مقدار پوشش

امکان چند لایه ای شدن

فقط یک لایه

برگشت پذیری

بالا

غیر برگشت پذیر

اهمیت

تعیین سطح تماس و اندازه منافذ

تعیین سطح فعال (مراکز) و توضیح واکنش سطحی

۱-۱۲- تعیین مشخصات ساختاری کاتالیزور
۱-۱۲-۱- پراش اشعه X و تعیین اندازه ذرات
پراش اشعه X برای شناسایی ساختار، تعیین نوع فاز ها، درجه ی کریستاله شدن پارامتر های سلول واحد و تعیین اندازه ی ذرات استفاده می شود. همچنین می تواند به مطالعه ی سینتیک کریستالی شدن مولکولارسیو کمک کند. از آن جایی که الگوی XRD پودر به منزله ی اثر انگشت ساختار مولکولارسیو است. خلوص فاز و درصد کریستاله شدن مولکولارسیو تهیه شده را می توان از طریق مقایسه الگوی هر ساختار با الگوی استاندارد معین کرد. از معادله براگ می توان فواصل بین صفحه ایی d_khl را محاسبه نمود.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

(۱-۵)
که n مرتبه دیفراکسیون و طول موج اشعه ی X می باشد. برای اندازه گیری اندازه ذرات با بهره گرفتن از طیف XRD از معادله شرر^[۴۳] کمک می گیریم
(۱-۶)
که T_hkl اندازه ذرات با بهره گرفتن از طیف XRD مربوط به صفحه ی hkl است. زاویه بزرگ و k ثابتی است که وابسته به شکل ذرات است و B_hkl پهنای پیک در نیمه ارتفاع و hkl اندیس های میلر هستند.
۱-۱۲-۲- تکنیک^[۴۴]SEM و تعیین مورفولوژی و اندازه ذرات
SEM برای تعیین شکل ذرات، اندازه ذرات، شکل ظاهری سطح و یا شکل ظاهری حفره ها مورد استفاده قرار می گیرد. در این تکنیک ابتدا ماده ی جامد بر روی یک سری سطوح فلزی نمونه گیری می شود. سپس برای این که سطح جامد نمونه گیری شده هادی جریان الکتریکی شود آن را تحت بخارات طلا قرار می دهند تا یک لایه ی نازک از طلا روی سطح نمونه، نشانده شود و نسبت به الکترون های فرستاده شده توسط پرتو الکترونی هادی گردد و به این ترتیب از سطح نمونه، عکس برداری می شود.
۱-۱۲-۳- آنالیز حرارتی
آنالیز حرارتی به طور وسیعی در مطالعه ی پایداری ساختاری غربال های مولکولی استفاده می شود. می توان از این تکنیک اطلاعاتی در مورد دمای مورد نیاز برای حذف آب جذب شده، تجزیه کاتیون های مسدود کننده منافذ و کانال های غربال های مولکولی و هیدروکسیله شدن در دما های بالا به منظور ایجاد سایت های اسید لوئیس به دست آورد. داده های به دست آمده از TGA/DTA/DSCدر برآورد خواص حرارتی غربال های مولکولی مفید است شکل و شکافتگی ناحیه گرماگیر طیف (دمای پایین) به تعیین موقعیت مولکول های آب و همچنین مطالعه سینتیک آب گیری کمک می کند. دمایی که در آن بخش گرما زا در DTA مطالعه می شود، اطلاعات سودمندی درباره ی دمای لازم برای حذف مولکول های قالب از منافذ غربال های مولکولی در طول کلسینه کردن به دست می دهد. همچنین می توان از بخش های گرمازای به دست آمده در دما های بالا تبدیلات فاز را هم بررسی کرد[۱۲].
فصل دوم
ساختار و کاربرد کاتالیزور اکسید وانادیوم فسفر (VPO) در واکنش های اکسایش
۲-۱- اکسایش کاتالیزوری در فاز مایع
در سال های اخیر اکسایش کاتالیزوری در فاز مایع به مقدار زیادی گسترش پیدا کرده است. این نوع واکنش ها از لحاظ صنعتی مورد توجه خاصی قرار گرفته اند و در قسمت عمده ای از صنایع شیمیایی به کار می روند[۱۳]. این واکنش ها در سنتز مواد شیمیایی خالص اهمیت زیادی پیدا کرده اند، در حالی که در گذشته فرایند های سنتزی توسط اکسید کننده های معدنی تحت فشار بالای محیط انجام میگرفت[۱۵و۱۴]. به طور کلی در اکسایش کاتالیزوری در فاز مایع کمپلکس ها یا نمک های فلزی قابل حل در ترکیب با اکسنده های تمیز، ارزان و بدون زیان برای محیط زیست نظیر O₂ و H₂O₂ به کار می روند.
اخیراً پیشرفت های زیادی در گسترش کاتالیزور های فعال و گزینش پذیر برای واکنش هایی نظیر اکسایش الکل ها و هیدروکسیل دار شدن اولفین ها با اکسنده های O₂ و H₂O₂ وجود داشته است. به عنوان مثال کار های زیادی بر روی اکسایش فاز مایع بنزیل الکل با H₂O₂ و اسید های هتروپلی به عنوان کاتالیزور انجام شده است[۲۰-۱۶]. اسید های هتروپلی فعالیت کاتالیزوری خوبی را در فرایند های اکسایش الکل ها در فاز مایع نشان می دهند. همچنین کمپلکسهای روتنیم و پالادیم با پایه اکسید های فلزی وهیدروتالکیت ها بار ها برای این فرایند ها به کار برده شده اند.
کارهایی نیز بر روی اکسایش الکل ها در فاز بخار انجام شده است[۲۱]. اما مشکل اصلی این فرایند ها این است که نسبت به محصول گزینش پذیر نمی باشند[۲۲]. این مشکل با تنظیم کردن دمای واکنش برطرف می شود، لیکن دما های پایین باعث کاهش یافتن فعالیت کاتالیزور در واکنش اکسایش می شود. بنابراین این مهم است که ما یک سیستم کاتالیزوری را گسترش دهیم که فعالیت بالایی داشته باشد و همچنین در دما های پایین واکنش گزینش پذیر باشد.
۲-۲- اکسایش هیدروکربن ها
اکسایش یکی از اساسی ترین واکنش ها در سنتز ترکیبات آلی محسوب می شود. اغلب فرایند های مفیدی که در شیمی آلی صورت می گیرد شامل واکنش با اکسیژن و تشکیل CO یا CO₂ می باشد. اکسایش هیدروکربن ها و سایر مولکول های آلی چندان مشکل نیست. مثلاً اگر یک اتاق پر از گاز متان داشته باشیم در حضور هوا و شعله اکسایش صورت می گیرد. این امر به دلیل گرما زا بودن شدید احتراق است. اما معمولاً در اکسایش ها هدف متوقف نمودن واکنش در یک مرحله ی خاص، مثلاً در واکنش بالا در تولید متانول می باشد.
اکسایش الکل ها که در صنعت و تکنولوژی بسیار مهم است، موجب ایجاد گروه های عاملی نظیر CHO، -COOH یا حلقه اپوکسید در محصول می شود و اغلب این فرایند ها چه در حضور کاتالیزور و چه بدون حضور کاتالیزور از طریق حد واسط رادیکالی پیش می روند. به این ترتیب که مولکول هیدروپراکسید با یون فلزی به عنوان کاتالیزور و واکنش گر آلی واکنش داده و موجب تشکیل رادیکال آزاد آلی می شود که این رادیکال اغلب رادیکال پراکسید است. یون فلزی به عنوان آغاز گر این واکنش نقش داشته و به تولید رادیکال و شروع زنجیر واکنش کمک می کند و لذا منجر به تجزیه ی هیدروپراکسید های آلی می گردد.
ROOH + M^IIàM^IIIOH + RO^o
M^IIIOH+ ROOHà M^II + RO^o₂ + H₂O
RO ^o + R’ à R’ ^o + RoH
R’^o + O₂ àR’O^o₂
R’O^o₂+ R’H à R’O₂H+ R^o
۲-۳- اکسایش الکل ها توسط کاتالیزور های همگن و ناهمگن
اکسایش الکل ها به آلدهید ها و کتون ها از جمله واکنش های حیاتی در شیمی سنتز مواد آلی محسوب می شود و آن چه در این واکنش ها دارای اهمیت است، به دست آوردن گزینش پذیری بالا تحت شرایط ملایم، خارج ساختن آسان محصول از محیط واکنش و قمیت پایین سیستم کاتالیزوری می باشد. در سال های اخیر از کمپلکس های اکسوی فلزات واسطه به عنوان کاتالیزور در اکسایش یا ایزومری کردن الکل ها استفاده شده است. سیستمی ترتیب داده شده که در آن الکل های نوع اول و دوم را با بهره گرفتن از کمپلکس های سیس – دی اکسو مولیبدن (۶+) در حضور سولفوکسید ها یا –N اکسید ها به عنوان کاتالیزور اکسید می کنند. از سیستم های دو فلزی که جهت اکسایش الکل ها به کار می رود کاتالیزور فری سیانید و کمک کاتالیزور روتنیم می باشد.
سیکلوهگزانول توسط فری سیانید در محلول های قلیایی آبی با افزودن ترکیب روتنیم کلرید کاتالیز می شود[۲۳] و طول عمر کاتالیزور با افزایش غلظت فری سیانید افزایش می یابد. این واکنش شدیداً وابسته به PH محیط است و حتی مکانیسم و ثابت سرعت نیز با PH تغییر می کند. سانگیتا^[۴۵] نیز روشی را فراهم ساخت که در اکسایش الکل های مختلف توسط زئولیت HZSM-5 و ترکیبات CrO₃ صورت می گیرد و راندمان تبدیل الکل ها با این روش بالاست. اگر به جای H₂SO₄ که در روش جونز به کار می رود زئولیت اسیدی ZSM-5جایگزین شود، در کنار CrO₃ می تواند راندمانی در حد معرف جونز داشته باشد و خواص کاتالیزوری آن در اپوکسایش الکل های آلیلی با TS-1 مورد مقایسه قرار گرفت.
راجا و راتناسامی^[۴۶] نیز اکسایش سیکلوهگزانول را توسط فتالوسینانین های نیتروکلردار مس، کبالت و آهن محبوس شده در داخل زئولیت های Y و X، تحت شرایط ملایم در حضور مولکول اکسیژن و آلکیل هیدروپراکسید ها انجام دادند و دریافتند که فعالیت کاتالیزوری توسط فتالوسیانین های مس در حضور TBHP حدود ۹۰% می باشد[۲۴]. هدف اکثر محققین شیمی مشخص ساختن مکانیسم این واکنش ها و همچنین فاکتور های مؤثر بر سرعت واکنش می باشد و برای این کار در صدد یافتن بهترین و مناسب ترین سیستم های کاتالیزوری هستند. کاتالیزور هایی که اغلب مورد استفاده قرار می گیرند باید از نظر قیمت و نیز از نظر محیط زیست مناسب باشند.
اهمیت زیاد این موضوع ما را بر آن داشت تا در این پایان نامه، با بهره گرفتن از کاتالیزور VPO اکسایش بنزیل الکل را در حضور اکسید کننده ی TBHP مورد بررسی قرار دهیم. لازم به ذکر است، که از کاتالیزور VPO (توده)^[۴۷] در صنعت جهت اکسیداسیون انتخابی –n بوتان به انیدرید مالئیک استقبال فراوانی شده است و تحقیقات در این کاتالیزور هم چنان ادامه دارد.
۲-۴- اکسایش انتخابی بنزیل الکل به بنزآلدهید
اکسایش الکل ها به آلدهید ها، به ویژه بنزیل الکل به بنزآلدهید، از واکنش های مهم آلی محسوب می شوند. بنزآلدهید یک ماده شیمیایی ارزشمندی است که در صنایع شیمیایی نظیر عطر سازی و مواد خوشبو کننده، رنگ و داروسازی کاربرد گسترده ای دارد[۲۶و۲۵].
به طور کلی بنزآلدهید از هیدرولیز کلرید یا اکسایش تولوئن به دست می آید. اما به علت گران تر شدن نفت خام و همچنین آلوده شدن محیط زیست، شیمیدانان مجبور شده اند تا فرایند های جدیدی برای سنتز بنزآلدهید بیابند. اکسایش کاتالیزوری بنزیل الکل به بنزآلدهید هم در آزمایشگاه و هم در صنایع شیمیایی مورد توجه زیادی قرار گرفته است[۲۹و۲۸و۲۷]. مطالعات زیادی بر روی اکسایش بنزیل الکل به بنزآلدهید با کاتالیزور ها و اکسید کننده های مختلف صورت گرفته است[۳۲و۳۱و۳۰].
۲-۵- تاریخچه و ساختمان کاتالیزور های اکسید وانادیم فسفر (VPO)
کاتالیزور های VPO جهت اکسیداسیون جزئی هیدروکربن های ۴،۵ و یا ۶ کربنه و تولید انیدرید مالئیک به کار می روند. در این فصل فقط ساختمان کاتالیزور های VPO را که قادرند در شرایطی نزدیک به شرایط متعارف صنعتی کار کنند، توصیف می کنیم. از نظر تاریخچه ای کاتالیزور های VPO تجارتی ابتدا در محیط آبی تهیه شده اند. اما بعداً روش های تهیه بر مبنای استفاده از الکل ها (محیط آلی) و تولید کاتالیزور های با کارآیی بالاتر ارائه شده است[۳۴و۳۳].
۲-۶- کاتالیزور VPO و ترکیب فازی آن
یکی از روش های اولیه برای تهیه ی کاتالیزورهای VPO شامل احیا V₂O₅ در محلول آبی HCl می باشد که در پی آن با اضافه کردن جز فسفر دار که معمولاً اسید ارتوفسفریک ۸۵% می باشد واکنش تکمیل می شود. پیش کاتالیزور جامد با تبخیر نمودن حلال جدا می شود. این کاتالیزور ها به مقدار قابل ملاحظه ای از (VO)₂ P₂O₇ تشکیل شده اند. که در آن وانادیم در حالت اکسایش ۴+ می باشد.
اما کاتالیزور هایی که با این روش تهیه می شوند اغلب فاز های کریستالی دیگری، نظیر آن چه که در جدول (۲-۱) معرفی شده است را نیز دارا می باشند.
بیشتر این فاز ها حاوی وانادیم با حالت اکسایش ۵+ می باشند[۳۵]. به طور کلی کاتالیزور های تهیه شده در محیط آبی به اندازه کاتالیزور های تهیه شده در محیط آلی فعالیت یا گزینش پذیری ندارند. کاتالیزور های VPO با فعالیت و گزینش پذیری مناسب حاوی بیش از ۹۰% وانادیل پیروفسفات (VO)₂ P₂O₇ می باشد. برای تهیه ی آن ابتدا V₂O₅ توسط یک الکل احیا شده و به سوسپانسیون تقریباً قابل حل V ^+۴ تبدیل می شود. سپس اسید ارتو فسفریک به آن اضافه شده و پیش کاتالیست (VO)₂H₄P₂O₉ که گاهی اوقات به صورتVOHPO₄.0.5H₂O نوشته شده و همی هیدرات نامیده می شود، به صورت رسوب جدا می گردد. هروویتز^[۴۸] و همکارانش گزارش کردند، وقتی این روش به کار می رود نسبت P/V در توده ی پیش کاتالیست هرگز بیشتر از نسبت ۱/۱ به ۱ نخواهد شد، با نسبت P/V بالاتر در محلول، فقط خصلت کریستالی نمونه بهبود می یابد[۳۶]، همان طوری که توسط خطوط تیز تر در طیف XRD زیر نشان داده شده است.
جدول ۲-۱- فازهای شناسایی شده در کاتالیزور VPO

فضای صدور برخی از روایات آخرالزمان حاکی از آن است که نشان از شیوع تهمت زدن به همدیگر در جامعه اسلامی می­باشد. آنجا که امام صادق, در طی روایتی این­گونه می­فرماید: «لا یکون ذلک الأمر حتى … یسمی بعضکم بعضا کذابین»^[۱۲۱]: نبوده باشد امری را که می خواهید (یعنی ظهور حضرت حجت,) مگر وقتی که همدیگر را دروغگو نام گذارید.
بیان: این که دروغگو نامیدن همدیگر، در مواردی نیز به تهمت زدن به یکدیگر منجر می­ شود. مثلاً شما در یک مناقشه­ای با شخص دیگر -در حالی که دروغگو نیست- او را دروغگو می­نامید. لذا شما علاوه بر اشتباهی که کرده­اید به او تهمت دروغگو بودن را نیز زده­اید. که امثال این اتفاقات در جامعه اسلامی متأسفانه کم نیست.
۲-۲-۱-۳-۱۱- شیوع نفاق
پیامبر۳ فرمود: «سَیَأْتِی عَلَى أُمَّتِی زَمَانٌ تَخْبُثُ فِیهِ سَرَائِرُهُمْ وَ تَحْسُنُ فِیهِ عَلَانِیَتُهُمْ طَمَعاً فِی الدُّنْیَا»^[۱۲۲]: زود است بیاید بر امت من زمانی که در آن باطنشان بد شود و ظاهرشان نیکو شود برای طمعی که به دنیا دارند.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

و در روایت دیگری امام صادق, فرمود: «فَإِذَا … رَأَیْتَ رِیَاحَ الْمُنَافِقِینَ وَ أَهْلِ النِّفَاقِ دَائِمَهً وَ رِیَاحَ أَهْلِ الْحَقِّ لَا تُحَرَّکُ»^[۱۲۳]: و دیدی که پرچم نفاق و منافقان به اهتزار در آمده است ولی از حق خبری نیست.
۲-۲-۱-۴- نبودن گذشت
در روایتی رسول خدا۳ به حذیفه بن یمان فرمود: «اذا … ذهبت الرحمه من القلوب»^[۱۲۴]: هنگامی که رحمت و گذشت از قلوب مردم برود.
۲-۲-۱-۵- خود ستایی
رسول­خدا۳ به حذیفه بن یمان فرمود: «اذا … ذکّى کل امرئ نفسه و عمله»^[۱۲۵]: هنگامی که افراد از اخلاق و کار خویش تعریف کنند.
۲-۲-۱-۶- زهد ظاهری
در روایتی است که فرمود: «لا تقوم الساعه حتى یکون الزهد روایه»^[۱۲۶]: بر پا نشود ساعت (ظهور) تا این­که زهد، سخنی و گفتاری باشد.
۲-۲-۱-۷- شکم پرستی
از دیگر انحرافات آخرالزمان شکم پرستی مردم است که به حالات زیر نمود پیدا می­ کند.
۲-۲-۱-۷-۱- بودن شکم به عنوان خدای مردم
رسول­خدا۳ به ابن مسعود فرمود: «سَیَأْتِی مِنْ بَعْدِی أَقْوَامٌ … آلِهَتُهُمْ بُطُونُهُمْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى «أَ فَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَ أَضَلَّهُ اللَّهُ عَلى‏ عِلْمٍ وَ خَتَمَ عَلى‏ سَمْعِهِ وَ قَلْبِهِ» إِلَى قَوْلِهِ «أَ فَلا تَذَکَّرُونَ»^[۱۲۷] وَ مَا هُوَ إِلَّا مُنَافِقٌ جَعَلَ دِینَهُ هَوَاهُ وَ إِلَهَهُ بَطْنَهُ کُلَّمَا اشْتَهَى مِنَ الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ لَمْ یَمْتَنِعْ مِنْهُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى «وَ فَرِحُوا بِالْحَیاهِ الدُّنْیا وَ مَا الْحَیاهُ الدُّنْیا فِی الْآخِرَهِ إِلَّا مَتاعٌ»^[۱۲۸]»^[۱۲۹]: مردمانی بعد از من خواهند آمد که شکم هایشان خدایانشان باشند این جاست که خدای تعالی فرمود: « پس آیا دیدى کسى را که هوس خویش را معبود خود قرار داده و خدا او را دانسته گمراه گردانیده و بر گوش او و دلش مُهر زده … است؟ … آیا پند نمى‏گیرید» و نیست او جز دورو که دینش را هوا و خدایش را شکمش قرار داده هرگاه میل به حلال و حرام پیدا مى‏کند جلوگیرى از آن نمى‏شود و فرموده خداى تعالى‏ است که: « و [لى آنان‏] به زندگى دنیا شاد شده‏اند، و زندگى دنیا در [برابر] آخرت جز بهره‏اى [ناچیز] نیست.»
۲-۲-۱-۷-۲- همت و تلاش برای شکم
رسول­خدا۳ به ابن مسعود فرمود: «سَیَأْتِی مِنْ بَعْدِی أَقْوَامٌ … هِمَّتُهُمْ بُطُونُهُمْ أُولَئِکَ هُمْ شَرُّ الْأَشْرَارِ الْفِتْنَهُ مَعَهُمْ وَ إِلَیْهِمْ یَعُودُ یَا ابْنَ مَسْعُودٍ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى «أَ فَرَأَیْتَ إِنْ مَتَّعْناهُمْ سِنِینَ ثُمَّ جاءَهُمْ ما کانُوا یُوعَدُونَ ما أَغْنى‏ عَنْهُمْ ما کانُوا یُمَتَّعُونَ»^[۱۳۰]»^[۱۳۱]: اقوامی بعد از من خواهند آمد که همتشان شکم­هایشان است ایشان شرورترین اشرارند، فتنه با ایشان است و –عوقب شومش نیز- به سوی ایشان بر می­گردد. ای پسر مسعود! این گفته خداوند است که فرمود: « مگر نمى‏دانى که اگر سالها آنان را برخوردار کنیم، و آن گاه آنچه که [بدان‏] بیم داده مى‏شوند بدیشان برسد، آنچه از آن برخوردار مى‏شدند، به کارشان نمى‏آید [و عذاب را از آنان دفع نمى‏کند]»
۲-۲-۱-۷-۳- عشق و علاقه به خوردن
رسول خدا۳ در توصیه­ای به ابن مسعود فرمود: «سَیَأْتِی مِنْ بَعْدِی أَقْوَامٌ … أَجْسَادُهُمْ لَا تَشْبَعُ وَ قُلُوبُهُمْ لَا تَخْشَعُ»^[۱۳۲]: مردمی بعد از من خواهند آمد که بدن هاشان –از خوردن- سیر نمی­ شود و قلوبشان –از یاد خدا- خاشع و فروتن نمی­ شود.
بیان: و این کاملاً مشهود است که وقتی انسان شکمش پر می­ شود و شکم پرست شد، روح معنویت نیز از او رخت بر می­بندد. و در روایات نیز داریم که امام سجاد, فرمود: «إنَّ قَسوَهَ البِطنَهِ و فَترَهَ المَیلَهِ و سُکرَ الشِّبَعِ و غِرَّهَ المُلکِ مِمّا یُثَبِّطُ و یُبطِئُ عَنِ العَمَلِ و یُنسِی الذِّکرَ»^[۱۳۳]: پر خورى و سستى اراده و مستى سیرى و غرور قدرت ، از عوامل باز دارنده و کند کننده در عمل است و یاد [خدا] را از دل مى­برد .
۲-۲-۱-۸- شهوت­رانی
از دیگر انحرافاتی که بین مردم شایع می­ شود شهوت و شهوت­رانی است که در آخرالزمان خیلی از مردم بدان مبتلا هستند که حالاتش به صورت زیر است.
۲-۲-۱-۸-۱- تبعیت از هوی و هوس
امام علی, در بیان نشانه­ های آخرالزمان فرمود: «احْفَظْ فَإِنَّ عَلَامَهَ ذَلِکَ إِذَا .. وَ اتَّبَعُوا الْأَهْوَاءَ»^[۱۳۴]: بدان که از آن نشانه­ها این باشد که هوی و هوس را تبعیت کنند.
و در روایتی رسول خدا۳ به ابن مسعود فرمود: «سَیَأْتِی مِنْ بَعْدِی أَقْوَامٌ … رَاکِبُونَ الشَّهَوَاتِ … یَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى «فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ … اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ یَلْقَوْنَ غَیًّا»^[۱۳۵]»^[۱۳۶]: اقوامی بعد از من خواهند آمد که بر مرکب شهوت سوارند و این گفته خداوند است که فرمود: «آن گاه، پس از آنان جانشینانى به جاى ماندند که … از هوسها پیروى کردند، و به زودى [سزاى‏] گمراهىِ [خود] را خواهند دید.»
۲-۲-۱-۸-۲- همت مردم به شهوت
امام صادق, فرمود: «فَإِذَا … رَأَیْتَ النَّاسَ هَمُّهُمْ بُطُونُهُمْ وَ فُرُوجُهُمْ لَا یُبَالُونَ بِمَا أَکَلُوا وَ بِمَا نَکَحُوا »^[۱۳۷]: و دیدی که همّ و هدف مردم پر کردن شکم و ارضای غرایز جنسی است و برایشان فرقی نمی کند که چه بخورند و از چه راهی ازدواج کنند..
۲-۲-۱-۸-۳- گوناگونی هوس­های نفسانی
امام علی, در بیان نشانه­ های آخرالزمان فرمود: «احْفَظْ فَإِنَّ عَلَامَهَ ذَلِکَ إِذَا … اخْتَلَفَتِ الْأَهْوَاءُ»^[۱۳۸]:بدان که از نشانه­ها آن باشد که هوس­ها و خواهش­ها –ی نفسانی- مختلف باشد.
یعنی هر کسی که مبتلای به هوا پرستی است به حالات گوناگونی شهوت رانی می­ کند. یا این که بگوییم هر کس به نحوی به دنبال شهوت مخصوص به خود است که این، می ­تواند شهوت فرج، شکم، قدرت، خشم و غضب و … باشد.
۲-۲-۱-۸-۴- بذل جان به خاطر شهوت
و در جای دیگر رسول­خدا۳ به حذیفه بن یمان فرمود: «اذا … تهادوا أنفسهم بالشهوات»^[۱۳۹]: هنگامی که جان خود را به یکدیگر به خاطر شهوت­های زیادی که دارند، بذل کنند.
۲-۲-۱-۹- طولانی شدن آرزوها
امام علی, در بیان ویژگی­های مردم آخرالزمان فرمود: «و تطول الآمال»^[۱۴۰]: و آرزوها طولانی باشد.
این طولانی شدن آرزو به نحوی غفلت نیز قلمداد می­ شود به گونه ­ای که شخص تمام توجه­اش رسیدن به آرزوهای نامعقول و هوس­گونه است که سبب می­ شود از یاد خدا و نیز مرگ که ممکن است او را غافلگیر کند، غافل بماند.
۲-۲-۱-۱۰- کم شدن حیاء
امام علی, فرمود: «إِذَا … قَلَّ الْحَیَاءُ»^[۱۴۱]: هنگامی که حیاء کم شود.
۲-۲-۱-۱۱- آشکار شدن خباثت­های درونی
رسول­خدا۳ به حذیفه بن یمان فرمود: «اذا … تبینت الاشراط»^[۱۴۲]: هنگامی که پرده از روی باطن افراد برداشته شود.
۲-۲-۱-۱۲- کم و ظاهری شدن ورع
در آخر الزمان «ورعِ» مردم، کم و یا ظاهری می­ شود. در تعریف «وَرَع» گفته­اند که: «الوَرَعُ‏ فی الأصل الکف عن المحارم و التحرج منها»^[۱۴۳]: ورع در اصل دور شدن از کارهای حرام و دوری از آنها می­باشد.
رسول خدا۳ فرمود: «حَتَّى تَرَوْنَ … قَلَّ الْوَرَعُ»^[۱۴۴]: تا ببینید که ورع کم شود.
و در روایت دیگری است که: «لا تقوم الساعه حتى یکون … الورع تصنعا»^[۱۴۵]: بر پا نشود ساعت (ظهور) تا این که ورع تصنعی و ساختگی باشد.
۲-۲-۱-۱۳- کم شدن وفا
رسول­خدا۳ فرمود: «حتَّى تَرَوْنَ … قَلَّ الْوَفَاءُ»^[۱۴۶]: تا ببینید که وفا کم شود.
۲-۲-۲- انحرافات اخلاقی در حوزه اجتماعی
۲-۲-۲-۱- ازدواج با محارم
امام صادق, فرمودند: «فَإِذَا رَأَیْتَ ذَوَاتِ الْأَرْحَامِ یُنْکَحْنَ وَ یُکْتَفَى بِهِنَّ»^[۱۴۷]: و دیدی که با محارم خود ازدواج می­ کنند و به آنها اکتفاء می­نمایند.
پیامبر۳ شدت و بزرگی گناه با محارم را در کفر دانسته و در یکی از سفارشاتش به علی, فرمود: «یَا عَلِیُّ کَفَرَ بِاللَّهِ‏ الْعَظِیمِ‏ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّهِ عَشَرَهٌ وَ ذَکَرَ مِنْهَا نَاکِحَ الْمَرْأَهِ حَرَاماً فِی دُبُرِهَا وَ مَنْ نَکَحَ ذَاتَ مَحْرَمٍ مِنْهُ»^[۱۴۸]: به خدای عظیم ده طایفه از این امت کفر ورزید: یکی از آنها کسی است که با زنی از را حرام عمل لواط انجام دهد و دیگر کسی که با یکی از محارم خویش، آن عمل شنیع (لواط) را مرتکب شود.
این عمل شرم آور نیز مانند خیلی از انحرافات در آخرالزمان در میان بعضی از افراد جامعه عملی شده و به وسیله ازدواج با محارم از ازدواج با دیگران بی نیاز می­شوند. مجازات ازدواج با محارم به این ترتیب است که با شمشیر کشته شود همان طور که امام صادق, فرمود: «مَنْ أَتَى ذَاتَ مَحْرَمٍ ضُرِبَ ضَرْبَهً بِالسَّیْفِ أَخَذَتْ مِنْهُ مَا أَخَذَتْ»^[۱۴۹]: هر کس با محرم خویش عمل زنا شویی انجام دهد یک ضربه با شمشیر زده شود، هر چه از او بگیرد. و اگر هم زنده ماند در زندان می­ماند تا بمیرد.
۲-۲-۲-۲- انحراف در امانت و امانت­داری
۲-۲-۲-۲-۱- کم شدن امانت­داری
امام علی, در بیان نشانه­ های آخرالزمان فرمودند: «إِذَا … قَلَّتِ الْأَمَانَاتُ وَ کَثُرَتِ الْخِیَانَاتُ»^[۱۵۰]: هنگامی که امانت داری کم شد وخیانت­کاری زیاد شد.

اهداف این تحقیق عبارتند از:
1-4-1) تعیین اثر انگیزه لذت­جوئی بر آنی­گرایی؛
1-4-2) تعیین اثر آنی­گرایی بر خرید آنی آنلاین؛
1-4-3) تعیین اثر انواع وبگردی بر خرید آنی آنلاین؛
1-4-4) تعیین اثر محیط فروشگاه بر خرید آنی آنلاین.
1-5) سؤالات تحقیق
این پژوهش در پی پاسخگویی به پرسش­های زیر است:
1-5-1) انگیزه لذت­جوئی چه تأثیری بر آنی­گرایی دارد؟
1-5-2) انگیزه لذت­جوئی چه تأثیری بر وبگردی لذت­جویانه دارد؟
1-5-3) انگیزه لذت­جوئی چه تأثیری بر وبگردی منفعت­گرایانه دارد؟
1-5-4) آنی­گرایی چه تأثیری بر خرید آنی آنلاین دارد؟
1-5-5) وبگردی لذت­جویانه چه تأثیری بر خرید آنی آنلاین دارد؟
1-5-6) وبگردی منفعت­گرایانه چه تأثیری بر خرید آنی آنلاین دارد؟
1-5-7) محتوای فروشگاه اینترنتی چه تأثیری بر خرید آنی آنلاین دارد؟
1-5-8) طرح فروشگاه اینترنتی چه تأثیری بر خرید آنی آنلاین دارد؟
1-5-9) پیمایش فروشگاه اینترنتی چه تأثیری بر خرید آنی آنلاین دارد؟
1-6) فرضیه ­ها و مدل تحقیق
فرضیه 1) انگیزه لذت­جوئی بر آنی­گرایی تأثیر مثبت و معنادار دارد؛
فرضیه 2) انگیزه لذت­جوئی بر وبگردی لذت­جویانه تأثیر مثبت و معنادار دارد؛
فرضیه 3) انگیزه لذت­جوئی با وبگردی منفعت­گرایانه رابطه معناداری دارد.؛
فرضیه 4) آنی­گرایی بر خرید آنی آنلاین تأثیر مثبت و معنادار دارد؛
فرضیه 5) وبگردی لذت­جویانه بر خرید آنی آنلاین تأثیر مثبت و معنادار دارد؛
فرضیه 6) وبگردی منفعت­گرایانه بر خرید آنی آنلاین تأثیر منفی و معنادار دارد؛
فرضیه 7) محتوای فروشگاه اینترنتی برخرید آنی آنلاین تأثیر مثبت و معنادار دارد؛
فرضیه 8) طرح فروشگاه اینترنتی بر خرید آنی آنلاین تأثیر مثبت و معنادار دارد؛
فرضیه 9) پیمایش فروشگاه اینترنتی بر خرید آنی آنلاین تأثیر مثبت و معنادار دارد.

شکل1-1) مدل تحقیق
1-7) روش­شناسی تحقیق
1-7-1) نوع و روش تحقیق
روش تحقیق حاضر به ‌صورت پیمایشی و از نظر هدف توصیفی است. همچنین تحقیق حاضر دارای رویکردی کمی هست و از نظر نتیجه، کاربردی است.
1-7-2) جامعه آماری و روش نمونه‌گیری
جامعه آماری این تحقیق را افراد بالای 18 سال در شهر یزد تشکیل می­ دهند که حداقل یک‌بار تجربه خرید اینترنتی را داشته اند. در این تحقیق از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شده است، و حجم نمونه از طریق فرمول زیر تعیین ­گردید:
1-7-3) ابزار گردآوری داده ­ها
ابزار گردآوری داده ­های تحقیق پرسشنامه مبتنی بر طیف لیکرت است. بر مبنای ادبیات علمی موضوع، برای سنجش هرکدام از متغیرهای تحقیق مقیاس­های مناسب شناسایی شد. روایی پرسشنامه مزبور به‌صورت صوری، محتوایی و ساختاری مطالعه گردید و آنگاه با بهره گرفتن از آلفای کرونباخ میزان پایایی مقیاس­های اندازه ­گیری محاسبه شد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

1-7-4) روش تجزیه ­و­ تحلیل داده ­ها
در این پژوهش به منظور تجزیه­ و ­تحلیل داده ­ها از دو نوع تجزیه و تحلیل استفاده شده است:

1. 1. تجزیه و تحلیل توصیفی: در این نوع تجزیه و تحلیل، پژوهشگر داده ­های جمع آوری شده را با بهره گرفتن از شاخص های آمار توصیفی خلاصه و طبقه بندی می­ کند.

1. 1. تجزیه و تحلیل روابط: در این نوع تجزیه و تحلیل، روابط بین متغیرهای مستقل و وابسته مورد بحث و بررسی قرار می­گیرد و پژوهشگر با رد یا تأیید فرضیه ­های آماری به تأیید یا رد رابطه بین متغیرها می ­پردازد.

1-8) تعریف متغیرهای تحقیق
1-8-1) خرید آنی آنلاین
تعریف نظری:
خريد آنی يك رفتار خريد بي مقدمه، ناگزير و از لحاظ لذت­جويي پيچيده است كه در آن سرعت تصميم خريد، از هرگونه تفكر، ملاحظات و بررسي ساير گزينه ها جلوگيري مي­كند. روك و فیشر (1995)^[7] وقوع يك خريد آنی را اين گونه تعريف مي­كند: «وقتي يك مصرف كننده تمايلي آنی، غالباً قوي و پايدار به خريد آني يك كالا پيدا مي­كند. اين انگيزه آنی پيچيده است و ممكن است تعارض احساسي ايجاد نمايد».
تعریف عملیاتی:
خريد آنی آنلاین يك رفتار خريد فوری، از روی هوس، بدون تفکر زیاد در مورد ویژگی­های کالا و بدون برنامه قبلی می­باشد.
1-8-2) انگیزه لذت جوئی ^[8]
تعریف نظری:
انگیزه­ لذت­جویانه، شامل ارزش­هایی است که به جنبه احساسی و روانی خرید آنلاین مربوط می­ شود. انگیزه لذت­گرایی به ارزش اجتماعی و احساسی که طی فرایند خرید حاصل می­ شود، اطلاق می­گردد (تو و همکاران، 2007: 778)^[9].
تعریف عملیاتی:

چی – لانگ لی و همکاران

۲۰۱۰

ساختار سازمانی، رقابت و اندازه گیری عملکرد سیستم¬ها و اثرات مشترک آن بر عملکرد

نتایج نشان می دهد که بین شدت رقابت و مراحل توسعه PMS و عملکرد شرکتها رابطه مثبت وجود دارد و استفاده از اقدامات یکپارچه به عملکرد سازمان بستگی دارد.

باربارا و همکاران

۲۰۱۱

یکپارچه سازی سیستم حسابداری مالی و مدیریت

نتایج نشان می دهد که تکنیکهای حسابداری مدیریت یکپارچه به عنوان یک نفوذ میانجی بر سیستم کنترلی اثربخش می­باشد، همچنین گزارشات مالی برای طراحی حسابداری مدیریت نقش بسزایی دارد بین حسابداری مالی و حسابداری مدیریت در آکادمی فاصله زیاد وجود دارد بین آنها یک عامل مشترک و چشمگیر وجود دارد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نلسون

۲۰۰۸

پیش‌بینی تغییر در سیستم‌های حسابداری

نتایج نشان داده سازمان‌هایی که تأکید زیاد بر استراتژی‌های تمایز دارند تغییرات قابل‌توجهی در سیستم کنترل حسابداری مدیریت گزارش‌شده است علاوه بر این شدت رقابت بر تغییرات حسابداری مدیریت از طریق ساختار سازمانی تأثیر می‌گذارد.

نولانس و همکاران

۲۰۰۸

بررسی کارایی هزینه در شبکه یک بانک یونانی

که نتایج آنها نشان دهنده این بود که شعبه های روستایی به طور متوسط کاراتر از شعبه های شهری هستند. همچنین تحلیل حساسیت ورودی ها و خروجی ها نشان داد که اندازه شعبه بر کارایی تأثیر گذار بوده است.

زاهیرال هک

۲۰۱۱

ارتباط رقابت، تفویض اختیار و تغییر سیستم حسابداری مدیریت بر عملکرد شرکت

نتایج به‌دست‌آمده نشان می­دهد که:
۱- افزایش رقابت به‌واسطه تغییرات بسیار در سیستم حسابداری مدیریت موجب بهبود عملکرد سازمانی می­ شود.
۲- افزایش تفویض اختیار به مدیریت سطح پائین تر منجر به افزایش عملکرد سازمانی خواهد شد.

هریسون و پل

استراتژی تولید متمرکز بر مشتری با بهره گرفتن از عملکرد غیرمالی

شاخص­ های عملکرد غیرمالی از اطلاعات فراهم‌شده توسط MAIS (سیستم اطلاعاتی حسابداری مدیریت)شامل: تحویل به‌موقع کالا، شکایت مشتریان، برگشت محصول، رضایت¬مندی مشتری، کیفیت محصول، نیاز به محصولات جدید، توانایی شرکت برای تغییر در خصوصیات محصول، طول چرخه عمر محصول، کالاهای معیوب، زیان ناشی از ضایعات مواد، عکس¬العمل و مشارکت مردم در تولید، مدت‌زمان اعمال تغییرات جدید و مدت‌زمان ایجاد تغییر رویه¬های قدیمی می‌باشد.

بروگمن و اسلاگ مولدر

۱۹۹۶

تأثیر تغییر فن­آوری بر حسابداری مدیریت

آن­ها معتقدند که شرکت­ها برای اینکه مزیت رقابتی خود را حفظ کنند، روش­های جدید تولید را اجرا می‌کنند. بسیاری از این روش­های جدید نیازمند تغییرات فنی در کارخانه است.

دفت و لنگل

۲/۸

نمره کل

۹/۶

پیشنهادات متخصصین داخلی و خارجی درباره پروتکل طراحی شده بر اساس شاخص­­های پنج گانه در جدول ۴-۴ به طور خلاصه نشان داده شده است:
جدول ۴-۴٫ پیشنهادات متخصصین داخلی و خارجی درباره پروتکل طراحی شده بر اساس شاخص ­ها

بازخوردها و پیشنهادات متخصصین بر اساس شاخص­ های تدوین شده

میزان انطباق با تئوری: اکثر متخصص داخلی و خارجی در شاخص انطباق با تئوری فراتشخیصی و طراحی پروتکل بر اساس فرایند افکار تکرارشونده منفی و متغیرهای مرتبط با آن نمره بالایی به پروتکل طراحی شده دادند، ولی برخی پیشنهادات برای افزایش کارایی پروتکل طراحی شده مطرح کردند. برای مثال، این افراد اظهار می­کردند که بخش «افزایش انگیزه برای شرکت در درمان (بخش اول ماژول اول)» مرتبط با تئوری فراتشخیصی مبتنی بر نظریه نیست و از اجزای پروتکل­های فراتشخیصی عملگرا محسوب می­شوند. همچنین بخش افزایش تحمل بلاتکلیفی از عوامل اختصاصی برخی اختلال­های اضطرابی است و در موازات اهداف پروتکل­های فراتشخیصی مبتنی بر نظریه نمی ­باشد.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

میزان انطباق با اصول درمان شناختی رفتاری: اکثر متخصص داخلی و خارجی نمره بالایی در این شاخص به پروتکل طراحی شده دادند و برخی پیشنهادات بر ای کارایی بیشتر پروتکل مبنی بر تشریح بیشتر منطق تکنیک­های انعطاف­پذیری توجه (تکنیک آموزش توجه و تکنیک توجه آگاهی انفصالی) در ماژول سوم، تکنیک­های پذیرش برای بعد درونی اجتناب تجربه­گرایانه بود، چون این متخصصین معتقد بودند که تفهیم این مفاهیم به دلیل ماهیت پیچیده­شان مشکل است و باید برای لزوم بکارگیری آن­ها، هم در قالب اکتشاف هدایت شده و گام به گام پیش رفت و هم برای روشن شدن محتوای آن­ها از مثال­ها و استعاره­های بیشتری استفاده شود. از دیگر پیشنهادات متخصصین منسجم کردن ساختار جلسات بر اساس الگوی درمان­های شناختی رفتاری (تعیین دستور جلسه، تعیین اهداف جلسه، اجرای دستورالعمل با مشارکت مراجع، تعیین تکلیف، خلاصه کردن و بازخورد گرفتن) بود، استفاده بیشتر از مثال­های خود مراجعین در طول جلسات برای تفهیم تکنیک­ها، طراحی کاربرگ­های مربوط به هر ماژول و تکنیک­های مربوط به آن از دیگر توصیه­های متخصصین داخلی و خارجی در زمینه شاخص انطباق با اصول درمان شناختی رفتاری بود.
میزان انسجام محتوای پروتکل طراحی شده: یکی از بیشترین ایرادات متخصصین داخلی و خارجی وارد شده به پروتکل در ارتباط با انسجام محتوای پروتکل طراحی شده بود. در واقع، نظر اکثر متخصصین داخلی در ارتباط با شاخص انسجام محتوای پروتکل طراحی شده این بود که در انتهای هر ماژول­ زمینه برای اجرای ماژول بعدی فراهم نشده است و در ابتدای هر ماژول پلی به ماژول قبلی نزده شده است و این گونه به نظر می­رسد که پروتکل به صورت حلقه­های متصل از هم در کنار هم قرار گرفته­اند. برای اینکه مراجع درک درستی از روند جلسات درمانی داشته باشد و همکاری لازم در جین جلسات و اجرای تکالیف در بیرون از جلسات درمانی داشته باشد، توصیه شد که در پایان جلسات زمانی برای گریز به مطالب جلسات و ماژول بعد و همچنین زمانی در ابتدای هر جلسه یا ماژول برای مرور مطالب جلسات قبل و بازبینی تکالیف در نظر گرفته شود. از دیگر نظرهای این متخصصین مربوط به ماژول اول بود و برخی از آن­ها معتقد بودند که به جای بخش اول ماژول که یک مبحث غیر اختصاصی است (افزایش انگیزه برای شرکت در درمان)، بخش دوم ماژول یعنی آشنایی با فرایند کلی درمان بیشتر تشریح شود و روند درمان فراتشخیصی و تفهیم نقش انعطاف­پذیری توجه در شکل­ گیری اختلال­های هیجانی با بهره گرفتن از مثال­های خود مراجعین بیشتر شفاف­سازی شود. یکی دیگر از ایرادات وارده به انسجام محتوای پروتکل مربوط به عدم تحمل بلاتکلیفی بود. اکثر متخصصین بر این باور بودند که سازه عدم تحمل بلاتکلیفی مرتبط با اختلال­های اضطرابی به ویژه اختلال اضطراب فراگیر و اختلال وسواسی اجباری است و نقش زیادی در تبیین علایم سایر اختلال­های اضطرابی و افسردگی ایفا نمی­کند و شواهد علمی نیز از این یافته حمایت می­ کند و از آنجایی که پروتکل فراتشخیصی مبتنی بر افکار تکرارشونده منفی برای اختلال­های همایند اضطرابی و افسردگی طراحی شده است، بنابراین بهتر است که حذف شود. از دیگر ایرادات وارد به پروتکل توسط متخصصین داخلی و خارجی می­توان به عدم ارزیابی در طول جلسات درمان اشاره کرد. اکثر آن­ها بر این باورند که باید مقیاس­های کلی در ارتباط با کاهش هیجان­های منفی مورد استفاده قرار گیرد تا مراجعین بتوانند روند بهبودی خود را بر اساس یک مقیاس واحد در طول درمان مشاهده کند تا هم مشارکت آن­ها بیشتر شود و هم انگیزه بیشتری برای ادامه جلسات درمان داشته باشند
مرتبط بودن تکالیف طراحی شده در هر ماژول: یکی از بیشترین ایرادات متخصصین داخلی و خارجی وارد شده به پروتکل در ارتباط با تکالیف طراحی شده با هر ماژول بود و اکثر متخصص داخلی و خارجی اتفاق نظر داشتند که اولاً تکالیف ارائه شده مبهم است و دستورالعمل آن­ها به طور دقیق برای مراجعین تشریح نشده است، ثانیاً منطق زیربنایی این تکالیف در طول جلسات درمانی به اندازه کافی تفهیم نشده است و تأثیر این تکالیف در ارتباط با کاهش علایم مراجع کمتر توضیح داده شده است و این امر زمینه را برای کاهش مشارکت مراجع فراهم می­ کند، سوماً زمانی برای بررسی سؤالات مراجع درباره نحوه انجام تکالیف در نظر گرفته نشده است، در پایان به این مطلب اشاره کرده ­اند که موانع احتمالی برای انجام تکالیف لحاظ نشده است.
توالی ماژول­های تنظیم شده: اکثر متخصصین داخلی و خارجی متفق‌القول بودند که توالی­های تنظیم شده برای ماژول­های درمانی مناسب است و یکی از نقاط قوت این پروتکل محسوب می­کردند. چون در این پروتکل ابتدا یک دید کلی درباره مشکلات هیجانی و روند درمان فراتشخیصی به مراجعین داده می­ شود، سپس با توجه به مشکلات هیجانی آن­ها به مفاهیم خودآگاهی هیجانی و برخورد انفصالی با هیجان­ها پرداخته می­ شود. در طول ماژول سوم بر دلایل ایجاد و تداوم هیجان­ها، یعنی همان افکار تکرارشونده منفی و انعطاف­ناپذیری توجه تمرکز می­شد و راهبردهایی برای رهایی از این سبک تفکر تکراری و سوگیری توجه آموزش داده می­شد. در ماژول چهارم، به سوی تفهیم تداوم افکار تکرارشونده منفی، یعنی همان باورهای فراشناختی مثبت و منفی گام برداشته می­شد و برای کاهش این افکار منفی، باورهای فراشناختی مذکور به چالش کشیده می­شد و در طول ماژول پنجم، راهبردهای درونی و بیرونی اجتنابی مراجعین از طریق تکنیک­های مبتنی بر مواجهه و پذیرش مورد هدف درمان قرار می­گرفت و در پایان برای حفظ دستاوردهای درمان و جلوگیری از برگشت علایم، ماژول پیشگیری از عود با هدف مرور عوامل درمانی، شناسایی عوامل درونی و بیرونی خطر و راهبردهای مقابله با آن­ها در دستور کار این پروتکل قرار گرفت. ولی برخی از آن­ها انتخاب عدم تحمل بلاتکلیفی را با توجه به توضیحات مربوط به شاخص انسجام محتوای پروتکل ضروری نمی­دانستند و بیشتر یک عامل اختصاصی برای برخی اختلال­های اضطرابی قلمداد می­کردند و مغایر با هدف بنیادین پروتکل­های فراتشخیصی مبتنی بر نظریه (تمرکز بر فرآیندهای مشترک اختلال­های اضطرابی و افسردگی) قلمداد می­کردند. همچنین برخی دیگر از این متخصصین بخش «افزایش انگیزه برای شرکت در درمان» را یکی از عوامل پروتکل­های فراتشخیصی عملگرا ذکر کرده بودند و ضرورت آن را در پروتکل­های فراتشخیصی مبتنی بر نظریه و یکپارچه­نگر را احساس نمی­کردند.

گام پنجم: بعد از اعمال تغییرات پیشنهادی متخصصین داخلی و خارجی تحت نظارت اساتید راهنما و مشاور، نسخه نهایی پروتکل فراتشخیصی مبتنی بر افکار تکرارشونده منفی (TTRNT) تدوین شد. قبل از معرفی محتوای پروتکل فراتشخیصی مبتنی بر افکار تکرارشونده منفی، ابتدا به تغییرات انجام شده در پروتکل اولیه بر اساس پیشنهادات و توصیه متخصصان داخلی و خارجی پرداخته می­ شود:
حذف قسمت «افزایش انگیزه برای شرکت در درمان» از ماژول اول درمان و تشریح بیشتر روند کلی درمان فراتشخیصی با بهره گرفتن از مثال­های خود مراجعین و تدوین مطالبی برای آشنایی بیشتر مراجعین درباره انواع اختلال­های اضطرابی و افسردگی
حذف بخش افزایش تحمل بلاتکلیفی در ماژول چهارم برای تحقق اهداف پروتکل­های فراتشخیصی مبتنی بر نظریه و تمرکز بیشتر بر روی مؤلفه­ های مشترک اختلال­های اضطرابی و افسردگی
عملیاتی کردن تکالیف طراحی شده در هر ماژول و تشریح بیشتر منطق زیربنایی این تکلیف­ها با بهره گرفتن از مثال­های خود مراجعین و استعاره­ها
اختصاص زمان لازم برای پاسخ­گویی به سؤالات مراجعان درباره تکالیف محول شده و ارتباط آن­ها با علایم و مشکلات هیجانی­ مراجعین
تشریح بیشتر منطق تکنیک­های انعطاف­پذیری توجه (تکنیک آموزش توجه و تکنیک توجه آگاهی انفصالی) در ماژول سوم صورت گرفت. برای بررسی تعیین میزان انتظار مراجع از اثربخشی تکنیک­های مذکور یک مقیاس ۱۰۰ درجه­ای طراحی شد و سطوح پایین اعتبار مراجعین (یعنی کمتر از ۴۰) مورد بررسی مجدد قرار می­گرفت تا درمانگر از اهمیت بکارگیری این تکنیک­ها از دید مراجع اطلاع حاصل کند. پس از به کار بردن شیوه‌ی فوق درمانگر از مراجع می‌خواهد که شدت تمرکز بر خود را با بهره گرفتن از مقیاس دو وجهی درجه‌بندی کند. کاهش ۲ درجه در جلسه‌ی اول معمول است. شکست در رسیدن به این سطح تغییر نشان دهنده‌ی مشکلات مربوط به عدم آشناسازی درست با این تکنیک­ها است که باید بررسی شوند. در چنین مواردی لازم است تا تکنیک­ها آموزش توجه و توجه آگاهی انفصالی با ایجاد تغییرات ضروری تکرار شود. در این شرایط دغدغه‌های مراجع مثل تغییر در راهبرد مورد چالش قرار گرفته و بررسی می‌شود. همچنین درمانگر درباره‌ی تجربه‌های معمولی که ممکن است پس از اجرای این تکنیک‌ اتفاق بیفتد، صحبت می‌کند. این تکنیک تغییرات ادراکی مثل افزایش حساسیت موقت و متوسط به محرک‌های بیرونی و تجربه‌های فراشناختی ایجاد می‌کند که ممکن است برای مراجعان غیر معمول باشد، مثل تجربه‌ی سکون موقت ذهنی که طبیعی است. در پایان به بررسی موانع برای اجرای این تکنیک­ها در طول ماژول سوم پرداخته شد.
اختصاص زمان در پایان جلسات برای ورود به دستورالعمل جلسه بعدی و در نظر گرفتن زمانی در ابتدای جلسات برای پل زدن به مطالب جلسه قبل و بازبینی تکالیف­های محول شده
استفاده از استعاره­ها (استعاره چاپگر، استعاره دو مقیاس، مسابقۀ طناب کشی گذاشتن با هیولا و ناراحتی تمیز در مقابل ناراحتی کثیف، مثال­های بیشتر و تمرین­های عملی (تمرین رویارویی با آدم آهنی غول پیکر)، کاربرگ­های مربوط به تمرین­ها و تکلیف­ها، مقیاس­های مندرج برای اطمینان درمانگر از تفهیم مراجع در ارتباط با مطالب و تکنیک­های مطرح شده برای تفهیم تکنیک­ پذیرش در ماژول پنجم صورت گرفت.
استفاده از مقیاس­های پایش پیشرفت کلی و تکمیل آن توسط مراجع در پایان هر ماژول. در واقع مراجع باید مقیاس آسیب و شدت عمومی اضطراب^[۲۲۱] (OASIS) و مقیاس آسیب و شدت عمومی افسردگی^[۲۲۲] (ODSIS) به عنوان مقیاس­های پایش پیشرفت کلی را در انتهای هر ماژول تکمیل کند و نمره کلی این مقیاس­ها را بر روی نمودار ارزیابی پیشرفت هفتگی ترسیم کند و جلسه بعدی همراه خود به نزد درمانگر بیاورد. این تکلیف به مراجع کمک می­ کند تا او در جریان پیشرفت درمان قرار گیرد.
دستور جلسه و اهداف درمانی مربوط به هر ماژول به طور خلاصه در قالب یک کاربرگ به مراجعین داده می­شد تا در جریان فرایند درمانی مربوط به هر ماژول قرار بگیرند و در پایان جلسات درمانی بازخورد در مورد ماژول مربوطه از مراجعین گرفته می­شد.
در ادامه این بخش، ماژول­های نهایی شده پروتکل فراتشخیصی مبتنی بر افکار تکرارشونده منفی (TTRNT) به تفکیک ارائه شده ­اند:
ماژول ۱: آشنایی با اختلا‏ل‏های هیجانی و درمان فراتشخیصی
با توجه به اهمیتی که مؤلفه آشناسازی اولیه بیمار با اختلا­ل و روند کلی درمان در رویکرد شناختی رفتاری دارد، ماژول اول درمان به آشناسازی بیمار با اختلال­های هیجانی و روند کلی درمان فراتشخیصی ­اختصاص یافت. اهداف کلی این ماژول شامل آشنایی کلی مراجع با اختلال­های هیجانی و لزوم بکارگیری درمان فراتشخیصی برای اختلال­های هیجانی همزمان او است. محتوای اصلی این ماژول، آشنایی مراجع با روند درمان، ماهیت هیجان­های منفی و ناخوشایند و تأثیر مخرب آن­ها بر عملکرد افراد است. در طول این ماژول انتظار می­رود تا بیمار آگاهی بیشتری درباره علائم اختلال­های هیجانی خود و همبودی آن­ها کسب کرده و لزوم بکارگیری درمان فراتشخیصی برای اختلال­های همبود خود را درک کند.
ماژول ۲: خودآگاهی هیجانی و ذهن‏آگاهی هیجانی
ماژول دوم درمان، گامی به سوی تفهیم این موضوع بود که درگیر شدن در هیجان­های ناخوشایند در بلندمدت نه­تنها شدت آن­ها را کاهش نمی­دهد، بلکه باعث تداوم آن­ها هم می­ شود. این موضوع با مطرح کردن مثال­های واضح از جانب بیمار وضوح بخشی شد. گام مهم دیگری که در این جلسه برداشته شد و پایه­ای برای جلسات بعدی قرار گرفت، آشنایی با خودآگاهی هیجانی یعنی شناسایی هیجان و عدم درگیری با آن بود. در طول این ماژول سعی شد مراجع به سمت ذهن­آگاهی هیجانی پیش برود و به جای یک تفسیر کننده خوب، در یک موضع تماشاگر حرفه­ای در برابر هیجان­های منفی و ناخوشایند قرار گیرد. این امر مقدمه­ای برای اجرای تکنیک­های معطوف به انعطاف­پذیری توجه در ماژول بعدی بود. اهداف اصلی این ماژول شامل آموزش مهارت خودآگاهی هیجانی و ذهن آگاهی هیجانی است. محتوای هدف اول این ماژول آموزش روانشناختی در مورد ماهیت هیجان­ها، مؤلفه‌های اصلی تجربه هیجانی و مفهوم پاسخ­‌های آموخته شده است تا بیمار بتواند با پایش و جستجوی تجربه­‌های هیجانی خود، آگاهی بیشتری نسبت هیجان­های منفی و الگو‌های پاسخ‌دهی هیجانی خود کسب کند. محتوای هدف دوم این ماژول یعنی مهارت ذهن آگاهی هیجانی به این شرح است که هیجان­های منفی خود را بدون قضاوت و تلاش برای بازداری آن­ها، تجربه کنند. در این مرحله از درمان درمانگر به مراجع یادآوری می­ کند که هیجان­ها همانند امواج دریا می­آیند و می­روند و اوج می­گیرند و سپس فروکش می­ کنند، پس حضور آن‌ها را مورد شناسایی قرار دهد و از حالت چسبندگی به هیجان­ها خارج شود.
ماژول ۳: آشنایی با افکار تکرار شونده منفی و راهبردهای کاهش آن
در ماژول سوم درمان که مهمترین ماژول درمانی محسوب می­ شود، آشناسازی با سازه افکار تکرارشونده منفی در قالب مثال­های واضح بیمار در دستور این ماژول قرار گرفت. گام بعدی این ماژول آموزش تکنیک­های توجه آگاهی انفصالی و آموزش توجه برای رهایی از افکار تکرارشونده منفی است. در این ماژول مراجع باید به این باور برسد که افکار تکرارشونده منفی هیچ کمکی به او نمی­کند و باید فقط افکار را یک فرایند ذهنی در نظر بگیرد (نه فکری که بر روی هیجان­ها و رفتار تأثیر می­ گذارد) و با آن­ها درگیر نشود و توجه خودش را که قبلاً بر روی آن قفل شده است آزاد کند. اگر مراجع بتواند به این مرحله دست یابد زمینه برای کاهش راهبردهای مقابله­ای ناسازگار فراهم می ­آید. تکنیک آموزش توجه در این ماژول انعطاف­پذیری توجه مراجع را افزایش می­دهد و منجر به سیالی تخصیص توجه او می­گردد. تکنیک توجه آگاهی انفصالی نیز در کنار تکنیک آموزش توجه علاوه بر این که به تمرکز زدایی شناختی مراجع کمک می­ کند، بلکه فراآگاهی مراجع را افزایش می­دهد تا مراجع بتواند از سطح عینی ذهن بتواند به سمت سطح فراشناختی حرکت کند. قرار دادن این دو تکنیک در کنار هم، یک اثر هم­افزایی برای دستیابی به انعطاف­پذیری توجه و فراآگاهی مراجع ایجاد می­ کند. قرار دادن این ماژول در اواسط درمان از این منظر مؤثر است که از یک طرف مراجع با اصول روانشناختی و مؤلفه­ های هیجان آشنا شده باشد و بعد با این مؤلفه مواجه شود و از طرف دیگر زیربنایی برای تکنیک­های بعدی درمان از جمله باورهای فراشناختی مرتبط با افکار تکرارشونده منفی و تکنیک­های مواجهه و پذیرش برای کاهش اجتناب تجربه­گرایانه است. اهداف اصلی این ماژول شامل آشنایی با افکار تکرارشونده منفی، ارائه تکنیک آموزش توجه و تکنیک توجه آگاهی انفصالی برای کاهش افکار تکرارشونده منفی است. درمانگر در این ماژول در ابتدا سعی می­ کند که بیمار را با افکار تکرارشونده منفی به عنوان عامل اصلی فراتشخیصی در اختلال­های اضطرابی و افسردگی آشنا کند و این سازه را در قالب مفاهیم نشخوار فکری، نگرانی، وسواس فکری، اشتغال ذهنی، تهدیدیابی، خودپایشی و هر نوع افکار تکرارشونده منفی برای بیمار معرفی می­ کند. درمانگر بعد از این که مفهوم افکار تکرار شونده و ارتباط آن را با اختلال­های هیجانی به مراجع توضیح داد، تکنیک­های آموزش توجه و توجه آگاهی انفصالی برای کاهش این افکار سمج و تکراری به مراجع آموزش می­دهد. درمانگر در طی این ماژول سعی می­ کند که از طریق این دو تکنیک انعطاف­پذیری توجه بیمار را افزایش دهد و او را از دام افکار تکرارشونده منفی رها کند.
ماژول ۴: ارزیابی باورهای فراشناختی و بازسازی مجدد
در ماژول چهارم درمان، مؤلفه محوری اصلاح باورهای فراشناختی مرتبط با افکار تکرارشونده منفی مورد توجه قرار گرفت. از آنجایی که باورهای فراشناختی نقش اساسی در تداوم افکار تکرارشونده دارند، پرداختن به این مؤلفه، بعد از معرفی شدن افکار تکرارشونده منفی در ماژول قبلی از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این ماژول ابتدا باورهای فراشناختی مثبت که باعث شروع چرخه افکار تکرارشونده منفی می­شوند، به چالش کشیده می­ شود. بر طبق این مدل، فعال شدن این باورها، لزوم به­ کارگیری افکار سمج تکراری را مسجل می­سازد. بنابراین درمانگر با بهره گرفتن از تکنیک­های کلامی مانند اسنادسازی مجدد کلامی یا جستجوی شواهد و یا تکنیک­های آزمایش رفتاری سعی در تضعیف این باورها دارد. بعد از این که باورهای فراشناختی مثبت تا حد ممکن تضعیف یافت، به چالش کشیدن باورهای فراشناختی منفی که لزوم به‌کارگیری راهبردهای توقف فکر مانند سرکوب کردن فکر، جایگزین کردن افکار منفی، پرت کردن حواس را فراهم می­سازد، در دستور کار این ماژول قرار می­دهد. در واقع وقتی این باورهای فراشناختی منفی فعال می­شوند، باورهای مرتبط به خطرناک و مضر بودن افکار تکرارشونده منفی راه ­اندازی می­ شود و مراجع سعی می­ کند که سریعاً این افکار را با راهبردهایی که همان راهبردهای درونی اجتناب تجربه­گرایانه است، قطع کند. این عمل نه­تنها فراوانی این افکار ناخوشایند را کاهش نمی­دهد بلکه هم شدت آن­ها را افزایش می­دهد، هم لزوم به‌کارگیری اجتناب تجربه­گرایانه را مقدم می­داند و هم انعطاف­پذیری توجه را با مشکلاتی مانند قفل شدن توجه بر افکار تکرارشونده منفی مواجه می­ کند. در واقع، فعال شدن همزمان باورهای فراشناختی مثبت و منفی مراجع را درگیر یک ذهنیت دوگانه درباره افکار تکرارشونده منفی می­ کند که از یک طرف این افکار را مفید می­داند و همزمان آن­ها تهدیدی جدی برای سلامت روان و یا حتی جسم خود تلقی می­ کند. بنابراین مورد هدف قرار دادن این باورهای فراشناختی، درست بعد از معرفی افکار تکرارشونده منفی، می ­تواند در بهبود علایم روانشناختی بیماران و کاهش راهبردها و افکار ناخوشایند آن‌ها بسیار راهگشا باشد. اهداف اصلی این ماژول شامل آشنایی بیمار با باورهای فراشناختی^[۲۲۳] مربوط به افکار تکرارشونده منفی و به چالش کشیدن آن­ها است. درمانگر در ابتدا سعی می­ کند که بیمار را با باورهای فراشناختی منفی و مثبت مرتبط با افکار تکرارشونده منفی آشنا کرده و به کمک بیمار آن­ها را شناسایی کند. در مرحله بعدی درمانگر به کمک تکنیک­های اسنادسازی مجدد کلامی و آزمایش­های رفتاری، باورهای فراشناختی منفی که در دو حوزه کنترل­ناپذیری و خطرناک بودن افکار تکرارشونده منفی است، را به چالش می­کشد. در مرحله پایانی، بعد از این که باورهای فراشناختی منفی به طور کامل اصلاح شدند، در جهت اصلاح باورهای فراشناختی مثبت مرتبط با افکار تکرارشونده منفی ماژول برمی­دارد و سعی می­ کند از طریق برخی از تکنیک­های اسنادسازی مجدد کلامی و آزمایش­های رفتاری این باورها را به چالش بکشد و آن­ها را اصلاح کند.
ماژول ۵: مواجهه تدریجی با اجتناب تجربه گرایانه
در ماژول پنجم، تمرین مواجهه و پذیرش با اجتناب تجربه­گرایانه، به صورت عملی مورد توجه قرار می­گیرد. مراجعین با بهره گرفتن از اجتناب­های رفتاری، هیجانی و شناختی سعی دارند که موقعیت­ها، افکار و هیجان­های ناخوشایند را کاهش دهند ولی غافل از این که این راهبردها نتایج معکوسی به دنبال دارند. در این ماژول درمانگر به مراجعین کمک می­ کند تا از طریق دو دسته راهبردی بیرونی و درونی (مواجهه رفتاری به عنوان راهبرد بیرونی برای رویارویی با موقعیت­های واقعی ناخوشایند و برانگیزاننده هیجان­های منفی و تکنیک­های پذیرش به عنوان راهبرد درونی برای رویارویی با افکار، خاطرات، هیجان­ها و تصاویر دردناک، ناخوشایند، غمناک و اضطراب­زا) با پدیده ­های عینی و ذهنی ناخوشایند مواجه شوند. این رویارویی همه جانبه گامی به سوی تفهیم این موضوع بود که مراجعین به موازات ماژول­های قبلی و در تکمیل آن­ها به بی­اعتبارسازی ذهنی، تمرکززدایی شناختی، بی­خطرسازی پدیده ­های ذهنی و عینی، پردازش هیجانی و در نهایت آزادسازی و انعطاف­پذیری منابع تخصیص توجهی دست یابند. اهداف اصلی این ماژول شامل آشنایی بیمار با مفهوم اجتناب تجربه­گرایانه و آموزش تکنیک­های پذیرش و مواجهه برای کاهش اجتناب تجربه­گرایانه است. درمانگر در ابتدا اجتناب تجربه­گرایانه را با عدم تمایل به تجربه پدیده ­های ناخوشایند درونی (‌مثل عواطف،‌ احساسات، ‌شناخت­ها یا تکانه­های ناخوشایند) ‌و بیرونی (موقعیت­ها، افراد، مکان) و استفاده از راهبردهای اجتنابی درونی و بیرونی به بیمار معرفی می­ کند.
ماژول ۶: پیشگیری از عود و آمادگی مراجع برای اتمام درمان
ماژول پایانی پروتکل درمان فراتشخیصی مبتنی بر افکار تکرارشونده منفی به پیشگیری از عود اختصاص دارد. این مرحله نهایی درمان به گونه ­ای طراحی شده است تا به مراجعان کمک نماید تا از دستاوردهای ناشی از درمان نگهداری نمایند و در طول زمان، پیشرفت خود را افزایش دهند. اگرچه ماهیت محدود بودن طول درمان شناختی رفتاری در ابتدای درمان توضیح داده شد، اغلب مراجعان پس از چند ماه، در پایان دادن به درمان با مشکل مواجه می­شوند. به همین دلیل، مهم است هنگامی که درمان به پایان می­رسد، مراجعان به مهارت­ های خود ایمان داشته باشند و برای بهبود روند بهبود در طول زمان خوش­بین باشند. در این پروتکل سعی شد ماژول پایانی شامل مرور اطلاعات و مهارت­ های فراگرفته شده در طول درمان باشد. همچنین باید مراجعان را ترغیب نمود تا مهارت­ های جدید خود را به کار ببندند و برای مقابله با عوامل استرس ­زا آماده باشند. بسیاری از مراجعان بهبودهای حاصل از درمان را بی­اهمیت جلوه می­ دهند، تنها به این دلیل که نسبت به فرایند طی شده آگاه نیستند. درمانگر می ­تواند نه تنها با تشویق مرتب موفقیت­ها با این حالت مقابله کند، بلکه روند بهبود را هر هفته به صورت کتبی ثبت نماید.
گام ششم: همان­طور که در فصل سوم مطرح شد، پروتکل طراحی شده (TTRNT) به منظور اعتباریابی مقدماتی با بهره گرفتن از طرح موردی، بر روی سه بیمار مبتلا به اختلال­های اضطرابی و افسردگی همایند اجرا شد. مطالعه مقدماتی به­منظور محک زدن روند اجرای پروتکل انجام شد و اهداف آن عبارت بودند از: (۱) بررسی میزان کاربردی بودن و قابلیت اجرایی پروتکل، (۲) شناسایی نقص­های پروتکل طراحی شده و (۳) بررسی نظر متخصصین درباره ضریب تطابق جلسات درمانی با پروتکل طراحی شده.
الف) بررسی میزان کاربردی بودن و قابلیت اجرایی پروتکل طراحی شده: در این مرحله سعی شد با توجه به نتایج پژوهش مقدماتی، میزان کاربردی بودن پروتکل و پایش اولیه صورت گیرد تا نقص­های احتمالی در محتوای پروتکل و نحوه­ اجرای آن اصلاح شوند. در زیر نتایج این پژوهش مقدماتی ارائه شده است:

نتایج مربوط به پژوهش مقدماتی

الف) روش پژوهش مربوط به پژوهش مقدماتی