بخش چهارم :
رابطه کیفیت خدمات و وفاداری با توجه به رضایت مشتریان
۲-۴- مقدمه
یکی از عوامل موثر در موفقیت سازمان‌ها (تولیدی/ خدماتی) در نیل به اهداف رضایتمندی مشتری، بهبود در کیفیت خدمات ارائه شده به آنهاست. اکثر نظریه پردازان و محققان، بر اهمیت دو مفهوم رضایت مشتری و کیفیت خدمات، توافق دارند و آنها را مفاهیمی بنیادی در مدیریت خدمات می‌دانند به‌طوری که «کاتلر» اظهار می‌دارد: «بازاریابی نه بر محور امکانات تولیدی که بر اساس تامین رضایت مشتری استوار شده است». تحقیقات انجام شده نشان می‌دهند که رضایت مشتری، تاثیری عمده بر حفظ مشتریان و در نتیجه سودآوری و موفقیت شرکت در عرصه رقابت دارد رضایت مشتری، کلیدی برای حفظ وفاداری مشتری و عملکرد مالی برتر شرکت است، از سوی دیگر در دنیای رقابتی امروز، کیفیت خدمات یکی از زمینه‌هایی است که سازمان‌ها می‌توانند از طریق آن به مزیت رقابتی دست یابند. کیفیت خدمات، به عنوان نگرش یا قضاوتی جهان شمول درباره برتری و رجحان یک خدمت، از مقایسه میان انتظارات مشتری و ادراک آنان از عملکرد واقعی خدمات، ناشی می‌شود. بیشتر تحقیقات انجام شده، اهمیت این دو مفهوم را بخوبی نشان داده‌اند(رجبی، غفوری، شهیدی باقری، ۱۳۹۱، ص ۱۲۶).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

امروزه، شکست یا موفقیت سازمان‌ها به رضایت مشتریان از محصولات یا خدمات شرکت و به اینکه قادر به نگهداری چند درصد از مشتریان خود هستند، بستگی دارد. حفظ تعداد زیاد مشتریان که بر اساس سطح رضایتمندی مشتریان امکان پذیر است، یک موفقیت محسوب می‌شود و کمک بزرگی به سنجش جامع کیفیت کالاها و خدمات از طریق اندازه‌گیری کیفیت رفتار واقعی مشتری می‌کند. در محیط‌های رقابتی و پویای امروزی، سازمان‌ها به تولید کالا و خدمات با کیفیت عالی که رضایت و وفاداری مشتری را در برداشته باشد، نیاز دارند(سیدعامری، بهرامی، صیادی، ۱۳۹۱، ص ۱۲).
مشتری مداری و مشتری‌گرایی، یکی از مقوله‌های بسیار مهم در امر توسعه همه جانبه سازمان‌هاست. به دلیل وجود رابطه‌ای روشن و مستحکم میان رضایتمندی مشتریان، کیفیت کالا/ خدمات و سودآوری، ایجاد و دستیابی به رضایتمندی مشتری هدفی ضروری برای سازمان‌ها تلقی می‌شود. هم‌اکنون، سازمان‌ها بخوبی می‌دانند که ارائه خدمات با کیفیت به مشتری برای بقا و موفقیت در محیط رقابتی و جهان کنونی، امری ضروری است. از آنجا که ارائه خدماتی پایین تر از حد انتظارات همواره موجب می شود که مشتریان و بهره گیران از خدمات روز به روز از اعتبار و اعتماد کمتری به ارائه دهندگان خدمات پیدا کنند. درنتیجه، عدم رضایت مشتریان و ارباب رجوعان و تبلیغات منفی آنان موجب ضرر و زیان و نابودی سازمان مربوطه را فراهم می سازد. چرا که تبلیغات شفاهی به عنوان یکی از موثرترین و قدرتمندترین روشها در انتخاب کالاها و خدمات است و همچنین با افزایش آگاهی مشتریان از خدمات ارائه شده توسط این سازمانها انتظارات مشتریان افزایش پیدا کرده است (حقیقی، مقیمی، کیماسی، ۱۳۸۲، ص ۵۴).
۲-۴-۱- رابطه کیفیت خدمات و وفاداری با رضایت مشتریان
یکی از منافع کیفیت خدمات بالا به دست آوردن وفاداری مشتریان راضی است. دسوزا (۱۹۸۹) در مطالعه خود به این نتیجه دست یافت که از هر۱۰ مشتری ۹ نفر در صورت راضی نبودن از خرید برنخواهند گشت. ساننبر (۱۹۸۹) نشان داد ۴۰ درصد افراد به علت ارائه خدمات ضعیف به سمت سایر رقبا جذب می شوند، درحالیکه تنها ۸ درصد به علت قیمت بالا به سمت دیگر رقبا می روند. در نتیجه، راضی نگه داشتن مشتریان کنونی منجر به ایجاد وفاداری در آنها می شود و تعداد دفعات خرید را افزایش می دهد. با توجه به این موضوع که همواره جذب مشتریان جدید ۶ برابر بیشتر از نگهداری مشتریان کنونی هزینه دارد، می توان گفت مشتریان وفادار بیشتر از مشتریان معمولی به جهت دریافت خدمات یا محصول خرج می کنند. تحقیقات بسیاری نشان داده است که رضایت مشتریان در نهایت قصد خرید آن ها را تعیین می کند و بر رفتار خرید آن ها تأثیر می گذارد. به طوریکه کرولین و تیلور (۱۹۹۲) نیز در مطالعه خود دریافتند از بین عوامل کیفیت خدمات، رضایت مشتری و قصد خرید، این رضایت مشتری است که بیشترین تأثیر را بر قصد خرید می گذارد (حاج کریمی، مکی زاده، جمالیه بسطامی، ۱۳۸۸، ص ۳۱).
یانی آمینتوس و تئودوراکس (۲۰۰۵) در تحقیقی که درباره انتظارات مشتریان از خدمات مراکز آمادگی جسمانی یونان انجام دادند دریافتند جنبه های ارائه خدماتی که توسط استفاده کنندگان مراکز ورزشی درخواست شده بود بیشتر به تجهیزات و امکانات، توانایی ها و طرز برخورد کارکنان، ویژگی های مربوط به هزینه شرکت در مراکز و موارد وابسته به برنامه ریزی و جدول بندی خدمات فراهم شده اشاره میکند.
نتایج تحقیق تسیستکاری (۲۰۰۶) نشان داد، ارزیابی کیفیت خدمات ورزشی سازمانها و اماکن تفریحی ساختاری چندبعدی است. به نظر می آید این ابعاد از کشوری به کشور دیگر و از بخشی به بخش دیگر متفاوت باشد (ساعت چیان و همکاران، ۱۳۹۲، ص ۱۲۷).
چن (۲۰۰۷) در پژوهشی به بررسی رابطه بین کیفیت خدمات بهداشتی، رضایت بیماران پرداختند.نتایج این پژوهش نشان داد کیفیت خدمات بهداشتی درمانی مهمترین فاکتور بر رضایت بیماران است. همچنین بهبود کیفیت نه تنها منجر به رضایت بیماران بلکه سبب افزایش وفاداری بیماران نیز می گردد، بیماران مراقبتهای درمانی با کیفیت بهتر را دریافت می نمایند. یادآور می گردد علاوه بر این، روابط بلند مدت بیماران با بیمارستان باعث اعتبار و شهرت بیمارستان خواهد شد. لیم (۲۰۰۶) و چان (۲۰۰۸) بیان کردند که کیفیت خدمات به طور مستقیم بر رضایت مشتری تأثیر می گذارد. همچنین سطوح رضایت مشتری به طور مستقیم بر وفاداری مشتری تأثیرگذار است و در نهایت سطوح بالای وفاداری مشتری مستقیماً بر رفتار آتی خرید او تأثیر می گذارد. البته چان (۲۰۰۸) در تحقیق خود اذعان کرد کیفیت خدمات تأثیر وفاداری نگرشی را بر وفاداری رفتاری مشتریان از بین می برد با توجه به اینکه مشتری راضی به احتمال زیاد پیگیری و خریداری مستمری از خدمات و محصولات خواهد داشت، پس به تبلیغات شفاهی و افزایش حجم استفاده از امکانات نیز می پردازد. به همین دلیل گفته اند که موفقیت در حرفه در نتیجه وجود مشتریان وفادار، کاهش در صرف زمان برای جست وجوی مشتری جدید و اشتیاق و رغبت مشتریان برای پرداخت قیمت بالاتر به دلیل ارائه خدمات با کیفیت بالا افزایش می یابد (طیبی ودیگران، ۱۳۹۱، ص ۱۹۵).
اکیز و اراسلی (۲۰۰۸) در پژوهش خود تحت عنوان کیفیت خدمات درون بیمارستانهای دولتی و خصوصی در قبرس نتیجه گرفتند مدیران بیمارستان ها باید با بالا بردن رضایت در میان کارکنان خود ابتدا رضایت شغلی کارکنان خود را بالا برده و سپس این امر منجر به وفاداری مشتریان خواهد شد. همچنین، مدیران بیمارستانها با دریافت بازخورد نظام مند از بیماران می توانند نسبت به رسیدگی به شکایات بیماران موثرتر و کارآمدتر عمل نمایند. رونتکونیات (۲۰۰۸) به بررسی رضایت مندی مشتریان باشگاه های تناسب اندام با بهره گرفتن از سروکوال پرداخت و به این نتیجه رسید که کیفیت خدمات در این باشگاه ها در حد متوسطی قرار داد و بالاترین سطح رضایت مندی از بعد اطمینان بود. سوکی در پژوهشی در سال (۲۰۰۸) به بررسی کیفیت خدمت درک شده، رضایت و وفاداری مشتری پرداختند. نتایج پژوهش نشان داد هرچه سطح ادراک مشتریان از خدمت افزایش یابد، از کیفیت دریافت شده نیز راضی تر می شوند و احتمال دارد تا در آینده نیز برای دریافت خدمت مراجعه نمایند و ارائه دهنده فعلی را به دیگران نیز توصیه نمایند (غفاری، جعفری، امیر مدحی، ۱۳۹۱، ص ۴۳).
لی و همکاران (۲۰۱۰) در پژوهشی تحت عنوان تأثیر کیفیت خدمات بر رضایتمندی و بازگشت مجدد مشتریان در باشگاههای تجاری گلف به تفکیک جنسیت در کره جنوبی به این نتیجه رسیدند که ملموس بودن و همدلی دو مؤلفه مهم کیفیت خدمات برای تعیین رضایتمندی هر دو گروه زنان و مردان است. گلف بازان زن به ظواهر فیزیکی، تمیزی و ظاهر تأسیسات توجه بیشتری دارند. با دادن مرکزیت کیفیت به هیئت ورزشی و مراکز سرگرمی و تفریحی، جست وجوی علت درک بهتر طبیعت کیفیت خدمات باید نگرانی اصلی تمام سازمانها باشد. چنگ (۲۰۱۰) در تحقیق خود با عنوان استفاده از فرایند شش سیگما برای بهبود کیفیت خدمات باشگاه های تناسب اندام: چشم انداز مدیریتی به این نتیجه رسید که اجرای فرایند شش سیگما موجب افزایش بهبود کیفیت خدمات و رضایت مندی مشتریان و همچنین تضمین مدیریت پایدار برای باشگاه و به حداقل رساندن شکست در بخش مدیریتی باشگاه می شود.
با عنایت به مطالب مزبور باید در نظر داشت که برآوردن انتظارات مشتریان با رعایت ویژگی های کیفیت خدمات، به رضایت بیشتر آن ها می انجامد و باعث می شود به خدمات وفادار بمانند و حتی آنها را به مشتریان دیگر نیز پیشنهاد دهند. مدیران ورزشی بر این اساس به درک مناسب تر آنچه مربوط به خودشان است، به خصوص خدماتی که بر رفتار مشتریان تأثیر می گذارند، علاقه و توجه نشان می دهند (سیدجوادین، خانلری، استیری، ۱۳۹۰، ص ۴۳).
بخش پنجم :
پیشینه تحقیق
۲-۵-۱- مروری بر پیشینه ‌و مبانی نظری پژوهش در جهان
۱- بلومر و همکارانش مدلی از چگونگی اثرگذاری تصویر ذهنی و کیفیت خدمات و رضایت مشتری بر وفاداری وی ارائه کرده اند. یافته های این تحقیق نشان می دهد که تصویر ذهنی به صورت غیرمستقیم و از طریق کیفیت خدمات بر وفاداری اثر می گذارد . از طرفی کیفیت خدمات هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیر مستقیم (از طریق رضایت) بر وفاداری اثر می گذارند به علاوه در این تحقیق مشخص شد که قابلیت اعتبار و جایگاه در بازار محرک های نسبتا” مهم اثرگذار بر وفاداری به شمار می رود( حقیقی، مقیمی و کیماسی، ۱۳۸۲).
۲- در یک مطالعه منحصر به فرد،عثمان و همکاران به بررسی کیفیت خدمات و رضایت مشتری بین بانک های اسلامی کاملاً متعهد و بانک های معمولی ارائه محصولات وخدمات بانکداری اسلامی در مالزی پرداختند. مطالعه مورد استفاده مقیاس کارتر است که یک مقیاس اصلاح شده برای SERVQUAL با شش بعد : پذیرش ، تضمین ، قابلیت اطمینان ، ملموس ، همدلی، و پاسخ است. آنچه در این مطالعه مهم است یافته های مربوط به بانک اسلامی است. یافته ها نشان می دهد که بانک اسلامی تحت ویژگی های سازگار برتر کشور جای گرفت. همانطور که برای قابلیت اطمینان ، ملموس و جوابگو ، پاسخ دهندگان خدمات ارئه شده توسط BIMB براساس عدم رضایت درجه بندی شده اند. در توجیه این بیانیه، این مطالعه معتقد است که می توان نتیجه گرفت که BIMB کمی تلاش برای بهبود خدمات خود بکارگرفته است با دانستن اینکه که مصرف کننده هنوز به بانک خود خواهد رفت چرا که از عوامل مهمی که مصرف کنندگان بخصوص مسلمانان به دنبال آن هستند اینست که این بانک باید به طور کامل پایبند به اصول اسلامی باشد (Osman, Ali, Zainuddin and Rashid, 2009).
۳- در تحقیقی که به بررسی تأثیر کیفیت خدمات بر روی وفاداری مشتریان با بهره گرفتن از مدل SERVQUAL در بین بانکهای پنانگ مالزی انجام شده است؛ این نتایج بدست آمد که بهبود در کیفیت خدمات میتواند وفاداری و رضایت مشتریان را بالا ببرد.ابعاد کیفیت خدمات که نقش اصلی را در این معادله ایفا میکند شامل قابلیت اطمینان، اعتماد وهمدلی است (kheng,Mahamad,Ramayah and Mosahab,2010).
۴- در تحقیقی که به بررسی ابعاد کیفیت خدمات الکترونیکی و اثرات آن بر روی رضایت مشتریان در خدمات بانکداری اینترنتی با بهره گرفتن از مدل SERVQUAL در بین بانکهای مالزی انجام شده است؛ داده های اولیه از کیفیت خدمات الکترونیکی وخدمات مشتریان الکترونیکی از ۳۹۲ کاربران بانکداری اینترنتی جمع آوری شده است، یافته ها، خدمات کارآمد و قابل اعتماد، امنیت، تحقق، پاسخگویی، ارتباط و سهولت استفاده از بانکداری اینترنتی را نشان می دهد. برای اندازه گیری کیفیت خدمات الکترونیکی جهت بانکداری اینترنتی، یک رابطه مثبت ومعنادار بین کیفیت خدمات الکترونیکی وخدمات مشتریان الکترونیکی در بانکداری اینترنتی وجوددارد. تجزیه وتحلیل رگرسیون انجام شده نشان داده است که امنیت، اعتماد، مرتب سازی سایت، سهولت استفاده از خدمات بانکداری اینترنتی تاثیر مثبت برروی خدمات مشتریان الکترونیکی دارد (Zavareh,Ariff,Jusoh,Zakuan and Zaidi Bahari,2012).
۵- در تحقیقی تحت عنوان شناسایی عوامل کیفیت خدمات پس از فروش و بررسی ارتباط آن عوامل با میزان رضایت مشتریان در شرکت خدمات انفورماتیک، پس از بررسی مؤلفه های مؤثر بدین صورت نتیجه گیری شد که نحوه ی پاسخگویی تیم پشتیبانی، سطح عملکرد محصولا ت و میزان کارایی عوامل فنی شرکت و قابلیت دسترسی به خدمات شرکت با میزان رضایت مشتریان از کیفیت خدمات پس از فروش شرکت رابطه معناداری وجود دارد؛ زیرا تمامی مقادیر معناداری کمتر از ۰۵/۰ است. بنابراین با توجه نتایج، شرکت باید برای افزایش رضایتمندی مشتریان خود به این ابعاد توجه کافی داشته باشد (دیواندری و دلخواه، ۱۳۸۹).
۶- کاراوانا در تحقیقی که در زمینه ارتباط بین کیفیت خدمات ، رضایت مشتری و وفاداری خدمات انجام داد به این نتیجه رسید که رضایت مشتری نقش میانجی در اثر کیفیت خدمات در وفاداری خدمت ایفا می کند . در حقیقت کیفیت خدمات از طریق رضایت مشتری بر وفاداری خدمت اثر گذار است (میرزا حسن، حسینی و همکاران، ۱۳۸۹).
۲-۵-۲- مروری بر پیشینه ‌و مبانی نظری پژوهش در ایران
۱- در تحقیقی تحت عنوان شناسایی عوامل کیفیت خدمات پس از فروش و بررسی ارتباط آن عوامل با میزان رضایت مشتریان در شرکت خدمات انفورماتیک، پس از بررسی مؤلفه های مؤثر بدین صورت نتیجه گیری شد که نحوه ی پاسخگویی تیم پشتیبانی، سطح عملکرد محصولا ت و میزان کارایی عوامل فنی شرکت و قابلیت دسترسی به خدمات شرکت با میزان رضایت مشتریان از کیفیت خدمات پس از فروش شرکت رابطه معناداری وجود دارد؛ زیرا تمامی مقادیر معناداری کمتر از ۰۵/۰ است. بنابراین با توجه نتایج، شرکت باید برای افزایش رضایتمندی مشتریان خود به این ابعاد توجه کافی داشته باشد (دیواندری و دلخواه، ۱۳۸۹).
۲- در تحقیقی تحت عنوان بررسی تأثیر کیفیت خدمات بر وفاداری مشتری هتل های گیلان و مازندران، رابطه بین کیفیت خدمات و وفاداری مشتریان با توجه به متغیرهای واسطه ای ارزش درک شده ، انتظارات ، شکایات و کیفیت درک شده ی مشتریان بررسی شد و نتایج نشان داد که همه ی متغیرهای واسطه ای با وفاداری رابطه مستقیم دارند و با شناخت ارزش های درک شده و کیفیت درک شده ی مشتریان و پیش بینی انتظارات مشتریان می توان کیفیت خدمات را افزایش داد و این علاوه بر اینکه از شکایات مشتریان کم می کند ، وفاداری مشتریان را تا میزان قابل توجهی افزایش می دهد (علیپور، پور اصغر، ۱۳۹۲).
۳- سید جوادین و همکاران (۱۳۸۸) در مقاله خود با عنوان وفاداری مشتریان در صنعت خدمات ورزشی: نقش کیفیت خدمات، رضایت مشتری، تعهد و اعتماد به بررسی رابطه بین کیفیت خدمات ادارک شده و وفاداری مشتریان پرداخت و به این نتیجه دست یافت که بین درک مشتریان از کیفیت خدمات ورزشی ارائه شده با وفاداری مشتریان رابطه مستقیم وجود دارد.
۴- درتحقیقی تحت عنوان ارتباط کیفیت خدمات، رضایتمندی و وفاداری با قصد حضور آتی مشتریان در مراکز آمادگی جسمانی و ایروبیک در شهرستان رشت، پس از بررسی مؤلفه های تحقیق بدین صورت نتیجه گیری شد که بین متغیر کیفیت خدمات با وفاداری، رضایتمندی، و قصد حضور آتی، رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. بین وفاداری با رضایتمندی و قصد حضور آتی مشتریان نیز رابطه مثبت و معنی داری مشاهده شد و در نهایت رضایت مندی مشتریان با قصد حضور آتی آن ها رابطه مثبت و معنی داری داشت. نتایج آزمون رگرسیون نشان داد تنها رضایت مندی و وفاداری قابلیت پیشگویی قصد حضور را داشتند و متغیر کیفیت خدمات نقش متغیر واسطه یا بینابین را ایفا کرد (ساعت چیان و همکاران، ۱۳۹۲).
۵- در تحقیقی تحت عنوان بررسی رابطه بین کیفیت خدمات با رضایت مندی و وفاداری مشتریان اماکن ورزشی سرپوشیده دولتی و خصوصی شهر ارومیه، پس از بررسی مؤلفه های تحقیق بدین صورت نتیجه گیری شد که ارتباط معنی داری بین کیفیت خدمات و زیر مقیاسهای آن شامل «کیفیت برنامه، کیفیت تسهیلات، کیفیت تعامل» با رضایتمندی و وفاداری مشتریان وجود دارد(سید عامری، بهرامی، صیادی، ۱۳۹۱).
۶- در تحقیقی تحت عنوان وفاداری خدمت: اثرات کیفیت خدمات و نقش میانجی رضایت مندی مشتری توسط بانک ملت در شهر تهران، پس از بررسی مؤلفه های تحقیق بدین صورت نتیجه گیری شد که در تمامی ابعاد مورد بررسی، انتظارات مشتریان فراتر از ادراکات آنان از عملکرد بانک بوده و در واقع کیفیت خدمات ارائه شده ضعیف است. به علاوه یافته های این پژوهش نشان داد رضایت مشتری نقش میانجی را در اثر کیفیت خدمات بر وفاداری خدمت ایفا می کند (حقیقی، مقیمی، کیماسی، ۱۳۸۲).
۷- در تحقیقی تحت عنوان بررسی ارتباط کیفیت خدمات مواجهه خدمت و وفاداری مشتریان در سازمان های خدماتی تجاری در بندر شهیدرجایی بندرعباس، پس از بررسی مؤلفه های تحقیق بدین صورت نتیجه گیری شد که کیفیت مواجهه خدمت ارتباط مثبتی با رضایت مشتری و ادراکات او از کیفیت خدمت دارد، ضمن اینکه با وفاداری مشتریان نیز ارتباط مثبتی دارد (حاج کریمی، مکی زاده، جمالیه بسطامی، ۱۳۸۸).
چارچوب نظری تحقیق
چهارچوب نظری بنیانی است که تمامی پژوهش بر آن استوار می شود. این چهارچوب شبکه ای منطقی، توصیفی و پرورده مشتمل بر روابط موجود میان متغیرهایی که در پی اجرای فرایندهایی چون مصاحبه، مشاهده و بررسی پیشینه، شناسایی شده اند. این متغیرها ناگزیر با مسئله پژوهش مرتبط اند. پس از شناسایی متغیرهای مناسب باید شبکه ای از روابط میان متغیرها تدوین شود تا بتوان فرضیه های مرتبط با آنها را پدید آورد و سپس آزمود. بر پایه نتایج آزمون فرضیه ها ( که متضمن تأیید یا عدم تأیید است )، درجه حل شدن مشکل به یاری یافته های پژوهش آشکار می شود. بدین ترتیب، چهارچوب نظری گام مهمی در فراین پژوهش به شمار می آید ( سکاران ، ۱۳۸۱ ، ص ۹۴ ).
متغیر مستقل این تحقیق کیفیت خدمات است، کیفیت خدمات را این گونه تعریف کرده اند :
کیفیت خدمات تابعی است از رابطه بین انتظارات اصلی یک مشتری و تجربه و درک او از خدماتی که در هنگام دریافت خدمات و پس از آن دریافت کرده است. بر خلاف کیفیت کالا، کیفیت خدمات هم براساس فرایند تحویل و ارائه خدمات و هم بر اساس نتیجه خدمات ارائه شده ارزیابی می شود. هر تماس مشتری به عنوان لحظه ای برای ایجاد اعتماد و فرصتی برای راضی یا ناراضی کردن به شمار می رود. رضایت مشتری از یک خدمت را می توان از طریق مقایسه انتظارات او از خدمات با برداشت او از خدمات ارائه شده تعریف نمود. وقتی انتظارات مشتری از خدمات با برداشت های او از خدمات ارائه شده منطبق شود،کیفیت خدمات ارائه شده است (سیمونز، ۱۳۸۷، ص ۱۳۹).
برای سنجش رضایت مشتریان و وفاداری آنها در بخش خدمات، ‌مدلهای مختلفی ارائه شده است. یکی از معروف‌ترین و کاربردی‌ترین این مدل ها که مدل پایه تحقیق حاضر نیز می باشد، مدل «سروکوال» است که توسط دانشمندان آمریکایی: پاراسرامون، زایت آمل و بری، در سال ١٩٨٠ مطرح و بعداً در آن اصلاحاتی داده شده است (Zavareh, et al, 2012, p.443).
در مطالعات اخیر درباره بانک ملت شهر تهران نتایج نشان می دهد که در تمامی ابعاد پنجگانه کیفیت خدمات و نیز در مجموع، انتظارات مشتریان فراتر از درک آنها از عملکرد بانک است. در حقیقت یافته های این تحقیق نشان می دهد، هرچند که در تمامی ابعاد پنجگانه کیفیت خدمات، عملکرد بانک بالاتر از حد متوسط بوده است، کیفیت خدمات با رضایت و وفاداری رابطه مثبت و معناداری دارد و در هر دو حالت، اطمینان خاطر و عوامل محسوس به ترتیب بیشترین و کمترین رابطه را با رضایت و وفاداری داشته اند.
در مطالعه ای که در بانک توسعه صادرات ایران اجرا شد، عوامل مؤثر بر وفاداری مشتریان با بهره گرفتن از مفاهیم مدیریت ارتباط با مشتری مورد بررسی قرار گرفت. عوامل اصلی مؤثر بر وفاداری مشتریان براساس مدل مدیریت شامل ارتباط با مشتری در قالب نیروی انسانی، فرآیندها و فن آوری بود. نتایج این تحقیق نشان می دهد کلیه عوامل تأثیر معناداری بر وفاداری مشتریان داشته اند و بالاترین تأثیر به ترتیب مربوط به عوامل انسانی کارکنان بانک فناوری و عوامل فرآیندی بوده است.
در مطالعه ای که درباره محصولات صنایع غذایی فروشگاه زنجیره ای شهروند اجرا شد، نتایج نشان می دهد که طعم، مزه و علامت استاندارد، بیشترین تأثیر را بر وفاداری مشتریان به محصولات صنایع غذایی دارند، با توجه به بررسی مدل ها و نظریه های موجود در زمینه وفاداری مصرف کننده، مصرف کننده ای که به یک مارک تجاری خاص وفادار است، رفتارهای خاصی در برابر آن نشان می دهد.
امینی و سهرابی (۱۳۸۸) در تحقیق خود بررسی تاثیر جنسیت بر میزان وفاداری مشتریان، ابراز داشتند که چهار عامل : بازاریابی، اعتماد، تعهد، تعارض و اطلاع رسانی با وفاداری مشتری رابطه مستقیمی دارند. تقوی فرد (۱۳۸۹) تحقیق تحت عنوان «مدلی بر سنجش تاثیر قابلیت برند» را انجام دادند.لی و کانینگهام (۱۹۹۴) در مطالعه خود ابراز می دارند که همه مشتریان منحصراً به خاطر دریافت خدمات رضایت بخش وفادار نمی گردند، بلکه گروهی از آنها به این دلیل وفادار می شوند که نمی خواهند زحمت انتقال به تامین کننده دیگر را به خود بدهند. کانینگهام در سال ۱۹۶۷ رضایت را شرط لازم و کافی برای توسعه وفاداری به خدمت دانسته است.راچل یی و همکاران (۲۰۰۹) رابطه بین وفاداری کارکنان، کیفیت خدمات، رضایت مشتری و وفاداری مشتری و در نهایت سودآوری سازمان را مورد بررسی قرار داده است. این مطالعه در ۲۱۰ فروشگاه پرتماس انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد که وفاداری کارکنان بر کیفیت خدمات مؤثر بوده، کیفیت خدمات بر رضایت مشتری و رضایت مشتری بر وفاداری مشتری، وفاداری مشتری بر سودآوری سازمان مؤثر است. مدل نهایی سروکوال پس از تلخیص،پنج بعد کیفیت خدمات از ایسماعیل و دیگران (۲۰۰۶) را شامل می شود که در ذیل نمایش داده شده است
کیفیت خدمات
عوامل ملموس
قابلیت اطمینان
پاسخگویی
تضمین
همدلی
وفاداری مشتریان
رضایت مشتریان
نمودار ۲-۲۲- مدل مفهومی پژوهش(Ismail et al, 2006).
فصل سوم
روش تحقیق
۳-۱- مقدمه
تحقیق عبارت است از مجموعه فعالیت های منطقی، منظم، منسجم و هدفمند که در پی دستیابی به یکی از خواسته ها (تحقیق بنیادی، تحقیق پیمایشی و تحقیق کاربردی) به صورت فردی یا گروهی صورت می‌گیرد . در طی فرایند تحقیق با به کار گیری ابزارهای جمع آوری، داده ها بطور عینی و معتبر، مشاهده بررسی و استخراج می‌شوند و سپس با بهره گرفتن از فنون تجزیه و تحلیل توصیفی و استنباطی بطور کمی و غیر کمی سعی می‌شود که ادعاها وحدس های علمی اولیه (فرضیه ها) آزمون شده و در نهایت فرضیه ها رد یا پذیرفته می‌شوند و نتیجه گیری نهایی صورت می‌پذیرد (خاکی، ۱۳۸۲، ص ۸۸) .
با این اوصاف روش تحقیق را می‌توان به عنوان مجموعه ای از قواعد، ابزارها و راه های معتبر و نظام یافته برای بررسی واقعیتها، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات دانست، اتخاذ روش علمی تنها راه دستیابی به دستاوردهای قابل قبول و علمی است (همان منبع).
در این فصل از پایان نامه به قسمت بسیار مهم و اساسی از فرایند تحقیق یعنی روش های مورد استفاده در تحقیق جهت بررسی جامعه آماری و تعیین روش های نمونه گیری و حجم نمونه، همچنین روشها و ابزار مورد استفاده جهت گردآوری اطلاعات و روش های تجزیه و تحلیل اطلاعات گردآوری شده خواهیم پرداخت. روایی و پایایی ابزار گردآوری اطلاعات نیز موضوع دیگری است که در این فصل به آن خواهیم پرداخت.
۳-۲- روش تحقیق
پژوهش حاضر، بدلیل اینکه به آزمودن کارایی نظریه های علمی در حوزه کیفیت خدمات، وفاداری و رضایت مشتریان می پردازد و دانش کاربردی را در مورد کیفیت رابطه و تأثیرپذیری میان این متغیرها توسعه می دهد، از نظر هدف، تحقیق کاربردی است و از نظر شیوه گردآوری اطلاعات، تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی است.

INTERNATIONAL ASSOCIATION of CHIEFS of POLICE (1998)؛ در معیارهای انجمن بین ­المللی رؤسای پلیس به معیار مشروعیت و مقبولیت توجه شده است. آنها معتقدند که پلیس باید برابر قوانین و مقررات انجام وظیفه نماید. رفتار با مردم به شیوه­ای مدنی و حرفه­ای که متضمن جهت­گیری انجام خدمات، همراه با احترام عمومی و همکاری با مردم باشد، در خود بپرورانند. آنان می­بایست با متخلفان نیز با احترام برخورد کنند، از شیوه و زبانی که ممکن است برای کوچک کردن، تمسخر، یا ارعاب فرد باشد، استفاده نکنند. همچنین آنان نباید از قدرت اعمال قانون و یا موقعیت سوء­استفاده نمایند.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ب) استنباط آماری داده ­ها در بُعد “مشروعیت و مقبولیت“
نتایج تجزیه و تحلیل شاخص­ های آماری داده ­های تحقیق )۵۳/۴=X و S=0/49 ( بیان­گر آن است که شرکت کنندگان در این تحقیق بعٌد “مشروعیت و مقبولیت” را تا حد زیاد و خیلی زیاد جزئی از ابعاد کیفیت خدمات راهور می­دانند.
ج) تحلیل عاملی در بُعد “مشروعیت و مقبولیت“
نتایج تجزیه و تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که بُعد مشروعیت و مقبولیت دارای ضریب بار عاملی ۰.۹۰۲ است. چون ۰.۹۰۲> 0.5 می­باشد. بنابراین بُعد مشروعیت و مقبولیت یکی از ابعاد کیفیت راهور می­باشد. این بعُد از لحاظ کمیت بار عاملی در مقایسه با سایر ابعاد، در رتبه یکم قرار دارد. بیشترین بار عاملی در بُعد “مشروعیت و مقبولیت”، مربوط به مؤلفه “اطلاع­رسانی در خدمات راهور” با ضریب بار عاملی ۰.۸۹۳ و “تعامل بدون تبعیض و بر اساس قانون با شهروندان راهور” با ضریب بار عاملی۰.۸۷۰ و “تلاش برای ارتقای فرهنگ ترافیکی شهروندان” با بار عاملی۰.۸۴۴ می­باشد.
د) مصاحبه با مدیران ارشد راهور در بُعد “مشروعیت و مقبولیت“
نتایج حاصله نشان داد که مدیران ارشد راهور بُعد “مشروعیت و مقبولیت” را به­عنوان یکی از ابعاد کیفیت خدمات راهور پذیرفتند. حفظ شئونات شهروندان و احترام به آن، جزئی از آموزش­های اخلاقی حرفه­ای پلیس راهور است. معیار و راهنمای انجام کار پلیس قوانین و مقررات با رعایت احترام و رفتار بدون تبعیض است. در وضع موجود کارکنان پلیس راهور فراتر از وظیفه سازمانی خود به شهروندان، با توجه به نیاز در حوادث و بلایا یا مناسبت­ها خدمات­­رسانی می­نمایند.
جمع­بندی بُعد “مشروعیت و مقبولیت“
با توجه به نتیجه این تحقیق با روش تحلیل عاملی تأییدی، نظر خبرگان سازمانی راهور، نتیجه مصاحبه با مدیران ارشد راهور و نتایج ابعاد مدل­ها و تحقیقات گفته­شده فوق می­توان گفت؛ بُعد “مشروعیت و مقبولیت”، یکی از ابعاد مدل کیفیت خدمات پلیس راهور است. در این بُعد مؤلفه­ های “اطلاع­رسانی، تعامل بدون تبعیض و بر اساس قانون و تلاش برای ارتقای فرهنگ ترافیکی شهروندان”، بیشتر از سایر مؤلفه­ ها مورد تأیید قرار گرفت.
۱۲- بُعد حفظ ارزش­های اسلامی
حفظ ارزش­های اسلامی با شاخص­ هایی از قبیل: رعایت اخلاق اسلامی، نظم و ادب و دیانت، احساس رأفت و مهربانی نسبت به مردم، انضباط، تعهد تقوا و پاکدامنی، دیانت، تواضع، رعایت عدالت در مواجه با شهروندان، اهل بیان و تفاهم با مردم، ارائه خدمات سالم، صادقانه، مخلصانه و دلسوزانه به مردم … می­باشد. نتیجه تجزیه و تحلیل داده ­های این تحقیق نشان داد که بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی”، یکی از ابعاد مدل کیفیت خدمات پلیس راهور است.
الف) مقایسه یافته­های تحقیق با ادبیات موضوع در بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی“
در مقایسه نتایج این تحقیق با تحقیقات پیشین می­توان گفت؛ در بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی” با مدل­های کیفیت خدمات و تحقیقات گذشته در ادبیات تحقیق به­شرح زیر هماهنگی دارد.
بزرگ­ترین وظیفه نیروی انتظامی حفظ ارزش­هاست. آن قدرت، عزت و رحمت که مطرح شد، در چارچوب حفظ ارزش­های اسلامی قرآنی است (سازمان عقیدتی و سیاسی ناجا، ۱۳۸۵، ۶۳ و ۶۸). گسترش روح ایمان و تقوا در تمام رده­های نیروی انتظامی … اگر در گذشته در گوشه ­ای از کشور فرمانده فعال، مؤمن، پاکدامنی بود، مردم در آن منطقه، از آن نیروی انتظامی زیر فرماندهی آن شخص خشنود، بلکه به آن علاقمند بودند (سازمان عقیدتی و سیاسی ناجا، ۱۳۸۵، ۳۹).
ب) استنباط آماری داده ­ها در بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی“
نتایج تجزیه و تحلیل شاخص­ های آماری داده ­های تحقیق )۵۱/۴=X و S=0/46 ( بیان­گر آن است که شرکت کنندگان در این تحقیق بعٌد “حفظ ارزش­های اسلامی” را تا حد زیاد و خیلی زیاد جزئی از ابعاد کیفیت خدمات راهور می­دانند.
ج) تحلیل عاملی در بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی“
نتایج تجزیه و تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی” دارای ضریب بار عاملی ۸۵۰/. است. با توجه به این­که ۰.۸۵۰> 5/0 است، لذا حفظ ارزش­های اسلامی جزئی از ابعاد کیفیت خدمات راهور است. این بعُد از لحاظ کمیت بار عاملی در مقایسه با سایر ابعاد، در رتبه دوم قرار دارد. بیشترین بار عاملی در بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی”، مربوط به مؤلفه “منظم و منضبط بودن کارکنان راهور در خدمات” با ضریب بار عاملی ۰.۹۰۲ و “رفتار مؤدبانه و مهربانانه همراه با رأفت اسلامی با شهروندان” با ضریب بار عاملی۰.۸۸۲ می­باشد. کمترین بار عاملی مربوط به “داشتن محاسن (ریش) در حد متعارف توسط کارکنان” با بار عاملی ۰.۲۵۸ می­باشد که از مؤلفه­ ها حذف گردید.
د) مصاحبه با مدیران ارشد راهور در بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی“
نتاج مصاحبه با مدیران ارشد حاکیست که حفظ ارزش­های اسلامی، از ابعاد مهم کیفیت خدمات راهور محسوب می­ شود. به­گونه ­ای که یکی از عوامل اصلی در اعطاء شغل، درجه یا رتبه و ادامه خدمت کارکنان صلاحیت مکتبی رعایت ارزش­های مکتبی است.
سازمان عقیدتی و سیاسی که به مسائل مکتبی کارکنان راهور می ­پردازد، ضمن برگزاری کلاس­های آموزشی اخلاقی، اعتقادی برای کارکنان، بر رعایت ظواهر اسلامی، اخلاق اسلامی در برخورد با ارباب­رجوع و… در یگان­های راهور نظارت دارد. همچنین فرماندهان و رؤسا نیز، ملزم به رعایت و ترویج ارزش­های اسلامی در بین کارکنان خود هستند.
جمع­بندی بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی“
نتایج این تحقیق در بُعد حفظ ارزش­های اسلامی با نتایج هیچ­یک از مدل­های کیفیت خدمات اندیشمندان غربی در ادبیات موضوع هماهنگی ندارد. به­عبارت دیگر هیچ­یک از مدل­های مذکور به بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی” نپرداخته است. لذا می­توان گفت منظور نمودن بُعد حفظ ارزش­های اسلامی یک اقدام نوآورانه در این تحقیق محسوب می­ شود.
با توجه به نتیجه این تحقیق با روش تحلیل عاملی تأییدی، نظر خبرگان سازمانی راهور، نتیجه مصاحبه با مدیران ارشد راهور و نتایج ابعاد مدل­ها و تحقیقات گفته­شده فوق می­توان گفت؛ بُعد “حفظ ارزش­های اسلامی”، یکی از ابعاد مدل کیفیت خدمات پلیس راهور است. در این بُعد مؤلفه­ های “منظم و منضبط بودن کارکنان راهور در خدمات و رفتار مؤدبانه و مهربانانه همراه با رأفت اسلامی با شهروندان” بیشتر از سایر مؤلفه­ ها مورد تأیید قرار گرفتند. ولی مؤلفه “داشتن محاسن (ریش) در حد متعارف توسط کارکنان” مورد تأیید قرار نگرفت.
۱۳- بُعد سازگاری فرهنگی
سازگاری فرهنگی عبارتند از: هماهنگی و متناسب­سازی خدمات با آداب و رسوم سنن و ارزش­های بومی در گفتار و سمبل­های مورد استفاده در ارائه خدمات و تسهیلات، و… می­باشد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ­ها با روش تحلیل عاملی تأییدی و نظر خبرگان سازمانی و نتایج حاصل از مصاحبه با مدیران ارشد در این تحقیق، نشان داد که بُعد “سازگاری فرهنگی” یکی از ابعاد کیفیت خدمات راهور است.
الف) مقایسه یافته های تحقیق با ادبیات موضوع در بُعد ” سازگاری فرهنگی“
نتیجه این تحقیق با نتایج تحقیقات به­شرح زیر هماهنگ است.
پاراسورامان و زیتهامل (۲۰۰۵)، برای ابعاد کیفیت خدمات الکترونیک ۱۱ بُعد تنظیم نمودند که یکی از ابعاد “بومی­بودن یا میزان شخصی نمودن” می­باشد (Parasuraman & Zeithaml & Malhotra , 2005).
نتایج این تحقیق با یکی از ابعاد مدل کیفیت گاروین هماهنگ است. گاروین هشت بُعد برای سنجش کیفیت پیشنهاد کرده است عبارتند از؛ عملکرد، خصیصه­ها، قابلیت اطمینان، سازگاری (انطباق)، پایایی، قابلیت خدماتی، زیبایی­شناسی و کیفیت دریافت­شده (فارسیجانی و زندی، ۱۳۸۹؛ نقل از Garvin, 1987).
نتیجه این تحقیق با بخشی از مدل نتایج مشتری فورنل هماهنگی دارد. در مدل فورنل (۱۹۹۲)، هماهنگی با آداب و سنن یکی از ابعاد کیفیت برشمرده شده است که موجب رضایت­مندی مشتری می­ شود (کزازی، ۱۳۷۸). مقام معظم رهبری به­عنوان فرمانده کل قوا (ارتش، سپاه، نیروی انتظامی) به الگوبرداری در پلیس اشاره دارد، “نیروی انتظامی باید با بهره گرفتن از تجارب دیگران و بهره­ گیری از ابتکارات داخلی و شناسایی صحیح و مطابقت جامعه، برنامه­ریز علمی و دقیقی انجام دهد” (سازمان عقیدتی و سیاسی ناجا، ۱۳۸۵، ۱۵۳).
ب) استنباط آماری داده ­ها در بُعد “سازگاری فرهنگی“
نتایج تجزیه و تحلیل شاخص­ های آماری داده ­های تحقیق )۳۵/۴=X و S=0/56 ( بیان­گر آن است که شرکت کنندگان در این تحقیق بعٌد “سازگاری فرهنگی” را تا حد زیاد و خیلی زیاد جزئی از ابعاد کیفیت خدمات راهور می­دانند.
ج) تحلیل عاملی در بُعد “سازگاری فرهنگی“
نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که “سازگاری فرهنگی” دارای ضریب بار عاملی ۷۱۷/. است. با توجه به این­که ۰.۷۱۷> 5/0 است، لذا سازگاری فرهنگی جزئی از ابعاد کیفیت خدمات راهور است. این بعُد از لحاظ کمیت بار عاملی در مقایسه با سایر ابعاد، در رتبه هفتم قرار دارد. بیشترین بار عاملی در بُعد “سازگاری فرهنگی”، مربوط به مؤلفه “پرهیز از هر گونه رفتار خلاف هنجار عمومی” با ضریب بار عاملی ۰.۸۲۷ و “احترام به باورها و اعتقادات شهروندان” با ضریب بار عاملی ۰.۷۶۵ می­باشد.
د) مصاحبه با مدیران ارشد راهور در بُعد “سازگاری فرهنگی“
نتایج حاصل از مصاحبه با مدیران ارشد راهور نشان داد که آنان بُعد “سازگاری فرهنگی” را یکی از ابعاد کیفیت خدمات راهور می­دانند. ولی آنها معتقدند؛ در این راستا برخی از قوانین و مقررات پلیس راهور، مثل علائم راهنمایی و راننـدگی راهنمایی اکـثراً بین ­المللی است. ضرورت چندانی به تغییر و بومی­سازی آن نیست. در بومی­سازی واژه­ های انتظامی نیز در صورت لزوم تمرکزی از طریق ستاد کل نیروهای مسلح اقدام و ابلاغ می­ شود. همچنین نتایج نشان داد که تسلط تعدادی از کارکنان در هر بخش راهور، به یکی از زبان­های بین ­المللی می ­تواند جزئی از مؤلفه­ های کیفیت خدمات راهور باشد.
جمع­بندی بُعد “سازگاری فرهنگی“
با توجه به نتیجه این تحقیق با روش تحلیل عاملی تأییدی، نظر خبرگان سازمانی راهور، نتیجه مصاحبه با مدیران ارشد راهور و نتایج ابعاد مدل­ها و تحقیقات گفته­شده فوق می­توان گفت؛ بُعد “سازگاری فرهنگی”، یکی از ابعاد مدل کیفیت خدمات پلیس راهور است. در این بُعد مؤلفه­ های “پرهیز از هر گونه رفتار خلاف هنجار عمومی و احترام به باورها و اعتقادات شهروندان” بیشتر از سایر مؤلفه­ ها مورد تأیید قرار گرفتند.
بنابراین برای بومی نمودن مدل کیفیت خدمات راهور، لازم است مدل­های مورد استفاده با ارزش­ها و فرهنگ جامعه ایرانی و فرهنگ سازمان راهور هماهنگ گردد. تکنیک الگوبرداری، یکی از شیوه ­های ایجاد و ارتقاء کیفیت در جهان محسوب می­ شود و مورد تأکید برخی از علمای کیفیت است، می ­تواند مورد استفاده قرار گیرد. البته بواسطه بین ­المللی بودن برخی از مقررات راهنمایی و رانندگی ضرورتی ندارد، همه اجزای اجزای مقررات راهور بومی شود.
۲-۲-۵ سؤال دوم: مؤلفه­ ها ابعاد کیفیت خدمات راهور کدامند؟
نتایج حاصل از تحلیل عاملی تأییدی در پاسخ به پرسش دوم تحقیق، بیان­گر آن است که همه مؤلفه­ های کیفیت خدمات مورد بررسی در این تحقیق به استثنای یک مؤلفه، مابقی دارای ضریب بار عاملی بیش از ۵/۰ بودند. بنابراین از ۶۶ مؤلفه مورد بررسی ۶۵ مؤلفه تأیید گردیدند. لذا می­توان نتیجه گرفت که کیفیت خدمات راهور دارای ۶۵ مؤلفه در ۱۳ بُعد به شرح زیر است:
۱- مؤلفه­ های کیفیت خدمات پلیس راهور در بُعد ظاهر فیزیکی
نتایج تجزیه و تحلیل داده ­ها با روش تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که کلیه مؤلفه­ های بُعد ظاهر فیزیکی ضریب عاملی آن بیش از ۵/۰ بود. لذا می­توان گفت؛ مؤلفه­ های بُعد ظاهر فیزیکی کیفیت خدمات پلیس راهور به­شرح زیر است.
– اتاق کار کارکنان باید مرتب و تمیز باشد.
– تسهیلات فیزیکی راهور باید از نظر ظاهری، زیبا و جذاب باشد.
– کارکنان راهور باید آراسته باشند و تمیز و پاکیزه به­نظر برسند.
– ظاهر تسهیلات فیزیکی راهور باید با نوع خدماتی که ارائه می­ دهند، تناسب و مطابقت داشته باشد.
– ظاهر ساختمان های راهور (نمای ساختمان، تابلوی ورودی، فضای سبز ، نگهبانی و…) باید زیبا باشد.

که مقدار C_d به طور معمول ۶۵/۰ در نظر گرفته می­ شود.
جهت تخمین دبی در دریچه تنها:
Q_g = b
(۴-۳)
که مقدار C_c به طور معمول ۶/۰ در نظر گرفته می­ شود.
شکل ۴- ۷ مقایسه رابطه نسبت دبی­ها در سازه ترکیبی سرریز – دریچه با روابط تجربی
برای تخمین دبی در سرریز و دریچه

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در شکل­های (۴-۸) و (۴-۹)، نمونه ­ای از توزیع مؤلفه طولی سرعت جریان و توزیع فشار محاسبه شده در اطراف سازه ترکیبی سرریز- دریچه نشان داده شده است. همانطور که مشاهده می­ شود توزیع فشار قبل و بعد از سازه به صورت هیدرواستاتیک می­باشد به طوری که توزیع فشار بر روی تاج سرریز و زیر دریچه به دلیل تأثیر انحنای جریان غیر هیدرواستاتیک می­باشد.
همچنین در شکل (۴-۱۰) الگوی جریان و در شکل (۴-۱۱) توزیع تنش برشی محاسبه شده توسط نرم‌افزار Flow3D نشان داده شده است. بر این اساس ناحیه فرسایش­پذیر و رسوبگذار به ترتیب در محل­هایی که بیشترین و کمترین تنش برشی را دارد اتفاق می‌افتد.
جهت جریان
شکل ۴- ۸ توزیع مؤلفه طولی سرعت جریان عبوری از سازه ترکیبی در طول کانال با بهره گرفتن از مدل RNG k-ε
(بازشدگی ۲۵/۱ سانتیمتر و دبی ۲۲/۲)
جهت جریان
شکل ۴-۹ توزیع فشار جریان عبوری از سازه ترکیبی در طول کانال با بهره گرفتن از مدل RNG k-ε
(بازشدگی ۲۵/۱ سانتیمتر و دبی ۲۲/۲)
جهت جریان
شکل ۴-۱۰ الگوی جریان اطراف سازه ترکیبی سرریز- دریچه
جهت جریان
ناحیه فرسایش پذیر
ناحیه رسوبگذار
شکل ۴- ۱۱ توزیع تنش برشی کف در اطراف سازه ترکیبی سرریز- دریچه
(بازشدگی ۷۵/۰ سانتیمتر، طول سازه ۵/۴ سانتیمتر و دبی ۲۳/۲ لیتر بر ثانیه)
۴-۲-۱-۲ بررسی تأثیر انقباض جانبی سازه ترکیبی سرریز- دریچه بر هیدرولیک جریان
با بهره گرفتن از مدل واسنجی مربوط به هیدرولیک جریان، جهت بررسی تأثیر میزان انقباض جانبی سازه ترکیبی بر روی نسبت دبی­ها، مدل­سازی­هایی برای ۵ حالت انقباض جانبی به اندازه ۵/۲، ۲، ۵/۱، ۱ و ۵/۰ سانتیمتر صورت گرفت (مدل­سازی­ها برای بازشدگی، دبی و طول سازه یکسان و میزان انقباض متفاوت انجام شده است).
شکل ۴- ۱۲ شماتیکی از جریان عبوری از سازه ترکیبی دارای انقباض جانبی
جهت جریان
ناحیه فرسایش پذیر
ناحیه رسوبگذار
شکل ۴- ۱۳ توزیع تنش برشی کف در اطراف سازه ترکیبی با انقباض جانبی
(بازشدگی ۷۵/۰ سانتیمتر، طول سازه ۵/۴ سانتیمتر، انقباض جانبی ۵/۱ سانتیمتر و دبی ۲۳/۲ لیتر بر ثانیه)
همانطور که در شکل (۴-۱۳) مشاهده می­ شود با انقباض جانبی سازه ترکیبی سرریز دریچه، توزیع تنش برشی با حالت بدون انقباض متفاوت بوده به طوری که باعث تغییر و ناهماهنگی در شکل حفره آبشستگی خواهد شد.
جدول ۴- ۲ نتایج حاصل از مدل­سازی سازه ترکیبی همراه با انقباض جانبی برای نسبت دبی­ها

نسبت
عمق پایین­دست سازه (m)
عمق روی سازه (m)
عمق بالادست سازه (m)
میزان انقباض (m)
۰۶۴/۲
۰۲۱۸/۰
۰۷۶۵/۰
۰۸۰۲/۰
۰
۱۵۵/۲

ضخامت لوله
ضخامت در محل بالج لوله
کرنش در جهت ضخامت لوله
کرنش محیطی لوله
طول محل بالج لوله
شعاع خارجی لوله
شعاع گوشه قالب
چکیده
امروزه باتوجه به نیاز قطعات با استحکام بالا و وزن پایین، روش ساخت قطعات اهمیت پیدا کرده است. شکل‏دهی گازی گرم^[۱]، فرایند نوینی است که به دلیل حذف عملیات جانبی مانند جوشکاری، وزن کلی قطعات کاهش یافته، استحکام افزایش و در نهایت زمان تولید کاهش می‏یابد. به دلیل محدود بودن بازه‏ی فشار داخلی سیال (فشار شکل‏دهی) و سهولت در جریان مواد در فرایند شکل‏دهی گازی، نیاز به حرارت‏دهی لوله شکل‏دهی^[۲] که در نهایت منجر به بالج موفق شود اهمیت پیدا می‏کند. در این فرایند بجای فشار سیال آب یا روغن درون لوله که در نهایت منجر به شکل‏دهی آن می‏شود، از فشار هوا جهت شکل‌دهی قطعه استفاده می‏شود. در بالج آزاد^[۳] گرم لوله، حرارت‏دهی در محل بالج لوله در حین فرایند انجام می‏شود.
در این پژوهش برای اولین بار حل تحلیلی و عددی فرایند بالج آزاد گرم لوله، به منظور بررسی تاثیر پارامترهای ورودی مهم فرایند نظیر ضخامت لوله، طول محل بالج لوله، شعاع خارجی لوله، شعاع گوشه‏ی قالب، توان کارسختی و ضریب استحکام بر ارتفاع بالج لوله‏ی تغییر شکل‏یافته به عنوان یکی از کلیدی‏ترین فاکتورهای خروجی انجام شد. همچنین فشار شکل‏دهی که منجر به بالج لوله می‏شود فشار هوا می‏باشد. در این پایان‌نامه به کمک روش‌های تئوری و معادلات حاکم بر شکل‌دهی فلزات به تاثیر پارامترهای ورودی مذکور بر ارتفاع بالج لوله‏ا‏ی از جنس آلیاژ آلومینیوم پرداخته شد. سپس با تحلیل روابط ریاضی و برنامه‏نویسی آن در قالب نرم‌افزار متلب^[۴] به استخراج نمودارهای حاصله پرداخته شد. پس از آن شبیه‏سازی اجزا محدود^[۵] فرایند به کمک نرم افزار آباکوس^[۶] ارائه شد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نتایج حاصل از حل تئوری و شبیه‏سازی اجزا محدود فرایند نشان می‏دهد که افزایش مقادیر طول محل بالج لوله، شعاع خارجی لوله و توان کارسختی ماده باعث افزایش ارتفاع بالج لوله‏ی تغییر شکل یافته می‏شود. از طرفی افزایش مقادیر ضخامت لوله و شعاع گوشه قالب باعث کاهش ارتفاع بالج لوله‏ی تغییر شکل‏یافته می‏شود. همچنین نتایج حاصل از حل تحلیلی تقارب قابل قبولی با نتایج حاصل از حل عددی داشت.
واژه‌های کلیدی: شکل‌دهی گازی گرم – حل تئوری – شبیه‌سازی اجزا محدود – فشار داخلی سیال – ارتفاع بالج
فصل اول: مقدمه
۱-۱مقدمه
با پیشرفت روز افزون تکنولوژی و رقابت بازار تجارت، صنایع خودروسازی به سمت کاهش هزینه و زمان تولید، تولید محصولات سبک‏تر، کم مصرف‌تر با کیفیت بالا و سیستم انعطاف پذیر تولید روی آورده‌اند، به همین دلیل استفاده از فرایندهای تولید پیشرفته مانند هیدروفرمینگ^[۷] و شکل‏دهی گازی گرم در کانون توجه صنعت‏گران قرار گرفته است. این روش بر پایه‏ی فرم‏دهی قطعات توخالی با حداقل مراحل ممکنه بنا نهاده شده است. امروزه روش‏های مذکور کاملا پیشرفته و موفق برای ساخت قطعات پیچیده به حساب می‏آید. موفقیتی که این روش تولید را از دیگر روش‏های شکل‌دهی برتری می‏دهد کیفیت سطح عالی و دقت بالای قطعات تولیدی است که متاثر از فشار هیدرولیکی سیالات بجای استفاده از ابزار صلب می‏باشد. اساس کار در هیدروفرمینگ لوله بدین صورت است که با اعمال فشار داخلی سیال و تغذیه محوری بر لوله‌ی خام، شکل‏دهی صورت گرفته لذا لوله‌ی مذکور به واسطه‌ی درگیری با سطح قالب به فرم موردنظر می‌رسد.کلیات شکل‏دهی لوله با فشار گاز به مانند شکل‌دهی با فشار آب می‏باشد، اما از نظر بازه‏ی فشار شکل‏دهی، حرارت‏دهی و چندین فاکتور دیگر تفاوت‏هایی با روش هیدروفرمینگ دارد که در فصول بعد بطور مفصل به بررسی این دو فرایند پرداخته می‏شود.
۱-۲ مروری بر فصول
در فصل اول مقدمه‌ای از فرایند هیدروفرمینگ و شکل‏دهی گازی گرم و تاریخچه‏ی پیدایش آن‏ها، همچنین به خلاصه‏ای از تحقیقات علمی و عملی که تا به امروز بر روی این فرایندها صورت گرفته پرداخته می‏شود. در پایان مقدمه‏ای از اهداف پایان‏ نامه ارائه می‏شود.
در فصل دوم این پژوهش به معرفی فرایند هیدروفرمینگ و شکل‏دهی گازی گرم، تقسیم بندی آن‌ها، ویژگی‌های فرایند، مزایا و معایب آن و پارامترهای تاثیر گذار بر فرایند پرداخته می‏شود.
در فصل سوم ابتدا آنالیز تحلیلی فرایند مذکور به کمک روابط تئوری و معادلات ریاضی حاکم بر شکل‏دهی فلزات ارائه می‏شود، سپس به طراحی فرایند و برنامه‏‌نویسی آن در نرم افزار متلب پرداخته می‏شود.
در فصل چهارم به معرفی نرم افزار آباکوس پرداخته و تاریخچه‏ی اجمالی از آن ارائه می‏شود، در نهایت شبیه‏سازی فرایند به روش اجزا محدود به کمک نرم افزار آباکوس آورده خواهد شد.
در فصل پنجم پس از استخراج نمودارها و نتایج حاصل از حل تئوری مبتنی بر نرم افزار متلب و شبیه‌سازی اجزا محدود به کمک نرم افزار آباکوس، مقایسه‏‏ی نتایج حاصل از هر دو حل تحلیلی و عددی ارائه خواهد شد.
در فصل ششم نتیجه‏گیری کلی و پیشنهاداتی برای ادامه‏ی کار آورده می‏شود.
۱-۳ تاریخچه هیدروفرمینگ و شکل‌دهی گازی
بر طبق ادعای باستان شناسان علائم آغازین صنعت شکل‏دهی فلزات به ۶۰۰۰ سال قبل از میلاد بر می‏گردد. اولین یافته‏های باستان شناسان تکه‏های بزرگ مسی بودند که به واسطه‌ی یک جسم بزرگ و سنگین شکل داده شد. همچنین باستان شناسان دریافتند که تاریخ ذوب فلزات به دست بشر به ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد مربوط می‏شود. در ابتدا شکل‌دهی فلزات به دست بشر بر پایه‌ی روش‌هایی چون آهنگری، پرسکاری، ریخته‌گری بود اما در ادامه روش‌های نوینی چون کشش عمیق، متالورژی پودر، شکل‌دهی به کمک سیال آب یا گاز جایگزین روش‌های سنتی شد. اصول فرایند هیدروفرمینگ و شکل‌دهی به کمک فشار سیال از اوایل قرن بیستم مورد توجه قرار گرفت و در ابتدای کار بسته به زمان و کشوری که این روش در آن استفاده می‌شده است نام‌های مختلفی به خود گرفته که از جمله آن می‌توان به فرم‌دهی بالجینگ لوله، فرم‌دهی با فشار هیدرولیک یا هیدرواستاتیک، فرم‌دهی بالجینگ با مایع، فرم‏دهی با فشار داخلی اشاره نمود. همانطور که اشاره شد تکنولوژی هیدروفرمینگ به مدت‌ها قبل بر می‌گردد و تنها دلیلی که باعث مهجور ماندن این روش و تاخیر در پیشرفت و بهره‏گیری در این روش شد، عدم وجود سیستم‏های کنترلی دقیق برای مدیریت بر فشار تولید شده و کنترل دقیق و لحظه‌ای فرایند به سبب وجود تجهیزات کنترل مکانیکی بجای تجهیزات کنترل الکترونیکی بود. در ادامه در نیمه‌ی دوم دهه ۱۹۵۰ بود که سامانه‌های مدرن الکترونیکی و کنترلی فشار راه را برای توسعه‌ی هرچه بیشتر و کاربردی‌تر فرایند هیدروفرمینگ هموار ساخت. در نهایت در سال ۲۰۰۱ میلادی روش جدیدی برای انجام فرایند هیدروفرمینگ در دمای بالا پیشنهاد شد. در این روش برای جلوگیری از تبخیر سیال درون لوله، بجای آب یا روغن از گاز به عنوان عامل فشار داخلی استفاده شد. بدین ترتیب روش نوینی به‌نام شکل‏دهی گازی گرم به وجود آمد که همگام با برادر بزرگتر خود یعنی هیدروفرمینگ، سبک جدیدی از شکل‌دهی فلزات را ارائه کردند.
۱-۴ پیشینه کارهای انجام شده از هیدروفرمینگ و شکل‏دهی گازی گرم (اعم از مطالعه‏ی تحلیلی، عددی و تجربی)
ابتدا پیشینه‏ی کارهای انجام شده در بُعد هیدروفرمینگ لوله آورده شده است. سپس پیشینه‌ کارهای انجام شده فرایند شکل‏دهی گازی گرم مورد بررسی قرار می‏گیرد.
نادر اصنافی و همکارانش در سال ۱۹۹۹ در مقاله‌ی خود به تاثیر فاکتورهای ورودی مهم فرایند بالج آزاد لوله نظیر ابعاد لوله و جنس لوله بر فشار اعمالی که در نهایت منجر به بشکه‌ای شدن لوله می‌شود پرداختند. آن‌ها با در نظر گرفتن تغذیه محوری مدلی را برای دوری از پارگی و چروکیدگی ارائه کردند]۱[. همچنین در سال ۲۰۰۰، مدل ریاضی فرایند بالج آزاد لوله را بر پایه روابط تئوری معرفی کردند که با استناد به این مدل توانستند ارتباطی بین پارامترهای ورودی مانند ابعاد هندسی، فشار داخلی، توان کارسختی، ضریب استحکام و پارامترهای خروجی مانند ارتفاع بالج، توزیع تنش برقرار کنند]۲[.
تی‏سو‏کلوسکی^[۸] و همکارانش در سال ۲۰۰۰ مقاله‏ای تحت عنوان ارزیابی شکل پذیری لوله و مشخصات ماده در آزمایش هیدرولیک بالج لوله ارائه دادند. آن‏ها در این مقاله به ارتباط پارامترهای موثر در فرایند مانند شعاع گوشه‏ی قالب و ضخامت ماده با فشار داخلی سیال پرداختند، سپس با استخراج منحنی تنش-کرنش به بررسی ضخامت لوله در مسیرهای فشار مختلف در دو حالت شبیه‏سازی و آزمایشگاهی پرداختند]۳[.
احمت‌ اقلو^[۹] و همکارانش در سال ۲۰۰۰ تحت مقاله‏ای به معرفی پارامترهای ورودی تاثیر گذار بر فرایند هیدروفرمینگ پرداختند. آن‌ها توانستند نقش هر پارامتر در فرایند را توضیح داده و با مقایسه با کارهای آزمایشگاهی دیگران به تاثیر فاکتورهای ورودی مهم بر میزان شکل‌پذیری و بهبود فرایند هیدروفرمینگ بپردازند. آن‌ها همچنین اطلاعات نسبتا کافی پیرامون مسئله‏ی تاثیر روانکاری در کاهش اصطکاک قسمت‏های مختلف قالب هیدروفرمینگ که منجر به بهبود فرایند شود، بدست آوردند]۴[.
در سال ۲۰۰۱ محققان به دلیل نیاز مبرم به هیدروفرمینگ گرم به سبب نیاز به فشار پایین‌تر و مسائل مربوط به آن، مطالعاتی را به منظور جلوگیری از تبخیر سیال انجام دادند. آن‌ها بجای استفاده از فشار سیال آب از فشار گاز به منظور شکل‏دهی لوله استفاده کردند و مطالعاتی بر روی فاکتورهای تاثیرگذار بر روی بهبود شکل‏دهی لوله انجام دادند]۵[.
احمد^[۱۰] و همکارانش در سال ۲۰۰۱ در یک سمینار بین‏المللی مقاله‏ای تحت عنوان شبیه‏سازی سه بعدی المان محدود فرایند بالج‏ آزاد لوله ارائه کردند. آن‏ها در این مقاله به بررسی تنش‏ها و کرنش‏های مربوط به دو نوع بارگذاری متفاوت پرداخته و به نتایج قابل توجهی دست یافتند]۶[.
کک^[۱۱] و آلتان^[۱۲] در سال ۲۰۰۲ مقاله‌ای ارائه کردند که در آن با استناد به روابط تئوری و مدل‌های ریاضی به بررسی و پیش‎‌بینی کمانش و چروکیدگی در فرایند هیدروفرمینگ پرداختند. همچنین آن‏ها به کمک تئوری مومسانی و روش تحلیل غشائی، مدل ریاضی ابداع کردند که با تکیه بر آن به پیشبینی مقدار مناسب برای فشار داخلی و تغذیه محوری در جهت جلوگیری از نازک شدگی یا چروکیدگی برسند]۷[.
هوانگ^[۱۳] و لین^[۱۴] در سال ۲۰۰۲ مقاله‏ای تحت عنوان بررسی و شبیه‏سازی المان محدود هیدروفرمینگ بالج ارائه کردند. آن‏ها در این مقاله به مدل‏سازی ریاضی فرایند بالج آزاد لوله مبتنی بر قوانین حاکم بر شکل دهی فلزات پرداختند و روابطی بین ارتفاع بالج و فشار داخلی ارائه کردند. همچنین نتایجی مناسب در جهت تاثیر پارامترهای مختلف مانند شعاع گوشه قالب و ضخامت لوله بر تغییر شکل ماده بدست آوردند]۸[.
یادونگ^[۱۵] و همکارانش در سال ۲۰۰۳ مقاله‏ای تحت عنوان بررسی تجربی فرایند بالج‏فرمینگ^[۱۶] انشعابات تولیدات پلیمری و پلاستیکی ارائه کردند و به بررسی برخی از عوامل موثر در این زمینه و مقایسه این محصولات با محصولات تهیه شده با فرایند اکستروژن و ریخته‏گری تزریفی و دمشی پرداختند]۹[.
ایمانی‏نژاد و همکارانش در سال ۲۰۰۴ از دانشکده مکانیک دانشگاه صنعتی میشیگان آمریکا مقاله‏ای تحت عنوان بررسی عددی و تجربی تغییر شکل در بالج آزاد لوله آلومینیومی اکسترود شده ارائه کردند. آن‏ها در این مقاله به تاثیر فشار داخلی بر ارتفاع بالج با ضرایب اصطکاک لوله و قالب و ضرایب غیرهمسانگرد مختلف به کمک شبیه‏سازی اجزا محدود و آزمایش تجربی پرداختند]۱۰[.
لی^[۱۷] و همکارانش در سال ۲۰۰۴ مقاله‌ای معرفی کردند که در آن به تحلیل و تاثیر تنش اعمالی بر پارامترهای خروجی مهم فرایند هیدروفرمینگ پرداختند. آن‌ها با استناد بر روابط تئوری حاکم بر شکل‌دهی فلزات به تاثیر تغییر تنش در حین فرایند هیدروفرمینگ لوله بر فاکتورهای خروجی دیگر پرداخته و از طرفی از قیاس این نتایج با نتایج حاصل از کار عملی و آزمایشگاهیشان به این نتیجه رسیدند که کنترل میزان تنش در واقع کنترل فرایند مذکور می‌باشد] ۱۱[.
هوانگ و همکارانش در سال ۲۰۰۶ مقاله‌ای معرفی کردند که در آن به بررسی تاثیر خواص آنیزتروپیک لوله، شعاع خارجی لوله، طول لوله و ضخامت لوله بر ارتفاع بالج پرداختند. آن‏ها با بهره گرفتن از روابط تئوری، مدلی جدید برای تحلیل فرایند بالج‏ آزاد لوله با در نظر گرفتن خواص آنیزتروپیک لوله ارائه کردند که با استناد بر این مدل توانستند تاثیر فاکتورهای ورودی مختلف را بر ارتفاع بالج بدست آورند. در نهایت مدل ریاضی فرایند را با کار آزمایشگاهی‌ مقایسه و به تقارب قابل قبولی رسیدند]۱۲[. آن‏ها همچنین در سال ۲۰۰۷ فرایند بالج آزاد لوله را در قالب کار آزمایشگاهی انجام دادند. آن‌ها در این مقاله با بهره گرفتن از مدل ریاضی به بررسی مسیر فشار و ارتفاع بالج برای لوله‌ی Al6011 و استیل ضد زنگ پرداختند. همچنین آن‌ها به کمک مدل ریاضی توانستند به نمودار حد شکل‌دهی دست پیدا کنند که تقارب قابل قبولی با نمودار حد شکل‏دهی بدست آمده از تست کشش داشت. نتایج حاصل از تاثیر فشار روی ارتفاع بالج با بهره گرفتن از روابط تئوری تقارب قابل قبولی با نتایج آزمایشگاهی داشت]۱۳[.
چن^[۱۸] و همکارانش در سال ۲۰۰۷ فشار داخلی سیال را بر روند شکل‏دهی در هیدروفرمینگ لوله مورد بررسی قرار دادند. آن‏ها به کمک شبیه‏سازی اجزا محدود و روش‏های تحلیلی متوجه شدند که مقدار فشار شکل‏دهی تا حد زیادی به فاکتورهای هندسی چون ضخامت لوله، جنس لوله وابسته است. همچنین آن‌ها پی بردند که فشار شکل‏دهی، با توجه به مقادیر فاکتورهای هندسی مذکور، به مقدار مشخصی محدود می‏شود]۱۴[.
پی‌کور‌کولیس^[۱۹] و همکارانش در سال ۲۰۰۸ فرایند بالج‏ آزاد را برای لوله‏ی آلومینیومی آنیزتروپیک مورد بررسی قرار دادند. آن‏ها به تحلیل تنش‌های محیطی و محوری در مسیر فشارهای مختلف تا قبل از رسیدن به شکست پرداختند. از طرف دیگر به کمک کار آزمایشگاهی، تاثیر میزان تنش بر ضخامت لوله را مورد ارزیابی قرار داده و در نهایت با انجام شبیه‌سازی اجزا محدود فرایند به تقارب قابل قبولی با نتایج حاصل از کار آزمایشگاهی رسیدند]۱۵[.
لوح موسوی و همکارانش در سال ۲۰۰۸ مقاله‏ای تحت عنوان شبیه‏سازی سه بعدی اجزا محدود هیدروفرمینگ بالج آزاد نوسانی لوله ارائه کردند. آن‏ها در این مقاله به تاثیر فشار نوسانی به عنوان یک عامل مهم در هیدروفرمینگ لوله پرداختند. همچنین به نتایج مطلوبی در جهت تاثیر فشار نوسانی برای مقابله با چروکیدگی و پارگی دست یافتند]۱۶[.
جوانرودی و همکارانش در سال ۲۰۰۸ مقاله‏ای تحت عنوان آنالیز عددی و تحلیلی هیدروفرمینگ بالج آزاد لوله ارائه کردند. آن‏ها در این مقاله به بررسی تاثیر شعاع گوشه قالب وضخامت لوله بر برگشت فنری با بهره گرفتن از شبیه‏سازی اجزا محدود پرداختند و نتایج مطلوبی را از آن استخراج کردند]۱۷[.
مائنو^[۲۰] و همکارانش در سال ۲۰۰۹ مقاله‌ی در رابطه با فرایند شکل‏دهی داغ لوله با گاز به روش گرمایش مقاومتی ارائه کردند. در این روش لوله در قالبی باز و به سبب عبور جریان الکتریکی گرم شده و در ادامه با اعمال فشار داخلی و تغذیه محوری شکل‌داده می‏شود. آن‌ها در نهایت به تاثیر جریان الکتریکی در جهت حرارت‌دهی لوله با در نظر گرفتن اعمال تغذیه محوری و عدم وجود تغذیه محوری بر بهبود شکل‌دهی لوله پرداختند]۱۸[.
هوانگ و همکارانش در سال ۲۰۰۹ مقاله‌ای جهت بررسی توزیع تنش برای فرایند بالج‏ آزاد لوله‏ی فولادی با در نظر گرفتن خواص آنیزتروپیک ارائه کردند. آن‌ها پس از استخراج کرنش‏های در جهت عرض و ضخامت که از تست کشش بر روی ورق با همان جنس بدست آوردند و تکیه بر کار آزمایشگاهی به وابستگی ارتفاع بالج به فشار داخلی پرداختند و پس انجام آزمایش به نمودارهای حاصل از آن رسیدند. در ادامه به کمک حل تحلیلی با بهره گرفتن از معادلات ریاضی به بررسی نمودارفشار- ارتفاع پرداخته و در نهایت به تقارب قابل قبول این نتایج (حل تحلیلی) با نتایج آزمایشگاهی رسیدند]۱۹[.
در سال ۲۰۱۱ مائنو و همکارانش در مقاله‌ای دیگر فرایند شکل‌دهی داغ لوله با گاز را با بهره گرفتن از مکانیزم گرمایش مقاومتی اینبار برای لوله‌ای درون قالب (قالب بسته) مطرح کردند. همچنین آن‌ها با انجام آزمایشات مختلف اقدام به بهینه کردن دانسیته‌های مختلف جریان الکتریکی، در دوحالت وجود تغذیه محوری و عدم وجود تغذیه محوری پرداختند]۲۰[.
چن^[۲۱] و همکارانش در سال ۲۰۱۱ مقاله‌ای تحت عنوان مطالعه‌ی تئوری و آزمایشگاهی روی منحنی حد شکل‌دهی برای هیدروفرمینگ لوله ارائه کردند. هدف اصلی آن‌ها در این مقاله بدست آوردن نمودار حد شکل‌دهی برای هیدروفرمینگ لوله‌های درز دار بود. آن‌‎ها همچنین در جهت بررسی مسیر فشار بهینه، به مدل کردن نیمه سمت چپ نمودار حد شکل‏دهی^[۲۲] بر اساس روابط تئوری و نیمه‌ی سمت راست نمودار حد شکل‏دهی با تکیه بر شبیه‌سازی اجزا محدود پرداختند. نتایج آن‌ها تقارب قابل قبولی با کار آزمایشگاهی و عملیشان بود]۲۱٫[
ژوبین^[۲۳] و همکارانش در سال ۲۰۱۲ مقاله‏ای تحت عنوان خواص مکانیکی و شکل‏پذیری لوله‏ی اکسترود شده از جنس TA2 در فرایند شکل‏دهی گازی گرم در دماهای بالا ارائه کردند. آن‏ها پس از انجام فرایند بر روی لوله‏ی داغ، نتایجی مبنی بر رابطه‏ی مستقیم شکل‏پذیری و دما را بدست آوردند و پس از انجام آزمایشات مختلف با دماهای مختلف به بازه‏ی دمایی مناسب برای دوری از نازک شدگی و نهایتا پارگی رسیدند]۲۲[. همچنین در همان سال مقاله‏ای تحت عنوان شکل‏پذیری و ریزساختار لوله‏ی آلومینیومی ۶۰۶۱ در فرایند شکل‌دهی گازی در دماهای بالا ارائه کردند. آن‏ها پس از استخراج نتایج به این موضوع پی بردند که در طول بار محوری با افزایش دما نیز اندازه دانه‏ها افزایش و در نهایت مقاوت به شکست ماده کاهش می‏یابد. آن‏ها پس از بررسی دماهای مختلف به بیشترین میزان ترکیدگی در دمای ۴۲۰ رسیدند و راه‏های مقابه با ترکیدگی در دماهای بالا را بررسی کردند]۲۳[.
‏مائنو و همکارانش در سال ۲۰۱۴ مقاله‏ای تحت عنوان بررسی فرایند شکل‏دهی گازی گرم لوله‏های فولادی توخالی با مقاومت بالا با بهره گرفتن از مقاومت گرمایی و فشار هوا ارائه کردند. آن‏ها پس از استخراج نتایج تجربی به منحنی منظمی از فشار بر حسب زمان دست یافتند. همچنین به رابطه‏ی مطلوبی از شعاع گوشه‏ی قالب و دما رسیدند. پس از انجام آزمایشات مختلف و رسیدن به مسیر فشارهای متفاوت به بررسی سختی ویکرز ماده پرداختند و فاکتورهای موثر بر سختی ویکرز را بررسی نمودند. آن‏ها به این نتیجه رسدند که افزایش دما و فشار داخلی گاز هر کدام جداگانه باعث بهبود سختی ماده می‏شوند]۲۴[.
۱-۵ اهداف و ویژگی‏های پایان‏ نامه
در این پژوهش با استفاده تحلیل تئوریک فرایند به کمک روابط ریاضی حاکم بر شکل‏دهی فلزات و برنامه‌نویسی آن در قالب نرم افزار متلب و همچنین شبیه‌سازی فرایند به روش اجزا محدود به کمک نرم افزار آباکوس، به بررسی تاثیر فاکتورهای ورودی بر ارتفاع بالج لوله‌ی آلیاژ آلومینیوم ۶۰۶۳ که توسط فرایند بالج آزاد گرم شکل داده شده است، پرداخته می‏شود.
باتوجه به روابط تئوری فشار داخلی خود متاثر از فاکتورهای ورودی شعاع خارجی لوله، ضخامت لوله، شعاع گوشه قالب، توان کار سختی، ضریب استحکام و طول محل بالج لوله می‏باشد. از طرف دیگر مشخص است که فشار داخلی سیال بر ارتفاع بالج لوله تاثیرگذار است. به عبارت دیگر با تغییر فاکتورهای ورودی مذکور میتوان ارتفاع بالج لوله‏ی شکل داده شده را کنترل نمود. در این تحقیق پس از تحلیل تئوریک فرایند و برنامه‏نویسی آن در قالب نرم افزار متلب به استخراج نمودارهای حاصل از تاثیر فاکتورهای ورودی مذکور به ارتفاع بالج لوله‏ی آلیاژ آلومینیومی ۶۰۶۳ پرداخته خواهد شد سپس با بهره گرفتن از شبیه‏سازی اجزا محدود فرایند به کمک نرم افزار آباکوس به استخراج نمودارهای مربوطه پرداخته و با نمودارهای بدست آمده از نرم افزار متلب مقایسه خواهد شد.
در شبیه‏سازی اجزا محدود فرایند بالج‏ آزاد گرم لوله، از اثرات ناهمسانگرد لوله صرف نظر می‏شود. همچنین فاکتور دما در طول لوله یکنواخت در نظر گرفته می‏شود. لازم به ذکر است از تغییر شکل‏های الاستیک قالب صرف نظر کرده، همچنین سطوح قالب تغییر شکل ناپذیر در نظر گرفته می‏شود.

بحث محیط زیست آنقدر مهم است که درمورد هر یک از ابعاد آن و تأثیرگذاریِ آن بر هر یک از جنبه­ های زندگی، شاخه­ای اختصاصی و آکادمیک طراحی شده و مشغول به فعالیت است. از جمله مهم‌ترین آنها: جامعه ­شناسی محیط زیست^[۹۸]، هنر زیست­محیطی^[۹۹]، اخلاق زیست­محیطی، عدالت زیست‌محیطی^[۱۰۰]، الاهیات زیست­محیطی^[۱۰۱]، تاریخ زیست­محیطی، توریسم زیست­محیطی^[۱۰۲]، جمعیت زیست‌محیطی^[۱۰۳] و فلسفه زیست­محیطی^[۱۰۴] می­باشد. در ادامه به اختصار به برخی از مهم­ترین و تأثیرگذارترینِ آنها اشاره می‌شود.

۲-۳-۶-۱- اکولوژی^[۱۰۵]

واژه­ی اکولوژی به لحاظ ریشه­شناسی^[۱۰۶] به معنای شناخت و منطق انسان از آشیانه­ی خویش است. واژه­ی پیشنهادی برای این تعریف عبارت است از «اکومنیکال»^[۱۰۷] که ریشه در واژه­ی یونانیِ «اویکوس»^[۱۰۸] به معنای مسکن، خانه و بسترِ زیست دارد (۲۰۰۶: ۳۸۷ Gottlieb,). این واژه برای نخستین بار توسط یک زیست­شناس آلمانی به­نام «ارنست هکل»^[۱۰۹] در سال ۱۸۶۹ میلادی به­کار برده شد و معادل­های فارسیِ آن بوم­شناسی و محیط­شناسی می­باشند. بنابر تعریفِ هکل، اکولوژی دانشی است که از چگونگی محیط، اعم از فیزیکی و زیستی و نیز تغییرات آن به­ طور عموم گفتگو نموده و اثرات هر یک را بر روی موجودات زنده و همچنین تأثیر هر یک از آنها بر روی دیگری را مورد بحث و مطالعه قرار می­دهد (اردکانی، ۱۳۹۱: ۱۵-۱۶). بنابراین اکولوژی زیرشاخه­ای از زیست­شناسی است که به روابط میان ارگانیسم­ها و محیط زیست آنها اطلاق می­ شود (پارکر، ۱۳۸۲: ۱۸۵).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

اکولوژی عبارت است از مطالعه­ تعاملات انسان­ها با سایر گیاهان، جانوران و محیط­زیست بی­جان. این محیط­زیست صرفاً دربردارنده حیات وحشِ غیرانسانی نیست بلکه محیط زیستِ دست­ساز و مصنوع انسانی را نیز در بر دارد. محیط زیستِ مصنوع، محصول تکنولوژی است (۲۰۱۰: ۳ Keller,). بر اساس فرهنگ جامع محیط زیست، اکولوژی علمی است جامع­نگر که به مطالعه­ روابط و وابستگیِ واکنش متقابل نظام­های جاندار و بی­جان کره زمین می ­پردازد (نوری، ۱۳۷۲: ۱۵۵).

۲-۳-۶-۲- عدالت زیست­محیطی

فراخوان عدالت زیست­محیطی و سبک زندگیِ حمایت­گرا نیز از چرخه­های کاتولیک بوجود آمد. توماس بری^[۱۱۰] خود را جغرافی­دان نامید یعنی کسی که تاریخ زمین و فرآیندهای آن را مطالعه می­ کند. زبان وی اغلب جدایِ از زبان الاهیاتی بود (Sideris, 2009: 291). بری، قائل به تقارن میان انسان و جهان و پیوند جهان­شناسی و انسان­شناسی است. وی بر این باور بود که انسان به عنوان یک نوعِ خودآگاه، نقش ویژه­ای در تحول و هدایت زندگیِ حمایت­گرانه (زندگی­ای هماهنگ و متعادل با محیط زیست) دارد. یکی از مهم­ترین آثار بری، داستان نو^[۱۱۱] (۱۹۷۸) است که یک سال بعد آن را تحت عنوان رؤیای زمین^[۱۱۲] بازنویسی نمود. در واقع داستان نو پاسخی به بیگانگی انسان با دیگری و طبیعت و نیز مبنایی برای ترمیم رابطه انسان­ها با یکدیگر و با طبیعت است. وی توضیح می­دهد که انسان امروز ارزش­های خود را گم کرده است و داستان نو با تکیه بر ارزش­های فراموش شده دینی در پی مداوای این وضعیت است.
عدالت زیست­محیطی عبارت از حق برخورداری از یک محیط امن، سالم، مولد و پایدار برای همه، در محیط زیست در کلیت خود (یعنی محیط طبیعی، مصنوع، اجتماعی و غیره) می­باشد. عدالتِ زیست‌محیطی اشاره به شرایطی دارد که در آن چنین حقی می ­تواند آزادانه اِعمال گشته و به موجب آن هویت فردی و گروهی، نیازها و شئونات حفظ، برآورده و مورد احترام واقع گردد. بدین ترتیب خودشکوفایی و توانمندسازی فردی و اجتماعی فراهم می­گردد.
دیدگاه دانشمندانِ این حوزه به طبیعت، به­عنوان یک پدیده­ محض نیست بلکه به­عنوان مجموعه­ روابط مطبوع به لحاظ سیاسی و اجتماعی است. بر این اساس نوشته­ های این حوزه اغلب به بررسیِ تنظیمات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی­ای که مردم در آن زندگی، کار و فعالیت دارند می ­پردازد Figueroa, 2009: 341)). عدالت زیست محیطی در مفهوم وسیع کلمه به معنای اِعمال عدالت و تعریف عدالت نه تنها در میان جوامع انسانی، بلکه توجه به عدالت در محیط زیستِ بشر است.

۲-۳-۶-۳- هنر ­محیطی

از همان دوران­های ماقبل تاریخ، انسان­ها در محیط زیست خود تغییراتی ایجاد نموده ­اند. با تراشیدن سنگ و درست کردن ابزار از آن و نقاشی­ کردن بر دیواره­ی غارها در پی ارتباط با نیروهای طبیعت بودند. انسان در آن دوران، بر این باور بود که از راه هنر می­توان در روند طبیعت دخالت کرد و تغییراتی ایجاد نمود. هنر محیطی بازگشتی آگاهانه به طبیعت و دخالت در روند آن است اما این بار نه برای مهار نیروهای طبیعت و تغییر جریان طبیعت برای رفع نیازهای زندگی، بلکه برای صیانت از ارزش­ها، جلوگیری از تخریب، برجسته ساختن آن به­عنوان عامل بسیار مهم حیات انسان­ها و باز­تعریف رابطه­ انسان با آن است. هنرمندان محیطی تنها به نمایش طبیعت بسنده نمی­کنند بلکه زیستن، تجربه و کنش متقابل با طبیعت را برگزیده­اند. هنر محیطی به معنای شرایط یا موقعیت­هایی است که فرد را در بر‌می‌گیرد و در معنای زیست­محیطی آن^[۱۱۳] عبارت است از ترکیب موقعیت­های فیزیکی خارجی که بر رشد، توسعه و بقای ارگانیسم­ها تأثیر می­ گذارد (قلعه، ۱۳۸۸: ۲۶).
هنر محیطی که ‌از دهه ۱۹۶۰ کار خود را آغاز کرد. به­عنوان هنری تعریف می­ شود که طبیعت را به مثابه بخشی از رسانه و برای بیان چیزی درباره آن به­کار می­برد. به عبارتی نیروها و ابژه­های طبیعیِ درون متن اثر هنری را می­توان درک کرد (پارسونز، ۱۳۸۹: ۲۲۸).
هنر، این قدرت را دارد که شیوه­ نگرش ما به جهان را تغییر دهد. برخی از هنرمندان در آثار خود زیباییِ ذاتی طبیعت را به تصویر می­کشند و برخی نیز گزاره و بیانیه­ی خود را در قالب تصاویر بحث‌برانگیز ارائه می­ کنند تا تفکر انسان را برانگیزد. امروزه هنر زیست­محیطی از جنبش­های هنر معاصر می‌باشد که می­ کوشد رابطه میان انسان و طبیعت را بهبود ببخشد و او را متوجه مسائل زیست ­محیطی اطرافش نماید و در مسیر احیا و بازسازی محیط­های آسیب دیده قرار دهد. برای این مهم، هنرمند به خلق اثر و ارائه بیانی جدید از محیط می ­پردازد. در ایران نیز پژوهش­هایی با رویکرد هنری^[۱۱۴]، ابعاد تخریب محیط زیست را به تصویر کشیده و به زبان هنر، اشتباهات انسان در مواجهه با طبیعت را گوشزد می­نماید.

۲-۳-۶-۴- جامعه ­شناسیِ محیط زیست

از قرن بیست و یکم، علوم اجتماعی با مجموعه چالش­هایی روبرو می­باشد. ضرورت توجه به بحران زیست­محیطی، سؤالاتی را درباره تواناییِ فهم رابطه­ میان جهان طبیعی و جوامع انسانی به ­وجود آورده است (۲۰۱۰: ۱ Carter, Charles). ابعاد اجتماعی بحران محیط زیست مسائلی را پیش­روی جامعه‌شناسی نهاده است. برای مثال اینکه جامعه ­شناسی چه نقشی در تجزیه و تحلیل دغدغه­ های جهان معاصر دارد. رشد کاپیتالیسم صنعتی به­طرزی بی­رحمانه از تکنولوژی برای تولید در سطحی گسترده استفاده نمود. چنین وضعیتی، بینشی را ترغیب می­کرد که برای مدافعان محیط زیست بیگانه نیست یعنی [این دیدگاه] که سیاره باغی است که به منظور برآوردن نیازها و لذات انسان، با ظرفیتی بی­حد و حصر برای تولید و مصرف انسان به ­وجود آمده است. طبق این دیدگاه – که از قرن نوزدهم و اوایل بیستم در تفکر غربی رایج شد- وابستگیِ جامعه و طبیعت از یک طریق بود: اینکه طبیعت منفعل بود، به­عنوان فراهم‌آورنده­ی منابع مورد بهره ­برداری قرار می­گرفت. درواقع این تفکر اشاره به همان چیزی است که پیکو (۲۰۰۹) علم­زدگیِ طبیعت نامیده است، فرمانبرداری طبیعت به منظور رفع حوایج و لذات انسان (۲ :Ibid).
جامعه ­شناسی محیط زیست معمولاً به­عنوان مطالعه­ اجتماعیِ تعاملات زیست­محیطی- اجتماعی تعریف می­گردد. اگرچه تمرکز این رشته به­ طور کلی بر مطالعه­ رابطه میان جامعه ­شناسی و محیط زیست است. جامعه­شناسان محیط زیست به­ طور معمول تأکید ویژه­ای به بررسی عوامل اجتماعی­ای دارند که مسائل زیست­محیطی را موجب شده است. افزون بر آن، از طریق فرآیندهای اجتماعی است که برخی شرایط زیست­محیطی، به لحاظ اجتماعی مسأله تلقی می­گردد. درواقع غالب مشکلات زیست­محیطی وضعیتی هستی­شناختی دارند که علیرغم آگاهی انسان از آنها، ناشی از فرآیندهای اجتماعی است.
یادداشت­های فصل دوم
[۱]. مراد از فردگرایی، انکار هر اصلی بالاتر از فردیت و متعاقب آن تقلیل تمدن با همه شاخه‌هایش به عناصر منحصراً انسانی است به عبارتی فردگرایی امتناع از قبول هر مرجعیتی بالاتر از فرد و نیز هر وسیله­­ی شناختی بالاتر از عقل جزئی فردی را در پی دارد. بنابراین فردگرایی معادل همان چیزی است که در دوره­ رنسانس «اومانیسم» نامیده شد (رنه گنون، بحران دنیای متجدد، ترجمه­ی حسن عزیزی، تهران: انتشارات حکمت، ۱۳۸۷: ۸۵ و ۹۲).
[۲]. اصطلاح اخلاق کاربردی (applied ethics) و مترادف آن اخلاق عملی (practical ethics) در دهه­ ۱۹۷۰ به­کار رفت. تمرکز اخلاق کاربردی، بر مسائل اخلاقی بغرنج و چالش­برانگیز در جامعه و در اخلاق حرفه­ای [به­خصوص اخلاق پزشکی (medical ethics) و اخلاق شغلی(business ethics)] است
(Tom. L, Beauchamp, The Nature of Applied Ethics in book of Fery R. G., Heath Wellman Christopher, A Companion to Applied Ethics, BlackWell press, 2003: 1).
[۳]. اخلاق زیستی (Bioethics)، بررسی مسائل اخلاقی در باب مرگ، زندگی و محیط ­زیست است که بر اثر پیشرفت تکنولوژی پدید آمده است.

فصل سوم

بررسی و تطبیق دیدگاه­ های لین وایت و سیدحسین نصر

۳-۱- مقدمه

با وجود تلاش­ های علمی، اقتصادی و سیاسیِ صورت گرفته از سوی حکومت­ها در خصوص حفظ و پیشگیری از بحرانِ رو به رشد محیط زیست، بحرانِ فعلی به نحوی فزاینده، جهان و به‌ خصوص حیات انسان را تهدید می­ کند. بنابراین به نظر می­رسد که اقدامات صورت گرفته کافی نبوده­اند. عده­ی کثیری از علمای دینی و الاهیدانان بر این باورند که بحران محیط زیست نشان دهنده بحران عمیق­تری می­باشد که آن را بحران معنوی می­نامند. از این­رو نوعی بازبینی در نگرش و ارزش‌های انسان­ها ضروری می­نماید^[۱۱۵]. چرا که رفتار انسان­ها با محیط زیست، بسته به طرز فکرشان درباره رابطه­اشان با محیط زیستِ شان است که این طرز فکر می ­تواند ریشه در فرهنگ و دین داشته باشد. در واقع بنابر گفته­ی فولتز ( ۹:۲۰۰۳) غالب مردم بر این تصورند که بحران محیط زیست و مسائل آن در زمره­ی مسائل تکنولوژی و سیاست عمومی است و از ربط آن به دین و ارزش­ها ناآگاهند. مقاله وایت که به بررسیِ ریشه ­های این بحران پرداخته است نیز بر معنوی بودن بحران فعلی صحه می­ گذارد^[۱۱۶] و بحران محیط زیست را ریشه در نگرش انسان­ها می­داند که آن هم برخاسته از دین و فرهنگ است. این مقاله تبدیل به منبعی برای بحث از دین و اکولوژی شده است. در فصل پیش­روی پس از آنکه دیدگاه­ های وایت و نصر ارائه و بررسی شدند، یک بررسی تطبیقی از دیدگاه­ های آنها نیز صورت می­گیرد.

۳-۲- دیدگاه لین وایت

۳-۲-۱- زندگی­نامه و خاستگاه فکری لین وایت^[۱۱۷]

Lynn Townsend White , Jr.
(April 29, 1907 – March 30, 1987)
لین وایت در سان­فرانسیسکو متولد شد و در دانشگاه استنفورد و مدرسه الاهیاتیِ یونین^[۱۱۸] تحصیل نمود. دکترای تاریخ را در سال ۱۹۳۴ از دانشگاه هاروارد دریافت کرد. در دانشگاه­ های پرینستون و استنفورد تدریس نمود و در سال ۱۹۷۴ از سمت استادیِ تاریخ در دانشگاه کالیفرنیای لس­آنجلس بازنشسته شد. وایت، استاد تاریخ قرون وسطا در دانشگاه­ های پرینستن، استنفورد و برای سال­های بسیاری، کالیفرنیا و لس­آنجلس و به مدت ۱۵ سال هم (۱۹۴۳-۱۹۵۸) رئیس دانشکده میلز^[۱۱۹] در اکلند بود. حوزه اصلیِ تحقیق و بررسیِ وایت، نقش اختراع تکنولوژیکی در قرون وسطا می­باشد. او بر این باور بود که قرون وسطا دوره­ای تعیین­کننده در برتری فنّاورانه غرب بوده است. به باور او مسیحیتِ قرون وسطا، پایه­ های روانیِ نوآوری فنّاورانه است. همچنین، او تخمین زد که مسیحیتِ قرون وسطا ریشه­ بحران زیست­محیطیِ قرن ۲۰ است.
وایت افتخارات زیادی از طریق حرفه­اش بدست آورد. او یکی از اعضای هیئت مؤسس انجمن تاریخ فناوری و نیز ریاست انجمن را برعهده داشت. همچنین به­عنوان رئیسِ تاریخ جامعه علوم، رئیس انجمن تاریخ آمریکا و عضو «آکادمی آمریکایی هنر و علوم» بود. شاید بهترین معرفیِ آثار لین وایت می ­تواند از طریق مجموعه مقالاتش با عنوان «مقالاتی درباره پویاییِ فرهنگ غربی»^[۱۲۰] (۱۹۶۸) و «دین و تکنولوژی قرون وسطا: مجموعه مقالات»^[۱۲۱] (۱۹۷۸) بدست آید.
وایت در دسامبر ۱۹۶۷ سخنرانی­ای با عنوان «ریشه ­های تاریخی بحران زیست­محیطی ما» ارائه نمود که بعدها در مجله علم منتشر شد و بطور گسترده­ تجدید چاپ گردید. بنابراین برای بسیاری از علاقمندان مسائل زیست محیطی، وایت به­واسطه­ همین مقاله شناخته شده است. این مقاله همچون سایر آثار وایت، برخاسته از دغدغه­ی علمی و حرفه­ایِ او در مورد تکنولوژی قرون وسطا از جمله نقش تکنولوژی در تسلط انسان بر طبیعت می باشد.
مقاله وایت در باب بحران زیست محیطی بدین نتیجه رسید که بحران مزبور ناشی از علم مدرن است، که او علم مدرن را برآمده از نگاه الاهیات مسیحی به طبیعت می­دانست. تکنولوژیِ مدرن که از علم بدست آمده، حداقل تاحدی برآمده از تلقی مسیحیت از تعالی انسان و سلطه­ی به­حقِ وی بر طبیعت است. او نتیجه گرفت که علم و تکنولوژی مدرن، ما را به سمت بحران زیست محیطی سوق می­ دهند و مسیحیت، بار سنگین این گناه را به دوش می­کشد. در طول سالهای متمادی مقالات متعددی در موافقت یا مخالفت با دیدگاه­ های وایت نگاشته شده و این بحث تا به امروز ادامه دارد. بعلاوه در اغلب پژوهش هایی که رابطه دین و محیط زیست را بررسی نموده ­اند، می­توان تأثیر و حضور دیدگاه­ های وایت را ملاحظه نمود.

۳-۲-۱-۱- مهم­ترین آثار لین وایت

Latin monasticism in Norman Sicily, by Lynn Townsend White Jr.
Cambridge, Mass.: Mediaeval Academy of America, 1938.
Educating our daughters; a challenge to the colleges. 1^st ed. ´J New York, Harper, 1950.
Frontiers of knowledge in the study of man. 1^st ed. New York: Harper, 1956.
Medieval technology and social change, Oxford: Clarendon Press, 1962.
The transformation of the Roman world; Gibbon’s problem after two centuries,edited by Lynn White, Jr. Berkeley: University of California Press, 1966.
Machina ex deo; essays in the dynamism of Western culture, by Lynn White, Jr. Cambridge, Mass.: MIT Press, c1968.
Frontiers of knowledge in the study of man. Edited by Lynn White, Jr. New York: Greenwood Press, 1969, c1956.
On pre-modern technology and science: a volume of studies in honor of Lynn White, Jr., edited by Bert S. Hall and Delno C. West. Malibu, Ca.: Undena Publications, 1976.
Medieval religion and technology: collected essays, by Lynn White, Jr.Berkeley: University of California Press, c1978.
The medieval West meets the rest of the world, general editor, Nancy van Deusen. Ottawa: Institute of Mediaeval Music, c1995.

۳-۲-۲- ترجمه مقاله وایت

یکی از منابع بسیار مهم در ارتباط با ریشه ­های بحران زیست­محیطی، مقاله­ منتشر شده لین وایت در مجله­ی علم^[۱۲۲] است. وایت، به نفوذ قابل توجهِ نگرش سنت دینی در قبال محیط زیست، به‌ خصوص سنت دینی یهودی – مسیحی، توجه نموده است. در ­واقع مقاله­ وایت، نقطه عطفی در نگرش دینی در قبال محیط زیست است. از این رو پیش از پرداختن به دیدگاه­ های لین وایت، ترجمه‌ی مقاله­ تأثیرگذار او را می­آوریم.^[۱۲۳]

۳-۲-۲-۱- زمینه ­های تاریخی بحران زیست­محیطی ما