شکل ۴-۱۲ گشتاورهای زرنیک با تعداد ویژگی های متفاوت برای ۳۹ نمای استخراج شده از ۲۰۰ دوربین

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

شکل ۴-۱۳ گشتاورهای زرنیک با تعداد ویژگی های متفاوت برای ۵۸ نمای استخراج شده از ۳۳۸ دوربین

اندازه گیری شباهت بر اساس فاصله اقلیدسی

جهت ارزیابی شباهت بین نماها، فاصله بین بردارهای ویژگی نماها را محاسبه می‌کنیم. برای این کار پس از استخراج بردار ویژگی در هر سه روش بیان شده در قسمت قبل، فاصله‌ی بین بردار ویژگی نماهای هر تصویر پایگاه‌داده با بردار ویژگی نماهای مدل سه‌بعدی یک به یک با بهره گرفتن از معیار فاصله اقلیدسی – اندازه بردار تفاضلی – محاسبه می‌شود.
اگر و دو بردار ویژگی به طول باشند، فاصله ی اقلیدسی به صورت زیر محاسبه می‌شود.

۴‑۱۱

که در آن و می‌باشد.
شباهت بین نمای پایگاه داده و نمای مدل سه‌بعدی به صورت رابطۀ ۴-۱۲ تعریف می‌شود.

۴-۱۲

هر چه فاصله اقلیدسی بین دو نمای مورد مقایسه، کمتر باشد دو نما شباهت بیشتری خواهند داشت. برای پیدا کردن مشابه‌ترین نمای مدل‌های سه بعدی به نمای تصویر پرس‌وجو نیز به همین ترتیب عمل می‌شود.

بازیابی تصاویر بر اساس میزان شباهت

پس از اندازه‌گیری شباهت نماها با بهره گرفتن از فاصله‌ی اقلیدسی، نمایی از نماهای مرجع حاصل از نگاشت‌های هندسی بدست آمده از دوربین‌های مجازی که بیشترین شباهت (کمترین فاصله) با تصویر مورد مقایسه دارد یافته و کلاس تصویر مرجع به عنوان کلاس تصویر مورد مقایسه انتخاب می‌شود. پس از اتمام مرحلۀ کلاسه‌بندی همه‌ی تصاویر پایگاه‌داده، کلاس تصویر پرس‌وجو نیز به همین شیوه تشخیص داده می‌شود، و در نهایت تمامی تصاویر مربوط به کلاسی که تصویر پرس‌و‌جو متعلق به آن است از میان تصاویر کلاس‌های مرتب شدۀ پایگاه داده بازیابی و به کاربر ارائه می‌شود.
فصل پنجم
نتایج شبیه‌سازی

۴

پایگاه‌داده

نتایج تحقیقات ما برای دستیابی به پایگاه‌داده حاکی از آن بود که تاکنون پایگاه‌داده‌ای شامل انواع تصاویر هواپیماهای جنگنده ارائه نشده است، بنابراین برای ارزیابی روش پیشنهادی خود، با بهره گرفتن از دو سایت Airliners.net و Airfighters.com که از بزرگترین سایت‎های مربوط به انواع تصاویر هواپیماهای جنگنده ی دنیا می‌باشند به جمع آوری و تهیۀ تصاویر پایگاه داده پرداختیم.
پایگاه‌داده‌ ایجاد شده شامل ۱۰ کلاس داده با تعداد ۱۳ نمونه برای هر کلاس می‌باشد. شکل ۵-۱ نام مدل هواپیمای جنگنده و تمام تصاویر مربوط به هر مدل را نشان می‌دهد. در این شکل نام مدل و شماره کلاس آن در زیر تصاویر مربوط به آن کلاس نوشته شده است.

تصاویر مربوط به مدل Vulcan )کلاس ۱(

تصاویر مربوط به مدل F14d )کلاس ۲(

اعتبار پرسشنامه با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرونباخ به وسیله نرم افزار Spss محاسبه شد که نتایج آن در جدول شماره ۳-۳ به شرح زیر آمده است:
جدول ۳-۳ : ضرایب آلفای کرونباخ برای پرسش نامه

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

پرسش نامه

ضریب آلفای کرونباخ

مدیریت دانش

۸۸/۰

فناوری اطلاعات

۸۱/۰

چابکی سازمانی

۹۲/۰

۳-۹- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

درسطح آمار توصیفی از فراوانی، درصد تجمعی، میانگین، انحراف استاندارد با نرم افزار spss 18 و در سطح آمار استنباطی از آزمون‌های زیر استفاده شد.

۳-۹-۱- آزمون نرمال کلموگروف اسمیرنف

آماره کلموگروف-اسمیرنف مشخص می‌کند که داده‌ها به صورت نرمال توزیع شده‌اند یا خیر.سطح معناداری کوچک(عموما کمتر از ۰٫۰۵) مشخص می کند که توزیع داده‌ها به طور معناداری از توزیع نرمال فاصله دارد. از آن­جایی که بسیاری از آزمون‌های آماری فرض می‌کنند داده‌ها به صورت نرمال توزیع شده‌اند ، بهتر است که توزیع بررسی شود(افشانی و دیگران،۱۳۸۶).

۳-۹-۲- آزمون t تک نمونه ­ای

از این آزمون برای مقایسه میانگین عامل‌ها با عدد ۳ (با توجه به استفاده از طیف ۵ تایی لیکرت) جهت مشخص شدن سطح عامل‌ها استفاده شده است .

۳-۹-۳- آزمون t دو نمونه ­ای مستقل

هدف از این آزمون تعیین وجود یا عدم وجود تفاوت در میانگین دو گروه مستقل می‌باشد.

۳-۹-۴- آزمون مقایسه میانگین چند جامعه (ANOVA)

برای مقایسه میانگین دو یا چند جامعه (یعنی تاثیر یک متغیر مستقل گروه‌بندی بر یک متغیر کمی وابسته) از این آزمون استفاده می‌شود. در این آزمون باید متغیر وابسته کمی و متغیر مستقل گروه‌بندی دارای سطوح محدودی باشد.
۳-۹-۵- مدل­سازی معادلات ساختاری^[۹۹]
در این پژوهش ازمدل­سازی معادلات ساختاری برای آزمون فرض‌ها استفاده شده است. الگوسازی معادلات ساختاری روشی برای آزمون دقیق الگو های نظری بر اساس فرضیه‌هایی درباره‌ی متغیرهای مشاهده شده و پنهانی که بین آن‌ها همبستگی درونی وجود دارد، فراهم می‌کند تا روابط مشاهده شده بین این متغیرها را به صورت هدفمند توصیف نماید. توانمندی معادلات ساختاری در آزمون کردن روابط فرضی بین متغیرهای پنهان و قابل اندازه‌گیری می‌باشد و بدین منظور، الگو باید مبنای نظری داشته و از پیش مشخص شده باشد. علاوه بر آن، معادلات ساختاری مجموعه‌ای از شاخص‌ها را ارائه می‌کند که به کمک آن‌ها می‌توان برازش الگو به داده‌های مشاهده شده را بررسی نمود. این روش مجموعه‌ای از روابط پیچیده بین متغیرها را به‌طور همزمان(مانند تحلیل مسیر) آزمون می‌کند که با تحلیل رگرسیون نمی‌توان آن را انجام داد و همانند تحلیل مسیر می‌تواند برای آزمودن الگوهای علّی استفاده شود، با این تفاوت که در مدل معادلات ساختاری خطاهای اندازه‌گیری برآورد می‌شوند و اثرشان از روابط بین متغیرهای پنهان خارج می‌شود. بنابراین آزمون‌ها از دقت بیشتری برخوردار خواهند بود. به علاوه معادلات ساختاری می‌تواند الگوهای غیر بازگشتی (برای مثال، الگوهایی با مسیرهای دو طرفه) را نیز تحلیل کند. توانمندی این ابزار در ارزیابی همزمان انواع مختلف ارتباط بین متغیرها، آزمون و مقایسه‌ شباهت‌ها و تفاوت‌های بین گروه‌های مختلف شرکت کننده در مطالعه است.
مهم‌ترین مرحله در تجزیه و تحلیل آماری معادلات ساختاری ارزیابی برازش الگو به داده‌ها است. پیش از انجام هرگونه بررسی روابط علّی میان سازه‌ها، لازم است برازش الگو به داده‌ها تایید گردد. نکته حائز اهمیت آنست که الگوهای معادلات ساختاری را هرگز نمی‌توان به گونه مطلق پذیرفت، تنها می‌توان آن‌ها را رد نکرد. این مسئله موجب می‌شود که پژوهشگران، یک الگوی به خصوص را به گونه‌ای موقتی بپذیرند، زیرا اذعان دارند که در بیشتر موارد، الگوهای هم ارز و معادلی وجود دارد که به همان اندازه الگویی که به گونه موقت پذیرفته‌اند، با داده‌ها برازش دارد.
در این پژوهش از روش دو مرحله‌ای معادلات ساختاری پیشنهاد شده آندرسون و جربینگ^[۱۰۰](۱۹۸۸) برای تحلیل داده‌ها استفاده شده است. در این پژوهش در گام اول از تحلیل عاملی تأییدی (برازش الگوهای اندازه‌گیری) و در گام دوم از تحلیل مسیر برای تحلیل روابط بین سازه‌ها بهره برده شده، بنابراین در این بخش به توضیح اجمالی درباره تحلیل مسیر و تحلیل عاملی پرداخته می‌شود.

۳-۹-۵-۱- تحلیل عاملی (برازش الگوهای اندازه‌گیری)

همانطور که گفته شد الگوهای عاملی به ویژه در دو جهت مورد توجه پژوهشگران هستند. از یک سو با بهره گرفتن از این نوع الگوها و آزمون آن‌ها بر مبنای داده‌های تجربی می‌توان شواهدی برای ارزیابی اعتبار مقیاس‌های تعریف شده توسط محقق به دست آورد و بنابراین یکی از اهداف اصلی از کاربرد آن‌ها ساخت مقیاس‌های استاندارد به لحاظ علمی است. از طرف دیگر، الگوهای عاملی به عنوان جزئی از الگوهای معادله ساختاری در نقش الگوهای اندازه‌گیری عمل می‌کند(قاسمی، ۱۳۸۹). تحلیل عاملی می‌تواند دو صورت اکتشافی و تأییدی داشته باشد. اینکه کدام یک از این دو روش باید در تحلیل عاملی به کار رود مبتنی بر هدف تحلیل داده‌هاست. در تحلیل عاملی اکتشافی^[۱۰۱] پژوهشگر به دنبال بررسی داده‌های تجربی به منظور کشف و شناسایی شاخص‌ها و نیز روابط بین آن‌هاست و این کار را بدون تحمیل هر گونه الگوی معینی انجام می‌دهد. به بیان دیگر تحلیل اکتشافی علاوه بر آنکه ارزش تجسسی یا پیشنهادی دارد می‌تواند ساختارساز، الگو ساز یا فرضیه ساز باشد(هومن، ۱۳۸۷). تحلیل عاملی تأییدی^[۱۰۲] به واقع بسط تحلیل عاملی معمولی است، یکی از جنبه‌های مهم الگوسازی است، که در آن فرضیه‌های معینی درباره ساختار بارهای عاملی و همبستگی‌های متقابل بین متغیرها مورد آزمون قرار می‌گیرد. در پژوهش حاضر برای اینکه بتوان فهمید گویه‌ها بیان کننده عامل‌ها(سازه‌ها)ی مورد نظر هستند از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شده است. مبنای اصلی در الگوسازی، الگوهای عاملی تاییدی هستند.

۳-۹-۵-۲- تحلیل مسیر

الگوهای مسیر یکی از انواع الگوهایی هستند که می‌توان در تبیین و پیش‌بینی پدیده‌های مختلف از آن‌ها بهره برد. الگوهای مسیر معمولا به عنوان یکی از زیر بنایی‌ترین الگوها در بحث‌های معادله ساختاری مورد توجه قرار می‌گیرند(قاسمی، ۱۳۸۹). این روش امکان آزمون روابط علّی بین دو یا چند متغیر را فراهم می‌آورد، که ممکن است به صورت مستقل، وابسته، گسسته یا پیوسته، پنهان یا آشکارا و یا هر دو، در یک معادله خطی به‌کار روند(منصورفر، ۱۳۸۷).
در علوم اجتماعی و رفتاری برخلاف علوم طبیعی، استنباط روابط علّی بر پایه مطالعاتی صورت می‌گیرد که در آن‌ها الگوها و فرضیه‌های علّی از لحاظ آماری ارزیابی می‌شود. در چنین مطالعاتی حتی روابط علّی را نمی‌توان ثابت کرد، تنها منطقی بودن نسبی آن‌ها را در برابر سایر چارچوبهای تبیین می‌توان تأیید نمود. در این علوم بیشتر تئوری‌ها و الگوها در قالب سازه‌های نظری که مستقیماً مشاهده‌پذیر و اندازه‌پذیر نیست بیان می‌شود. اما برای عملیاتی کردن و اندازه گیری متغیرهای نظری می‌توان از شاخص‌ها یا نشانه‌هایی که نشانگر^[۱۰۳] نامیده می‌شود ، استفاده کرد. استنباط‌های علّی به واقع به مسیرهایی بستگی دارد که طرح مطالعه مشخص کرده است(هومن، ۱۳۸۷).

۳-۹-۶- برازش الگو

سوال “داده‌های گردآوری شده تا چه حد حمایت کننده الگویی است که به لحاظ نظری تدوین شده است؟” سوال کلیدی موضوع برازش داده‌ها به الگو را تشکیل می‌دهد، هر چند در روش‌های آماری سنتی پژوهشگر اغلب با یک معیار منفرد برای تصمیم درباره رد یا تایید فرضیه صفر مواجه است ، در الگوسازی معادله ساختاری چنین معیار منفردی وجود ندارد تا تنها و تنها بر مبنای آن معیار، تصمیم بگیرد که آیا الگوی نظری خود را به لحاظ علمی قابل قبول تلقی کند یا خیر(قاسمی، ۱۳۸۹). با آنکه انواع گوناگون آزمون‌ها که به گونه کلی شاخص‌های برازندگی^[۱۰۴] نامیده می‌شوند پیوسته در حال مقایسه، توسعه و تکامل می‌باشند، اما هنوز درباره حتی یک آزمون بهینه نیز توافق همگانی وجود ندارد. نتیجه آن است که مقاله‌های مختلف، شاخص‌های مختلفی را ارائه کرده‌اند و حتی نگارش‌های مشهور برنامه‌های الگویابی معادلات ساختاری مانند نرم‌افزارهایLisrel, Amos, EQS نیز تعداد زیادی از شاخص‌های برازندگی به دست می‌دهند.(هومن،۱۳۸۷). این شاخص‌ها به شیوه‌های مختلفی طبقه‌بندی شده‌اند که یکی از عمده‌ترین آن‌ها طبقه‌بندی به صورت مطلق^[۱۰۵]، تطبیقی^[۱۰۶] و مقتصد^[۱۰۷] می‌باشد(قاسمی، ۱۳۸۹). شاخص‌های برازش مطلق شاخص‌هایی هستند که بر مبنای تفاوت واریانس‌ها و کوواریانس‌های مشاهده شده از یک طرف و واریانس‌ها و کوواریانس‌های پیش‌بینی شده بر مبنای الگوی تدوین شده از طرف دیگر قرار دارند. شاخص‌های برازش تطبیقی در واقع گامی در جهت تکمیل شاخص‌های برازش مطلق محسوب می‌شوند، به این ترتیب که با مبنا قرار دادن یک یا چند الگو ،الگوی نظری تدوین شده تحت آزمون را با آن مقایسه و نشان می‌دهد که آیا به لحاظ آماری قابل قبول‌تر تلقی می‌شود، ضعیف‌تر است و یا اینکه تفاوتی با آن ندارد. شاخص‌های برازش مقتصد گروه دیگری از شاخص‌ها هستند که مبنای اصلی در این گروه از شاخص‌های برازش آن است که به ازای هر پارامتر که به الگو افزوده می‌شود این شاخص‌ها جریمه می‌شوند. برخی از شاخص‌ها عبارتند از:

• • شاخص برازش هنجارشده بنتلر-بونت یا NFI : این شاخص اولین بار توسط بنتلر و بونت (۱۹۸۰)در مقاله ای طرح شد.این شاخص در Amos به نام Delta1 نیز خوانده شده است.با توجه به اینکه مقدار قابل قبول برای این شاخص حداقل ۰٫۹۰می‌باشد ، مقداری که نشان دهنده یک برازش خوب است حداقل ۰٫۹۵ در نظر گرفته شده است . (قاسمی، ۱۳۸۹)

• • شاخص برازش افزایشی یا IFI: یکی دیگر از شاخص‌های تطبیقی که براساس مقایسه مدل‌های مفروض با مدل استقلال محاسبه می‌شود شاخص برازش افزایشی یا IFI است . مقدار قابل قبول برای این شاخص حداقل ۰٫۹۰ و مقداری که نشان دهنده یک برازش خوب است حداقل ۰٫۹۵ در نظر گرفته شده است . (قاسمی، ۱۳۸۹).

• • ریشه دوم میانگین مربعات باقیمانده^[۱۰۸] یا RMR : این شاخص یکی از شاخص‌های برازش مطلق است، حداقل مقدار برای این شاخص صفر است. هرچه RMR برای الگوی مورد آزمون نزدیکتر به صفر باشد ، الگوی مذکور برازش بهتری دارد.

• • شاخص نیکویی برازش^[۱۰۹] یا GFI : شاخص GFI مقدار نسبی واریانس‌ها و کوواریانس‌ها را به گونه مشترک از طریق الگو ارزیابی می‌کند. دامنه تغییرات GFI بین صفر و یک می‌باشد. مقدار قابل قبول برای GFI باید برابر یا بزرگ‌تر از ۰٫۹۰ باشد.

• • شاخص برازش تطبیقی^[۱۱۰] یا CFI: یکی از شاخص‌های تطبیقی است. این شاخص بر مبنای همبستگی بین متغیرهای حاضر در الگو قرار دارد به نحوی که ضرایب بالای همبستگی بین آن‌ها به مقادیر بالای شاخص برازش تطبیقی می‌ انجامد.

• ریشه میانگین مربعات خطای برآورد^[۱۱۱] یا RMSEA : یکی از شاخص‌های مقتصد است و همانند RMR این شاخص نیز بر مبنای تحلیل ماتریس باقیمانده قرار دارد. برخلاف بسیاری از شاخص‌های برازش دیگر در الگوسازی که تنها دارای برآورد نقطه‌ای هستند این شاخص برای فواصل اطمینان مختلف نیز قابل محاسبه است که می‌توان با بهره گرفتن از آن‌ها مشخص کرد که آیا مقدار بدست آمده برای الگو تدوین شده با مقدار ۰۵/۰ تفاوت معنا دار دارد یا نه. الگوهای قابل قبول دارای مقدار ۰٫۰۵ یا کوچک‌تر برای این شاخص هستند. برازش الگوهایی که دارای مقادیر بالاتر از ۰٫۱ هستند ضعیف برآورد می‌شود.

• • به تدریج ارائه ی تکلیف منزل برای تمرین مهارت ها در خانه سختتر از زمانی می شود که عنوان ، موضوعات و طرح های غنی سازی و مسائل و تعارضات واقعی وجود دارد.

  ( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

• تکمیل پرسشنامه روابط، چک لیست ها و گزارش های کوتاه و نوارهای صوتی که افراد از جلسات حل مسئله و تعارض در خانه تهیه میکنند.

• نظارت بر پیشرفت کامل و تاثیر گذاری کامل مهارتها با بهره گرفتن از آنچه در بالا آمد.

• چنانکه شرکت کنندگان کاملاً در کاربرد مهارت ماهر شدند، ممکن است نظارت روز مره بر نوارهای صوتی کنار گذاشته شود، ولی گزارش تمرینات و سایر تکالیف ادامه می یابد(گینزبرگ، ۲۰۰۰).

۲-۴-۸- توالی موضوع در R. E
معمولاً در برنامه های پیشگیری و غنی سازی R. E ، شرکت کنندگان ابتدا به بحث در مورد موضوعاتی هدایت می شوندکه حالتهای دفاعی را تحریک نکند و نگرانی و اضطراب در شریک ایجاد نکند، از قبیل تجارب فراموش نشدنی عالی یا روابط دوران کودکی ویا افکار و احساسات مثبت در مورد شریکشان و پیشنهادهایی برای غنیسازی ابعاد مختلف رابطه زناشویی (ایدههای برای ارتقای روابطی که فکر میکنند همسرشان میپسندد، مثل صرف وقت بیشتر برای فعالیتهای لذتبخش). سپس قبل از پرداختن به مسائل جدی، در مورد موضوعات عادیتر صحبت کنند. در این روش، که واقعاً مفید است، از موضوعات مشکل بحث نمیشود تا زمانی که شریک به اندازهی کافی تمرین کرده و بر مهارتها مسلط شود و نحوهی اجرای آنها برایش عادی شده باشد(گریفین و جورنی،۲۰۰۱).
۲-۴-۹- نقش رهبر در جلسات R. E
در گروه R. E در صورت امکان ۵ عضو یا بیشتر عضویت دارند که رهبر به ازای هر۳ تا ۵ زوج، با یک دستیار مربی کار میکند. این دستیاران مربی اغلب یا خودشان درمانگرند، یا درمانگران تحت تعلیم هستند و یا میتوانند داوطلب با تجربه قبلی نیز باشند. رهبر ابتدا تکالیف منزل را مرور و نظارت میکند. در تاریخی که شرکت کنندگان تعیین میکنند، میزان تحقق تغییرات رفتاری را ارزیابی میکند و بازبینی لازم را انجام می دهد. هر کدام از زوجین تمام احساسات خوبی را که با تغییر در رفتار شریکشان تاکنون ایجاد کرده اند بیان می کنند. در صورت لزوم رهبر بر تجدید نظرهای لازم در طرح کار نظارت مینماید(جورنی و سوکا،۲۰۰۴).

۲-۴-۱۰- پاسخ یا واکنش های خاص رهبر یا درمانگر
این بخش به پاسخ های مختلفی می پردازد که رهبر یا درمانگر در R. E به کار می برد و اساساً منحصر به R. E است.
۲-۴-۱۰-۱- شدن^[۷۳](تبدیل شدن)
در شدن بیش از آنکه مراجع با گفتگو آماده شود و یا مثل سرمشق دهی صورت گیرد یا پیشنهادی ارائه شود که متناسب با مراجع باشد و او را برانگیزد، درمانگر بیشتر نقاب و شخصیت مراجع A را گرفته و با شریک «الف» یعنی «ب» صحبت می کند، چنانکه گویی درمانگر به «الف» تبدیل شده باشد. شدن(تبدیل شدن) در موقعیتهای بحرانی بکار میرود که یک مشکل باید فوراً مطرح و حل شود، ولی هنوز زوج مهارتهای درست انجام دادن آن را ندارد، و در موقعیتهایی که مراجع شدیداً برای صحبت کردن هیجانزده می شود، یا زمانی که احساسات و پویایی های زیربنایی درگیرند که برای شکلدهی و برانگیختن بسیار پیچیده هستند(معمولاً برای نوجوانان غیرقابل کنترل که شدیداً در مقابل حرفزدن مقاومت میکنند روش بسیار موثر و مفیدی است). اینجا نمونه ای از (شدن) ذکر میگردد:
کادن زنی است که گرچه گریه میکند اما به نظر میرسد مطالبی برای گفتن وجود دارد که او نمی تواند فاش کند. درمانگر معتقد است که شدن مناسبتر از مشکل گشایی است. درمانگر میتواند بگوید کادن اگر موافقی من می خواهم به جای تو بادنی صحبت کنم. کادن سرش را به نشانه ی تایید تکان می دهد. درمانگر خطاب به همسر کادن یعنی دنی می گوید : دنی من دوستت دارم، بیشتر از هر کس دیگری دوستت دارم. و درمانگر به نشانه ی پرسش رو به کادن برمیگرداند و کادن مجدد سرش را به نشانهی تایید تکان میدهد. درمانگر رو به شوهر ادامه می دهد: وقتی تو الکل مینوشی و تحریک میشوی من تا سر حد مرگ میترسم، وقتی تو دیر به خانه میآیی من خیال می کنم که تو در بیمارستان هستی. رو به کادن برگشته می گوید(درست می روم کادن)؟ کادن با گریهی بلندتر پاسخ میدهد(بلی ) و حتی احتمال میدهم مرده باشی. شدن(تبدیل شدن) میتواند در چند جمله و یا در صورت لزوم در تمام جلسات صورت گیرد(سیندر، ۱۹۹۶؛ به نقل از سیندر ، ۲۰۰۰).

۲-۴-۱۰-۲- مشکل گشایی^[۷۴]
مشکل گشایی زمانی به کار می رود که موقعیت ناراحت کنندهای وجود داشته باشد. در مشکلگشایی، رهبر یا درمانگر مهارتهای R. E را مستقیماً و شخصاً با شرکت کنندگان بکار میگیرد. برای مثال زمانی که یک شرکت کننده نتواند به استفاده از مهارتها ادامه دهد، منجر به احساسات شدید میشود و همسرش به اندازه ی کافی برای مداخله و تغییر موقعیت مهارت ندارد. در این حالت درمانگر با تمام توان به شرکتکننده پاسخ میدهد، تا اینکه احساسات شرکت کنندهها به اندازهی کافی ابرازگشته و آزاد شود و بتوانند خودشان به استفاده از مهارت ها ادامه دهند. مورد دیگر می تواند این باشد که شرکت کننده تمایلی به ادامه ی فرایند R. E نداشته باشد. در این صورت رهبر به صحبتهای شرکتکننده گوش میدهد و پاسخ های همدلانه میدهد تا زمانی که روشن شود که شرکت کننده میخواهد دیدگاه رهبر را گوش کند. در این هنگام رهبر از مهارت ابرازگری برای انتقال دیدگاهش در مورد مسئله استفاده می کند و سپس مجدداً به شنیدن و همدلی با مراجع میپردازد. این مکالمه تا زمانی بدین روش ادامه می یابد که تعارض حل شده و رضایت هر دو طرف جلب شود(سوکا، ۲۰۰۵).
۲-۴-۱۰-۳- شستشو دادن^[۷۵]
شستشو دادن روش پیچیده ای است که زمانی که اطلاعات دریافتی پاسخ های همدلانه به هر دو زوج نشان داد که هر دو بی مهارت هستند درمانگر با هر دو مستمر اً از«شدن» استفاده می کند. در جایی که درمانگر با فرد «الف» صحبت می کند و مخاطب فرد «ب» قرار میگیرد. در این حالت درمانگر به عنوان شریک «الف» یعنی «ب» در نظر گرفته شده و مخاطب قرار می گیرد و برعکس . این بسیار متفاوت از سایر روش های R. E است و برای حل سریع مسائل مشکلات عاطفی شدید در زمان کوتاه به کار میرود و روش اصلی حل مسئله وحل بحران، از طریق R. E میباشد(سیندر، ۱۹۹۶؛ به نقل از سیندر ، ۲۰۰۰).
۲-۴-۱۱- جمعیت مناسب
R. E به صورت موفقیت آمیزی برای جمعیتهای گوناگون به کار رفته است. برای زوجین نامزد مفید بوده است(گنیزبرگ و اگلسنگ^[۷۶]،۱۹۷۷؛ به نقل از برگر و کاودو، ۱۹۹۹). برای یک زوج یا یک گروه زوج درمانی در مرکز بهداشت اجتماعی(راس، باکر و جورنی^[۷۷]، ۱۹۸۵)، برای شرکتکنندگانی با مسائل مختلف مثل بیماران روانپزشکی و خانواده هایشان( واگلسنگ، جورنی و جورنی^[۷۸]، ۱۹۸۳، زیسنر و فالک^[۷۹]،۱۹۹۳)، مراکز اسکان توانابخشی و اجتماعی(اکوردینو و جورنی، ۱۹۹۴؛ اکوردینو و هربرت^[۸۰]،۱۹۹۷) و برای الکیها(متر و مک الیستر و جورنی^[۸۱]، ۱۹۸۴؛ والدو و جورنی^[۸۲]، ۱۹۸۳)، درمان افسردگی(گینزبرگ،۱۹۸۱، به نقل از جورنی و کاودو،۱۹۹۹)، برای مراجعین مرزی(والدو و هارمن^[۸۳]، ۱۹۹۳)، برای مراجعین خودشیفته(سیندر،۱۹۹۴)، برای بزهکاران شدیداً مختل(ولش^[۸۴]، ۱۹۸۲؛ به نقل از جورنی و کاودو،۱۹۹۹)، و در زمینهی توانبخشی معتادان(کادیگن^[۸۵]،۱۹۸۰) نیز اثربخش بوده است. تجارب نشان داده که R. E برای زوج های آفریقایی، آمریکایی رویکرد موثری بوده است و به عنوان درمان موثر و حساس به فرهنگ برای این فرهنگ معرفی شده است(موری^[۸۶]، ۱۹۹۷). همچنین R. E به عنوان پایه ای برای بسته های طراحی شده برای مشاورههای زوجی بین فرهنگی مورد استفاده قرار گرفته است (ابراهیم و اسکرودر^[۸۷]،۱۹۹۰). همچنین در پذیرش و توجه به حساسیتهای جنسیتی نیز فوق العاده به نظر میرسد(سیندر، ۱۹۹۲). روشها و مهارتهای R. E به صورت موثری برای آموزش و تربیت افراد غیر متخصص نیز به کار رفته است (اوری^[۸۸]، ۱۹۷۸؛ کادیگن،۱۹۸۰). برنامههای پیشگیری از مشکل و غنیسازی و درمان R. E با خانواده های دارای فرزندان پیش نوجوانی و نوجوان قابل اجرا میباشند.
یک فرمت نیز برای خانواده درمانی افرادی که سایر اعضای خانواده آنها متمایل به شرکت در درمان نیستند، ایجاد شده است. این شکل خانواده درمانی R. E یک بعدی نامیده می شود. این روش می تواند به وسیله ی یک نفر به کار رود. در این موارد، در این موارد افراد نماینده و عامل درمانی هستند و سیستم خانواده را تغییر میدهند و سازگاری و رفتار اعضای خانواده را ماند خود مینمایند. دراین حالت تاکید زیاد بر تمارین و رفتارهای نقش بازی کردن، می تواند باعث تغییرات سیستمی و روانشناسی در خانواده گردد. این شیوه برای افرادی که مایل به بهبود توناییهایشان برای ایجاد و حفظ روابط عاشقانه هستند، نیز به کار رود. همچنین نوعی درمان وجود دارد که درگیر خانواده نمیشوند که درمان فردی(یا شخصی)R. E نامیده میشود (گریفین وجورنی، ۲۰۰۱). این روش متمرکز بر مسائلی است که در آن اعضای خانواده درگیر نیستند. برای بیشتر روشن شدن موضوع می توان گفت که R. E درمانی می تواند با شیوه های مختلفی با خانواده درگیر شود. به عنوان شریک یا همسر مراجعان، نماینده یا عوامل روان درمانگر برای مراجع، به عنوان ابزاری برای ایجاد تغییرات در سایر اعضای خانواده و نظام خانوادگی. R. E درمانی فردی، درگیر این روشها نمیشود. مهارتهای بین فردی همواره نقش مهمی را هم در داخل جلسات و هم در خارج ایفا میکنند. گرچه رفتارهای سایر افراد نسبت به مراجع نیز میتواند از طریق تلاش های مراجع تغییر کند، ولی هدف اصلی خود تغییری است. برنامه های R. E از انواع درمانهایی هستند که برای جامعه ستیزها و افرادی که دروغگویی جزء سبک زندگی آنها است کاربرد ندارد، البته ا نکار جزء این ها تلقی نمیشود(جورنی و سیندر، ۱۹۷۷).
۲-۵- پیشینه پژوهش
پیشینه پژوهشی در دو بخش «پیشینه پژوهش در ایران» و «پیشینه پژوهش در خارج» ذکر میگردد.
۲-۵-۱- پیشینه پژوهش در ایران
نظری(۱۳۸۳)، در پژوهشی به بررسی و مقایسه اثربخشی برنامه غنیسازی ارتباط و مشاوره راهحل محور بر رضایت زناشویی زوجین هر دو شاغل پرداخته است. نتایج این پژوهش که بر روی ۳۴ زوج صورت گرفت، نشان داد که هر دو رویکرد تاثیر معنیداری بر افزایش ابعاد مختلف سازگاری داشتهاند، ولی غنیسازی روابط بر ابعاد پرخاشگری، زمان باهم بودن و مسائل مالی اثربخشی بیشتری را نشان داده است(مجذور اتا بالاتر بود).
اولیاء(۱۳۸۵)، در پژوهشی به بررسی اثربخشی غنی سازی بر افزایش صمیمیت زوجین پرداختند. نتایج این پژوهش که در ۷ جلسه دو ساعته و بر روی ۳۰ زوج صورت گرفت، نشان داد که غنی سازی باعث افزایش صمیمیت در ابعاد عاطفی، عقلانی، روانشناختی، مذهبی، جنسی، ارتباطی، فیزیکی، اجتماعی-تفریحی و صمیمیت کلی شده است.
در پژوهش شاهسیاه(۱۳۸۷)، تاثیر آموزش جنسی بر کیفیت روابط زناشویی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این پژوهش که بر روی ۳۰ زوج صورت گرفته است نشان داد که آموزش جنسی بر بهبود نمره کل کیفیت زناشویی زوجین و تمام ابعاد آن شامل بعد رضایت زناشویی، بعد رضایت جنسی، بعد تعارض زناشویی و بعد صمیمیت جنسی موثر است، ولی در بعد تعهد زناشویی و بعد سازگاری زناشویی موثر نبوده است.
پژوهش عیسینژاد، احمدی و اعتمادی(۱۳۸۷)، با هدف بررسی رابطه بهزیستی ذهنی و کیفیت روابط زناشویی صورت گرفت. نتایج تحلیل رگرسیون چندمتغیره نشان داد که شادمانی ذهنی و عواطف مثبت بر کیفیت روابط زناشویی تاثیر مثبت دارند. همچنین عواطف منفی تاثیر منفی بر کیفیت روابط زناشویی دارند.
پژوهش عیسینژاد، شماعی، بطلانی و دیگران(۱۳۸۷) به مدل سازی رابطه ساختاری سلامت اجتماعی و کیفیت روابط زناشویی پرداخته است. نتایج این پژوهش که بر روی ۲۱۲ نفر(متاهل) صورت گرفت نشان داد که انسجام اجتماعی، انطباق اجتماعی، مسئولیتپذیری اجتماعی، مشارکت اجتماعی و شکوفایی اجتماعی، بخش زیادی از نمرات کیفیت روابط زناشویی را تبیین میکنند و متغیرهای مهمی در پیشبینی کیفیت روابط زناشویی هستند و با هم ارتباط مثبت دارند.
پژوهش عیسینژاد، احمدی، اعتمادی ودیگران(۱۳۸۷)، به مدل سازی رابطه ساختاری مولفه های هوش هیجانی بر اساس مدل پترایدز، فردریکسون و فارنهام^[۸۹](۲۰۰۴) با کیفیت ازدواج پرداخته است. نتایج این پژوهش که بر روی ۲۸۶ نفر(متاهل) صورت گرفت نشان داد که بین مولفه های هوش هیجانی و کیفیت روابط زناشوی رابطه مثبت وجود دارد و مولفه های درک عواطف خود و دیگران، مهارتهای اجتماعی، کنترل عواطف و خوشبینی به ترتیب کیفیت روابط زناشویی را به بیشترین میزان ممکن پیشبینی میکنند.
در پژوهش شیبانی تذرجی(۱۳۸۶) با عنوان «بررسی رابطه بین بهزیستی ذهن و کیفیت زندگی زناشویی در زنان و مردان شهر سیرجان» نتایج نشان داد که همبستگی معنی داری بین بهزیستی ذهنی مردان و زنان و کیفیت زندگی زناشویی وجود دارد. این تحقیق بر روی ۵۰ زن و ۵۰ مرد بررسی شد.
در پژوهش اسدی صادقی(۱۳۸۵) با عنوان «مقایسه کیفیت زندگی زنان متاهل شاغل و خانه دار شهرستان زابل» به نتایج نشان داد که اشتغال به تنهایی سبب ارتقاء کیفیت زندگی در زنان نمی شود. تاثیرات منفی اشتغال به سلامت روانی زنان خصوصاً زنان با مشاغل سطح پایین انکار ناپذیر است.
منادی(۱۳۸۰) در پژوهشی به بررسی رابطه موقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانواده با کیفیت رابطه زناشویی پرداخته است. نتایج این پژوهش که بر روی ۴۰۰ زن دارای همسر صورت گرفت، نشان داد که بین موقیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با کیفیت روابط زناشویی رابطه وجود دارد. همچنین یافتهها نشان داد که موقعیت فرهنگی ارتباط بیشتری با کیفیت رابطه زناشویی دارد.
۲-۵-۲- پیشینه پژوهش در خارج از کشور
کارسون، کارسون، گیل و باکوم^[۹۰](۲۰۰۴) به بررسی اثربخشی غنیسازی روابط بر ابعاد روابط زناشویی پرداختهاند. نتایج پژوهش نشان داد که غنی سازی روابط باعث افزایش رضاتمندی زناشویی، استقلال، صمیمیت و پذیرش در بین زوجین شده است. همچنین نتایج پیگیری پس از ۳ ماه نشان داد که مداخله اثربخشی خود را همچنان حفظ کرده است. شرکتکنندگان اظهار کردند که نسبت به قبل از دوره، سازگاری بیشتری دارند و راحتتر با همدیگر ارتباط برقرار میکنند.
موری، رز، بلیویا، هولمز و دیگران^[۹۱] (۲۰۰۲) اثربخشی غنی سازی روابط را بر بهبود عزت نفس و ابعاد ارتباط زوجین بررسی نمودهاند. یافته های پژوهش نشان داد که غنی سازی روابط عزت نفس زوجین را افزایش داده است. همچنین صمیمیت، تعهد وسازگاری زوجین افزایش یافت.
بروکس، جورنی و مازا^[۹۲] (۲۰۰۱) زوج درمانی گروهی به شکل غنی سازی روابط را بر روی ۲۲ زوج اجرا کردند. نتایج نشان داد که این دوره باعث افزایش صمیمیت، تعهد، اعتماد و سازگاری زناشویی شده است. پیگیری بعد از شش ماه تنها برای سازگاری صورت گرفت و نشان داد که غنی سازی همچنان اثر بخشی خود ار حفظ کرده است.
دوکت^[۹۳] (۲۰۰۱) اثربخشی غنی سازی روابط را بر افزایش سازگاری زناشویی و سازگاری عمومی زوجهای مبتلا به HIV بررسی نموده است. یافته های پژوهش نشان میدهد که این مداخله اثربخش بوده است. همچنین زوجهای شرکت کننده در این دوره ها آمادگی و پذیرش بیشتری برای یادگیری نحوه برخورد با بیماریشان نشان میدادند و به توصیههای متخصصین عمل مینمودند.
شولنبرگر^[۹۴](۲۰۰۱) اثربخشی غنی سازی روابط را بر ارتقای سازگاری زناشویی بررسی نمود. یافته های این پژوهش که بر روی ۲۸ زوج صورت گرفت، نشان داد که این شیوه باعث افزایش سازگاری زناشویی، توافق و همفکری در مسائل زناشویی شده است. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که تحصیلات با سازگاری زناشویی ارتباط مثبت دارد.
آکاردینو و جورنی^[۹۵] (۱۹۹۸) اثربخشی برنامه غنی سازی روابط را بر کیفیت زناشویی افراد زندانی و همسران آنها بررسی نمودند. یافتهها نشان داد که این دوره باعث افزایش سازگاری زناشویی، سازگاری عمومی وسلامت روانی زندانیان و همسران آنها شده است.
بروکس^[۹۶] (۱۹۹۷) در کار در زمینهی تمرین گروهی یک برنامهی زمانبندی شدهی ۱۲ هفته ای را به شکل زوج درمانی گروهی غنی سازی روابط بکار گرفت. نتایج نشان زوج ها نمرات بالاتری در سازگاری زناشویی، اعتماد و صمیمیت بدست میآورند. پیگیری بعد از سه ماه نشان داد که درمان غنی سازی روابط همچنان اثربخشی خود را حفظ کرده است.
براک و جانینگ^[۹۷](۱۹۸۳)، غنی سازی روابط را با برنامه های آموزش تعامل زوجی در یک نمونهی مرکب از زوج های مضطرب و غیر مضطرب مقایسه کردند. نتایج نشان داد که غنی سازی روابط در بهبود تعامل و رضایت زوجی موثرتر است. شرکت کنندگان در غنی سازی روابط بعد از سه ماه پیگیری نیز همچنان نمرات بالایی بدست آوردند.
در مطالعهی دیگری در زمینه ی غنی سازی روابط به شکل گروهی، جسی و جورنی^[۹۸] (۱۹۸۱)، غنی سازی روابط را با یک برنامهی گروهی گشتالتی تسهیل روابط مقایسه کردند. نمونه مرکب از دو دسته زوج مضطرب و غیرمضطرب بود. هر دو گروه در تمام متغیرهای مورد مطالعه شامل سازگاری زناشویی، اعتماد، انسجام، و میزان تغییرات مثبت در روابط مورد مشاهد قرار گرفتند. شرکت کنندگان غنی سازی روابط در تعامل، رضایتمندی از ارتباط و توانایی حل مسئله نمرات بیشتری بدست آوردند.
برنامه ارتقای روابط ویمن^[۹۹] (۱۹۷۳) در مقایسه با برنامههای رفتاری، نشان داد که هر دو برنامه بر تعامل، سازگاری، همکاری و انطباق زناشویی اثرگذارند. با این وجود، شرکت کنندگان غنی سازی روابط تجارب خود را عمیقتر، بهتر، ارزشمندتر، مهیج تر، قوی تر، زیباتر، مهمتر، راحت تر و تخصصیتر از شرکت کنندگان گروه رفتار درمانی درجهبندی کردند. در هر دو روش درمانی، اطلاعات ۱۰ هفته بعد از درمان بدست آمده بود.
در یک فراتحلیل داده های ۸۵ پژوهش از برنامه های غنی سازی زناشویی و درمان ساختاری را جمع آوری و مقایسه شد(گیبلین، اسپرینکل و شیهان^[۱۰۰]، ۱۹۸۵). این داده ها از ۱۴ نوع از برنامههای زناشویی(با برخی از اطلاعات از سایر برنامهها مانند دارونماها و رویکردهای التقاطی) جمعآوری شده بود. میانگین میزان تاثیرگذاری ۴۴/. بدست آمد. به استثناء غنی سازی روابط که میزان تاثیرگذاری آن ۹۶/. بود. در حقیقت غنی سازی روابط تنها برنامهای بود که بیشترین میزان تاثیرگذاری مثبت را بدست آورده بود. این شواهد نشان میدهد که غنی سازی روابط پایایی مناسبی را در بلندمدت نشان میدهد.
رابطه بین بخشودگی در کیفیت زناشویی توسط فینچام(۲۰۰۷) بر روی ۹۱ نفری زوجین مورد بررسی قرار گرفت داده های مربوط به بخشودگی و کیفیت زناشویی در دو موقعیت جداگانه یا وقفه زمانی ۱۲ ماهه بدست آمد نتایج نشان داد جهت تاثیر برای مردان از کیفیت زندگی بر بخشودگی است اما برای زنان جهت تاثیر از بخشودگی به کیفیت زناشویی است.
چگونگی تاثیر کیفیت زناشویی، خلق ماهرانه و دلبستگی بر روابط دوستانه کودک با همسالانش توسط تامسون و استوارت^[۱۰۱] (۲۰۰۷) مورد بررسی قرار گرفت. کودکان این تحقیق توسط موسسه ملی سلامت و رشد کودکان در فاصله های یک ماه بعد از تولد زمانی که کودک ۲ تا ۴ ساله بود و همچنین در پایه های اول و سوم دبستان مورد بررسی قرا رگرفتند. از مقیاسهای دلبستگی مادر – کودک و شاخص افسردگی برای تعیین افسردگی خلقی مادر استفاده شد. نتایج رگرسیون نشان داد که کیفیت بهتر روابط دوستانه به طور معناداری با کیفیت بهتر زناشویی و دلبستگی امن تر رابطه دارد.
سنفورد^[۱۰۲] (۲۰۰۶) در مطالعه خود بر روی ۷۷ زوجی که تازه ازدواج کردهاند دریافت انتظارات و اسنادهای همسران در هنگام بحث های تعارض برانگیز نقش مهمی و کیفیت زندگی زناشویی دارد. از جمله انتظار درک شدن توسط همسر و اسنادهای مثبت نقش مهمی در کاهش تعارضات دارد.
در پژوهشی که توسط باکوم، هالوگ، اتکین، انگل وهمکاران^[۱۰۳] (۲۰۰۶) صورت گرفت پیش بینی طولانی مدت کیفیت زناشویی به دنبال برنامه آموزش ارتباط مورد بررسی قرار گرفت. باکوم و همکارن به طور غیر منتظره ای دریافتند که زنانی که در پاسخ به برنامه آموزشی بهبود ارتباط، تعاملات مثبت شان خیلی زیاد افزایش یافته بود به احتمال بیشتری بعد از ۵ سال پریشان می شوند.
هارپر و اسچالج و سندبرگ^[۱۰۴] (۲۰۰۰) در پژوهش بر روی زوجین ۵۵ تا ۷۵ ساله ها به رابطه میان استرس روزانه صمیمت و کیفیت زناشویی پرداختند. داده نشان داد که استرس روزانه به طور منفی روی کیفیت زناشویی زوجین اثر دارد. و همچنین صمیمت تعدیل کننده رابطه میان کیفیت زناشویی و استرس برای هر زوج است.
در پژوهشی که توسط استنلی، آماتو، جانسون و مارکمن^[۱۰۵] (۲۰۰۶) صورت گرفت به بررسی رابطه آموزش پیش از ازدواج، کیفیت زناشویی و ثبات زندگی زناشویی پرداخته شد. نمونه تحقیق از زوجین ۱۴ ایالت آمریکا و طبقه متوسط انتخاب شدند. نتایج نشان داد که شرکت کنندگان در برنامه آموزشی پیش از ازدواج سطوح بالای از رضایت و تعهد در ازدواج و سطوح پایین تعارض و همچنین طلاق را نشان می دادند.

• پایین افتادن سطح آب­های زیرزمینی.

۵.آشفته شدن آب در چاه، در بعضی موارد در مراحل اولیه ایجاد یک فروچاله، آب چاه­های مجاور آشفته می­ شود [۳].
۲-۴مخاطرات مناطق کارستی
نرخ سریع رشد جمعیت کره زمین و به دنبال آن تامین نیاز­های اساسی مانند سوخت­های فسیلی، آب آشامیدنی، زمین برای خانه سازی، زیرساخت­های حمل و نقل، انسان­ها را به سوی بهره برداری بیشتر از مناطق کارست هدایت کرده است. آگاهی از فرایندهای هیدروژئولوژیکی در زمینه پیدایش، حرکت و ویژگی­های شیمیایی آب مناطق کارست در حال افزایش است .یقینا یکی از دلایل عمده این روند سریع رو به رشد، نقش مناطق کارست در تامین منابع آب بشر است، به طوریکه حدودا ۲۰ تا۲۵ درصد آب مورد نیاز جمعیت کره زمین از آب­های زیرزمینی مناطق کارست تامین می­ شود همچنین حدود۵۰ درصد از ذخایر نفت و گاز جهان در خلل و فرج سنگ آهک دولومیت کارستی قرار دارد. علاوه بر موارد فوق، مناطق کارست از نظر وجود اراضی کشاورزی مناسب و زیبایی چشم­اندازها، مکان­های مناسبی برای شکل گیری سکونت­گاه­ها و شهرها را فراهم می­ کنند به طوریکه حدود۲۵ درصد جمعیت کره زمین در مناطق کارستی زندگی می­ کنند[۳۵]
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۴-۱خطر ریزش
اگرچه لندفرم­های ریزشی از مشخصات چشم اندازهای کارستی محسوب می­شوند و فرآیندهای ریزشی جدایی ناپذیر از سیرتکامل غارها هستند ، حوادث طبیعی که درگیر ریزش سنگ بستر باشد بسیار نادر هستند. فروچاله­های ریزشی و پوش سنگی به ندرت در هر یک کیلومتر مربع در چشم انداز کارستی تراکم دارند که شاید در طول میلیون­ها سال به تکامل رسیده باشد. در بیشتر مناطق کارستی، فروچاله­ی پوش سنگی و ریزشی بسیار فاصله دار هستند، و خطر آنها کمتر است. تراکم بالاتر از این نوع از فروچاله­ها در مناطق کارستی که تکامل دارند، دیده می­ شود جایی که لندفرم­ها در مقیاس زمانی طولانی­تری تکامل می­یابند، که در این حال دلالت بر وجود خطر است. در تمام موارد، کارهای مهندسی با بارگذاری باعث افزایش خطر شکستگی زمین می­شوند. فروچاله­های ریزشی و پوش سنگی در ژیپس خطر بزرگتری دارند چراکه فرایند­های انحلالی با سرعت بیشتری صورت می­گیرد.
۲-۴-۲خطر فروچاله­ی فرونشستی
مناطق پست کارستی که سنگ بستر آهکی یا ژِیپسی به وسیله پوششی از خاک­های نامستحکم پوشیده شده است، برای سایت­های ساخت وساز روی آنها حساب باز می­ شود. خطر بزرگ موجود در اینجا رخداد یک فروچاله فرونشینی جدید است. ساختمان­های کوچک که در پوشش خاکی ایجاد شده ­اند وقتی که خاک دچار آبشویی شود و به فضاهای خالی کارستی برسد آن وقت خطر این ساختمان­ها را تهدید می­ کند. میزان توسعه فروچاله­ی جدید در یک کیلومتر مربع در یک سال در کارست­ها دلالت بر این قضیه دارد که در هر ۱۰۰ سال در هر یک هکتار یک فروچاله توسعه می­یابد. بیشتر فروچاله­های جدید کوچک هستند،اما می ­تواند خطرناک باشد یا قسمتی از یک ساختمان را تخریب کند. در خاک­های ضخیم، فروچاله­های بزرگتری کمتر عمومیت دارند، اما می ­تواند یک خانه را در خود ببلعد. در مناطق کارستی که کمتر تکامل یافته ­اند و در خاک­های ناتراوا خطرات نیز کمتر هستند. این امر که بتوان محل وقوع یک فروچاله را در خاک­های دست­کاری نشده پیش ­بینی کرد واقعا غیر ممکن است ، و مشکلات زیادی از لحاظ اقتصادی برای شناسایی خاک­ها وجود دارد. واکنش­های مکرر مهندسی در مورد خطر فروچاله­های نشستی کاهش ریسک آنها بوده است. فروچاله­ها در نتیجه­ آبشویی خاک به سمت داخل زمین اتفاق افتاده­اند، و فروچاله­های جدید وعظیم در سایت­های ساخت و ساز شده به وسیله تحریک کارهای مهندسی اتفاق افتاده­اند. کنترل شبکه زهکشی اساس یک کارخوب مهندسی در مناطق کارستی با پوشش خاکی است. متاسفانه فروچاله­های فرونشینی منفرد در حال حاضر به طور سطحی مکان­های جذب برای دفن مواد زائد است. بنابراین دو راه حل مناسب شناخت ساختمان پایدار سنگ بستر یا شناخت ساختارخاک که از این طریق از وقوع فروچاله جدید در زیر تاسیسات جلوگیری کرد[۲].
۲-۴-۳ مشکلات ناشی از ایجاد فروچاله­ها
افزایش جمعیت همراه با گسترش بی­رویه بهره برداری از منابع آب برای استفاده در کشاورزی و صنعت منجر به افزایش تقاضای آب از منابع آب زیرزمینی می­ شود. کاهش سطح آب زیرزمینی در سفره موجب متراکم شدن سفره می­گردد. این تراکم نتیجه رابطه بین کاهش سطح ایستابی و افزایش تنش عمودی ناشی از عدم تحمل بار طبقات بالایی توسط آبخوان است که در نهایت منجر به ایجاد فروچاله می­گردد.وقوع فروچاله­ها عواقب زیست محیط متعددی را به دنبال دارد که از آن جمله می­توان به موارد زیر اشاره نمود:
۱-کاهش بازدهی یا ایجاد تخریب در شریان­های حیاتی و سازه­های مهم مانند آسیب به پل­ها، راه ­ها، خطوط راه آهن، کانال­های آبی، خاکریزها، خطوط آبرسانی، گاز و مجاری فاضلاب و خسارت به پی ساختمان­ها و سازها
۲-کاهش برگشت نا پذیر تمام یا بخشی از مخزن آب زیرزمینی و در نتیجه از بین رفتن یا کاهش تخلخل مفید نهشته­ها
۳-کاهش میزان نفوذپذیری سطحی و تغییر در توپوگرافی و توسعه دشت­های سیلابی و پیرو آن پهنه­های بیابانی
۴-فروچاله­ها باعث مشکلاتی برای قسمتی از زمین­های کشاورزی می­ شود که نمی ­توانند آن قسمت را کشت نموده و از نظر یک کشاورز بی ارزش می­باشند.
۵-همچنین محل مناسبی برای ریختن آشغال­ها و زباله­ها به نظر می­رسند این در حالی است که مسیرهای خشک بسیاری از چاله­های کارستی با سیستم مجاری زیرسطحی آب­های زیرزمینی ارتباط مستقیم دارند.نشانه اولیه وقوع فروچاله همیشه قبل از وقوع ریزش مشاهده نمی­گردد. به این دلیل تشخیص و نمایان سازی نواحی که مستعد فروچاله هستند، ضروری به نظر می­رسند. لذا این پدیده بایستی به خوبی مورد شناسایی و مطالعه قرار گیرد به نحوی که اهمیت و حساسیت حضور آن در مناطقی که مورد ساخت و سازهای مهندسی و صنعتی و یا محل سکونت افراد است، مورد ارزیابی و مدیریت صحیح قرار گیرد. با توجه به اینکه این پدیده در دشت­های وسیعی از کشور مانند دشت کبودرآهنگ و فامنین در استان همدان، دشت کرمان، دشت رفسنجان، دشت یزد-اردکان، دشت ابرقو و نواحی چند دراستان­های خراسان و گلستان مشاهده گردیده است، احتمال گسترش آن در سایر دشت­ها نیز وجود دارد[۳۰].
فصل سوم
۳-۱ موقعیت جغرافیایی منطقه
دشت کبودر آهنگ در شمال استان همدان و در حوضه آبریز رودخانه قره­چای قرار دارد که زهکش اصلی این دشت به حساب می ­آید ودر نهایت این رودخانه به حوضه آبریز دریاچه نمک می­ریزد. مساحت این حوضه ۲۸۲۳ کیلومتر مربع است . منطقه مورد مطالعه بین´ ۳۰ ° ۴۸ تا´ ۰۰ ° ۴۹ طول شرقی و´۰۰ ° ۳۵ تا ´۳۰ ° ۳۵ عرض شمالی قرار دارد.شکل ۳-۱ نشان دهنده موقعیت جغرافیایی حوضه است.
شکل شماره۳-۱ موقعیت جغرافیایی دشت کبودر آهنگ دراستان همدان
استان همدان یکی از قطب­های اصلی کشاورزی و دامداری در ایران محسوب می­ شود. شرایط اقلیمی مناسب، زمین­های حاصل­خیز کشاورزی، منابع آب­های سطحی و زیرزمینی، زمینه­ مناسبی را برای کشت محصولات زراعی چون گندم، جو، سیب­زمینی، علوفه، دانه­ های روغنی ومحصولات باغی مانند: گردو، انگور، سیب، هلو را در سطح وسیع فراهم آورده است[۳۶].
۳-۲زمین­ شناسی
از نظر ساختاری، استان همدان در فصل مشترک چند قلمروی ساختاری متفاوت قرار گرفته است به طوری که در یک روند جنوب غرب به شمال شرق می­توان پهنه­های زیر را در این استان معرفی کرد.
الف: زاگرس مرتفع
حاشیه جنوب باختری استان همدان بخشی از ارتفاعات زاگرس مرتفع است که به وسیله گسله جوان و پویای بروجرد-مروارید از سایر قسمت­ های استان جدا می­ شود. لیتولوژی حاکم بر بخش زاگرس مرتفع استان همدان از نوع کربنات­های کوه ساز ژوراسیک- کرتاسه است که در نتیجه عملکرد راندگی­های هم آغوشی به صورت ورقه ورقه بر روی یکدیگر رانده شده ­اند.به همین دلیل ساختار حاکم بر جنوب باختر همدان از نوع گسله­های راندگی است.
ب: سنندج- سیرجان
بخش بیشتر استان همدان متعلق به قسمت شمال باختری ایالت زمین ساختی-رسوبی موسوم به سنندج-سیرجان است که در یک روند شمال غرب- جنوب شرق بلندی­های پیرامون شهر همدان را تشکیل می­ دهند. بخش سنندج-سیرجان استان همدان عمدتا متشکل از سنگ­های دگرکونه به دو سن پالئوزوئیک تا اوایل مزوزوئیک و مزوزوئیک تا اوایل سنوزوئیک هستند. اگرچه پدیده دگرگونی، حاصل تکتونیک برخوردی و مسائل فرورانش دانسته شده ولی به نظر می­رسد که عامل دگرگون شدن سنگ­ها بیشتر توده­های نفوذی گرم­اند که ضمن جایگیری در درون سنگ­های رسوبی و ایجاد دگرشکلی، برای دگرگونی ناحیه­ای و مجاورتی حرارت لازم را تامین کرده باشد.
ج:ایران مرکزی
قسمت اول شمال خاوری استان همدان نواحی دشت­گونه است که به طور عمده با نهشته­های آبرفتی جوان پوشیده شده است. رخنمون­های سنگی این بخش از نوع سنگ­های کربناتی-ولکانیکی کرتاسه پایین، خصوصا سنگ آهک­های اولیگوسن- میوسن(سازند قم) هستند که در یک روند شمال غرب- جنوب شرق در جنوب شهرستان رزن برون زد دارد. مرز بین زون سنندج- سیرجان و دشت رزن چندان مشخص نیست[۳۷].
۳-۳-۱زمین­ شناسی دشت کبودرآهنگ
ناحیه کبودراهنگ از لحاظ زمین­ شناسی بین دو منطقه واقع شده بدین صورت که قسمت­ های شمال آن در بخش ایران مرکزی و ناحیه جنوب غرب در زون سنندج – سیرجان واقع است. بنابراین در محدوده مورد مطالعه سنگ­ها و اثرات تکتونیکی هر دو ناحیه را می­توان مشاهده نمود. شیل­ها و شیست­های دگرگون شده ژوراسیک قدیمی ­ترین تشکیلات منطقه هستند. این سنگ­ها بیشتر در حاشیه غربی و گاهی بصورت پراکنده در جنوب و شرق منطقه دیده می­شوند. در قسمت زیرین از نوع شیست­های خاکستری رنگ و آهک کریستالیزه همراه با آهک دولومیتی که به صورت تداخل بین لایه­ای قرار گرفته وجود دارد.
در حاشیه دشت رسوبات کرتاسه گسترش چندان زیادی نداشته و فقط در محدوده کوچکی از جنوب و مرکز دشت شناخته شده است . این تشکیلات به دو واحد آهکی و شیلی تقسیم می­گردند. واحد آهکی در حد جنوبی دشت گسترش داشته وارتفاعات جنوب روستای قرخلر را تشکیل می­ دهند ، گسترش این آهک­ها در شرق دره خورونده نسبت به سایر نقاط بیشتر بوده ، واحد شیلی در ۱۵ کیلومتری شرق کبودراهنگ ارتفاعات کوه قره لار را تشکیل می­دهد.
تشکیلات الیگومیوسن در اطراف منطقه کبودراهنگ زیاد بوده و چین خوردگی­های زیادی بصورت تاقدیس و ناودیس بوجود آورده است . قسمت زیرین این تشکیلات آهکی بوده و قسمتی فوقانی آن بیشتر از مارن ­های سبز رنگ و ماسه سنگ تشکیل شده ­اند ، آهک­ها در نواحی شمالی و مارن­ها در قسمت شرقی دشت گسترش دارند.
رسوبات دوران چهارم شامل رسوبات مخروط افکنه و واریزه­های پای ارتفاعات که گسترش بیشتری داشته و دانه بندی آنها منظم­تر می­باشد وگاهی تا مراکز دشت هم گسترش می­یابد که جنس این رسوبات از نوع شن وماسه قلوه سنگ و رس بوده و در قسمت­ های مرکزی دانه ریز تر از حواشی می باشد. آبرفت دشت از فرسایش ارتفاعات حاشیه دشت ورسوبگذاری مواد تخریبی حمل شده در گودی­های منطقه تشکیل گردیده که ضخامت آن در مناطق مختلف متفاوت است. و لایه آبدار منطقه را تشکیل می­دهد. مواد سازنده آبرفت متشکل از ذرات سیلت، رس، ماسه، شن و قلوه سنگ­های ریز و درشت و از جنس واحدهای سنگی تشکیل دهنده ارتفاعات حاشیه دشت می­باشند.
ضخامت آبرفت در این دشت بسیار متفاوت بوده و سنگ کف آن آهک، شیست و کنگلومرا می­باشد و یکی از عوامل موثر در تغذیه آبرفت این منطقه آهک­های دوره الیگوسن است که قابلیت کارستی شدن را دارا می­باشد و به طور کلی ضخامت آبرفت در مرکز دشت حداکثر ۱۰۰-۲۰۰متر است ضخامت آبرفت در این منطقه از سمت غرب به شرق افزایش می­یابد. متوسط ضخامت اشباع آبرفت ۲۰ متر می­باشد[۲۶].
دشت کبودرآهنگ یکی از چهار دشت اصلی استان همدان است که در بخش شمالی زون اصلی تراست زاگرس قرار دارند. این منطقه اسلیت­های دگرگونی تریاس-ژوراسیک، سنگ آهک­های تا حدودی دگرگون شده کرتاسه و توالی دگرگون نشده­ی ترشیاری تا عهد حاضر در آن رخنمون یافته­اند. آهک­های کرتاسه با دو رخساره بخش فوقانی متشکل از شیل و آهک­های مارنی در شمال­شرقی سراوک و قسمت تحتانی متشکل از آهک­های توده­ای اربیتولین­دار عمدتا در جنوب و جنوب غربی دشت کبودرآهنگ –فامنین در منطقه کوریجان رخنمون یافته­اند. رسوبات دوران سوم در حواشی دشت­های فوق صرفنظر از بیرونزدگی محدودی از تشکیلات ائوسن از تناوب توف سبز و مارن عمدتا شامل بیرون­زدگی­های الیگوسن است که تناوب لایه­ های مارن، ماسه سنگ در رخساره قسمت تحتانی و سازند قم رخساره فوقانی را شامل می­ شود. رسوبات دوران چهارم شامل قشر گسترده­ای از رسوبات آبرفتی است که به شکل لایه­ی پوششی با ضخامت متغیر بین ۵۰ تا حداکثر ۱۵۰ متر سنگ بستر دشت را می­پوشاند[۵]. شکل ۳-۲ نقشه زمین شناسی حوضه کبودرآهنگ نشان داده شده است.
شکل شماره ۳-۲ موقعیت فروچاله­ها در نقشه زمین شناسی
۳-۳اقلیم
آب و هوا، نقش بسیار مهمی در مطالعات زیستی، مدیریت منابع آب، کشاورزی و دیگر فعالیت­های انسانی دارد.دما و بارش دوعنصر اصلی و موثر بر تنوع آب و هوا می­باشند.عوامل محلی و بیرونی همواره کنترل کننده­ وضعیت دما و بارش در سطح زمین هستند. از عوامل محلی موثر در اقلیم می­توان عامل عرض جغرافیایی، ارتفاع و فاصله از دریا را بیان کرد.توده­های هوا،مهم­ترین عامل بیرونی موثر در تنوع و تغییرات آب و هوایی هر ناحیه است. استان همدان هم از این قواعد مستثنا نیست و تحت تاثیر عوامل بیرونی و محلی دارای تنوع آب و هوایی است.عوامل بیرونی موثر بر اقلیم استان همدان به صورت زیر است:
۱-توده هوای مرطوب غربی: مهم­ترین توده هوایی است که آب و هوای استان را تحت تاثیر قرار می­دهد و در فصول سرد(پاییز تا اواسط بهار) از غرب و شمال غرب، رطوبت دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس را وارد کشور کرده و موجب بارش می­ شود.
۲- توده هوای سرد قطبی: توده­ی هوا در فصل سرد سال با فعال شدن پرفشار سرد سیبری از عرض­های بالا وارد کشور شده و آب وهوای استان را تحت تاثیر قرار می­دهد و موجب کاهش دما و ریزش برف می­ شود.
۳- توده هوای گرم و خشک: در فصل گرم، استقرار مرکز پرفشار جنب حاره در سطح فوقانی جو، مانع از ورود توده­های هوای غربی و درنتیجه موجب تشدید گرما ، خشکی هوا و غبار آلودشدن اقلیم استان می­ شود.
با توجه به تاثیر عوامل مختلف بر آب و هوای استان، میانگین بلند مدت سالانه­ی دما ۵/۱۱+ درجه سانتی گراد است. میانگین بارندگی سالانه­ی استان در یک دوره­ آماری حدود ۵/۳۸۷ میلی­متر می­باشد. این در حالی است که شهرستان­های استان از این نظر با هم فرق دارند. پرباران­ترین نقطه­ی استان وارینه­ی نهاوند با میانگین ۹/۵۱۷میلی­متر و کم باران­ترین آن قهاوند با میانگین ۷/۲۲۳ میلی­متر بوده است. از نظر دمایی نیز کبودرآهنگ سردترین و ملایر گرم­ترین ایستگاه استان بوده ­اند[۳۶].
اقلیم منطقه مورد مطالعه در طبقه ­بندی سیستم کوپن، آب و هوای مدیترانه­ای با باران بهاره در نواحی دشت و کوهستانی سرد در ارتفاعات است. در طبقه بندی دومارتن، جزء اقلیم نیمه خشک و در سیستم طبقه بندی آمبرژه، نیمه خشک سرد است.همچنین در طبقه بندی اقلیم حیاتی ایران به روش گوسن دارای دو وضعیت اقلیمی است. مناطق مرتفع، اقلیم سرد و مرطوب و نواحی دشت جزء اقلیم استپی سرد یا سرد نیمه خشک می­باشد.میزان بارندگی در شرایط طبیعی حدود ۳۳۲ میلی­متر است. حداکثر بارش نزولات جوی در ماه­های دی و بهمن و حداقل در ما­های تیر و مرداد رخ می­دهد. در زمستان ارتفاعات منطقه پوشیده از برف است وآبراهه­های دشت­ها نیز در سال­های اخیر فاقد جریان آب بوده است[۲۵]. شکل ۳-۳نقشه ایستگاه های باران سنجی و آبراهه های دشت کبودرآهنگ را نشان می دهد.
شکل شماره۳- ۳نقشه ایستگاه­های باران سنجی و آبراهه ­های دشت کبودرآهنگ
۳-۴هیدرولوژی
از نگاه ژئومورفولوژی تغییرات اشکال فیزیوگرافیک استان از قله بلند الوند(۳۵۷۴متر)تا نواحی دشت­گونه و کم ارتفاع رزن متغیر است، از همین روشبکه­ی آب­های سطحی استان به دو حوضه­ی دریاچه نمک قم و خلیج فارس تخلیه می­شوند. در دامنه­ شرقی الوندکوه هرزاب­های سطحی نواحی همدان، بهار، لالجین ،کبودرآهنگ ملایر، رزن و… از طریق رودخانه قره چای به دریاچه نمک قم می­ریزد. شبکه آبریز دامنه­های غربی رشته کوه الوند از طریق رودهای بزرگ گاماسیاب، قره سو، سیمره و کرخه به خلیج فارس می­رسند[۳۷]. زهکش اصلی حوضه آبریز کبودرآهنگ رودخانه قره چای است که این رود شامل دو سرشاخه اصلی است. سرشاخه سیمینه رود که از ارتفاعات الوندسرچشمه می­گیرد. سیمینه رود در ادامه­ مسیر در حوالی روستای امامزاده پیرنهان با سرشاخه دیگری به نام شراء که از ارتفاعات استان مرکزی سرچشمه می­گیرد، به هم می­پیوندد و رود قره چای را تشکیل می­ دهند. قره چای پس از زهکشی بخش مهمی از اراضی استان ، از شرق وارد استان مرکزی شده و در نهایت به مسیله­ی قم در حوضه آبریز مرکزی می­ریزد حوضه آبریز دشت کبودرآهنگ دارای ۱۳۱۱ حلقه چاه عمیق ، ۷۹۱ حلقه چاه نیمه عمیق، ۱۲۵ رشته قنات و ۱۹۲ دهنه چشمه است [۳۶].
۳-۵هیدروژئولوژی دشت کبودرآهنگ
۳-۵-۱تاثیر ساختمان زمین شناسی در تشکیل منابع آب
آب­های نفوذی تحت نیروی ثقل از خلل وفرج تشکیلات تا برخورد به سازندهای غیر قابل نفوذ حرکت نموده و پس از تماس با تشکیلات مذکور تشکیل سفره ­های آب را ­می­ دهند . تشکیلات متصل نظیر ماسه سنگ­ها و سنگ­های آهکی در صورت شکستگی و وجود حفره­های انحلالی می­توانند سبب تشکیل سفره آب گردد. هر گونه ساختمان زمین­ شناسی نظیر گسل­ها ، شکل ونوع سنگ کف، روراندگی، طاقدیس و ناودیس­ها در تشکیل سفره ­های آب نیز نقش دارند.
۳-۵-۲ تشکیلات آبرفتی
تشکیلات آبرفتی از سمت شمال، غرب و شرق متاثر از فرسایش ارتفاعات اطراف می­باشند. اندازه ذرات متشکله آبرفت در مجاورت ارتفاعات و حواشی دشت نسبتاً درشت و در قسمت­ های مرکزی و خروجی دشت دانه ریزتر می­گردد. آبرفت دشت کبودراهنگ به سبب فرسایش در محیط مرطوب اکثراً از نوع شیمیائی بوده تا فیزیکی بنابراین غالباً آبرفت این منطقه دانه ریز بوده هر چند که دانه بندی آبرفت به جنس سنگ مادر نیز بستگی دارد، ولی در مجاورت سنگ­های آهکی و ماسه سنگی می­بایستی آبرفت از مواد خرد شده تشکیل گردد، نه از رسوبات نرم موجود، آبهای زیرزمینی این منطقه در خلل و فرج همین تشکیلات شکل گرفته است.

در کل با این عبارات موفقید:
-فکر می کنید به اکثریت مردم تا چه حد می توان اعتماد کرد؟ هیچ £ ۲-خیلی کم £ ۳-کم£ ۴- زیاد£ ۵-خیلی زیاد£
-نظر شما درباره این جمله که :«اکثر مردم صادقند» چیست؟۱- کاملا مخالفم£ ۲- مخالفم£ ۳- نه موافقم نه مخالفم£ ۴- موافقم£ ۵- کاملا موافقم£
قابلیت اعتماد به عموم(اعتماد به غریبهها): دوگویهی زیر برای سنجش قابلیت اعتماد به عموم مورد استفاده قرار می گیرد:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اگر کیف پول خود را که در آن پول نیز هست گم کنید، فکر می کنید تا چه میزان یکی از همسایگان به شما کمک می کند تا آن را پیدا کنید؟
پاسخ گویه فوق به این صورت است: ۱- خیلی کم£ ۲- کم£ ۳- متوسط£ ۴- زیاد£ ۵- خیلی زیاد£
خوشفر(۱۳۸۷) نیز از گویه فوق استفاده کرده است.
۳-۳-۲-۲- شبکه روابط اجتماعی و پیوندهای خانوادگی
تعریف نظری
شبکه روابط و پیوندهای اجتماعی به عنوان یکی از ابعاد اصلی مفهوم سرمایه اجتماعی در تعریف ما از سرمایه اجتماعی ما گنجانده شده است. این بعد از سرمایه اجتماعی بوسیله شبکه های اجتماعی مورد تعریف و سنجش قرار می گیرد. در چارچوب تحلیل شبکه ای، منظور از سرمایه اجتماعی یعنی شبکه های اجتماعی که از طریق آنها دسترسی به منابع اجتماعی امکان پذیر می شود. پاتنام(۱۹۹۸) بین شبکه های رسمی و غیر رسمی تمایز قایل می شود.
شبکه های رسمی: شبکه های رسمی شامل آن دسته از روابط و پیوندهایی است که افراد را به موسسات و نهادهای رسمی مانند سازمانهای داوطلبانه و نظایر آن مرتبط می کند. شبکه های مشارکت مدنی که توسط پاتنام نیز مطرح شدهاند، معرف مناسبی برای سنجش شبکه های رسمی فرد محسوب می گردد.
شبکه های غیر رسمی: شامل پیوندها و روابط است که افراد جامعه را به نهادهای غیر رسمی مانند شرکت در فعالیتهای جمعی و همچنین اندازه و ظرفیت شبکه مرتبط می سازد. پیوند بین اعضای خانواده، خویشاوندان، دوستان و همسایگان از این نوع می باشند.
تعریف عملیاتی
در پژوهش حاضر، متغیر شبکه روابط و پیوندهای اجتماعی در بعد غیر رسمی سنجیده شده است. برای سنجش شبکه های غیر رسمی افراد از دو مولفه استفاده می شود: اول میزان شرکت فرد در فعالیتهای جمعی مانند مراسم جشن و عروسی یا عزاداری و کارهای تفریحی و معاملات اقتصادی که افراد را به یکدیگر پیوند می دهد، و دوم وسعت شبکه دوستان و همسایگان.
الف- شرکت در فعالیتهای جمعی: در این مولفه از فرد خواسته می شود که میزان شرکت خود را طی یک سال گذشته در فعالیتهای جمعی مربوط به افراد و گروه های اجتماعی مشخص نماید. این گروه ها عبارتند از: اعضای خانواده، فامیل و خویشاوندان، دوستان و آشنایان، همسایگان، اهالی محله، همکاران(فقط شاغلین)، افراد هم قوم و هم مذهب، همشهریها و مردم عادی جامعه. برای اندازه گیری این مولفه از یک طیف پنج قسمتی استفاده می شود که تعداد دفعات شرکت فرد در فعالیتهای جمعی به صورت کمی لحاظ شده، به شرح زیر است: ۱تا ۲بار=کم، ۳-۴بار= تا حدودی، ۵-۶ بار= زیاد، ۷بار و بیشتر=خیلی زیاد.
ب- شبکه دوستان و همسایگان: برای سنجش این متغیر از دو گویه زیر استفاده شده است:
– وضعیت سکونت: از پاسخگو خواسته می شود که دوری یا نزدیک محل سکونت خود را از محل سکونت افراد و گروه های زیر در یک سال گذشته مشخص کند: اعضای خانواده، فامیل و خویشاوندان، دوستان، همسایگان و همکاران. در این تحقیق، فاصله نزدیک عبارتست از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پیاده‌روی یا ۵ تا ۱۰ دقیقه با وسیله نقلیه تا مقصد.
– دفعات رفت و آمد: از فرد خواسته می شود که دفعات رفت و آمد خود را با افراد و گروه های زیر در یک سال گذشته بیان کند: اعضای خانواده، فامیل و خویشاوندان، دوستان، همسایگان و همکاران.
برای اندازه گیری این مولفه از یک طیف پنج قسمتی استفاده می شود که دفعات رفت و آمد به شرح زیر لحاظ شده است: هرروز، هفتگی، ماهانه، سالیانه، هرگز.
۳-۳-۲-۳-مشارکت اجتماعی
تعریف نظری
مشارکت اجتماعی ایجاد فرصتهایی برای قادر ساختن همه اعضای جامعه برای همکاری فعالانه، نفوذ بر فرایند توسعه، و سهیم شدن در منافع حاصل از توسعه است(میجلی و همکاران، ۱۹۸۹: ۲۳). هلی(۱۹۹۷) نیز مشارکت اجتماعی را به صورت مشارکت افراد در فعالیت گروه های خارج از خانواده، عرصه سیاسی و محیط کار(احزاب سیاسی، اتحادیهها و گروه های فشار) تعریف می کند. با توجه به تعریف هلی(۱۹۹۷) می توان گفت مشارکت اجتماعی عبارت است از هر گونه کنش متقابل دواطلبانه، آگاهانه و جمعی افراد و گروه ها در فعالیتهای خارج از خانواده و همه گروه های فعال ناوابسته به سازمانهای سیاسی، گروه های فشار و اتحادیههای کارگری، که به صورت مشارکت رسمی و غیر رسمی مورد مطالعه قرار می گیرد:
مشارکت رسمی: شبکه های رسمی شامل آن دسته از روابط و پیوندهایی است که افراد را به موسسات و نهادهای رسمی مانند سازمانهای داوطلبانه و نظایر آن مرتبط میکند(خوشفر، ۱۳۸۷: ۱۶۲).
مشارکت غیر رسمی: شبکه های غیر رسمی شامل پیوندها در روابطی است که افراد جامعه را به نهادهای غیر رسمی مانند خانواده، خویشاوندان و… جهت شرکت در فعالیتهای جمعی مرتبط مینماید(همان، ۱۶۴).
تعریف عملیاتی
در این پژوهش مشارکت اجتماعی، تنها در بعد مشارکت غیر رسمی سنجیده شده است. برای سنجش مشارکت غیر رسمی، از پاسخگو خواسته می شود که میزان مشارکت خود در فعالیتهای غیر رسمی خیریهای( انواع کمک ها در جشنهای نیکوکاری و عاطفهها، تکریم ایتام، کمک به سالمندان، خیرات و مبرات، کمک و صدقه به مستمندان و مردم آسیب دیده)، در فعالیتهای غیررسمی مذهبی(مانند روضه، عزاداری، جشن و سرور و سایر مجالس دینی در منزل و مسجد) و فعالیتهای همیارانه( میزان کمک به دوستان و همسایگان در نگهداری از فرزند آنان، گوش کردن به مسائل و مشکلات آنان، قرض داد وسایل، قرض دادن پول و رفتن به عیادت بیمار) در طی یک سال گذشته مشخص نماید. برای اندازگیری این مولفه از طیف پنج گویهای هیچوقت، بندرت، گاهی اوقات، اکثر اوقات و همیشه استفاده می شود.
جدول شماره۱-۳: ابعاد و مولفه های سرمایه اجتماعی و تعاریف عملیاتی ارائه شده جهت سنجش آنها

مفهوم

ابعاد اصلی

ابعاد فرعی

گویه ها

سرمایه اجتماعی

اعتماد

اعتماد بین شخصی

میزان اعتماد فرد به: خانواده، خویشاوندان، دوستان، همسایگان و همکاران

اعتماد تعمیم یافته

اعتماد به اکثریت مردم

صداقت اکثریت مردم