های کوچک بیشتر به خاطر موارد ذکر شده (پاسخگو بودن در قبال افراد کمتر) انگیزه کمتری برای هموار سازی سود داشته باشند (ژاو^[۷۳]، ۲۰۱۳).
موافقین و مخالفین هموار سازی سود
مـوافقین هموار سازی سود، هموار سازی سود را سهولت در اهــداف گـــزارشگری می‌نامند ولی مخالفین هموار سازی سود، هموار سازی را نوعی تحریف در اهداف گزارشگر مالی می‌نامند.
معتقد است که منتقدین همـوارسازی از آن روی هموار سازی سود را عمل نادرست می‌دانند که باعث افشاء نامناسب اطلاعات مالی شده و سرمایه‌گذاران را از امکان ارزیابی مناسب ریسک و بازده محروم می کند زیرا اطلاعات ارائه شده در مورد سودآوری شرکت‌ها درست و کافی نیست.
نیز معتقد است وقتی متغیرها برای کسب سودهای هموار دستکاری می‌شوند به نظر می‌رسد که افشاء به اندازه کافی صورت نمی‌گیرد.علاوه بر مخالفت‌هایی که به دلیل افشاء ناقص صورت می‌گیرد برخی از منتقدین عنوان می‌کنند که اطلاعات دستکاری شده استفاده کنندگان را در ارزیابی درست تأثیرات هموارسازی گمراه می‌کنند. معتقد است که هموار سازی سود تجزیه و تحلیل صورت‌های مالی را با مشکل مواجه می‌سازد (ژاو^[۷۴]، ۲۰۱۳).
هموار سازی سود را بر ارزش اوراق بهادار موثر می‌دانند آنها معتقدند که سودهای حسابداری، پیش بینی کننده خوبی برای جریان‌های نقدی آتی است و طبق مدل قیمت‌گذاری دارائی‌های سرمایه‌ای (CAPM) ارزش بازار سهام معادل با مبلغ تنزیل شده جریان‌های نقدی آتی است. پس ســـودهای هموار شده می‌تواند ارزش بازار سهام را تحت تاثیر قرار دهد.موافقین هموار سازی سود بیشتر تسهیل در پیش بینی سود آتی و ارزش‌های بازار و همچنین معیار سنجش و کنترل‌های داخلی را دلایل موافقت خود با هموار سازی سود می‌دانند. از نظر مبانی برای سنجش و کنترل‌های داخلی موافقین هموار سـازی سود بر این عقیده‌اند که چون سودهای گزارش شده به عنوان مبنایی برای سنجش و ارزیابی عملکرد گذشته، مبنایی برای برنامه‌ریزی و بودجه بندی و تصمیم‌گیری سرمایه‌ای است،اگر سود همــوار گردد، بــرنامه ریزی، بودجه بندی و تصمیم گیری در مورد سرمایه گذاری‌ها و ارزیابی عملکرد آسانتر می شود. از نظر تسهیل در پیش بینی سود آتی و ارزش‌های بازار که ریشه در تئوری مدل قیمت‌گذاری دارائی‌های سرمایه‌ای (CAPM) دارد، در مواقعی که سودهای گزارش شده هموارگردد محاسبه ارزش فعلی و جریانات نقدی و همچنین ارزش بازار دارائی‌ها راحت تر خواهد بود (چانگ^[۷۵]، ۲۰۱۳).
دشواری های کار تحقیق در زمینه مدیریت سود سود :
پیش از پرداختن به نتایج حاصله از تحقیقات قبلی لازم است اشاره ای به محدودیت های تحقیق در زمینه مدیریت سود سود داشته باشیم . اول این که بعضی از تحقیقات صورت گرفته در زمینه مدیریت سود سود بیانگر این است که نمونه مورد انتخاب شامل شرکت هایی است که گونه ای از مدیریت سود را به طور آزادانه افشاء کرده اند . در چنین شرایطی نتایج حاصله چه موید مدیریت سود باشد و چه نباشد ،قابلیت تعمیم ضعیفی دارند . نکته دیگر این است که بسیاری از محققان به بررسی تنها یکی از عوامل و ابزارهای مدیریت سود در تحقیق خود پرداخته اند . حال آن که شماری از صاحبنظران چنین رویکردی را دچار نارسائی می دانند . به اعتقاد منتقدان چنین روشی قادر به شناسایی حالاتی که شرکت دو یا چند ابزار و یا روش مدیریت سود را به طور همزمان به کار می برد نیست . زیرا ممکن است در بعضی از شرایط دسته ای از چنین ابزارها اثر متقابل داشته باشند و خاصیت مورد نظر توسط عوامل دیگرب خنثی شود.در تحقیقاتی که تنها به بررسی یک عامل می پردازد ممکن است (چانگ^[۷۶]، ۲۰۱۳):
الف) وجود اثر مدیریت سود عاملی خاص مورد بررسی تایید می شود در حالی که ممکن است اثر مدیریت سود عامل مذکور در نهایت با اثر هموارساز دیگری خنثی شود و اثر نهایی منجر به مدیریت سود سود نشود.

‏توسعه جوامع انسانی نزدیک مناطق مرجانی اغلب باعث تجمع آلاینده های متفاوت در آب های نزدیک ساحل می گردد. این آلاینده ها شامل پساب های کشاورزی، صنعتی و شهری است. بعضی از این منابع آلوده کننده، غلظت نوترینت ها را در آب افزایش داده و باعث بروز فرایند یوتریفیکاسیون^[۳۸] و افزایش بیش از حد جلبک های کفزی به ویژه نوعی جلبک به نام جلبک سبز غوره ای (Caulerpa racemosa‏) می گردد. در اثر این امر اولاً در اثر نرسیدن نور لازم برای جلبک تک سلولی آبسنگ ها خفه شده و می میرند و ثانیاً به دلیل از بین رفتن نواحی وسیع مرجانی، فرایند تجزیه باکتری ها باعث کاهش اکسیژن آب دریا می گردد. حاصل این امر کاهش تنوع مرجان ها و افزایش نوع خاصی خیار دریایی است (‏Rogers et al., ۱۹۹۴‏).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

از دیگر فعالیت های مخرب انسانی ساخت و سازهای ساحلی است که باعث افزایش میزان رسوب گذاری در مناطق مرجانی می شود. هرچند پولیپ های مرجانی با به کار بردن دام موکوسی و مژک قادر به برداشتن رسوب و تمیز کردن سطح خود هستند، اما مقادیر زیاد لجن و رسوب باعث مسدود شدن پولیپ ها و خفه شدن آنها می گردد. از طرفی رسوب و مواد معلق، میزان نفوذ نور را کاهش داده و باعث کاهش فتوسنتز در جلبک زوگزانتله و در نتیجه تقلیل منبع غذایی می شود. وجود این شرایط متاسفانه در جزایر در سال های اخیر رو به افزایش است.
ماهیان تنها ساکنین زیستگاه های مرجانی نیستند که برای مصارف تجاری و یا غذایی صید می شوند، بلکه در بعضی مناطق دنیا اجتماعات آبسنگی دیگری همچون: خرچنگ دراز، خیار دریایی، توتیای دریایی، حلزون ها و صدف ها به خصوص Tridacna صید می گردند که این امر تغییرات بوم شناختی را به همراه خواهد داشت. برای مثال، توتیای دریایی مسئول برداشتن بخشی از اسکلت آبسنگی در طول چرا است بنابراین زمانی که شکارچیان طبیعی این موجود نظیر نرم تنان و ماهی ها در اثر صید بیش از حد کم شوند، عمل فرسایش طبیعی آبسنگ توسط این موجود افزایش خواهد یافت (۱۹۹۸,Sumich‏).
اگرچه صنعت گردشگری باعث بهبود وضعیت اقتصادی مردم در نواحی مرجانی می گردد، اما در صورت عدم اعمال مدیریت صحیح، گسترش صنعت گردشگری می تواند از عوامل مهم تهدید کننده زیستگاه های مرجانی به شمار رود. با گسترش بی رویه این صنعت، میزان ساخت و ساز در مناطق ساحلی افزایش می یابد که این امر به فرسایش ساحل و تشکیل لجن بر روی آبسنگ ها منجر می گردد. همچنین به دلیل جذابیت های خاص مناطق مرجانی، این مناطق ارزش تفرجی ویژه ای داشته و در این بین گاه فعالیت هایی که از نظر ظاهری بی خطر جلوه می کنند، نظیر لنگر انداختن قایق های تفریحی و اسنورکلینگ^[۳۹] در نواحی کم عمق ساحلی می توانند اثر مخرب بر روی آبسنگ های مرجانی داشته باشند (‏Rogers et al., ۱۹۹۴‏).
مروری بر تهدیدهای حاصل از فعالیت های انسانی:
آلودگی حمل و نقل دریایی عمدتا حاصل از تانکرهای نفتی.
آلودگی حاصل از فعالیت های زمینی مانند ساخت و سازهای ساحلی و فاضلاب های شهری.
آلودگی حاصل از ریزش های نفتی منطقه.
تأثیرات وابسته به توسعه صنعت توریسم.
آلودگی دمایی حاصل از تأسیسات آب شیرین کن و کارخانه های برق.
فعالیت های وابسته به استخراج منابع شامل لنگر انداختن، تورهای ماهیگیری، طناب ها و دیگر ادوات ماهیگیری، هم چنین بهره برداری بیش از اندازه از منابع زنده مورد استفاده برای غذا و تزئین (مرادی، ۸۹).
‏۱-۶-۱۲-۳- عوامل طبیعی
‏آکانت آسترپلانسی(Acanth aster planci) که با نام مخففCOTS) ‏)^[۴۰] در جهان شناخته می شود، نوعی ستاره دریایی بزرگ با بازوهای منشعب (به قطر ۳۰ ‏تا ‏۴۰ سانتیمتر) است که از پولیپ های مرجانی تغذیه می کند. در حالت طبیعی، این موجود به مقدار کم و کافی وجود دارد به طوری که آسیب به آبسنگ ها نیز جزئی ا‏ست. در آبهای ایرانی خلیج فارس تنها یک گزارش از این موجود، در تنب کوچک به ثبت رسیده است (رضایی، ۱۳۷۹).
از دیگرعوامل عوامل طبیعی:
نوسانات شدید دمای آب، سفید شدگی مرجان ها بیشتر به علت افزایش دمای سطحی آب دریا (SST)^[41] به بیش از ۳۰ درجه در طی ماه های تابستان است.
پدیده های هواشناسی مثل گرمایش جهانی و پدیده ال نینو.
طوفان ها و آشوب های زیستی که بر اثر وقایع طبیعی هواشناسی رخ می دهد.
پدیده کشند قرمز که اخیرا در خلیج فارس رخ داده و احتمالاً موجب تغییراتی در وضعیت مرجان ها شده است(مرادی، ۸۹).
۱-۷- اهمیت تحقیق
آبسنگ های مرجانی درنتیجه فعالیت های جوامع انسانی در حال نابودی می باشند؛ این نابودی حتی درنظر افراد غیرمتخصص نیز بسیار مشهود می باشد(Gingesberg, 1998).
یکی از اصول مهم توسعه پایدار حفاظت از محیط زیست می باشد. با گسترش روزافزون صنایع و توسعه صنعتی، نیاز به انرژی روز به روز افزایش می یابد. مناسب ترین و ارزان ترین منبع انرژی در جهان سوخت های فسیلی می باشند که در ضمن از عمده ترین منابع آلودگی محیط نیز هستند. اکتشاف، استخراج، پالایش و استفاده از این منابع انرژی باعث آلودگی شدید محیط زیست می گردد. خلیج فارس به عنوان مکانی که در حدود بیش از ۳۰% تولید و ۶۰% حمل و نقل دریایی نفت جهان در آن صورت می گیرد (Reynolds,1993)، یکی از محیط هایی است که به شدت تحت تأثیر آلودگی های نفتی و همچنین صنعتی و انسانی کشورهای مجاور خود قرار گرفته است. آلودگی های نفتی از اصلی ترین منابع آلودگی در خلیج فارس می باشد. تأثیر آلوده کننده ها بر محیط های دریایی از عمده ترین مسائل در مطالعات آلودگی می باشد. یکی از تأثیرات آلوده کننده ها بر محیط های دریایی افزایش تمرکز عناصر نادر در آب می باشد که به دلیل سمی بودن اکثر این عناصر تمرکزهای بالاتر از حد معمول آنها در محیط برای آبزیان مشکل آفرین و زیان آور خواهد بود. برای کنترل آلودگی وجود یک مبنای مقایسه برای سنجش میزان آلودگی، شناخت منابع ورود عناصر به محیط و روند تغییرات این عناصر در محیط ضروری می باشد.
در خلیج فارس عمده ترین تأمین کننده آب تازه در محیط، آب های اقیانوس هند با ترکیب شیمیایی متوسط آب دریا می باشد و ورود عناصر نیز عمدتاً از طریق نشت مستقیم نفت و سایر آلوده کننده ها به آب و یا از طریق اتمسفر صورت می گیرد. به دلیل تغییرات فوق العاده سریع ترکیب شیمیایی آب دریا و بالطبع میزان متفاوت تمرکز عناصر نادر عملاً نمی توان از ترکیب شیمیایی آب به عنوان شاخص آلودگی مطمئنی استفاده نمود، بخصوص اگر قرار باشد ترکیب شیمیایی آب دریا در سال های قبل مورد مطالعه قرار گیرد بررسی رسوبات در این زمینه می تواند مفید بوده و تا حدودی بازگو کننده ی شرایط محیط باشد ولی با این حال تأثیر آشفتگی زیستی^[۴۲] و یا معلق شدن دوباره رسوبات علاوه بر بهم زدن توالی رسوبات باعث تغییر در تمرکز عناصر نادر در رسوبات می گردد.
عملاً برای تعیین روند تغییرات عناصر نادر در محیط به خصوص در سال های گذشته به ابزاری نیاز است که در هر لحظه ترکیب شیمیایی آب دریا را در خود ثبت کرده باشد. توجه به ورود نسبتا راحت عناصر نادر به شبکه کربنات کلسیم و مکانیسم شناخته شده آن در حین تشکیل و تاثیر پذیری ترکیب شیمیایی کانی تشکیل شده از فاز سیال در حال تشکیل از آن موجوداتی که در محیط از خود اسکلت کربناته ترشح می نمایند ابزار مناسبی برای تعیین روند تغییرات عناصر نادر در آب می باشد. از میان این موجودات، مرجان ها هم به واسطه داشتن اسکلت کربنات کلسیم (آراگونیتی)^[۴۳] با رشد سالیانه مشخص و هم به دلیل حساس بودن آنها به تغییرات محیطی، از مناسب ترین موجودات برای سنجش استرس های وارد آمده به محیط تحت تاثیر منابع آلودگی می باشند( حائری اردکانی، ۷۶).
مرجان های Scleractinian آبسنگ ساز، معمارهای آبسنگ های مرجانی می باشند و به دلیل اینکه اسکلت آنها رکوردهایی از حضور و غلظت هایی از فلزات معینی را در طی قرون در خود ثبت کرده است نشانگر های خوبی برای تغییرات زیست محیطی می باشند. تاکنون در دنیا بر روی آلودگی های آبسنگ های مرجانی از جمله فلزات سنگین، ذرات مواد آلی، هیدروکربن ها، آفت کش ها، ایزوتوپ های کربن، نیتروژن و اکسیژن و جهت بررسی تغییرات اقلیمی مورد آنالیز قرار گرفته اند. بنابراین مرجان ها جهت مطالعه آلودگی فلزات سنگین در محیط های آبی قابل استفاده می باشند (Esslemont, 1999) چرا که:
مرجان ها در طول عمر خود در یک مکان باقی می مانند. از این رو چون آنها اسکلت های کربنات کلسیمی (CaCO₃) خود را به طور مستقیم از آب دریا رسوب می گیرند، از این رو ارگانیسم های ایده آلی برای نشان دادن تغییرات زیست محیطی می باشند.
مرجان ها به دلیل حساسیت آشکارشان به تغییرات فیزیکی و شیمیایی محیط دریا به طور گسترده ای به عنوان نشانگرهای زیست محیطی به کار می روند.
مرجان های زنده بدلایل سهولت نمونه برداری، اثربسیار ناچیز بر جمعیت مورد نظر و پراکنش وسیع این جمعیت دارای فواید بالقوه ای به عنوان ارگانیسم های نگهبان جهت کنترل آلودگی فلزی می باشند(Runnalls & Coleman, 2003).
در این بررسی براساس مطالعات انجام شده گذشته برروی پراکنش و تنوع مرجان ها(مرادی، ۱۳۸۹؛ Kavousi et al, 2011) از مرجان های دو خانواده Poritidae و Faviidae به عنوان خانواده های غالب ایستگاه های سه گانه پراکنش در جنوب جزیره قشم استفاده شده است.
تحقیق حاضر با اتکا به ایده فوق و با بررسی:
تاثیرات مستقیم آلودگی نفتی بر روی مرجان های خلیج فارس(مطالعه موردی جزیره قشم).
روند تغییرات فلزات مورد نظر در آب دریا به واسطه ورود منابع آلوده کننده.
تاثیر این تغییرات در ترکیب شیمیایی اسکلت مرجان ها.
میزان عناصر مشترک در رسوبات منطقه و بستر مرجان ها و میزان همبستگی آن ها با مرجان های همان منطقه.
انطباق تغییرات تجمع زیستی فلزات مورد نظر در اسکلت مرجان ها با آلودگی های رخداده سال های اخیر در منطقه خلیج فارس.
در تحقیق حاضر عنصر نیکل به عنوان معرف آلودگی نفتی و عنصر کادمیوم که از خطرناکترین عناصر سمی بیولوژیک می باشد، به عنوان معرف آلودگی ناشی از فعالیت های انسانی در نظر گرفته شده است. نتایج تحقیقات محققین مختلف بر روی مرجان های خلیج فارس در ارتباط با تاثیر مستقیم آلودگی نفتی بر روی مرجان ها (Dowing and Roberts, 1993; Fadallal et al ,۱۹۹۵; Roberts et al, 1993) نشان می دهد که این آلودگی ها به طور مستقیم دارای اثرات سوئی بر روی زندگی آنها بوده است.
این کار تحقیقی به منظور پی بردن به تغییرات تجمع زیستی عناصر در ساختار اسکلتی مرجان ها و تاثیر عوامل محیطی بر روی ترکیب شیمیایی اسکلت و بررسی رابطه آن با رسوبات مجاور مرجان ها از سه منطقه قشم به عنوان نقطه ای در منتهی الیه خلیج فارس که هر یک دارای شرایط خاص می باشد صورت گرفته است.
۱-۸- اهداف
اندازه گیری و مقایسه غلظت فلزات (نیکل و کادمیوم) در بافت اسکلتی دو خانواده Poritidae و Faviidae از مرجان های آبسنگ ساز در ایستگاه های پارک زیتون، شیب دراز و جزیره ناز در جزیره قشم