پلانکت^[۳۴] معتقد است که اگرچه هر سازمان عناصر ویژه‌ای را برای فرهنگ ارتقا می دهد ولی در اکثر سازمان‌ها هفت عامل به عنوان شکل دهنده فرهنگ می‌باشد(زارعی متین،۱۳۸۴،ص۹۷)

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱- فرایند های کلیدی سازمان
در هر سازمانی افراد فرایند هایی را برای جمع آوری اطلاعات، ارتباطات تصمیم گیری سرپرستی و تولید کالا و ارائه خدمات به کار می‌برند که این فرایند ها توسط عوامل دیگر تحت تاثیر قرار گرفته یا بر آنها تاثیر می‌گذارد.
۲- ائتلاف برجسته
فرهنگ یک سازمان عموما به وسیله یکپارچگی اهداف، استراتژی و روابط افراد و مدیریت تحت تاثیر قرار می‌گیرد.
۳- کارمندان و سایر وسایل ملموس
منابعی مثل کارمندان، سازمان، تجهیزات، ابزار آلات، زمین، ابداعات، پول و … است که کمیت و کیفیت آنها تعیین کننده فرهنگ و عملکرد سازمان است.
۴- ترتیبات رسمی سازمان
شامل ساختار سازمانی، رویه‌ها و قوانین می‌شود که به مشاغل و افراد سازمانی نظم می‌دهد.
۵- سیستم اجتماعی
سیستم اجتماعی که هنجارها و ارزش‌ها را به فرهنگ سازمانی می‌دهد شامل روابط بین کارکنان است که مربوط به قدرت و اعتماد است در واقع همان سازمان غیررسمی است.
۶- فن آوری
شامل فرایند های اصلی تکنولوژی و تجهیزات است که مورد استفاده کارکنان می‌باشد.
۷- محیط بیرونی
شامل چگونگی تاثیر بازار، رقبا سرمایه‌گذاران و کار پردازان بر اهداف و منابع و فرایند های سازمان است.
نمودار (۲-۳) عوامل تشکیل دهنده فرهنگ سازمانی (پتینگر،۲۰۰۵،ص۳۲)
۲-۱۲ منابع فرهنگ
فرهنگ اساسا از سه منبع سرچشمه می‌گیرد(معرفتی،۱۳۸۹،ص۱۱۵)
۱- باورها و ارزش‌های بنیان گذاران سازمان
در مراحل اولیه شکل‌گیری سازمان افراد کلیدی سازمان نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری فرهنگ سازمان دارند و اصول اعتقادی یا جهان بینی، باورها، ارزش‌ها و هدف‌های بنیان‌گذاران است که نوع رفتار مورد انتظار کارکنان را مشخص می‌کند. در واقع بنیان گذاران، تعیین کننده آرمان اصلی و زمینه‌های محیطی جهت فعالیت گروه می‌باشند. هر سازمان نخست به صورت یک واحد کوچک تاسیس می‌شود و مؤسسان یا بنیان گذاران آن می‌توانند دیدگاه یا نظر خود را بر اعضای سازمان تحمیل کنند. برای مثال اگرچه توماس واتسون رئیس شرکت آی بی ام در سال ۱۹۵۶ درگذشت ولی دیدگاهی که او درباره تحقیق و توسعه، عرضه محصولات جدید، نوآوری، شیوه لباس پوشیدن کارکنان و سیاست‌های پرداخت حقوق و مزایا داشت، هنوز هم مورد توجه است(معرفتی،۱۳۸۹،ص۱۱۶).
۲- مدیران عالی سازمان
فرهنگ سازمانی همچنین از اعتقادات، باورها و ارزش‌ها و رفتارهای مدیران عالی سازمان متاثر است. مدیران عالی سازمان‌ها ارزش‌ها فضایی را برای سازمان می‌آفرینند که بر راه های انتخاب شده از طریق شرکت تاثیر می‌گذارد و این ارزش‌ها و باورها نسبتا پایدار هستند درباره چیزهای قابل قبول یا غیرقابل قبول صحبت می‌کنند و کنش و رفتار کارکنان را دستیابی به هدف‌های سازمان هدایت می‌کنند.
در واقع مدیران محصول فرهنگ هستند و تصمیمات اتخاذ شده توسط آنها در چهارچوب فرهنگی است که آنها در آن غوطه ور بوده‌اند و از طرف دیگر، کارمندان رفتار مدیران را پیوسته زیر نظر دارند و هر واقعه مهمی که نتیجه عمل مدیران است را به خاطر می‌سپارند. عدالت،‌ عجله، تکبر، حب و دیگر خصائص مدیران در شکل گیری فرهنگ سازمان و در نظر آنها تاثیر دارد.
در کل مدیران فرهنگ سازمانی هستند که می‌توانند با الگو بودن در عملکرد و رفتار خویش شرایط تغییر مطلوب کارکنان را فراهم نمایند(معرفتی،۱۳۸۹،ص۱۱۷).
اغلب مدیران از طریق روش‌های زیر به ایجاد فرهنگ کمک می‌کنند.
۱-۲ تعریف صریح و روشن رسالت و اهداف سازمان
۲-۲ تعریف ارزش‌های اساسی
۳-۲ تعیین حدود استقبال افراد
۴-۲ ساختار دهی کار بر طبق ارزش‌های سازمان برای دستیابی به اهداف
۵-۲ توسعه سیستم پاداش که ارزش‌ها را تقویت می‌کند
۶-۲ ایجاد روش‌های اجتماعی شدن که کارگران جدیدی را جذب کرده و فرهنگ کار را تقویت می‌کند.
۳- فرایند جامعه پذیری کارکنان
اعضای سازمانی که دارای نیازها و فرهنگ‌های خاصی می‌باشند در به وجود آمدن فرهنگ سازمانی و جایگاه سازمان در جامعه موثر هستند. سازمان باید بکوشد تا افراد خود را با فرهنگ حاکم بر سازمان وفق دهد. این کار یعنی خو گرفتن پذیرفتن و رعایت فرهنگ سازمانی، که آنرا جامعه پذیری کارکنان یا سازمان نامیده‌اند.
فرایند اجتماعی شدن به سه مرحله تقسیم می‌شود:
مرحله پیش از ورود: مربوط به آموزش و یادگیری‌هایی است که پیش از پیوستن فرد به سازمان صورت می‌گیرد.
مرحله رویارویی: فرد تازه وارد متوجه واقعیت سازمان می‌شود و احتمالا درمی‌یابد که باید در انتظارات آنچه در نظر وی واقعیت بوده است تجدیدنظر کند.
مرحله دگردیسی: تغییرات نسبتا دائمی رخ می‌دهد و فرد مهارت‌های لازم برای انجام موفقیت آمیز کارها و ایفای نقش‌های جدید را می‌آموزد در آنها تبحر پیدا می‌کند. به ارزش‌ها و هنجارهای گروهی ارج می‌نهد و با آنها همسان و هم نوا می‌گردد (جولازاده،۱۳۸۸،ص۳۶).
۲-۱۳ طبقه بندی فرهنگ سازمانی
از آنجا که فرهنگ سازمانی تا حدود زیادی منطبق بر باورها، ارزش‌ها و نگرش‌های مشترک اعضای سازمان است، سازمان کشورهای مختلف و همین طور سازمان‌های موجود در هر کشور، نشان دهنده فرهنگ های گوناگون کشورها هستند. بسیاری از محققان کوشیده‌اند تا از طبقه‌بندی فرهنگ ها به عنوان ابزاری برای مقایسه آنها استفاده نمایند.
۲-۱۳-۱ فرهنگ سازمانی غالب و خرده فرهنگ‌های سازمانی
در سازمان علاوه بر یک فرهنگ غالب که در بر گیرنده ارزش‌های اساسی پذیرفته شده از سوی اکثریت اعضاء همچون وفا داری به سازمان، نیاز به مشتری، کیفیت محصول و امثال اینهاست، خرده فرهنگ‌های وجود دارد. خرده فرهنگ‌ها ارزش‌ها و فلسفه منحصر به فرد گروهی از افراد است که از ارزش‌های حاکم بر سازمان متفاوت است(کونتز^[۳۵]،۲۰۰۶،ص۱۶۵). هر گروهی در سازمان می‌تواند تشکیل یک پاره فرهنگ را بدهد. در واقع هر فرهنگ نتیجه مسائل و تجربیات مشترک اعضای یک بخش یا یک واحد است مانند افرادی که در یک برنامه یا یک طرح کار می‌کنند وظایف مشابهی را انجام می‌دهند یا زمینه‌های انفرادی و مذهبی مشترک دارند. در ابتدای شکل گیری سازمان معمولاً فرهنگ‌های متفاوت با هم در تعارض هستند. تا یکی بتواند عنوان فرهنگ غالب را به خود اختصاص دهد. پس از مدتی وقتی فرهنگی برتری را بدست آورد عنوان فرهنگ غالب را کسب می‌کند و در ادامه سعی می‌کند تا سایر فرهنگ‌ها را تحت حیطه خود درآورد. اگر خرده فرهنگ‌ها با فرهنگ غالب در تعارض باشد تضعیف می‌شود. ولی در سازمان‌هایی که این تضاد وجود ندارد فرهنگ‌ها در راستای ارزش‌های حاکم بر فرهنگ غالب سازمانی هستند(جورج^[۳۶]،۲۰۰۷)
۲-۱۳-۲ فرهنگ سازمانی قوی و فرهنگ سازمانی ضعیف
تمامی سازمان‌ها دارای فرهنگ هستند ولی آنها دارای تاثیر یکسانی بر روی اعضای خود نمی‌باشند هر قدر التزام افراد به ارزش‌های اساسی سازمان بیشتر باشد و اعضای بیشتری به این ارزش‌ها معتقد باشند، فرهنگ آن سازمان قوی‌تر است و تاثیر بیشتری روی رفتار افراد دارد. فرهنگ قوی نشان دهنده توافق در میان اعضای سازمان در اهمیت باورها و ارزش‌های فرهنگ است. اگر رضایت و اجماع گسترده در میان افراد در مورد اهمیت آن وجود داشته باشد آن فرهنگ قوی است و اگر توافق اندک داشته باشد فرهنگ ضعیف است.
به اعتقاد گوردون^[۳۷] فرهنگ قوی انسجام، تجانس همگونی، ثبات و جاذبه، توافق، استحکام و استواری، نفوذ و کنترل درونی است(گرندگ^[۳۸]،۲۰۰۷).
چهار عنصر اصلی یک فرهنگ قوی به ترتیب زیر است:
۱- ارزش‌ها: باورها و دیدگاه های اعضای یک سازمان است.
۲- قهرمانان: الگو ها و نمونه‌های ارزش‌های یک سازمان هستند
۳- آداب و رسوم : تشریفاتی هستند که ارزش‌های یک سازمان را نشان می‌دهند.
۴- شبکه فرهنگی: یک سیستم ارتباطی است که از طریق آن ارزش‌های فرهنگی ایجاد و تقویت می‌شوند.

حال زمان آن فرا رسیده است که مشخص شود کدامیک ازمعادلات ۴-۴۸ یا ۴-۴۹ باید بکار روند. برای این کار مقادیر و رادر معادلات تعیین می کنیم. آن ضریبی که با تغییر ابعاد سیلندر کمترین تغییر را بنماید ضریب مناسب تری است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

با ترکیب معادلات ۴-۴۶ و ۴-۴۸ داریم:
=
(۴-۵۹)
به همین ترتیب باترکیب معادلات ۴-۴۶ و ۴-۴۹:
=
(۴-۶۰)
مقادیر و را می توان با استفاده ازاعداد جدول ۴-۱ بدست آورد. این مقادیر در جدول ۴-۲ آورده شده اند. خواهیم دید که برای مقادیر داده شده k و s تغییرات در هنگامی که طول سیلندر تغییر می کند بیشتر از است. به عنوان مثال برای ۷۰۱/۰k= ،۲۵/۰l= و ۰۱/۱=s مقادیر و هنگامی که تغییر می کند، به ترتیب عبارتند از ۱۸/۷ و ۷۲/۱٫ با افزایش آن به ۵۰۱/۰ مقادیر و جدید ۷۷/۴ و ۵۷۳/۰ خواهند شد. این بدین معنی است که ضرایب برا به ترتیب با نسبت های ۵/۱ و ۳ تغییر کرده اند. یعنی تغییرات در خیلی بیشتر از تغییرات در بوده است. این امر نشان می دهد که معادله ۴-۴۸ نسبت به معادله ۴-۴۹ مناسب تر است. از این پس ضریب برا را از معادله ۴-۴۸ و فقط با نشان می دهیم. یعنی معادله مربوط به نیروی برا سیلندر به صورت زیر دوباره نویسی می شود:
=
(۴-۶۱)
بادر نظر گرفتن گروه های بی بعد ضریب برا تابعی از و a و k خواهد بود.
(۴-۶۲)
= (k, a,)
از آنجایی که در زمان آزاد شدن سیلندر وبوجود آمدن ماکرولیفت به a و k وابسته است لذا می توان ضریب برا را فقط تابعی از a و k در نظرگرفت.
(۴-۶۳)
= (k, a)
ازداده های جدول ۴-۱ و ۴-۲ برای پیدا کردن تابع معادله ۴-۶۲ بهره گرفته می شود. با سعی وخطا و همچنین ترسیم ضریب برا نسبت به می توان به خط مستقیمی رسید که معادله آن:
(۴-۶۴)
=
و نمای آن درشکل ۴-۱۷ ترسیم شده است. پراکندگی زیاد داده ها در شکل ۴-۱۷ نسبت به خط رسم شده به دلیل حساسیت ضریب برا به دقت داده ها درتعیین سرعت های و است. از آنجایی که ضریب برا با مربع متناسب است و از آنجایی که سرعت سیلندر حدودا ۱۰% بیش از سرعت سیال است، لذا خطای کوچکی دراندازه گیری سرعت های سیال و سیلندر می تواند سبب پدید آمدن خطاهای بزرگی در ضریب برا شود. منبع دیگر خطا مشکلاتی است که برای تعیین زمان ماکرولیفت وجود دارد. اگر بتوان زمان جدایش رادقیقا تعیین کرد، ضریب برا فقط به k و aبستگی دارد و این درمعادله های ۴-۶۱ و یا ۴-۶۲ نشان داده شده است. ازطرفی می دانیم که ضریب برا به چگالی سیلندر نیز بستگی دارد و مقادیر جدول ۴-۱ و ۴-۲ نیز این امور را به خوبی نشان می دهند که همان قدر که ضریب برا به a و k بستگی دارد به s نیز وابسته است. حال اگر ضریب برا را نسبت به مانند شکل ۴-۱۸ ترسیم کنیم. داده ها به صورت خط راستی میان یابی می شوند که پراکندگی آنها نسبت به شکل ۴-۱۷ کمتر است. می توان معادله این خط را تقریبا به صورت زیر نوشت:
=
(۴-۶۵)
جدول ۴-۲ داده های تجربی برای تعیین برا سیلندر درلوله و ضرایب برا

S
a
k
۱٫۷۲
۷٫۱۸
۰٫۱۵
۱٫۶۵
۱٫۸۰
۱٫۰۱۰
۳٫۲۷
۰٫۲۵۱
۰٫۷۰۱
۱٫۹۳
۸٫۰۸

در محیط خرده فروشی فعلی،تاکتیک های ایجاد رابطه نقش بسیار مهمی دارند دلیل آن این است که ویژگی های رابطه ای وچگونگی رابط میان خرده فروش ومشتری اهمیت بسیاری یافته است.پیوند یک وسیله اتصال دهنده فیزیکی،احساس ،روانی واقتصادی در یک رابطه می باشد واز طریق ارتباط متقابل وتبادل رابطه ای و الحاق گروهی می توان آن را تسریع نمود. در مورد تاکتیک های ایجاد رابطه توسط محققان مختلف تقسیم بندی مختلفی صورت گرفته از جمله می توان به تقسیم بندی دوولف^[۴۷] (۲۰۰۱)اشاره نمود که به چهار نوع از تاکتیک خای بازاریابی رابطه ای یا بازاریابی رابطه مند اشاره می کند عبارتند از :پاداش مالی،پست مستقیم ،رفتار ترجیحی وارتباط میان فردی. علاوه بر این پاراشورمن(۱۹۹۱)روشی که خرده فروشان از آن برای تحریک تمایلات رفتاری مشتریان استفاده می کردند را به سه سطح تقسیم بندی کرده است که عبارتند از تاکتیک های تشکیل دهند روابط خاص مالی،ساختاری واجتماعی (لیانگ ،۲۰۰۷ ،صص۳۴۰-۳۳۹).

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

الف- تاکتیک های ایجاد کننده روابط مالی
این تاکتیک ها اشاره به نوعی رابطه دارد که در آن انگیزه مصرف مشتری برانگیخته می شود وبا استفاده از تصمیمات در زمینه قیمت همچون تخفیف قیمت وبالا بردن نرخ بهره،تمایلات مشتری را تسهیل می بخشد.در این جا نرخ گذاری اهمیت می یابد واز آن جائیکه رقبا به آسانی می توانند از آن تقلید کنند بنابراین حفظ مزایای رقابتی با ثبات ودائم در این روش مشکل می شود(لیانگ ،۲۰۰۷ ،ص۳۴۰).
ب- تاکتیک های ایجاد کننده روابط اجتماعی
این تاکتیک ها اشاره با ارتباطات وروابط فردی دارد که در یک فعل وانفعال به وجود می آید. سطح روابط ،دوستی ،تعلق و وابستگی که میان خریدار وفروشنده ایجاد می شود.اگر چه این تاکتیک ها را نمی توان جایگزین تاکتیک«جاذبه قیمت»نمود ولی آنها باعث توسعه روابط مستقل ایجاد اعتماد ورضایتمندی از خدمات می شوند ودرک ویادگیری نیازها وخواسته های مشتریان با یان روش صورت می گیرد.شرکتهایی که با اهداء هدایا به مشتریان خود تلاش دارند تا دوستی خود را با آنها ابراز نمایند دارای تاکتیک هایی با معنای اجتماعی هستند.کارکنان با بهره گیری از جنین تاکتیک هایی می توانند رابطه با ثباتی با مشتریان داشته وکیفیت روابط خود را ارتقا دهند(لیانگ ،۲۰۰۷ ،ص۳۴۰).
ج- تاکتیک های ایجاد کننده روابط ساختاری
این تاکتیک ها معیارهای ساختاری،مدیریتی وسازمانی را در یک رابطه مدنظر قرار می دهند.قوانین،سیاست ها،روش ها،زیر ساختارها وتوفقات زیر بنای یک رابطه را تشکیل می دهند.معیارها وامور عادی تاثیر گذار بر روابط سیستم ها وتکنولوژیهای سازمانی ایجاد کننده تسهیلات روانشناختی،قانونی ومادی می توانند باعث ایجاد رابطه در میان گروه ها شده ورابطه درون گروهی را تشکیل می دهد.این نوع از تاکتیک های ارتباطی بدین معنی است که راه حل ساختاری برنامه در دسترس مشتریان قرار داده می شود.از این رو برنامه های بازاریابی با مزایای ارزش افزوده توسط خرده فروشان تهیه می شود.این نوع خدمات با ارزش افزوده که از یک رابطه ساختاری نشأت می گیرد اغلب به تکنیک هایی مبتنی هستند که رقبا نمی توانند آنهارابه سادگی از میدان به در کنند زیرا هزینه های انتقال این تکنولوژیها بسیار بالا است.با فراهم کردن این سطح از رابطه ،شرکت می تواند روابط خود را با مشتری تعدیل سازد.در صورتی که این تاکتیک با دو تاکتیک دیگر(تاکتیک پیوند مالی وتاکتیک پیوند اجتماعی) ادغام گردد.دیگر هیچ رقیبی نمی تواند به آسانی به بازارهای موجود ودر دسترس شرکت نفوذ کند.مواردی از تاکتیک های پیوند ساختاری عبارتند از:سیستم پرسش آنلاین،ایجاد زیر ساختار ها،برنامه ریزی ومشاوره در زمینه خدمات مالی،هماهنگی با دیگر صنایع،ارائه خدمات مالی جدید در راستای تامین نیازهای مشتریان وخدمات با ارزش افزوده نظیر ارزیابی اعتبار(طبقه بندی مشتریان براساس میزان اعتبارفردی وخوش حسابی)وکاهش میزان سپرده مورد نیاز(لیانگ ،۲۰۰۷ ،ص۳۴۰).
۲-۴-۴)مفهوم بازاریابی رابطه مند :
بازاریابی رابطه مند یکی از گسترده ترین مفاهیمی است که می توان آنرا از تمام دیدگاه های بازاریابی که روی رابطه مندی بحث می کند ، نتیجه گرفت .(بونمایزون و همکاران،ص۵۰٫)
این واژه مفهوم رسماً توسط لئونارد بری^[۴۸] در سال ۱۹۸۳معرفی شد که آنرا بعنوان جذب ، نگهداری و افزایش روابط مشتری تعریف نمود .(سین و همکاران^[۴۹]،ص۱۸۶)اساس و پایه این شاخه از بازاریابی که رابطه تنگاتنگی هم با رفتار مصرف کننده دارد از دل تحقیقات مربوط به روابط بین خریدار و فروشنده در کسب و کارهای متوسط و نسبتاً بزرگ بیرون آمده است . مشتریان و طرفهای معامله در دو دهه گذشته در زمینه بازاریابی پیشرفت چشمگیری داشته و ظهور نگرشهای بازاریابی رابطه مند سبب پدید آمدن تغییرات قابل ملاحظه ای در روش بازاریابی شده که چشمگیر و قابل اجرا می باشند. بر اساس نظریه لئونارد بری و تلاش های علمی مربوطه توسط هاکا نسن^[۵۰] ، نظریه ساختار رابطه ها در طول دهه ۱۹۸۰ گسترش پیدا کرد و مناطق متعدد و مختلف را که در برگیرنده روابط میان خریدار – فروشنده بودند را نیز در برگرفت . در طول دهه ۱۹۹۰ تحلیل گران دیگری نیز نظریه ساختار رابطه ها را بوجود آوردند و آنرا به یک رویه مدیریتی تبدیل کردند که از آن بازاریابی رابطه مند یاد شده است .(بونمایزون و همکاران،ص۵۰٫)
اگر چه تعاریف از لحاظ گستردگی و میزان اهمیت بسیار متنوعند ، ولی بیشتر تعاریف بازاریابی رابطه مند در ادبیات معانی مشابهی دارند . شث و پارواتیار^[۵۱] بیان می کنند که بازاریابی رابطه مند ، فهم ، توضیح و مدیریت یک ارتباط تجاری همکارانه بین تهیه کننده و مصرف کننده است . گومسون^[۵۲] بازاریابی رابطه مند را بعنوان یک رویه بازاریابی بر پایه روابط ، تعاملات و شبکه هامعرفی می کند.(گرونروس^[۵۳]،ص ۳۲۸) همچنین از دیدگاه کاتلر ، بازاریابی رابطه مند عبارت از ایجاد ، حفظ و مدیریت رابطه قوی با مشتریان و سایر گروه های ذی نفع می باشد .( کاتلر ،آرمسترانگ ، ص ۶۸۰)
کرام^[۵۴] ، بازاریابی رابطه مند را بعنوان کاربرد پایدار به روز نمودن دانش و آگاهی از مشتریان شخصی ، برای طراحی محصول و خدمت ، که باعث ایجاد ارتباط تعاملی به واسطه توسعه رابطه مستمردر بلندمدت می شود که برای طرفین سودمند می باشد .(رابینسون و جکسون، ص۴)در موارد عمومی تر ، تعریف گرونروس از دیدگاه رابطه مدار بازاریابی ( بازاریابی رابطه مند ) می تواند یک تعریف کلی ارائه دهد بطوریکه هدف بازاریابی عبارتست از ایجاد ، حفظ و تقویت روابط با مشتری، به گونه ای که اهداف هر دو طرف درگیر در معامله از طریق مبادلات متقابل و تامین تعهدات تحقق یابد .(ورری^[۵۵]، ص۱۶), (گرونروس ،ص ۳۲۸) گرونروس تعیین نمود که روابط مشتریان سنگ بنای بازاریابی می باشد ، بخصوص در جاییکه اهداف طرفین درگیر در معامله به واسطه مبادلات مستمر و توسط ساخت و توسعه روابط برآورده می شود . (رابینسون و جکسون، ص۴)
بر اساس بیشتر تعاریف ارائه شده از صاحبنظران یک نظر کلی وجود دارد مبنی بر اینکه بازاریابی رابطه مند به ایجاد روابط بلند مدت و متقابل با افراد و سازمانها وگروه های ذینفع اشاره می کند و اساس آن برقراری ارتباطات مطلوب و موثر به منظور حفظ و نگهداری آنها می باشد و در بین گروه های ذی نفع، مشتری مهمترین بوده و بازاریابی رابطه مند مشتری را به دیده یک دارایی که هرگز مستهلک نمی شود می نگرد . بازاریابی رابطه مند می خواهد چنان روابطی با مشتریان بازار هدف ایجاد کند که مجدداً در آینده از او خرید کنند و دیگران را نیز به این کار ترغیب نمایند و هدف اساسی اینست که مشتریان بیشتری را حفظ کرده و مشتریان کمتری را از دست بدهند. (سالاری، ص ۲) پس جذب و نگهداری مشتریان هدف بازاریابی رابطه مند است ، که شامل شکلی از بازاریابی ازیک تمرکز معامله ای به رابطه ای با تاکید روی نگهداری مشتریان ، خدمات عالی مشتری و تعهد و کیفیت مربوطه برای همه می باشد . آن بصورت شناخت پایگاه مشتریان موجود در سازمان است زیرا که آنها با ارزشترین سرمایه های سازمان هستند که باید از آنها محافظت شود . (وینتر و پریس^[۵۶]، ص۲)
در سطح فلسفی ، بازاریابی رابطه مند با تعریف عمومی بازاریابی کمی فرق دارد . نکته قابل توجه این است که بازاریابی رابطه مند مشارکتی است . خریداران و فروشندگان آنرا با یکدیگر و حتی بهتراز آنچه که بازاریابان برای مصرف کنندگان اجرا می کنند ، انجام می دهند. (ورری ، ص۱۶)
۲-۴-۴-۱)زیربنای مفهومی
بطور سنتی ، فلسفه بازاریابی شرکتها و سازمانها ، برای پایه ریزی فعالیتهایشان روی نیازها و خواسته های مشتریان در بازارهای هدف بنا شده و منابع کانال را برای برآورده کردن آن نیازها تشویق می کند . محیط خارجی بر بازاریابی بر حسب نیروهای بازار محیطی و فاکتورهای محدود کننده از قبیل ، قانون گذاری ، پیمانها و قراردادهای صنعتی ، هنجارها و غیره تاثیر گذاشت . متعادل کردن و گرد آوری تمام عوامل و عناصر که در برنامه ریزی بازاریابی مورد ملاحظه قرار می گیرند بعنوان آمیخته بازاریابی شناخته شده اند . این موضوع ابتدا توسط بوردن^[۵۷] در سال ۱۹۶۴ توسط ارائه دوازده عنصر توسعه داده شد که باید در تدوین یک برنامه بازار یابی ملاحظه و بررسی شود . هر چند با گذشت زمان تصمیمات آمیخته بازاریابی به اندازه چهار عنوان شناخته شده ، تحت عنوان P4 ساده شد که شامل محصول ، قیمت ، ترفیع و توزیع میباشد . بازاریابی وقتی در ساختمان بازاریابی مستقر شد و چهار عنصر را ترکیب نمود ، توانست سودها را بهینه نماید . در سالهای اخیر P های آمیخته بازاریابی خیلی محدود شده اند و زمینه بازاریابی کلان توسط کاتلر تعریف شد ، که با افزودن سیاستها و روابط عمومی آنرا به P6 توسعه داد . اگر چه این کار ، تعریف قدیمی را با افزودن چند بخش اضافی دیگر به آن لیست توسعه داد ، ولی نمی تواند بعنوان بهترین راه حل تعریف درباره بازاریابی در دیدگاه افزایش تغییرات در پیچیدگی محیط کسب و کار مورد ملاحظه قرار گیرد و همچنین نمی تواند روابط درونی حیاتی میان عناصر آمیخته بازاریابی را شناسایی کند . بسیاری از دانشگاه ها و محققان مدل P4 را مورد انتقاد قرار داده اند . بیشتر انتقادات توسط دیکسون و بلویس^[۵۸](۱۹۸۳) – گومسون (۱۹۸۷) و گرونروس ( ۱۹۸۹) انجام گرفت و از اینرو از نزدیکهای دهه ۹۰ بازاریابی رابطه مند بطور مستدل توسعه یافت. (رابینسون و جکسون، ص۴-۳). در این روند بررسی دیدگاه گرونروس می تواند مفید باشد :
بر اساس دیدگاه گرونروس فرایند بازاریابی رابطه مند بصورت ذیل می باشد : (ورری ، ص۱۶)
تحقیقات بازار برای شناخت مشتریان سودآور و علاقه بالقوه برای تماس با آنها.
ایجاد تماس اولیه با یک مشتری و بنابراین ایجاد یک رابطه.
نگهداری و حفظ رابطه موجود و بنابراین مشتری ، به واسطه کیفیت و ارزشی که او بدست آورده و اینکه تشخیص می دهد که راضی شده و خواستار ادامه کار با این کسب و کار می باشد .
افزایش یک رابطه ادامه دار که در نتیجه مشتری تصمیم به توسعه حجم رابطه توسط خرید در ابعاد بزرگتر یا انواع جدید کالا و خدمات می گیرد .
بعضی اوقات به یک رابطه باید پایان بخشید و یا اینکه از رابطه بیرون آمد ، وقتیکه یک مشتری تصمیم به ادامه ندادن رابطه می گیرد بطوریکه رابطه می تواند در آینده تحت اوضاع و شرایط متفاوتی تجدید بناشود .
هنگامیکه بازاریابی رابطه مند از نظر مفهومی توسعه یافت ، مدلهای متفاوتی بعنوان وسایل تشریح مفهوم پیشنهاد شدند که از این قبیل مدلهای معرفی شده به پاین که پله حامی را در نردبان وفاداری تعریف کرد باید اشاره شود. مدل بازارهای شش گانه کریستوفر^[۵۹] ، پاین و بالانتاین^[۶۰] که توسط پک^[۶۱] در سال ۱۹۹۶ بازسازی شد نیز از اهمیت زیادی در روند توسعه دیدگاه های بازاریابی رابطه مند برخوردار است که اشاره کردن به آنها حائز اهمیت می باشد. همچنین گومسون یک چارچوب مرکب ، برای فهم بهتر واقعیت پیچیده بازاریابی رابطه مند را توسعه داد . او ۳۰ رابطه جدا را تعریف نمود و آنها را در چند گروه طبقه بندی کرد . یک محدوده معنی دار از تئوری بازاریابی رابطه مند از تقاضای متصور از یک سری مراحل در داخل رابطه بوجود می آید . بطور نمونه حرکت از روابط سست به روابط محکم، که این شباهت خیلی زیادی با روابط انسانی دارد که حرکت در امتداد یک پیوستار خطی از یک اظهار علاقه به اظهار عشقمی باشد. این چنین تئوری توسط نردبان روابط پاین ، در جاییکه روابط درمدیر از مشتری بالقوه به مشتری به ارباب رجوع به پشتیبان و به حامی و در انتها به شریک ختم می شود ، مشخص می گردد . دیدگاه مشابه دیگری نیز توسط فورد^[۶۲] در سال ۱۹۹۷ ارائه شد که پنج مرحله او بعنوان « پیش رابطه – مرحله ابتدایی – مرحله توسعه – مرحله بلند مدت – مرحله نهایی » معرفی شده است .کریستوفر و سایرین ۲ رسیدگی و توجه عمده از بازاریابی رابطه مند را بصورت زیر توصیف نمودند : اول در سطح کلان ، شناسایی اینکه بازاریابی روی محدوده وسیعی از محیط ها شامل بازار مشتریان ، بازارهای کارکنان ، بازارهای عرضه کنندگان ، بازارهای داخلی ، بازارهای مراجعان و بازارهای تاثیرگذاران از قبیل بازارهای دولتی و مالی تاثیر می گذارد و دوم در سطح خرد ، شناسایی اینکه ماهیت و طبیعت روابط داخلی با مشتریان در حال تغییر می باشد . تاکید و تمرکز در حال تغییر مکان از یک تمرکز معامله ای به یک تمرکز رابطه ای می باشد . (رابینسون و جکسون، ص۴-۳)
۲-۴-۴-۲)اصل اساسی توسعه روابط
برای درک اینکه بازاریابی رابطه مند درباره چیست و چطور بوجود آمده ، موسسات مالی ممکن است سوال کنند که چرا ایجاد روابط بلند مدت با مشتریان ضروری است . افزایش رقابت ، توانمندیهای موسسات مالی را در حفظ سودآوری خود تحت فشار قرار داده است و در واقع همراه با تغییراتی که در ساختار صنعت و اشباع شدن آن بوجود آمده ، ماهیت رقابت نیز تغییر کرده است .این تغییرات رابطه نزدیکی با تغییرات محیطی موسسات و مشتریان آنها دارد . شکل زیر عوامل موثر بر ضرورت توسعه روابط با مشتری را نشان می دهد .( عباسی ، ص ۲۳)
شکل ۲ – ۱۵) عوامل موثر بر ضرورت توسعه روابط با مشتری
بعنوان یک دیدگاه جدید بازاریابی ، می توان مبانی تئوریکی اصول و شیوه بازاریابی رابطه مند را بررسی نمود . جدول ذیل محیط بازاریابی رابطه مند را بر اساس تحقیقات پالمر^[۶۳] برای درک شالوده بازاریابی رابطه مند نشان می دهد . (ورری ، ص۲۳)
جدول۲-۲) محیط برای بازاریابی رابطه مند بر اساس نظریه پالمر

تکنولوژیکی

ظهور و ورود تکنولوژی های اطلاعات و ارتباطات ، باعث فراهم آوردن ارتباطات در مقیاس بزرگ میان خریدار و فروشنده و همچنین دانش در مرکز آنها بعنوان یک منبع شده است .

اجتماعی

تغییر جهت به سمت یک جامعه همکاری مدارتر و حرکت از طرف سازمانهای سنتی ( کلیسا ، خانواده و … ) به سمت اقتباس هویت از روابط تجاری – افزایش نفوذ و ظهور ارزشهای زن در همکاری ها و اصلاحات .

اقتصادی

شناخت تاثیر هزینه نگهداری مشتری و کیفیت تعاملی خدمت .

سیاسی

آیین نامه هدایت به سمت رهایی ساختار های کنترل مرتبه ای از طریق بکارگیری شرکتهای دیگر برای ایجاد ساختارهای سازمانهای پیوندی در بازارهای آزاد

3-12-آزمون مهارتی
در درس ریاضیات، مهارت ها باید بر اساس عملکرد دانش آموزان در موقعیت گروهی دانش آموزان ارزیابی می شد. با توجه به کتاب ریاضیات سوم دبستان3 سؤال توسط محقق طراحی شد، سپس این سؤالات به وسیله 3 نفر از مدرسان ریاضیات و 2 نفر از اساتید علوم تربیتی از لحاظ روایی صوری و محتوایی مورد تأیید قرار گرفت. این سؤالات بر روی 240 نفر از دانش آموزان مدرسه ابتدایی دولتی منطقه 5 تهران اجرا شد، مقادیر ضریب دشواری، ضریب تمیز در جدول3- 3تعیین شد.
آزمون های عملکردی ،روشی سنجشی می باشند که در آن یادگیرنده با انجام تکالیف واقعی توانایی خود را در استفاده از دانش و مهارت های آموخته شده برای استدلال ،حل مساله ، تولید محصول و یا اجرای یک مهارت ویژه نشان داده ، سپس معلم با مشاهده عملکرد ،کیفیت آن را توصیف و مورد قضاوت قرار می دهد. اگر قرار باشد این عملکرد فقط توسط آزمون که یکی از روش های سنجش عملکرد است ، اندازه گیری شود برای این منظور می توان از 1- آزمون کتبی عملکرد و 2- آزمون واقعی عملکرد استفاده کرد.(خوش خلق ،1393)
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

الف) روایی آزمون مهارتی
3 سؤال مهارتی (هر موضوع به عنوان یک هدف کلی در نظر گرفته شده است.)تدوین، سپس این سؤالات توسط 3 نفر از مدرسان ریاضیات سوم دبستان و 2 نفر از اساتید علوم تربیتی از لحاظ روایی صوری و محتوایی مورد تأیید قرار گرفت.
ب)پایایی آزمون مهارتی
در این تحقیق برای تعیین پایایی آزمون مهارتی پیشرفت تحصیلی، سؤالات طرح شده بر روی 240 نفر از دانش آموزان مدرسه ابتدایی دولتی منطقه 5 تهران اجرا و پایایی آزمون با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرونباخ مشخص مطابق جدول 3-4 مشخص گردید.
3-13-چک لیست ارزشیابی از عملکرد دانش آموزان در فعالیت های کلاسی مربوط به آزمون مهارتی
در جریان اجرای آزمون مهارتی، نحوه ی عملکرد دانش آموزان در گروه و فعالیت های کلاسی ، از طریق یک چک لیست مشاهده رفتار بررسی و ارزیابی شد. محقق در این پژوهش از چک لیست ارزشیابی از عملکرد دانش آموزان در کار گروهی که توسط احمدی در سال 1389تدوین شده، استفاده نموده است. در این چک لیست که شامل ده گویه با مقیاس پنج درجه ای لیکرت^[263](خیلی زیاد، زیاد، تا حدودی، کم و خیلی کم) و نمرات 1 تا 5 بود، نحوه عملکرد دانش آموزان در حین کار گروهی مورد ارزیابی قرار می گیرد. نمره حاصل از این چک لیست در کنار نمره ی آزمون مهارتی در قالب یک نمره ی نهایی به عنوان نمره آزمون مهارتی در نظر گرفته شد(10 نمره آزمون مهارتی و 10 نمره چک لیست مشاهده رفتار).
الف) روایی چک لیست مشاهده رفتار
در این پژوهش ، چک لیست مذکور به 3 نفر از مدرسان ریاضیات سوم دبستان و 2 نفر از اساتید گروه علوم تربیتی داده شد که از نظر روایی صوری و محتوایی مورد بررسی و تأیید همه ی آن ها قرار گرفت.
ب) پایایی چک لیست مشاهده رفتار
برای تعیین پایایی یا ثبات درونی این ابزار از فرمول آلفای کرونباخ استفاده نمود. مقدار ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برابر 73/0 بوده است،که نتیجه به دست آمده حاکی از پایایی بالای این چک لیست را دارد.
3-14-پرسشنامه نگرش سنج
به منظور سنجش میزان نگرش دانش آموزان در درس ریاضیات از یک آزمون نگرش سنج استفاده شد.این پرسشنامه به وسیله فردایی بنام و فرزاد ،درسال 1391 درس علوم طراحی ، اجرا و تدوین شد ه است .(با توجه به سن مخاطبین و فهم سوالات این پرسشنامه با مشورت استاد راهنما از این ابزار برای آزمون نگرش سنج برای درس ریاضیات استفاده شده است .) محتوای این آزمون بر اساس اهداف نگرشی آموزش ریاضیات تنظیم گردیده است. سؤالات این پرسشنامه از نوع سؤالات بسته پاسخ با مقیاس سه گزینه ای لیکرت و شامل 16 عبارت بود که هر دانش آموز از طریق فرایند خود ارزشیابی، طرز تلقی و نگرش خود را نسبت به درس ریاضیات اعلام می نمود.
در مراحل طراحی، تدوین و اجرای این آزمون موارد زیر مورد توجه قرار داده شده است:
1) پرسش ها بر اساس جدول دو بعدی هدف- محتوا تدوین و در بر گیرنده برآیند کاملی از همه آموخته های دانش آموزان در درس ریاضیات می باشد.
2) عبارت ها ، حیطه ها و سطوح مختلف هدف های دانشی، مهارتی و نگرشی را شامل می شود.
3) کلیه عبارت های پرسشنامه بر اساس نظر جمعی 2 نفر از اساتید علوم تربیتی ، 2نفر از سرگروه های آموزشی ریاضیات و 3 نفر از معلمان خبره، مورد تایید قرار گرفت.
4) آزمون در بین240 نفر از دانش آموزان که به طور تصادفی در مدرسهابتدایی دولتی منطقه 5 شهر تهران ، به اجرا در آمد .
الف) روایی پرسشنامه نگرش سنج
محتوای عبارات این آزمون بر اساس نظرات دونفر از کارشناسان برنامه ریزی ریاضیات، دو نفر از صاحبنظران در حوزه ارزشیابی و سه نفر از سرگروه های آموزش ریاضیات سوم دبستان مورد تأیید قرار داده گرفت.
در این پژوهش ، روایی صوری و محتوایی پرسشنامه مذکور به تأیید 3 نفر از مدرسان ریاضیات سوم دبستان و 2 نفر از اساتید گروه علوم تربیتی رسیده است.
ب) پایایی پرسشنامه نگرش سنج
برای تعیین پایایی پرسشنامه نگرش سنج، از روش محاسبه ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است که مقدار ضریب برای پرسشنامه برابر 89/0 می باشد.
3-15- روش های تجزیه و تحلیل داده ها
به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آمار توصیفی و استنباطی با نرم افزار Spss استفاده شد. بدین ترتیب که در بخش توصیفی از میانگین، انحراف استاندارد استفاده و همچنین در بخش آمار استنباطی، برای تجزیه و تحلیل داده های حاصل از پژوهش و تضمین سطح معنی داری فرضیه ها از آزمون های آماری زیر استفاده شده است:
– در فرضیه اصلی تأثیر متغیر شیوه آموزش درس پژوهی بر میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس ریاضیات بررسی شده است ، توع روش جمع آوری اطلاعات برمبنای پژوهش آزمایشی از نوع طرح های پیش آزمون –پس آزمون با گروه کنترل است ؛ لذا برای تجزیه و تحلیل داده های حاصل از تحلیل کوواریانس استفاده شده است.
– در فرضیه های فرعی شماره 1 تا 3 به دلیل تأثیر شیوه آموزش مبتنی بر درس پژوهی بر میزان مؤلفه های پیشرفت تحصیلی (دانش، مهارت و نگرش) ریاضیات و پیش آزمون و مقیاس فاصله ای، از تحلیل کوواریانس به دلیل این که پیش بینی می شد که بین متغیرهای پیشگو همبستگی وجود داشته ،استفاده شده است.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
4-1- مقدمه
در اين فصل پس ازآنكه با بهره گرفتن از ابزارهاي پژوهش، داده های كمي مورد نيازبراي آزمون و پاسخ به فرضيه های پژوهش جمع آوري گردید، نوبت آن شدكه با استفاده ازروش هاي مناسب، داده ها يا اطلاعات دسته بندي، تلخيص وتجزيه وتحليل شود. سپس،باکمک نرم افزار SpssوExcelداده های پژوهش دردوسطح توصيفي واستنباطي مورد تجزيه وتحليل قرار گرفت. دراین پژوهش سعي گرديده تا نتايج حاصل ازپرسشنامه‌ها به صورت خلاصه وهمراه با جدول‌ها ونمودارهاي مربوطه ارائه شود وتحليل هايي که به منظورتوصيفی داده هاي مذکور انجام گرديده اند،شاخص هايي همچون ميانگين،انحراف معیارو … راشامل مي شود. درسطح استنباطي از آزمون آماري تحلیل کواریانس برای تحلیل فرضیات پژوهشی استفاده شده است.در واقع ابتدا جدول ویژگی های جمعیت شناختی نمونه ی آماری آورده شده، سپس داده‌هاي جمع آوري شده توصيف شده اند و در ادامه تحليــل داده‌ها مبتني بر استـنباط آماري انجام گرفته است.
4-2-تحلیل توصیفی داده‌ها :
4-2-1دانش کسب شده دانش آموزان دردرس ریاضیات
جدول (4-1) شاخص های توصیفی دانش کسب شده دانش آموزان در آموزش مبتنی بر درس پژوهی (گروه آزمایش ) و دانش آموزانی که معلمان آن ها در گروه درس پژوهی مشارکت نداشته اند(گروه آزمایش ) در درس ریاضیات دانش آموزان گروه آزمایش را نشان می دهد.
جدول(4-1): شاخص های توصیفی پیش آزمون و پس آزمون دانش کسب شده ریاضیات در گروه آزمایش

آزمون

تعداد

حداقل

حداکثر

میانگین

انحراف استاندارد

واریانس

فصل سوم

چارچوب نظری

۳-۱- مقدمه

هدف اصلی نظریه تبین است. عموما قدرت نظریه به قابلیت آن برای گردآوری میزان زیادی از افکار سازمان یافته و اطلاعات مرتبط با یک مسئله­ خاص بستگی دارد و بدین ترتیب نظریه ­ها افکار را دقیق­تر نموده و آن­ها را برای استفاده در یک لحظه­ خاص آماده می­سازند (اسکیدمور، ۳۲:۱۳۷۵). بنابراین استفاده از آراء و نظریات اندیشمندان در مطالعات و به ویژه مطالعات جمعیتی امری لازم و ضروری است و به محقق کمک شایانی خواهد نمود. لذا در این بخش، برخی از نظریات جمعیت شناختی که پیرامون موضوع مرگ و میر است را بیان خواهیم کرد.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۳-۲- مروری بر نظریات موجود

۳-۲-۱- نظریه­ ارتباط توسعه اجتماعی –اقتصادی با میزان مرگ و میر

تفاوت در مرگ و میر بین گروه ­های مختلف اجتماعی و اقتصادی امروز به خوبی شناخته شده است. معمولا تحقیق در این زمینه بر ارتباط بین داده ­های سرشماری و نظام ثبت وقایع حیاتی تکیه دارد. سرشماری اطلاعاتی در مورد ویژگی­های فردی به دست می­ دهند و نظام ثبت وقایع حیاتی اطلاعاتی درباره بازماندگی، مرگ و میر و مهاجرت را بیان می­ کنند. ابن خلدون اولین کسی است که به مسائل اقتصادی و اجتماعی مرتبط با جمعیت به طور واضح اشاره دارد. از نظر او رشد جمعیت در دوره­­های مساعد و شکوفایی قدرت اقوام، افزایش و در دوره­ های نامساعد و افول اقوام، کاهش پیدا می­ کند (ابن خلدون، ۱۳۶۹: ۵۸۲). این نظریه وجود توسعه اجتماعی و اقتصادی را امری مهم در کاهش مرگ و میر می­داند.
خطر مرگ و میر به خصوص مرگ و میر کودکان در شرایط اقتصادی و اجتماعی بالاتر، به علت وجود تغذیه مناسب­تر و اقدامات بهداشتی کافی، کاهش می­یابد، شرایط اقتصادی مطلوب و مناسب­تر باعث افزایش امید به زندگی، بهبود عملکرد نیروی کار فعال، ارتقاء سطح استاندارد­های زندگی و هزینه­ کودکان ( از جمله آموزش ، تفریح ….) و هزینه سالمندان ( از جمله تامین اجتماعی ، بهداشت روان و…) می شود (عمران،۱۹۷۱: ۵۳۱-۵۳۰). قبل از شروع مرحله انتقالی مرگ و میر، عوامل اقتصادی و اجتماعی تاثیر چندان اساسی بر میزان مرگ و میر نداشتند. به بیان دیگر عدم تساوی اجتماعی، دخالت چندان اساسی در میزان مرگ و میر طبقات فقیر و غنی نمی کرد. پزشکی به شکل غیر موثر خود باعث می­شد که حتی فقیرانی هم که به آن امکانات دسترسی نداشتند از این بابت چیزی از دست ندهند (پرسا، ۱۳۷۴ :۳۵).
سازمان ملل متحد نیز تعدادی از شاخص­ های اجتماعی –اقتصادی از جمله درآمد سرآنه، نسبت افزایش واحد مسکونی ساخته شده به افزایش خانوار، هزینه سرانه برای آموزش هر محصل در هر مقطع و را جهت تفکیک کشور­های توسعه یافته، کشورهای درحال توسعه و کشورهای کمتر توسعه یافته را مشخص کرده است (ملل متحد˓۱۹۸۹: ۲۶۰-۲۴۱). موسلی و چن^[۳۰] ، بر این باورند که، عوامل اقتصادی- اجتماعی درقالب سطوح سه گانه اجتماع، خانواده و فرد از طریق عوامل بی­واسطه­ای چون عوامل مرتبط با باروری مادران، آلودگی محیطی، تغذیه ناکافی، صدمات و آسیب­ها و مقاومت فردی در مقابل بیماری­ها باعث کاهش مرگ و میر می­ شود (آقا^[۳۱]˓۲۰۰۰: ۲۰۰).
از نظر کولی^[۳۲]و هاور^[۳۳]، در مناطق با توسعه اقتصادی بالاتر که افراد دسترسی بیشتری به امکانات و ابزار و وسائل دارند و شهرنشینی وسعت بیشتر یافته و درآمد سرانه زیادتر می­ شود، خرید و فروش بازار پر رونق­تر شده و فرد گرائی و تکنولوژی بیشتر و حمل و نقل و ارتباطات در سطح بالاتر است و افراد در شرایط بهداشتی و پزشکی بهتری هستند و از غذای کافی و سالم، مسکن مناسب و آموزش، آب بهداشتی و بهسازی فاضلاب­ها برخورددار هستند. بطور کلی استانداردهای زندگی در سطح بالاتری است و نرخ مرگ و میر نسبت به مناطق بدون امکانات بطور چشمگیری متفاوت است و در این جامعه امید به زندگی در افراد بالاتر است (گلدشیدر^[۳۴]، ۱۹۷۹، ۶۵-۶۴). در مورد کشورهای در حال توسعه بر این عقیده­اند که کاهش مرگ و میر و ورود به مرحله انتقال مرگ و میر تحت تاثیر رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی درون زا نبود، بلکه ارتباط با کشورهای پیشرفته صنعتی و وارد کردن تکنیک درمان و کنترل بیماری­ها از این کشورها عامل تعیین کننده در این زمینه بوده است. به بیان دیگر، کاهش مرگ و میر بیشتر ناشی از عوامل برون زا و کمتر تحت تاثیر رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی این جوامع بوده است. پس از فراهم شدن امکانات تولید گسترده واکسن و دارو در سال­های پس از جنگ جهانی دوم، به ویژه دهه ۱۹۶۰-۱۹۵۰، امکانات مربوط به ریشه کنی، پیشگیری و تا حدودی درمان بیماری­های همه گیر در اختیار کشورهای مختلف قرار داده شد. این امر به کاهش عمومی مرگ و میر، حتی در مناطقی که شاخص­ های توسعه چندان چشمگیر نبود، منجر شد. دیویس و آریاگا^[۳۵] در تحقیقات خود در آمریکای لاتین به این نتیجه رسیدند که در کشورهای آمریکای لاتین تا قبل از سال ۱۹۳۰ کاهش مرگ و میر کاملا در ارتباط با توسعه اقتصادی – اجتماعی بوده است، اما از سال ۱۹۳۰ به بعد این رابطه تغییر کرده و کاهش مرگ و میر بیشتر تحت تاثیر عوامل بهداشتی و درمانی عمدتا وارداتی صورت گرفته است (میرزائی،۱۳۷۱: ۳۰).
همچنین بین شاخص­ های اقتصادی – اجتماعی با سطح مرگ و میر رابطه­ای دوطرفه و متقابل است. یعنی همان گونه که توسعه اقتصادی و اجتماعی سطح مرگ و میر را تنزل می­دهد، تنزل سطح مرگ و میر نیز همراه با سالم شدن محیط است و به نوبه­ی خود از طریق ارتقاء کارائی افراد سبب تسریع توسعه اقتصادی – اجتماعی خواهد شد. افزایش امید به زندگی در بدو تولد نتیجه کاهش میزان مرگ و میر ناشی از بیماری­های مختلف است. کاهش میزان مرگ و میر از طریق بهبود در عوامل بلافصل و بهبود در عوامل بلافصل از طریق عوامل بینابین و بالاخره بهبود در عوامل بینابین محصول توسعه اقتصادی – اجتماعی و پیشرفت در تکنیک­های بهداشتی و درمانی می­باشد.

۳-۲-۲- نظریه­ فرهنگ

شخصیت فرهنگی یک جامعه، نه تنها بر میزان توالد آن اثر می­ گذارد، بلکه در میزان بازماندگی و بقای اعضای آن نیز تأثیر دارد. بسیاری از مرگ و میرها به طور مستقیم نتیجه حوادث محیطی، ورشکستگی اقتصادی، جنگ و سایر حوادث ناگواری است که خارج از کنترل قربانیان قرار دارد. پس از وارسی آثار آب و هوا، محیط زیستی و حوادث ناگوار طبیعی و ساخته دست انسان در می­یابیم که قسمت اعظم مرگ و میر­ها، به گسترش و طبیعت شکل­ گیری آداب فرهنگی مربوط می­ شود. تقریبا در تمام دنیا، جوامع با به کارگیری روش­های شناخته شده و تائید شده، برای نگاه داشتن مرگ و میر در پائین­ترین حد ممکن تلاش می­ کنند، ولی این تلاش­ها غالبا به طور ناآگاهانه، به وسیله بسیاری از آداب و رسوم سنتی که ظاهرا بی ضررند، ضایع و بی اثر می­ شود.
الگوهای فرهنگی و رفتاری که متاثر از آداب و رسوم، عقاید و باورهاست می ­تواند تأثیراتی مثبت و یا منفی بر سلامتی فرد و از آن طریق بر سطح مرگ و میر داشته باشد. اهمیت دادن و رغبت جامعه به جنبه­ های مثبت و موافق با سلامتی و بهداشت در نحوه­ برخورد جامعه با عادات و گرایش­های مضر و مغایر با سلامت و بهداشت در قالب معیارها و ارزش­های عقیدتی و فرهنگی نقش به سزائی در فرهنگ بهداشتی جامعه و در نتیجه بر سطح مرگ و میر دارند. فراگیر شدن و ارتقای سطح سواد و تحصیلات نیز از جنبه­هایی است که از طریق الگوهای فرهنگی و رفتاری مناسب می ­تواند بر سطح بهداشت و مرگ و میر تاثیر داشته باشد مطالعات چند دهه­ اخیر نشان می­دهد که بین سواد و تحصیلات مادران با سطح مرگ و میر نوزادان رابطه­ای نزدیک وجود دارد و با ارتقاء سطح فرهنگی مادران، سطح مرگ و میر نوزادان و اطفال به طور معنی داری کاهش می­یابد (میرزائی ، ۱۳۸۴: ۵۸).
پلانک^[۳۶] فرانسوی نشان می­دهد که تأثیر شرایط اجتماعی روی مرگ و میر نه فقط مربوط به عوامل اجتماعی درآمد و عایدات، بلکه مربوط به سطح فرهنگی نیز می­ شود )عسکری، ۱۳۸۳: ۲۴۲). عوامل اجتماعی و فرهنگی روی سلامت، بیماری و مرگ و میر انسان­ها اثر داشته و دارد (کامیر^[۳۷]، ۱۹۷۱: ۷۷).
“همل”در مقاله­ای تحت عنوان ارائه تئوری فرهنگ برای جمعیت شناسی بیان می­ کند که: فرهنگ می ­تواند تبیین کند که چرا افراد یا جوامعی که به ظاهر از نظر اقتصادی در شرایط یکسان به سر می­برد ولی از نظر آداب و رسوم و زبان متفاوت هستند، در زمینه ­های دموگرافیک، متفاوت عمل می­ کنند. فرهنگ می ­تواند توضیح دهد، چرا جمعیت یک منطقه در طول زمان از نظر دموگرافیک، یکسان عمل می­ کند، هر چند شرایط اقتصادی آنان تغییر می­یابد. بکارگیری فرهنگ، به عنوان مبنای تحلیل، می ­تواند زمینه ­های تبیین را به سطحی بالاتر ارتقاء دهد”(همل^[۳۸]،۱۹۹۰: ۴۵۵).

۳-۳ – چارچوب نظری

در این پژوهش جهت بررسی تحلیل فضایی آمار تصادفات و سرانه مرگ و میر ناشی از تصادفات از نظریه ارتباط توسعه اجتماعی– اقتصادی با مرگ و میر و نظریه­ فرهنگ استفاده شده است. مطالعات و بررسی­ها نشان می­دهد که رشد استفاده از وسایل نقلیه موتوری مهم­ترین عامل در بروز تصادفات جاده­ای است. رشد به کار گرفتن وسایل نقلیه موتوری که توأم با رشد اقتصادی و افزایش سطح درآمد سرانه است، معمولا افزایش تصادفات جاده­ای را به همراه خواهد داشت. این موضوع از آنجا ناشی می­ شود که رشد اقتصادی باعث افزایش بهره برداری از خدمات حمل و نقل و به تبع آن افزایش تعداد سفرها خواهد شد، که در صورت عدم رعایت مقررات و نکات ایمنی، رشد فزاینده­ای را در تعداد تصادفات شاهد خواهیم بود. این نظریه توسعه اجتماعی- اقتصادی را امری مهم در کاهش مرگ و میر می­داند، امروزه در جوامع گوناگون اعم از توسعه یافته و در حال توسعه، توسعه اجتماعی-اقتصادی باعث ازدیاد مرگ و میر شده است .اتومبیل و وسایل حمل و نقل یکی از مظاهر توسعه یافتگی جوامع می­باشد که امروزه به قاتل انسان تبدیل شده است. حتی ابتلاء به بیماری­هایی نظیر ناراحتی­های قلبی، سرطان و ذات الریه که گیدنز به آن­ها اشاره کرده نیز در اثر افزایش سطح توسعه می ­تواند بوجود بیاید یعنی با گسترش تکنولوژی و افزایش توسعه ­یافتگی وسایل حمل و نقل نیز افزایش می­یابد که هم آلودگی را در پی دارد و هم سوانح و هم استرس ناشی از حوادث خود موجب بوجود آمدن یا تشدید بیماری­های جسمی و روحی در اشخاص می­ شود.

توزیع خسارات عموما به وسیله­ عوامل اقتصادی – اجتماعی تحت تأثیر قرار می­گیرد. کشورهای فقیر سهم نامتناسبی از خسارات و مرگ و میر را نسبت به سایر کشورها متحمل می­شوند. در داخل کشورهای فقیر، مردم فقیر از سهم بالاتر خسارات و تلفات ناشی از حوادث جاده­ای و در داخل کشورهای ثروتمند افراد از طبقه­ی ضعیف اقتصادی- اجتماعی نسبت به گروه ­های درآمدی بالا از مرگ و جراحات جاده­ای بیشتری رنج می­برند. این عدم تجانس در خسارات و تلفات میان کشورها و گروه ­های مختلف اقتصادی- اجتماعی در داخل کشور­ها مشکل نابرابری جهانی در مقوله ی سلامت را به تصویر می­کشد. مشکلاتی که می ­تواند از طریق سیاست تمرکز بر روی ایمنی جاده­ها و توجه به گروه ­های آسیب پذیر مورد توجه قرار گیرد. تلفات با افزایش درآمد سرانه رشد می­یابد و در واقع در این مرحله از رشد اقتصادی، ناوگان وسایل نقلیه نیز افزایش می­یابد که عامل اصلی افزایش تعداد تصادفات و تلفات ترافیکی است. در سطوح بالای درآمد که رشد سرانه مالکیت خودرو کندتر می­ شود نرخ کشته­های ترافیکی کاهش می­یابد. گیدنز^[۳۹] معتقد است که، احتمال ابتلا به بیماری­های سخت نظیر ناراحتی­های قلبی، سرطان­ها و ذات الریه به شدت از ویژگی­های اجتماعی تأثیر می پذیرد و هر چقدر افراد از زمینه اجتماعی مرفه­تری برخوردار باشند، احتمال اینکه در مرحله­ ای از زندگی از بیماری­های جدی رنج ببرند کمتر خواهد بود )گیدنز، ۱۳۷۳: ۱۱). مطابق با نظریه­ فرهنگ قسمت اعظم مرگ و میر ها، به گسترش و طبیعت شکل گیری آداب فرهنگی مربوط می­ شود. اهمیت دادن جامعه به آموزش در زمینه ایمنی و کنترل ترافیک و نهادینه کردن قوانین و مقررات عبور از راه ­ها هم توسط راننده گان و هم عابرین پیاده در قالب معیارها و ارزش­های عقیدتی و فرهنگی نقش به سزائی در فرهنگ بهداشتی جامعه و در نتیجه بر سطح این نوع از مرگ و میر خواهد داشت. فراگیر شدن و ارتقای سطح سواد و تحصیلات نیز از جنبه­هایی است که از طریق الگوهای فرهنگی و رفتاری مناسب می ­تواند بر کاهش میزان تصادفات و مرگ و میر ناشی از آن تاثیر داشته باشد.

۳-۴- مدل مفهومی و تجربی تحقیق

عوامل جمعیتی
تعداد مطلق جمعیت
تراکم جمعیت
سهم جمعیت از کشور
عوامل اجتماعی
درصد بی­سوادی
سرانه مرگ و میر ناشی از تصادفات (درون شهری – برون شهری)
عوامل اقتصادی
میزان مالکیت خودرو
درجه توسعه یافتگی

عوامل محیطی
سرانه راه اصلی
سرانه راه فرعی
طول راه اصلی
طول راه فرعی

شکل ۳-۱- مدل مفهومی و تجربی تحقیق

۳-۵- فرضیه ­های تحقیق

فرضیه پاسخی موقتی به پرسش آغازین تحقیق است که به تدریج در جریان مطالعات اکتشافی و آماده ­سازی چارچوب نظری مسأله تحقیق اصلاح شده است. برای درک ارزش این پاسخ لازم است آن را با داده ­های حاصل از مشاهده، مقابله داد و در هر حال درستی یا نادرستی این پاسخ را باید با واقعیات آزمود (کیوی^[۴۰]، .( ۵۵ : ۵۷۵
بر اساس الگوی نظری^[۴۱] ترسیم شده، فرضیات پژوهش به شرح زیر ارائه می­گردد:

• • بین تعداد جمعیت و سرانه­ی مرگ و میر ناشی از تصادفات (درون شهری و برون شهری) رابطه وجود دارد.

• • بین سهم جمعیت از کشور و سرانه­ی مرگ و میر ناشی از تصادفات (درون شهری و برون شهری) رابطه وجود دارد.

• • بین تراکم جمعیت و و سرانه­ی مرگ و میر ناشی از تصادفات (درون شهری و برون شهری) رابطه وجود دارد.

• • بین درصد بی­سوادی و سرانه­ی مرگ و میر ناشی از تصادفات (درون شهری و برون شهری) رابطه وجود دارد.

• • بین سرانه­ی مالکیت خودرو و سرانه­ی مرگ و میر ناشی از تصادفات (درون شهری و برون شهری) رابطه وجود دارد.

• • بین سرانه­ی راه بر حسب نوع (اصلی– فرعی) و سرانه­ی مرگ و میر ناشی از تصادفات (درون شهری و برون شهری) رابطه وجود دارد.

• • بین نوع راه (اصلی – فرعی) و سرانه­ی مرگ و میر ناشی از تصادفات (درون شهری و برون شهری) رابطه وجود دارد.

• • بین درجه توسعه یافتگی و سرانه­ی مرگ و میر ناشی از تصادفات (درون شهری و برون شهری) رابطه وجود دارد.

فصل چهارم

روش تحقیق

۴-۱- مقدمه

مطالعات و تحقیقات اجتماعی را می­توان بر اساس ملاک­ها و معیارهای مختلفی دسته بندی کرد. انتخاب یک روش یا تکنیک خاص همواره بستگی به شرایط دارد (رفیع پور،۱۳۸۲: ۱۷). روش در یک پژوهش علمی نقش اساسی دارد و پژوهشگر را در نیل به حقیقت و گریز از خطا یاری می­دهد دکارت روش را راهی می­داند که به منظور دستیابی به حقیقت در علوم باید پیمود (ساروخانی، ۱۳۸۰: ۲۴).

۴-۲- روش تحقیق

انتخاب یک روش یا تکنیک خاص همواره بستگی به شرایط دارد (رفیع پور،۱۷:۱۳۸۲). روش تحقیق در هر پژوهش با توجه به موضوع مشخص می­ شود. در این تحقیق موضوع مورد مطالعه تجزیه و تحلیل فضایی آمار تصادفات و سرانه مرگ و میر ناشی از تصادفات می­باشد. این تحقیق بر اساس نوع داده ­های جمع آوری شده، تحقیقی کمی است. مطالعات کمی به بررسی­هایی اطلاق می­ شود که امکان گردآوری مجموعه اطلاعات قابل مقایسه­ ای را از واحدهای مورد مطالعه داشته باشد (طالب،۱۳۸۰: ۲۳). روش به کار گرفته شده در این پژوهش روش اسنادی یا تحلیل ثانویه است. این روش یک مشاهده­ غیر مستقیم است که بر اساس آن شناخت از طریق جمع آوری اسناد و مدارک صورت می­گیرد و پژوهنده مستقیما با واقعیت در تماس نیست (ساروخانی، ۱۳۷۲: ۲۱۸). به علاوه، روش­های اسنادی در زمره­ی روش­ها یا سنجه­های غیر مزاحم و غیر واکنشی به شمار می­آیند. به این دلیل که، هنگام استفاده از دیگر روش­ها نظیر مشاهده، مصاحبه و … مشکل اساسی جمع آوری اطلاعات است و حال آن که به هنگام کاربرد روش­های اسنادی اطلاعات موجودند (همان،۲۵۷).