در زمینه اهداف و کارکردهای ارزیابی نظرات متفاوتی ارائه شده است. پنج هدف عمده ارزیابی عبارتند از:

1. 1. بازخورد: یعنی اتصال پیامدهای اجرای برنامه یا آموزش به اهداف و مقاصد در جهت تهیه و تدارک یک شکلی از کنترل کیفیت.

1. 1. کنترل: پیوند بین آموزش و اجرای برنامه به فعالیت های سازمانی جهت مشاهده هزینه-اثربخش.

1. 1. پژوهش: تعیین روابط بین پیامدهای اجرای برنامه، آموزش یادگیری و انتقال به کار و حرفه و کاربرد آن در عمل .

1. 1. مداخله^[۴۶]: تائید نتایج ارزیابی در زمینه ای که در آن انجام گرفته است.

1. 1. بازی قدرت^[۴۷]: ماهرانه به کار بردن داده های ارزیابی به جهت خط مشی سازمانی، که طیفی از اهداف آموزش تا سیاسی را در بر می گیرد دانسته اند.

اما آنچه واضح و روشن است این که ارزیابی بسته به هدف و منظورعامل یا مجری ارزیابی برای مقاصد مختلفی به کار برده شده است. اما شاید در زمینه آموزش و نظام آموزشی مهم ترین هدف آن آگاهی از وضعیت موجود و فاصله آن با وضعیت مطلوب پدیده یا موضوع مورد ارزیابی باشد، که بدان وسیله بتوان با
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۶۱ فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

اتکا به داده های حاصل از اجرای فرایند ارزیابی با یک برنامه ریزی جامع و راهبردی به بهبود وضعیت موجود و حداکثر استفاده از امکانات و منابع موجود در رسیدن به مقاصد و اهداف مورد نظر پرداخت(برملی به نقل ازپروند، ۱۳۸۲). ارزیابی دستیابی به نتایج، با توجه به شرایط و ویژگی های دانش آموزان ممکن است به روش های کاملا متفاوت انجام شود،که همین نتایج ، در مرکز استراتژی ارزیابی قرار میگیرد.
ضروری است که مربیان برای ارزیابی جنبه های مهم و ارائه بازخورد به دانشجویان برای بهبود یادگیری و قضاوت در مورد موفقیت دانشجویان باید به قضاوت در مورد:

• • سطح فعلی دانشجویان؛

• • هدف تعیین شده برای پیشرفت در آینده نزدیک

• • برای رسیدن به سطح مورد نظر دانشجویان چه کاری باید انجام دهند(اپستیین،۲۰۰۴).

ویس ^[۴۸]در مورد هدف های ارزیابی چنین می کوید: ماارزیاب ها مطالعه خود رابااین قصد انجام می دهیم که به تصمیم گیرندگان کمک نماییم عاقلانه تر تصمیم بگیرند،شواهدی بدست اوریم که موفقیت ها وتنگناهای برنامه رانشان دهد.برخی عامل ها را که پیامدهای بهتر وبدتر همراه را تشخیص می دهیم واغلب توجیه می کنیم که برنامه مورد نظر در عمل چگونه کار می کندوچرا به نتایج واثراتی که مشاهده کرده ایم منجر شده است وانتظار داریم که این داده ها درفرآیند تصمیم گیری وارد شود واعمالی را که مردم در سطح ستاد وسطوح بالاتر مدیریت یا سطوح سیاست گذاری انجام می دهند زیر نفوذ وتاثیر قرار دهد(ویس به نقل از هومن،۱۳۷۵).
دلایل انجام ارزیابی در آموزش عبارتند از:
۱-اختیار و مسئولیت پذیری؛
۲-تحقق اهداف؛

۶۲ فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

۳-تامین نیازها
۴-تعیین میزان لیاقت و شایستگی؛
۵-دادن پاداش؛
۶-اصلاح و تغییر آموزش؛(میرکمالی،۱۳۷۲).
لذا با جمع بندی دیدگاه های گوناگون متخصصان،می توان در کل هدف ها و نقش های زیر را برای ارزیابی استخراج نمود؛
۱-سنجش میزان تحقق اهداف برنامه
۲-کمک به تصمیم گیری در خصوص برنامه
۳-تعیین شایستگی برنامه
۴-نیاز سنجی
۵-کمک به برنامه ریزان توسط مدیران
۶-بهبود کیفیت آموزشی.
بنا براین به وسیله ارزیابی می توان اطلاعات با ارزشی را در مورد فایده اجتماعی، مطلوبیت و اثر بخشی یک فرایند، محصول یا برنامه فراهم آورد و بر اساس آن توصیه هایی برای عمل و منطقی نمودن تصمیم گیری به دست آورد.
آنچه لازم به نظر میرسد کسانیکه تحت عنوان ارزیابان داخلی به ارزیابی درونی و کسانیکه تحت عنوان ارزیابان خارجی به ارزیابی عملکرد برنامه در سیستم آموزشی میپردازند درک بیشتری از ارزیابی داشته

تحلیل دینامیکی

مقدمه

برای حل معادله دیفرانسیل پاره‌ای ‏۲‑۳۴، ابتدا بایستی با کمک روش‌های مرسوم معادله دیفرانسیل پاره‌ای با مشتقات جزیی نسبت به متغیرهای زمان و مکان را، به معادله دیفرانسیل معمولی تنها وابسته زمان، تبدیل‌ کرد. به همین منظور با فرض اینکه تابع دو متغیره جابجایی‌عرضی قابل جداشدن به دو تابع تک ‌متغیره که یکی از بعد مکان و دیگری از بعد زمان است، حل مسئله حاضر آغاز می‌شود.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

با توجه به نوع روش تحلیلی انتخاب مجموعه توابع مکانی مناسب از بعد مکان مسئله‌ای حائز اهمیت است. اولاً از مجموعه نامتناهی با اعضای مستقل باشند. و ثانیاً شرایط مرزی معادله حاضر را ارضا کنند(توابع سازگار و مقایسه‌ای) و چنانچه در معادله دیفرانسیل حاکم نیز صدق‌کنند از نوع توابع ویژه خواهند بود[۶۵].
تابع مکانی در روش باقیمانده‌های وزنی(مثلا روش گالرکین)، برخلاف روش معروف رایلی، چون مستقیماً در معادله حاکم جایگذاری می‌شوند، لازم است هر دو نوع شرط مرزی هندسی و طبیعی معلوم مسئله را ارضا کنند. پس استخراج چنین توابع مقایسه‌ای در مسئله پیشرو با شرایط مرزی غیرخطی، که وابسته به پارامترهای غیرموضعی و ولتاژ و متغییر زمان است، قدم اولیه و اصلی در شروع تحلیل دینامیکی است.
با حذف قسمت غیرهمگن و غیرخطی معادلات دیفرانسیلی پاره‌ای، و حل قسمت همگن با کمک تکنیک جداسازی متغیرها، مسئله مقدار ویژه‌ای استخراج می‌شود، که از حل آن مجموعه‌ای بی‌نهایت از مقادیر ویژه و توابع ویژه متناظر با آنها بدست ‌می‌آید. توابع ویژه متعامد بوده و مجموعه کاملی را پدید می‌آورند، به طوری که می‌توان هر تابع مکانی که کلیه شرایط مرزی معادله همگن را ارضا می‌کند، به فرم ترکیب خطی از توابع ویژه نوشته شود.
لازم به ذکر است، مجموعه توابع مکانی یا همان توابع ویژه بدست آمده از حل ارتعاش آزاد مسئله، به عنوان مودشیپ یا همان تابع مقایسه‌ای در ادامه برای روش گالرکین استفاده خواهند شد.

استخراج معادله خطی و همگن برای ارتعاش آزاد

جابجایی عرضی تیر به خاطر نیروی الکترواستاتیک و واندروالس، ترکیبی از جابجایی استاتیک و جابجایی کوچک دینامیکی حول نقطه تعادل استاتیکی تیر است[۴۳].

‏۳‑۴

با چنین فرضی می‌توان بخش غیرهمگن معادله دیفرانسیل را به خاطر برقرار شدن معادله تعادل استاتیکی ‏۳‑۱ در دل مسأله ناپدید کرد:

‏۳‑۵

حذف معادلات تعادل استاتیک و در نظرگرفتن ترم‌های غیرخطی الکترواستاتیک و واندروالس تا مرتبه پنج و ترم‌های حاوی ضریب غیرموضعی تا مرتبه سه، به فرم زیر خواهد‌ رسید:

‏۳‑۶

نکته: ضرایب ترم‌های خطی شامل در رابطه ‏۳‑۶ ، از نظر مقداری نسبت به سایر ضرایب جملات خطی بسیار کوچک‌تر هستند. اگر حل مسئله را با این شرایط ادامه یابد یکی از جفت ریشه‌های معادله مشخصه نهایی عددی مختلط خواهد شد. بطوریکه مقدار حقیقی آن نزدیک به صفر است(از مرتبه ۰٫۰۰۰۰۱). به همین منظور از جملات شامل ترم صرف‌نظر می‌‌شود.
درنهایت مسئله مقدار ویژه خطی و همگن تیر خمیده برای حل ارتعاش آزاد بدست می‌آید:

‏۳‑۷

ساده شده عبارت ‏۳‑۷ برای حل به صورت زیر خواهد شد:

نتایج نشان می­دهد که میانگین آماری شاخص­ های منطقه نسبت به دنیا کمتر است ولی به لحاظ آماری تفاوت معنی­داری با یکدیگر ندارد (اگر pr>0/05 معنی دار است).
فصل پنجم
نتیجه ­گیری و پیشنهادها
۵-۱- کاربری اراضی قبل از حفاظت
مطالعات نشان می­دهد از ۴ فن­آوری ارزیابی شده در حوزه­ آبخیز لپویی در حدود ۷۸ درصد قبل از اجرای کاربری اراضی مرتع فقیر، ۱۵ درصد کاربری اراضی مرتع متوسط، ۵ درصد مرتع با پوشش خوب و ۲ درصد کاربری اراضی جنگل (جنگل تنک) می­باشد. در حالی که در دیگر نقاط دنیا مطالعات نشان می­دهد که ۶۲ درصد قبل از اقدامات اراضی زراعی، زمین­های مخلوط ۷ درصد، مراتع ۱۴ درصد، جنگل ۵ درصد و سایر ۱۲ درصد می باشد (نمودارهای ۵-۱ و ۵-۲).
نمودار ۵-۱- کاربری اراضی قبل از حفاظت در حوزه­ آبخیز لپویی
نمودار ۵-۲- کاربری اراضی قبل از حفاظت در دیگر نقاط دنیا
۵-۲- کاربری اراضی بعد از حفاظت
مطالعات انجام گرفته در مورد کاربری اراضی بعد از اقدامات حفاظت آب و خاک نشان می­دهد که از ۴ فن­آوری مورد ارزیابی در حوزه­ آبخیز لپویی بعد از اقدامات، کاربری اراضی مرتع با پوشش خوب، (در حدود ۱۵ درصد) کاربری اراضی جنگل (در حدود ۱۰ درصد) کاربری اراضی مرتع فقیر (در حدود ۴۴ درصد) کاربری اراضی مرتع متوسط (در حدود ۳۱ درصد). بررسی­ها نشان می­دهد که در حوزه­ ­آبخیز لپویی از ۴ اقدام حفاظتی ۳ فن­آوری به طور مستقیم باعث تغییر کاربری اراضی از مراتع فقیر به مرتع و باغ­های بادام است.
از مقایسه­ نمودار کاربری اراضی قبل از حفاظت با نمودار کاربری اراضی بعد از حفاظت در دیگر نقاط دنیا متوجه می­شویم که زمین­های زراعی از ۶۲ درصد به ۵۹ درصد کاهش یافته­اند. مراتع از ۱۴ درصد به ۱۰ درصد کاهش و اراضی جنگلی از ۵ درصد به ۲ درصد کاهش یافته­اند. اما اراضی ترکیبی از ۷ درصد به ۲۹ درصد افزایش یافته است. همچنین این که ۲۱ درصد از اراضی زراعی به فن­آوری تراس/ سکو، ۱۲ درصد به کشاورزی حفاظتی ۷ درصد پوشش گیاهی و ۷ درصد به فن­آوری­های جمع‌ آوری آب اختصاص داده شده است (نمودارهای ۵-۳ و ۵-۴).
نمودار ۵-۳- کاربری اراضی بعد از حفاظت در حوزه­ آبخیز لپویی
نمودار ۵-۴- کاربری اراضی بعد از حفاظت در دیگر نقاط دنیا
۵-۳- نوع تخریب
با بازدید از منطقه و مشاهده آثار فرسایش آبی و لختی خاک (فاقد پوشش حفاظتی) و جمع­بندی پرسش­نامه­ های تکمیلی توسط کارشناسان تعاونی لپویی نمودار ۵-۵ نوع تخریب و اهمیت انواع تخریب را در حوضه­ی مطالعه را نشان می­دهد. که در نهال­کاری بادام تخریب گیاهی ۵ درصد و در کپه­کاری تخریب گیاهی ۴۴/۰ درصد، و در مدیریت و قرق تحریب گیاهی ۹/۵ درصد می­باشد که مجموع تخریب گیاهی در منطقه معادل ۳/۱۱ درصد می­باشد. با احداث بند خاکی تخریب آب معادل ۸ درصد و فرسایش آبی معادل ۶/۶۵ درصد، تخریب شیمیایی ۵ درصد، و تخریب فیزیکی ۱۱ درصد می­باشد. مطالعات انجام گرفته در حوزه­ آبخیز لپویی و در دیگر نقاط دنیا توسط برنامه­ی WOCAT نشان می­دهد که رایج­ترین نوع تخریب در جهان فرسایش آبی می­باشد. که علت آن را می­توان دخالت نادرست انسان در منابع آب و خاک دانست. نمودارهای ۵-۵ و ۵-۶ نوع تخریب و اهمیت انواع تخریب را در حوزه­ مورد مطالعه و در دیگر نقاط دنیا نشان می­دهد.
نمودار ۵-۵- انواع تخریب در حوزه­ آبخیز لپویی
نمودار ۵-۶- نوع تخریب در دیگر نقاط دنیا
۵-۴- مراحل مداخله
در حوزه­ آبخیز لپویی اکثراً اقدامات حفاظتی در مرحله­ احیا قرار گرفته یعنی زمانی که زمین کاملاً تخریب یافته است و دیگر امکان استفاده از آن میسر نمی ­باشد و زمین غیر قابل بهره ­برداری می­باشد و برای باز گرداندن آن به اقدامات سنگین سازه­ای و گیاهی و مدیریتی نیاز بوده و به مدت و هزینه­ بالایی برای مقابله نیاز است. در قسمت­ های از حوضه خصوصا در دامنه­ها که پوشش گیاهی متوسط دارد اقدامات حفاظتی در مرحله­ پیشگیری قرار گرفته است. در قسمت­ های از حوضه در دامنه­ها و دشت­ها که پوشش گیاهی فقیری دارد اقدامات حفاظتی در مرحله­ کنترل قرار گرفته و در قسمت­ های از حوضه که فاقد پوشش حفاظتی است. در مرحله­ احیاء می­باشد. این در حالی است که در ۴۲ مورد مطالعه توسط لینیگر در دیگر نقاط دنیا در حدود ۳۱ درصد از اقدامات در مرحله­ احیا و ۱۷ درصد در مرحله­ پیشگیری، و ۵۲ درصد در مرحله­ کنترل انجام گرفته است (نمودارهای ۵-۷ و ۵-۸).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نمودار ۵-۷- مراحل مداخله در حوزه­ آبخیز لپویی
نمودار ۵-۸- مراحل مداخله در دیگر نقاط دنیا
۵-۵- محیط طبیعی
۵-۵-۱- نوع اقلیم
برای طبقه ­بندی اقلیم از طبقه ­بندی اقلیمی WOCAT استفاده شده است. منطقه­ آب و هوایی را با توجه به شرایط زیر به چهار اقلیم خشک، نیمه خشک، مرطوب، و نیمه­مرطوب تقسیم کرده است.
نتایج مطالعات لینیگر (۲۰۰۶) نمودار ۵-۱۰ نشان می­دهد که از ۵ فن­آوری موجود در گروه کشاورزی حفاظتی ۱ مورد در منطقه­ مرطوب، ۱ مورد در منطقه­ نیمه مرطوب، ۲ مورد در منطقه­ نیمه­خشک، و ۱ مورد در منطقه­ خشک به کار برده شده است. تراس­ها /سکوها بیشتر در منطقه­ مرطوب و نیمه­خشک اجرا و فن­آوری­های تلفیق زراعت با جنگل و پوشش گیاهی، در مناطق مرطوب و نیمه­مرطوب اجرا شده است.
ارتفاع: در مطالعات انجام گرفته توسط لینیگر (۲۰۰۶) دو طبقه­ی ارتفاعی ۴۲ نمونه مورد مطالعه را پوشش می­دهد. طبقه­ی a: ارتفاعات پایین­تر از ۵۰۰ متر. طبقه­ی b: بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ متر. در نواحی گرمسیری و نیمه­گرمسیری، مناطق c: بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ متر اغلب به دلیل دما و باران کافی مناسب برای کشاورزی می­باشد، و در مناطق بالای ۲۰۰۰ متر تنها خندق­ها، تراس­ها/سکوها و موارد مربوط به مدیرت مراتع و نشان داده شده است. با افزایش ارتفاع تأثیرات پتانسیل تخریب زمین بر روی نواحی پایین­دست افزایش و حفاظت آب و خاک می ­تواند در اثرات خارج از منطقه در پایین­دست مورد توجه قرار گیرد.
­­
نمودار ۵-۹- طبقه ­بندی اقلیمی اقدامات انجام گرفته در حوزه­ آبخیز لپویی به روش WOCAT
نمودار ۵-۱۰- طبقه ­بندی اقلیمی اقدامات حفاظت آب و خاک در دیگر نقاط دنیا با روش WOCAT
در مطالعات انجام گرفته در حوزه­ آبخیز لپویی۴ فن­آوری نهال­کاری بادام، فن­آوری بند خاکی، کپه­کاری و مدیریت مراتع در ارتفاع ۲۰۰۰-۱۵۰۰ به اجرا در آمده است.
۵-۵-۲- شیب
مطالعات انجام گرفته در حوزه­ آبخیز لپویی نشان می­دهد که نهال­کاری بادام و مدیریت مراتع در شیب‌های ۳۰-۸ درصد (تپه­ای)، بند خاکی در شیب ۵-۲ درصد (ملایم)، کپه­کاری در شیب ۲۵-۸ درصد (متوسط) به اجرا در آمده است ( نمودار ۵-۱۱).
نمودار ۵-۱۱- وضعیت شیب در حوزه­ آبخیز لپویی
فن­آوری­های حفاظت آب و خاک در دیگر نقاط دنیا این که در چه شیب­هایی بیشتر به کار برده شده است در نمودار ۵-۱۲ نشان داده شده است.
نمودار ۵-۱۲- وضعیت شیب در دیگر نقاط دنیا
۵-۵-۳- مواد آلی خاک
ماده­ آلی خاک بر خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک تأثیر گذاشته و در واقع مربوط به حاصلخیزی خاک است. در بررسی­های انجام گرفته توسط لینیگر (۲۰۰۶) در حدود نیمی از نمونه­های مورد مطالعه ۲۳/۴۲ در طبقه ­بندی ۱> درصد در حالی که تقریباً بقیه­ی موارد در طبقه ­بندی متوسط یا بین ۳-۱ درصد قرار گرفته است. در حوزه­ آبخیز لپویی از ۴ فن­آوری، نهال­کاری بادام در خاک­های ۳-۱ درصد، و کپه­کاری و مدیریت مراتع در خاک­های با مواد آلی ۱ درصد، بند خاکی در خاک های با مواد آلی ۱> درصد قرار گرفته است با توجه به دو نمودار مواد آلی خاک می­توان به این نتیجه رسید که اکثر فن­آوری­ها در مناطق با خاک­های ۱ درصد و ۱> درصد ماده­ آلی اجرا شده ­اند. دلیل این امر را می­توان فرسایش و شسته شدن خاک توسط آب دانست (نمودار ۵-۱۳ و ۵-۱۴).
نمودار ۵-۱۳- مواد آلی در حوزه­ آبخیز لپویی
گروه ­های فن­آوری حفاظت آب و خاک
نمودار ۵-۱۴- مواد آلی در دیگر نقاط دنیا
۵-۶- محیط انسانی (وضعیت معیشت)
۵-۶-۱- جهات تولید
بررسی­های صورت گرفته در منطقه­ مورد مطالعه نشان می­دهد که جهت بازاری تولید از جنگل و مراتع، نهال­کاری بادام و مدیریت و اقدام جمع­آوری به صورت تجاری- معیشتی و کپه­کاری معیشتی (نمودار ۵-۱۵) است. در دیگر نقاط دنیا از ۴۲ نمونه­ مورد مطالعه، ۱۲ نمونه­ مطالعه شده جهت تولیدی تجاری، ۱۷ نمونه تجاری- معیشتی، و ۱۳ نمونه جهت تولید معیشتی داشته اند (نمودار ۵-۱۶).
نمودار ۵-۱۵- جهات تولید در حوزه­ آبخیز لپویی
گروه‌های فن‌آوری حفاظت آب و خاک
نمودار ۵-۱۶- جهات تولید در دیگر نقاط دنیا
۵-۶-۲ تولیدات
۵-۶-۲-۱- تولید علوفه
نمودار ۵-۱۸ تأثیر اقدامات حفاظت آب و خاک را بر چگونگی افزایش تولید علوفه در دیگر نقاط دنیا نشان می­دهد. در میان ۹ گروه فن­آوری­های حفاظت آب و خاک، اغلب شاهد حداکثر افزایش (یا حداقل متوسط) در تولید محصول، علوفه، و چوب می­باشیم.

تعدادی از مطالعات (برای نمونه، بنت و رابینسون^[۱۶۵]، ۲۰۰۰؛ گرینبرگ و بارلینگ^[۱۶۶]، ۱۹۹۰؛ اسکارلیکی، فولگر و تسلاک^[۱۶۷]، ۱۹۹۹) دریافتند که ادراک بیعدالتی رویهای با خشونت محیط کار و همچنین گرینبرگ و بارلینگ (۱۹۹۹) و علاوه بر این، پژوهش دربارهی رفتارهای تلافیجویانه نشان داد هنگامیکه عدالت تعاملی بالا است، تعامل میان عدالت رویهای و توزیعی رفتارهای تلافیجویانه را پیشبینی نمیکند (اسکارلیکی و فولگر، ۱۹۹۷). به این معنی که، ادراک عدالت تعاملی بالا از تأثیرات منفی عدالت رویهای و توزیعی جلوگیری میکند. با این وجود هنگامیکه عدالت تعاملی پایین است تعامل میان بیعدالت رویهای و توزیعی نتایج تلافیجویانه قوی ایجاد میکند (کلووی و همکاران، ۲۰۰۶).

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

نیومن و بارون^[۱۶۸] (۱۹۹۸)، چنین پیشنهاد میکنند هنگامیکه کارکنان عدالت رویهای را ادراک میکنند و در نتیجه، در سازمان خویش میمانند، تمایل دارند که توزیع پاداشها را عادلانه ببینند.
فوکس و اسپکتور (۱۹۹۹)، این فرضیه را به محیطهای کار گسترش دادند و چنین ابراز نمودند که ناکامی منجر به رفتارهای ضد تولید میگردد.
علاوه بر این، پژوهشهای اولیه دربارهی عدالت و خشونت بر عدالت توزیعی و رویکرد نظریهی انصاف برای فهم خشونت تمرکز دارد و براساس پژوهشهای انجام گرفته توسط فیشر و بارون^[۱۶۹]، (۱۹۸۲)، سیه^[۱۷۰] (۱۹۸۷)، و دیمور، فیشر، و بارون^[۱۷۱] (۱۹۸۸) هدف خشونت در محیط کار، بازیابی عدالت در محیط کار است. به این معنا که فرد برای جبران پیامدهایی که استحقاق آن را دارد، ولی به آن نمیرسد اقدام به خشونت میکند. در حقیقت، آدامز (۱۹۶۵) در توضیح خود از نظریهی انصاف چنین پیشنهاد میکند: “افراد به سادگی با شرایطی که در آن ادراک بیعدالتی میکنند ناخشنود میشوند. بنابراین خشونت به عنوان وسیلهای برای باز توزیع پیامدها مورد استفاده قرار میگیرد که فرد در پی دستیابی به برابری به دنبال بیعدالتی توزیعی است”. بعضی از صاحبنظران چنین پیشنهاد میکنند که سایر اهداف فردی وجود دارد که فرد امیدوار است با درگیر شدن در رفتار خشونتآمیز به عنوان پاسخی به بیعدالتی به آن برسد. در همین رابطه، پژوهشهای انجام گرفته دربارهی انتقام (بیس و تریپ، ۱۹۹۸، بیس، تریپ و کرامر^[۱۷۲]، ۱۹۹۷) چنین پیشنهاد میکنند که افرادی دست به انتقام میزنند که کسی بر علیه آنها بدرفتاری کرده است. اسکارلیکی و فولگر^[۱۷۳] (۱۹۹۷)، پیشنهاد می‌کنند که بی‌عدالتی سبب تخطی از اصول اخلاقی می‌گرددکه به نوبه‌ی خود افراد را برای عمل متقابل تحریک می‌کند. بنابراین، می‌تواند خشونت در خدمت دو هدف وسیله‌ای^[۱۷۴] و ابرازی^[۱۷۵] قرار بگیرد (دوبویس^[۱۷۶]، ۱۹۷۹؛ رابینسون و بنت^[۱۷۷]، ۱۹۹۷).
رابینسون و بنت (۱۹۹۷) “انگیزه‌ی وسیله‌ایی را چنین تعریف می‌کنند که برای بهبود موقعیت بازیابی برابری مورد استفاده قرار می‌گیرد و انگیزه‌ی ابرازی برای تخلیه و رها شدن عصبانیت یا پرخاشگری مورد استفاده قرار می‌گیرد”. گرینبرگ (۱۹۹۶)، دو نوع پاسخ به بی‌عدالتی که در رابطه با اهداف ابرازی و وسیله‌ای بروز می‌کند برشمرده‌اند، بازیابی برابری و تلافی کردن. بازیابی برابری به تلاش فرد برای افزایش سطوح پاداش‌های دریافتی اشاره دارد و تلافی کردن عمل فردی را که برای ضربه زدن به هدفی که علت آسیب به او بوده است را تشریح می‌کند. در ارتباط با تلافی‌جویی می‌توان به مفهوم مقابله به مثل (کمپر^[۱۷۸]، ۱۹۶۶) اشاره کرد. مقابله به مثل رفتاری است که برای تنبیه هدف طراحی می‌شود که در انگیزه انتقام می‌توان آن را جستجو کرد. گرینبرگ (۱۹۹۶) پیشنهاد می‌کند که افراد ممکن است در رفتارهای خشونت‌آمیز به دلایل آسیب‌رسانی به هدفی که از او آسیب دیده‌اند اقدام به مقابله به مثل کنند.
از آن‌جا که براساس مطالعات انجام گرفته (برای نمونه، جانیکاک^[۱۷۹]، ۱۹۹۹؛ پیک- آسا و جنکینز^[۱۸۰]، ۲۰۰۳؛ اسکات^[۱۸۱]، ۲۰۰۶؛ تاکر و لافین^[۱۸۲]، ۲۰۰۶؛ مارتینکو، دوگلاس و هاروی، ۲۰۰۶؛ به نقل از کلووی، بارلینگ، و هاورل، ۲۰۰۶) خشونت و میل به بروز خشونت در محیط‌های کاری آمریکا یک مشکل شناخته‌شده و در حال رشد می‌باشد.
براساس، کوهن- چاراش و اسپکتور^[۱۸۳] (۲۰۰۱)، هنگامیکه یک فرد نحوه توزیع منابع سازمان را ناعادلانه ادراک میکند، این بیعدالتی احساسات شخص (همانند میل به بروز خشونت، رضایت خاطر، احساس غرور یا گناه)، شناختها (مثلاً شناخت تحریفی ورودیها و خروجی های خود و دیگران) و نهایتاً رفتارش (مثل عملکرد یا ترک شغل) را تحت تأثیر قرار میدهد.
باس^[۱۸۴] (۲۰۰۱) گزارش میکند، افرادی که در سازمان احساس بیعدالتی میکنند، به احتمال بیشتری سازمان را رها و یا سطوح پایینی از تعهد سازمانی را از خود نشان میدهند و حتی ممکن است شروع به رفتارهای ناهنجاری مانند پرخاشگری و انتقامجویی کنند.
استینسما^[۱۸۵] (۲۰۰۲) چنین بیان میکند که “مرتکبین خشونت در محیط کار اغلب خود را به عنوان قربانیان بیعدالتی در محیط کار میبینند.
تحقیق انجام گرفته توسط کوهن- چاراش، مولر و گلدمن^[۱۸۶] (۲۰۰۴) نشان داد که کینه نسبت به نتایج کاری غیر دلخواه رابطه مثبتی با خشونت محیط کار دارد. کندی، هومانت و هومانت (۲۰۰۴)، چنین نتیجهگیری نمودند که بیعدالتی رویهای در یک موقعیت فرضی، منجر به این شد که پاسخگویان بالاترین سطح تمایل به بروز خشونت را از خود نشان دهند و پس از آن، عدم ادراک عدالت توزیعی و عدالت ارتباطی به طور مساوی تمایل به بروز خشونت در بین کارکنان را سبب گردید. در پژوهشی دیگر کندی، هومانت و هومانت^[۱۸۷] (۲۰۰۴ ) بیان کردند که بی عدالتی (در هر سه شکل توزیعی، رویه ای و ارتباطی) نقش اساسی در به وجود آمدن میل به بروز خشونت در محیط کار دارند. از طرف دیگر، رفتار عادلانه میان کارکنان یک سازمان در دریافت اطلاعات درست، کامل و مناسب به خشنودی از کار منجر می شود (موچینسکی، ۲۰۰۶، به نقل از مهداد، ۱۳۹۰).
کندی، هومانت و هومانت (۲۰۰۴) بیان کردند که اگر افراد معتقد باشند که دلیل ترفیع نگرفتنشان، بیانصافی سرپرستشان است، این افراد تمایل پیدا می‌کنند که خشم و عصبانیتشان را نسبت به منبع این بیعدالتی جهت بدهند.
لک^[۱۸۸] (۲۰۰۵) طی مطالعهای که بر روی کلیه کارکنان تماموقت یک سازمان صنعتی انجام داد به این نتیجه رسید که عدم ادراک عدالت در ابعاد عدالت ارتباطی و عدالت رویهای به طور وابسته در تمایل به بروز خشونت نقش دارند.
فراتحلیل انجام گرفته در ارتباط با پیشبینیهای خشونت در محیط کار توسط هرسکوویس و همکاران^[۱۸۹] (۲۰۰۷) نشان داد که سرپرست آزاررسان و بیعدالتی پیشبین قوی خشونت علیه سرپرست میباشد تا خشونت علیه همکاران. همچنین، آثار نشان دادند که بیعدالتی توزیعی با خشونت محیط کار علیه همکاران مربوط است تا خشونت محیط کار علیه سرپرست و رابطه بسیار قوی میان بیعدالتی تعاملی و خشونت محیط کار وجود دارد.
هیندوجا^[۱۹۰] (۲۰۰۷) بیان میکند که: همیشه تصویرهای ذهنی از خشونت مرتبط با شغل در افراد، با آزاردیدن آنان و به نقطه جوش رسیدن مشکلاتشان برای بروز رفتارهای پرخاشگری (مانند: خودکشی، دزدی، تخریب و…) همراه است.
براساس کروپانزانو^[۱۹۱] (۲۰۰۷)” عدالت سازمانی و ابعاد آن مانند چسبی هستند که باعث میشوند افراد دور هم جمع شوند و به طور مؤثر با هم کار کنند”.
همچنین جدیدترین پژوهش انجام گرفته در ارتباط با تخمین هزینه‌های متحمله سازمان‌های کشور انگلیس به دلیل خشونت‌های رخ‌داده در محیط کار توسط گیا، هویل و لویس^[۱۹۲] (۲۰۰۸، به نقل از فریس، ۲۰۰۹)، نشان می‌دهد که این سازمان‌ها جمعاً مبلغ ۷/۱۳ میلیارد پوند ضرر و زیان دیده‌اند که به تفکیک برای غیبت‌های ناشی از خشونت مبلغ ۰۶/۳ میلیارد پوند، ترک کارهای ناشی از خشونت مبلغ ۵۵/۱ میلیارد پوند می‌باشد. اما، متأسفانه اطلاعات مربوط به بروز خشونت در محیط‌های کاری کشورمان به دلیل دسترس‌ناپذیری اطلاعات، پدیده‌ای پنهان است و هیچ آمار رسمی ثبت شده مبتنی بر واقعیات نیز در این مورد وجود ندارد (مهداد، ۱۳۸۹).
دیدگاه جدیدی که در رابطه ناکامی- پرخاشگری توسط فوکس و اسپکتور (۲۰۰۵، به نقل از لندی و کونته ۲۰۱۰) ارائه گردیده، این است که فشارزاهای موقعیتی به عنوان رخدادهای ناکام کننده به واکنش استرس منجر میگردد و افراد برای آزاد شدن از استرس انرژی خود را در رفتارهای مخرب یا ضد تولید صرف میکنند.
فصل سوم
روش پژوهش
۳-۱- مقدمه
دستیابی به اهداف علم یا شناخت علمی میسر نخواهد بود، مگر زمانی که با روش شناسی درست صورت پذیرد. پژوهشگر باید توجه داشته باشد که اعتبار دستاوردهای تحقیق به شدت تحت تأثیر روشی است که برای تحقیق خود برگزیده است (خاکی،۱۵۵:۱۳۸۸). پایه هر علم روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانین هر علمی به روش شناختی مبتنی است که در آن علم به کار می رود. پس روش تحقیق مجموعه ای از قواعد و راه های معتبر برای بررسی واقعیتها، کشف مجهولات و دستیابی به حل مشکلات است (عزتی،۱۳۸۶: ۲۰). انتخاب روش تحقیق بستگی به ماهیت موضوع، اهداف پژوهش، ملاحظات اخلاقی و انسانی ناظر بر موضوع تحقیق و وسعت و امکانات اجرایی آن دارد. در این مرحله محقق بایستی معلوم دارد که برای مسأله انتخابی او چه روش تحقیقی مناسب است. به سخن دیگر هدف از روش تحقیق آنست که محقق مشخص نماید که چه شیوه و روشی اتخاذ کند تا او را هر چه دقیقتر، آسانتر، سریعتر و ارزانتر در دستیابی به پاسخ نهایی مورد نظر کمک کند (نادری و نراقی،۶۰:۱۳۸۸).
۳-۲- طرح کلی پژوهش
روش تحقیق در این پژوهش با توجه به ماهیت آن توصیفی^[۱۹۳]، و از نوع همبستگی است. در مطالعات توصیفی بر خلاف مطالعاتی که هدفشان کشف روابط علت و معلولی است هدف، توصیف مدون و منظم موقعیتی ویژه به صورت واقعی و عینی، یعنی (آنچه هست) می‌باشد (نادری و نراقی،۶۲:۱۳۸۸). در این پژوهش به منظور توصیف و تفسیر بررسی رابطه عدالت سازمانی با خشونت در محیط کار با توجه به شرایط موجود از روش توصیفی استفاده می‌کنیم. به علاوه تحقیق حاضر از نوع پیمایشی است. روش تحقیق پیمایشی، در علوم اجتماعی فراتر از یک تکنیک خاص در گردآوری اطلاعات می‌باشد؛ هر چند بیشتر از پرسشنامه استفاده می‌کند اما فنون دیگری از قبیل مصاحبه عمیق، مصاحبه ساختار یافته، مشاهده و تحلیل محتوا را هم به کار می گیرد. ویژگی بارز پیمایش، عبارت از گردآوری داده ها و روش تحلیل آنهاست. در این تحقیق، هدف جمع آوری داده های کمی در مورد بررسی عوامل مؤثر بر کارآفرینی فرهنگی است. بنابراین از روش پیمایشی استفاده شده است. در پیمایش توصیفی، محقق سعی دارد رابطه یک متغیر را با متغیرهای دیگر بیابد و در جستجوی اطلاعات دقیق در مورد ویژگیهای آزمودنیها، گروه ها، نمادها و موقعیتهای خاص و یا فراوانی وقوع بعضی از چیزهاست.
مرحله اول: انتخاب، تحلیل و تبین مسأله.
مرحله دوم: گزینش، طراحی، و تشریح روش های کار
مرحله سوم: گرداوری اطلاعات و داده ها
مرحله چهارم: طبقه بندی، تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها
مرحله پنجم: تدوین گزارش تحقیق
۳-۳- جامعه آماری و نمونه آماری
۳-۳-۱- جامعه آماری
کلیه کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان فارس در سال ۹۲ به تعداد ۱۵۰ نفر
۳-۳-۲- نمونه آماری و روش نمونه گیری
نمونه آماری در این پژوهش عبارت است از ۱۰۷ نفر که براساس جدول مورگان برآورد گردید و شیوه تقسیم پرسشنامه بصورت تصادفی ساده است و تعداد پرسشنامه های برگشت داده شده، ۱۰۵ پرسشنامه میباشد.
۳-۴- ابزار گردآوری اطلاعات
ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش شامل دو پرسشنامه: الف) عدالت سازمانی نیهوف و مورمن(۱۹۹۳)(استاندارد) و ب) خشونت در محیط کار (محقق ساخته) میباشد.
الف : پرسشنامه عدالت سازمانی
برای سنجش ابعاد عدالت سازمانی از پرشسنامه عدالت سازمانی نیهوف و مورمن(۱۹۹۳)، استفاده گردید. این پرسش نامه شامل ۲۰ سؤال است ( ۵ سؤال برای سنجش عدالت توزیعی، ۶ سؤال برای عدالت رویه ای، و ۹ سؤال برای عدالت مراوده ای). اعتبار درونی (به روش آلفای کرونباخ ) برای سؤالات عدالت توزیعی، ۷۸ درصد، برای سؤالات عدالت رویه ای، ۸۲ درصد، و برای سؤالات مربوط به عدالت مراوده ای، ۷۲ درصد بوده است.
الف : پرسشنامه خشونت در محیط کار
این پرسشنامه محقق ساخته می‌باشد که شامل ۲۸ گویه میباشد. این پرسشنامه بعد از تدوین ابتدایی، جهت تایید به استاد راهنما و مشاور محترم، ارسال گردد و بعد از اظهار نظر نهایی اساتید راهنما و مشاور نسخه نهایی تدوین گردید.
۳-۴-۱ پایایی و روایی
منظور از اعتبار آزمون، ثبات و پایایی اندازه‌گیری در زمان های مختلف است. در آزمونهایی که ضریب اعتبار بالایی دارند، خطاهای اندازه‌گیری به حداقل کاهش یافته است. دامنه ضریب اعتبار از صفر (عدم وجود پایایی) تا ۱+ (پایایی کامل) است. برای اندازه‌گیری اعتبار پرسشنامه روش های متعددی از جمله اجرای دوباره، روش موازی، روش تنصیف و ضریب آلفای کرونباخ^[۱۹۴] و ضریب آلفای اسپیلیت هالف^[۱۹۵] وجود دارد. برای تعیین پایایی پرسشنامه، از روش آلفای کرونباخ استفاده شد. مقدار آلفای خروجی از نرم‌افزار آماری ЅPЅЅ به تفکیک عوامل محاسبه گردید. شایان ذکر است، سؤال های جمعیت شناختی در استخراج آلفای کرونباخ لحاظ نشده است. ضریب آلفای کرونباخ قابل قبول در این پژوهش نشانگر همسانی سؤال ها و برداشت یکسان پاسخگویان از سؤالها است.
ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه عدالت سازمانی۸۴/.، برای ابعاد این پرسشنامه: عدالت توزیعی۸۲/.، عداالت رویه ای ۸۳/.، عدالت ارتباطی ۸۵/. و پرسشنامه خشونت در محیط کار ۸۱/. برآورد گردید که حاکی از اعتبار بالای ابزار اندازه گیری میباشد. برای محاسبه ضریب آلفای کرونباخ از فرمول زیر استفاده می‌شود.
منظور از روایی این است که مقیاس و محتوایی ابزار یا سؤالات مندرج در ابزار گردآوری اطلاعات، دقیقاً موضوع و متغیرهای مورد مطالعه را بسنجد؛ یعنی اینکه هم داده های گرداوری شده از طریق ابزار مازاد بر نیاز تحقیق نباشد و هم اینکه بخشی از داده های مورد نیاز در رابطه با سنجش متغیرها در محتوای ابزار، حذف نشده باشد. یا به عبارت دیگر، عین واقعیت را به خوبی نشان دهد (حافظ نیا،۱۳۸۹: ۱۸۲).
در این تحقیق به منظور تعیین روایی پرسشنامه ها، از روایی محتوایی استفاده شده است. به این منظور پرسشنامه ها در اختیار ۵ نفر از استادان دانشگاه قرار گرفت و از آنها در خواست شد تا نظرات خود را پیرامون میزان تناسب سؤالات با ابعاد مربوطه در قالب گزینههای کاملاً مناسب، مناسب، نسبتاً مناسب، نامناسب و کاملاً نامناسب، بیان فرمایند. پس از جمع آوری پرسشنامه ها با نظر استاد محترم راهنما، اصلاحات لازم صوری و ساختاری در آنها اعمال گردید.
۳-۴-۲- متغیرهای پژوهش
متغیر به ویژگی یا صفت یا عاملی اطلاق می شود که بین افراد جامعه مشترک بوده و میتواند مقادیر و ارزشهای متفاوتی داشته باشد.متغیر های مورد مطالعه در این پژوهش عبارتند از:
جدول ۳-۱- متغیر های پژوهش

متغیرهای پیشبین

با وجود روش های متعدد در پیش تیمار کردن بذر، اصل اساسی در این زمینه، فعال شدن مراحل مقدماتی جوانهزنی و توقف فرایند جوانهزنی با عمل خشک کردن دوباره بذر است، اما به هر حال پیش تیمار کردن همیشه موفقیت آمیز نیست، زیرا بذر موجودی زنده است و در واکنش به پیش تیمار شدن ممکن است متفاوت عمل کند. علاوه بر این، وجود متغیرهای زیاد در فرایند پیش تیمار کردن اثرات متفاوتی بر فیزیولوژی بذر خواهد گذاشت. از جمله این متغیرها میتوان به متغیرهای محیطی (اکسیژن، نور و دما) کیفیت خود بذر و خشک کردن آن اشاره کرد (Tavili et al., 2011 ؛ مرادی دزفولی، ۱۳۸۶).
۲-۱۴- ماده HB-101 و اثرات آن بر گیاهان زراعی و باغی
یکی از نهاده‌های طبیعی که موجب تقویت گیاهان زراعی و باغی می‌شود، ماده‌ای با نام HB-101 است. این ماده تقویت کننده رشد، از ترکیب عصاره‌های درختان سدر، کاج، سرو و گیاه بارهنگ به دست آمده است. ماده HB-101 یک ماده غذایی است که باعث افزایش عملکرد و کیفیت محصول، قدرت رشد، سلامت و تحمل به تنش درگیاهان زراعی، باغی و زینتی می‌شود. ماده HB-101 یک محصول صددرصد ارگانیک و سالم است که برای گیاهان، جانوران و محیط زیست، بی‌خطر بوده و خسارت کودهای شیمیایی را کاهش و عناصر ضروری کم مصرف را در اختیار گیاه قرار می‌دهد(جدول ۲). این ماده تقویت کننده، شرایط بهینه‌ای را در تأمین انرژی سلولی فراهم می‌کند. این ماده فاقد عناصر سنگین و سمی همانند کادمیوم و آرسنیک است. HB-101 به صورت محلول در بسته‌های ۱ تا ۵ لیتری تولید می‌شود و باعث بهبود عملکرد و کیفیت محصولات کشاورزی می‌گردد. بیشترین بررسی‌ها با بهره گرفتن از HB-101 بر روی گیاهان باغی (انگور، گوجه فرنگی، خیار، بادمجان و کاهو) و زینتی (گل رز و جعفری) صورت گرفته که محصولی سالم و خوش فرم از لحاظ ظاهری حاصل شده است. HB-101 ساخت شرکت Flora Co., LTD کشور ژاپن است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جدول۲- ۲- ترکیبات شیمیایی ماده HB-101

Na
Mg/L

Ca
Mg/L

Fe
Mg/L

Mg
Mg/L

Si
Mg/L

N
Mg/L

پروتئین خام
(%) چربی
(%)
خاکستر
(%)
۴۱
۲۳
۸/۱
۳/۳
۴/۷
۹۷
۱/۰
۴/۰
۰

Mg/L : میلی‌گرم در لیتر.
۲-۱۵-‌ اثر پرایمینگ بر عملکرد و سایر صفات گیاهی
کیفیت بذر به ویژه قوه زیست و قدرت رویش آن، بر استقرار و عملکرد گیاهان زراعی تاثیر بسیار زیادی دارد. گیاهان سالم که دارای سیستم ریشه‌ای توسعه یافته‌ای هستند، کارایی بیشتری در استفاده از آب و عناصر غذایی محدود موجود در خاک داشته و شرایط نامساعد (مانند دوره های خشکی) را بهتر تحمل می‌کنند. همچنین بین رشد اولیه گیاهچه ها و عملکردهای بالاتر رابطه مثبت وجود دارد (Harris et al., 2000). گزارشهای مختلف بیانگر آن است که هیدروپرایمینگ باعث افزایش درصد، سرعت و یکنواختی جوانهزنی و سبز شدن بذر می‌گردد (Murungu et al., ۲۰۰۳ Demir Kaya et al., ۲۰۰۶; Ashraf and Rauf, 2001;). در یک بررسی، مشاهده شد که هیدروپرایمینگ باعث افزایش عملکرد در گیاه گندم می‌گردد (et al., ۲۰۰۱ Harris).
در آزمایشی به منظور بررسی تأثیر هیدروپرایمینگ و کود زیستی نیتروکسین بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه به میزان ۱۱۸۰۶ کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار هیدروپرایمینگ همراه با تلقیح بذر با نیتروکسین و کمترین عملکرد به میزان ۷۵۳۳ کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار شاهد بود (عباس‌دخت و شمس‌آبادی، ۱۳۸۹). در پژوهش دیگری جهت مطالعه تأثیر پرایمینگ بذر توسط سویه‌های ازتوباکتر و آزوسپیریلوم بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که تلقیح ذرت با ازتوباکتر موجب شد تا وزن صددانه، وزن بلال، ساقه و وزن کل بوته در مقایسه با شاهد به طور معنی‌داری تحت تأثیر قرار گیرد. وزن صد دانه، تعداد دانه در بلال، وزن بلال، ساقه و وزن کل بوته گیاهان تلقیح یافته با آزوسپیریلوم، در مقایسه با شاهد افزایش معنی‌داری نشان دادند. کاربرد توأم این دو باکتری نیز افزایش معنی‌داری را در عملکرد دانه ذرت، وزن صددانه، تعداد دانه در بلال، وزن بلال و وزن کل بوته موجب شد ( غلامی و بیاری، ۱۳۸۶).
در بررسی تأثیر پرایمینگ بذر توسط باکتری‌های ازتوباکتر و آزوسپیریلوم بر گیاه ذرت، مشخص شد که تیمارهای مورد مطالعه، اثر معنی‌داری بر عملکرد دانه داشتند. وزن بلال به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر تیمارها قرار گرفت و تعداد دانه در بلال به‌طور معنی‌داری متأثر از اثرات ساده تیمارها بود(حاجیلو، ۱۳۸۹). در آزمایشی دیگر به منظور بررسی تأثیر پرایمینگ با کود زیستی نیتروکسین بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که صفات تعداد ردیف در بلال، تعداد دانه در بلال، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک، تحت تأثیر سطوح پرایمینگ قرار گرفتند. به طوری که پرایمینگ با نیتروکسین در بالاترین سطح قرار گرفت و تیمارهای هیدروپرایمینگ و شاهد در رتبه‌های بعدی قرار داشتند (سرمدی نایبی و همکاران، ۱۳۸۹).
در آزمایشی، تأثیر سطوح مختلف کود نیتروژن و پرایمینگ بذر بر عملکرد علوفه ذرت مورد بررسی قرار گرفت و مشاهده شد که بذرهای پرایمینگ شده در شرایط مصرف مقادیر پایین کود نیتروژن می‏توانند عملکرد علوفه‌ای برابر یا بیشتر از عملکرد در شرایط مصرف مقادیر بالای کود نیتروژن تولید کنند. در این آزمایش، بیشترین میزان عملکرد علوفه از ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار نیتروژن همراه با پرایمینگ و کمترین میزان آن از تیمار فاقد نیتروژن و پرایمینگ حاصل شد. همچنین مطالعه بوته های ذرت نشان داد که پرایمینگ بذر می تواند برخی صفات وابسته به عملکرد، شاخص‏های رشد و مقاومت گیاهان را نسبت به سرمای انتهای فصل افزایش دهد (مرادی و عباس‌دخت،۱۳۸۷).
در آزمایشی جهت بررسی تاثیر پرایمینگ بر جوانه زنی ذرت در شرایط تنش شوری، مشخص شد که درصد جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه در بذرهای پیش تیمار شده بیشتر بود اما میانگین مدت جوانه زنی و درصد جوانه‌های غیر عادی در بذرهای پیش تیمار شده نسبت به شاهد در پتانسیل‌های آبی یکسان، کمتر بود. در مجموع، پیش تیمار بذر، جوانه زنی و رشد گیاهچه را در شرایط تنش شوری افزایش داد (عدالت پیشه و همکاران، ۱۳۸۷). در پژوهشی دیگر به منظور بررسی تأثیر پرایمینگ بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که شاخص‌های فیزیولوژیکی رشد شامل تجمع ماده خشک (TDM)، شاخص سطح برگ (LAI)، سرعت رشد محصول (CGR)، سرعت رشد نسبی (RGR) و سرعت جذب خالص (NAR) تحت تأثیر پرایمینگ قرار می‌گیرند. عملکرد دانه نیز تحت تأثیر شیوه‌های مختلف پرایمینگ قرار گرفت. همچنین گیاهان پیش تیمار شده در مقایسه با گیاهان پیش تیمار نشده ارتفاع بیشتری داشتند (رستمی و عباس دخت، ۱۳۸۹).
در یک بررسی در رابطه با اثر پرایمینگ بر گیاه ذرت، نتایج نشان داد که با اعمال پرایمینگ، متوسط زمان جوانه زنی بذرهای پیش تیمار شده نسبت به شاهد کاهش یافت و متوسط سرعت جوانه زنی آنها افزایش پیدا کرد. طول و وزن خشک ریشه‌چه و ساقه‌چه بذور پیش تیمار شده نسبت به شاهد افزایش معنی‌داری داشت (میرهاشمی و همکاران، ۱۳۸۹). در آزمایشی دیگر بر روی ذرت، حداکثر افزایش جوانه زنی در بذرهای هیدروپرایمینگ مشاهده شد، به طوری که در این تیمار، سرعت جوانه زنی، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه نسبت به سایر تیمارها بالاتر بود. همچنین نتایج نشان داد که قدرت رویش بذر برای بذرهای هیدروپرایمینگ شده بیشتر بود (مرادی‌دزفولی و همکاران، ۱۳۸۷).
نتایج یک بررسی روی ذرت نشان داد که حداکثر سرعت جوانه‌زنی برای هیدروپرایمینگ (آب) و شاهد (بدون پرایمینگ) به دست آمد. کمترین طول ریشه‌چه در تیمار اسموپرایمینگ و بیشترین میانگین جوانه‌زنی در تیمار شاهد مشاهده شد (محسنی و همکاران،۱۳۸۹). در آزمایشی به منظور بررسی تأثیر پرایمینگ بر پارامترهای فیزیولوژیکی بذرهای پیر و جوان ذرت، نتایج نشان داد که پرایمینگ بذر با KH₂Po₄ باعث بهبود پارامترهای فیزیولوژیکی مانند درصد جوانه‌زنی، طول ساقه، طول ریشه، تولید ماده خشک، شاخص بنیه بذر و سرعت جوانه‌زنی شد (Sathish et al., 2011).
در بررسی تأثیر پرایمینگ بذر ذرت با باکتری‌های محرک رشدPGPR)^[28])، نتایج نشان داد که پرایمینگ روی عملکرد دانه، ارتفاع گیاه، تعداد دانه در بلال و تعداد دانه در ردیف تأثیر می‌گذارد به دین ترتیب که، بیشترین مقدار این صفات در تلقیح بذر با ازتوباکتر و کمترین در تیمار شاهد به دست آمد (Seyed Sharifi et al., 2011). پژوهشگران در آزمایشی به منظور بررسی تاثیر پرایمینگ و پتانسیل ماتریک خاک بر سبز شدن پنبه و ذرت، مشاهده کردند که با افزایش شدت خشکی، درصد سبز شدن و رشد گیاهچه پنبه و ذرت کاهش می یابد، اما پرایمینگ موجب افزایش این دو ویژگی در شرایط تنش خشکی می‌شود (.(Murungu et al, 2003
در بررسی تأثیر پرایمینگ بر پاسخ‌های گیاه ذرت در شرایط تنش خشکی مشاهده شد که پرایمینگ بذر باعث افزایش درصد جوانه‌زنی بذر و وزن خشک ریشه می‌شود (سپاهی بروجنی و همکاران، ۱۳۸۴ ). در آزمایشی دیگر، هیدروپرایمینگ بذرهای ژنوتیپ های مختلف ذرت به مدت ۲۴ ساعت توانست ظهور گیاهچه از سطح خاک را تسریع کرده و باعث افزایش عملکرد گردد ( Nagar et al., 1998 ).
نتایج به دست آمده از آزمایش اثر تیمار پرایمینگ و تاریخ کاشت بر همزمانی مراحل نموی و عملکرد لاین‌های اینبرد ذرت نیز نشان داد که بیشترین بهبود جوانه‌زنی در بذور هیدروپرایمینگ رخ می دهد، به طوری که در این تیمار، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه نسبت به سایر تیمارها بالاتر بود در صورتی که بذرهای اسموپرایمینگ شده، مشابه و در برخی موارد ضعیف‌تر از شاهد عمل کردند (مرادی دزفولی و همکاران،۱۳۸۷ ).
۲-۱۶- تداخل علف‌های هرز^[۲۹]
علف‌های هرز نه تنها تولید گیاهان زراعی را کاهش داده و هزینه محصولات کشاورزی را افزایش می‌دهند، بلکه به راه‌های مختلف موجب ایجاد مشکلاتی برای عموم می‌شوند. از مشکلات خاص علف‌های هرز می‌توان کاهش عملکرد گیاه زراعی، کاهش راندمان مصرف زمین، افزیش هزینه‌های کنترل حشرات و بیماری‌های گیاهی، کاهش کیفیت محصولات، افزایش مشکلات مدیریت آب و کاهش راندمان نیروی کار را نام برد (کوچکی و همکاران، ۱۳۷۳). گیاهان زراعی و علف‌های هرز به طور کلی نیاز مشابهی به عناصر غذایی دارند. برای نمونه وقتی رطوبت خاک کم است برگ‌های ذرت در صورت وجود علف‌های هرز در مزرعه، سریع‌تر از زمانی که مزرعه فاقد علف‌هرز است، حالت پیچیدگی به خود می‌گیرند. همینطور کمبود مواد غذایی در گیاهان زراعی در صورت وجود علف‌های هرز، چشمگیرتر است. تأثیر نامطلوب علف‌های هرز بر روی رشد گیاهان زراعی را تداخل یا معارضه می‌گویند، که به صورت رقابت مستقیم (برای نور، آب و موادغذایی) و آللوپاتی^[۳۰] (دگرآسیبی) است. آللوپاتی فرایندی است که طی آن، علف‌های هرز با تولید ترکیبات سمی باعث اختلال در رشد گیاهان مجاور خود می‌شوند. درجه موفقیت علف‌های هرز برای رقابت با گیاهان زراعی در جذب نور، آب و مواد غذایی به عوامل متعدد مرتبط به هم بستگی دارد. این عوامل شامل زمان جوانه‌زدن علف‌های هرز در ارتباط با جوانه‌زنی گیاهان زراعی، شکل رویش و تراکم علف‌های هرز مزارع است. اولین گیاهی که جوانه بزند و آب، مواد غذایی و نور محیط را جذب نماید با مستقر شدن در آن مکان از نظر رقابت با سایر گیاهانی که سپس در آن محیط می‌رویند، برتر است. اولین گیاه نه تنها از مزیت استفاده از مواد مورد نیاز رشد برخوردار است بلکه با خصوصیات ناشی از رویش خود (برای مثال توسعه سطح سایه‌انداز یا توسعه سیستم ریشه‌ای که آب را بهتر جذب کند) تأثیری بازدارنده‌ بر رشد گیاهانی که پس از آن می‌رویند خواهد داشت. در عمل، گیاهان زراعی که پیش از جوانه زدن علف‌های هرز، بر روی زمین مستقر می‌شوند، شرایط خوبی برای رسیدن به عملکردهای بالا را دارا هستند و اگر برعکس، علف‌های هرز پیش از جوانه زدن گیاهان زراعی مستقر شوند، تولید محصول همیشه با زیان همراه می‌باشد. در حقیقت، علف‌های هرزی که خیلی زود مستقر می‌شوند نه تنها باعث کاهش رشد گیاهان زراعی می‌شوند، بلکه از رشد و توسعه علف‌های هرزی که سپس می‌رویند نیز جلوگیری می‌کنند. تأثیر رقابت علف‌های هرز در اوایل فصل رشد چشمگیرتر است، زیرا مقادیر ناکافی نور، آب و مواد غذایی در این مرحله سنی گیاه، مانع از رشد آن می‌شوند. علف‌های هرزی که در ابتدای فصل رشد می‌رویند، نسبت به آنهایی که در انتهای فصل رشد آشکار می‌شوند، کاهش بیشتری در محصول ایجاد می‌کنند. اگر گیاه زراعی دارای قدرت رقابت خوبی باشد (میزان رشد سریع، تشکیل سطح سایه انداز متراکم) در اغلب موارد در صورتی که حدود ۴ تا ۵ هفته پس از کاشت، مزرعه را عاری از وجود علف‌های هرز نگه داریم، علف‌های هرزی که پس از این مدت در مزرعه پدیدار شوند، خسارت چندانی به محصول وارد نمی‌سازند. در بعضی شرایط، علف‌های هرزی که دیر جوانه می‌زنند ممکن است باعث خسارت رساندن به محصول شوند. گیاهانی که در هوای خنک سال کاشته می‌شوند (مانند چغندرقند که در اسفند یا غلات زمستانه که در پاییز کاشته می‌شوند) تا اواخر بهار که دمای خاک بالا رفته و علف‌های هرز جوانه زده و یا سریعاً رشد می‌کنند، به طور قابل توجهی از رقابت با علف‌های هرز آسیب نمی‌بینند. در این شرایط، به ویژه اگر کشت آبی بوده و رشد گیاه نیز کند باشد (مانند چغندرقند) خسارت به وجود آمده، ناشی از رقابت برای جذب آب و مواد غذایی نیست، بلکه به علت سایه‌اندازی علف‌های هرز رشد کرده، بر گیاه زراعی است. پیاز نیز گیاهی است که رشد کندی داشته و قادر به تولید سایه‌انداز گیاهی نیست، بنابراین در رقابت با علف‌های هرزی که دیر جوانه می‌زنند بسیار ضعیف است. علف‌های هرزی که دیر جوانه می‌‌زنند موجب کاهش کیفی محصول می‌شوند، در برداشت محصول اختلال ایجاد می‌کنند و بذرها و اندام‌های رویشی آن‌ها پس از برداشت باعث تداوم مشکل علف‌های هرز در اثر پراکنش این اندام‌ها در مزرعه خواهند شد. بنابراین، در تصمیم گیری برای کنترل علف‌های هرز نباید تنها خسارت کمی محصول را در نظر گرفت و از خسارت کیفی چشم پوشید (راشد محصل و همکاران، ۱۳۷۴). در میان تمام عناصر غذایی، نیتروژن عنصری است که در رابطه با رقابت علف‌های هرز بیشترین نگرانی را ایجاد می‌کند و در مورد تأثیر نیتروژن بر رقابت گیاهان زراعی با علف‌های هرز پژوهش‌های زیادی انجام شده است. تحقیقات زیادی در مورد تأثیر نیتروژن و تداخل علف‌های هرز بر عملکرد ذرت انجام نشده است. مطالعات زیادی نشان داده است که علف‌های هرز، مقادیر بیشتری از مواد معدنی را در مقایسه با گیاهان زراعی، جذب کرده و باعث کاهش حاصلخیزی خاک و نهایتاً کاهش عملکرد گیاه زراعی می‌شود. افزایش میزان نیتروژن می تواند موجب افزایش عملکرد گیاه زراعی شود، اما در حضور علف‌های هرز ممکن است بی‌تأثیر یا تأثیر منفی بر عملکرد داشته باشد(راشد محصل و ایزدی ، ۱۳۸۷). نتایج متناقضی در مورد اثرات نیتروژن بر رقابت ذرت با علف‌های هرز گزارش شده است. در آزمایشی گلخانه‌ای، تیکر و همکاران(۱۹۹۱) مشاهده کردند که با افزایش مقدار نیتروژن، جذب آن در تاج خروس ریشه قرمز بیشتر از گیاه ذرت بود و در سطوح بالاتر نیتروژن، تداخل تاج خروس در ذرت ممکن است بیشتر باشد. کاتکارت و اسوانتون(۲۰۰۴) نیز گزارش کردند که در شرایطی که حاصلخیزی خاک با افزودن نیتروژن، افزایش می‌یابد توانایی رقابت علف‌های هرز به دلیل کارایی جذب بالاتر بسیاری از آنها، ممکن است بیشتر شود.
فصل سوم
مواد و روش‌ها
۳-۱- مشخصات جغرافیایی و وضعیت اقلیمی محل اجرای آزمایش
آزمایش در سال زراعی ۸۹-۱۳۸۸ در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی با طول جغرافیایی ۴۷ درجه و ۹ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۴ درجه و ۲۱ دقیقه شمالی، ارتفاع ۱۳۱۹ متر و با متوسط بلند مدت بارندگی سالیانه۴۵۰ تا ۴۸۰ میلی‌متر و متوسط درجه حرارت بیشینه و کمینه سالیانه به ترتیب ۶/۲۲ و ۹/۵ درجه سانتی‌گراد ( بر اساس آمار بلند مدت هواشناسی) دارای اقلیم سرد و معتدل رشته کوه‌های زاگرس شمالی (بر اساس ضرایب دمارتن و آمبر‍ژه) انجام شد (آمارنامه سازمان هواشناسی، ۱۳۸۸).