C

پدوویریده ها

گروه B رایج ترین نوع آن هاست که باکتری های اسید لاکتیکی را آلوده می کند. (۶۱)
۱-۸-۷- مراحل ورود و تکثیر باکتریوفاژ:
همانگونه که در تحقیقات دیگر نظیر تحقیقی که دوخسن ^[۲۷] و همکاران بر روی کنترل باکتریوفاژهای لاکتوکوکال یا تحقیقی که توسط الیس^[۲۸] و دلبروک ^[۲۹] در مورد رشد داخل و خارج سلولی باکتریوفاژها انجام دادند، مشخص شد مراحل ورود و تکثیر باکتریوفاژها بصورت زیر است: (۶۳)
۱-۸-۷-۱- مرحله جذب فاژ بر روی سلول باکتری:
در فاژهای دم دار، زواید دم در چسبیدن فاژ بر روی سلول باکتری نقش دارند. البته فعالیت لیزوزم ها برای بوجود آوردن سوراخ یا نقطه ای در روی دیواره باکتری نیز ضروری است. در فاژهای بی دم بعضی از کپسومرهای موجود در روی کپسید فاژ این عمل را انجام می دهند. برای انجام عمل جذب در محیط حاوی باکتری و فاژ اختصاصی آن، وجود املاحی نظیر کلرید کلسیم یا کلرید سدیم الزامی است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱-۸-۷-۲- مرحله ورود فاژ به داخل باکتری:
در فاژهای دم دار با غلاف کوتاه شونده اسید نوکلئیک داخل کپسید، با کوتاه شدن غلاف روی دم و ورود قسمتی از دم به دیواره باکتری، از راه کانال ایجادشده وارد باکتری می شود . بر خلاف ویروس های حیوانی و انسانی فقط اسید نوکلئیک وارد شده و بقیه زوائد مانند مرحله غیرپوشش ^[۳۰] در تکثیر سایر ویروسها، در خارج از سلول باکتری باقی می مانند بدین معنا که خروج اسید نوکلئیک فاژ از کپسید آن، ضمن ورود آنها به داخل باکتری صورت می گیرد.
۱-۸-۷-۳- بیوسنتز:
در این مرحله اسید نوکلئیک فاژ کلیه اعمال سنتز را خود بر عهده گرفته و این اعمال را در باکتری کنترل می کند. اولmRNA و پروتئینهای اولیه را سنتز می کند که این ها خاصیت آنزیماتیکی دارند و برای ساخته اسید نوکلوئیک جدید به کار می روند و پس از آن mRNA و پروتئین های ثانویه را سنتز می کنند که در ساختمان فاژهای جدید به کار خواهند رفت.
۱-۸-۷-۴- رسیدگی کامل:
در این مرحله اسید نوکئیک تولید شده به حالت فشرده درآمده و توسط کپسومرها احاطه می شود و بالاخره کپسید تشکیل شده و در داخل آن قرار می گیرد همزمان با این اعمال دم فاژها نیز ساخته می شود و در روی کپسید بر محل های مخصوص به خودشان می چسبند و آرام آرام فاژهای جدید تشکیل می شود.
۱-۸-۸- منشا فاژ:
با وجودی که در مورد ارتباط بین فاژهای مختلف اطلاعات زیادی بدست آمده ولی هنوز منشا فاژ مورد بحث می باشد. دو خط سیر مهم برای آلودگی فاژ در تاسیسات لبنی مشخص شده است : آغازگر لیزوژنیک و حضور باکتریهای اسید لاکتیک در شیر خام.
۱-۸-۹- سیکل حیاتی باکتریوفاژ:
سیکل فساد سلولی توسط فاژ، با جذب سطحی آن بر روی دیواره سلولی مربوط به باکتری های حساس میزبان فاژها در حالت کلی دو سیکل حیاتی لیتیک و لیزوژنیک دارند.(شکل۴)(۵۶)
۱-۸-۹-۱ سیکل لیتیک:
در این سیکل فاژها پس از ورود به داخل باکتری حساس به خود، تکثیر یافته و همانندسازی می کند و باکتری را در نهایت لیز می کنند. لیز شدن باکتری بدین صورت انجام می گیرد که از طرف ژنوم فاژ یک پروتئین لیزکننده بیشتر می شود و این پروتئین، دیواره باکتری را از داخل از بین می برد و دیواره را متلاشی می کند لذا فاژهای تشکیل یافته جدید بیرون می ریزند که در این حالت به آنها فاژ فرزند^[۳۱] می گویند که در تماس با باکتری جدید به آن می چسبند و این سیکل دوباره تکرار می شود. عموما باکتریوفاژهای لبنی از این سیکل پیروی می کنند و به این فاژ، فاژ فعال^[۳۲] نیز گفته می شود.
۱-۸-۹-۲- سیکل لیزوژنیک:
این فاژها بصورت معتدل ^[۳۳] زندگی می کنند بدین معنی که بعد از ورود به باکتری، رشد و تکثیر نیافته و باکتری را لیز نمی کنند. بلکه فاژ پس از اتصال به دیواره سلولی باکتری، ژنوم خود را وارد سلول باکتری می نماید. ژنوم فاژ به ژنوم باکتری چسبیده، ادغام شده و همراه رونویسی^[۳۴] ژنوم باکتری با کروموزوم آن تقسیم شده و به نسل های بعدی منتقل می شود و به نام پروفاژ^[۳۵] معروف است و به این عمل لیزوژنیک می گویند. این نوع فاژ، فاژ معتدل نیز نامیده می شود.
شکل ۱-۴- سیکل حیاتی لیتیک و لیزوژنیک باکتریوفاژ
۱-۸-۱۰- روش های جداسازی فاژ
۲ نوع روش جداسازی فاژ وجود دارد : روش مستقیم و غیر مستقیم
۱-۸-۱۰-۱- روش مستقیم:
روش جداسازی مستقیم بر روی حضور ذرات فاژ لیتیک یا ترکیبات آن ( DNA و پروتئین ) تمرکز می کند.
۱-۸-۱۰-۱-۱- روش های میکروبیولوژی:
روش های استاندارد میکروبیولوژی عبارتند از : سنجش پلاک، تست لکه ^[۳۶]و تست های فعالیت که معمولا برای شیر یا محصولات تخمیری انجام می شود. یکی از مزیت های این نوع تکنیک تشخیص مهار کننده های فاژی و غیر فاژی است. ضعف این روش این است که به سویه های اندیکاتور حساس است و دیگر اینکه زمان نسبتا طولانی برای بدست آوردن نتایج لازم است.(۴۹)
۱-۸-۱۰-۱-۲- روش مولکولی:
جداسازی مولکولی روشی مقدم و اختصاصی است بدلیل اینکه این نوع سنجش در مدت زمان کوتاهتر از روش های دیگر انجام می گیرد. چندین روش پایه ای PCR طراحی شده است و در جداسازی موفقیت آمیز بوده و حتی برای طبقه بندی فاژهای لاکتوباسیل، لاکتوکوکوس ها و استرپتوکوکوس ها در مخلوط های لبنی که شامل آب پنیر، استارتر های آب پنیر و نمونه های شیر است مورد استفاده قرار می گیرد.
محدودیت جداسازی روش یک مرحله ای PCR کلاسیک معمولا ^۱۱۰^۴-۱۰ ^۷PFU.ml^– می باشد.
این روشی، روشی با حساسیت بالا و سریع می باشد. در مطالعات اخیر این متد برای جداسازی و شمارش سه گروه فاژ لاکتوکوک به نام های C_2, P₃₃₅,936 که از شیر خام بز و پنیر با محدودیت جداسازی پایین ۱۰^۲ PFU.ml^-1 و در حدود دو ساعت به طول انجامیده استفاده شده است.
روش مولکولی ذرات فاژ فعال و غیر فعال را تشخیص می دهد از این حیث کهDNA فاژ را جداسازی
می کند. تکنیک جداسازی مولکولی برای آزمایشات روتین مقرون به صرفه نیست و اختصاصی عمل
می نماید. این روش فقط فاژهایی را که سکانس ژنومیک آنها در دسترس باشد جداسازی می کند، چون بر پایه ی جداسازی DNAمی باشد.
۱-۸-۱۰-۲- روش های غیر مستقیم سنتی:
۱-۸-۱۰-۲-۱- تست فعالیت
تست فعالیت یک ابزار عمومی برای انالیز روتین در کارخانه های لبنی می باشد. حضور فاژ در محصولات لبنی ( در مقایسه با نمونه های کنترل شده فاقد فاژ ) سبب کاهش تولید اسید می شود.
اهمیت محدودسازی برای این سنجش ها به خصوص برای آغازگرهای مخلوط چند سویه باید در نظر گرفته شوند چون سویه هایی که به فاژ غیر حساس هستند به رشد و اسیدی شدن ادامه می دهند.
۱-۸-۱۰-۲-۲- تست اندیکاتور
اگر فاژ در نمونه باشد تاخیر یا شکست در تغییر رنگ ( عمدتا متیلن بلو یا برموکرزول پرپل) مشاهده می شود. همانطور که در تست فعالیت ممکن است حضور فاژ نتایج منفی کاذب را بدهد در تست اندیکاتور نیز نتایج منفی کاذب را نیز خواهیم داشت.(۴۹)
۱-۸-۱۰-۲-۳- فلوسایتومتری^[۳۷]
در چندین سال گذشته برای جداسازی ویروس ها از آب دریا استفاده شده است. در این روش اسید نوکلوئیک را رنگ آمیزی می کنند و فاژهای آزاد موجود در نمونه بدون توجه به میزبان آن ها قابل شمارش است.
اخیرا جداسازی فاژهای لاکتوکوک آلوده کننده از طریق روش فلوسایتومتری گزارش شده است محدوده جداسازی این روش PFU.ml ^-۱ ۱۰^۵ می باشد که باروش PCR کلاسیک قابل مقایسه است.
در این روش ذرات بزرگ مانند سلول های یوکاریوتیک و ذرات چربی باید برداشته شوند تا از بلوکه شدن فلوسایتومتری جلوگیری شود.(۴۹ ،۶)
۱-۸-۱۰-۲-۴- امپدانس الکتریکی یا رسانایی شیر
آلودگی فاژ سبب کاهش تولید اسید لاکتیک در شیر خواهد شد. در مطالعه اخیر Garcio-Aljaro و همکارانش روش جداسازی سریع را که بر اساس تغییرات امپدانس میزبان روی میکروالکترود فلزی (پلاتین و طلا) است، مورد مطالعه قرار دادند. آلودگی و پیامد لیز سلول میزبان توسط اسپکتروسکوپی، امپدانس غیر فاراد در نمونه های شیر مورد سنجش قرار گرفت. سادگی این روش از مزیت های آن است.
اخیرا ترکیب روش میکروسکوپی epiflurecence و میکروسکوپی Atomice force (AFM) برای سنجش حضور فاژها گزاررش شده است.
با بهره گرفتن از روش میکروسکوپی epiflurecence ذرات فاژ لاکتوباسیلوس هلوتیکوس شمارش شده است در حالی که روش میکروسکوپی AFM به سنجش و بررسی تغییر در فاژ و جمعیت های باکتریایی در طی مراحل آلودگی می پردازد.
ذرات فاژ توسط SYBR GreenI رنگ آمیزی می شود و سپس نور سبز ساطع می شود در نتیجه ذرات درخشان بزرگتر از اندازه واقعی ویریون دیده می شوند و با میکروسکوپ فلورسنس قابل شمارش هستند. معایب این روش بدین صورت است که ذرات فاژ ویرولانت و غیر ویرولانت هر دو شمارش می شوند.
۱-۸-۱۰-۲-۵- سنجش پلاک/ لکه و رشد/ تاریکی^[۳۸]
این دو روش به طور دائم مورد استفاده قرار می گیرد. این سنجش بر اساس مهار رشد سویه های میزبان توسط باکتریوفاژ صورت می گیرد. کاهش تولید اسید لاکتیک سبب کاهش رشد سویه های میزبان می شود.
گرچه روش های تشخیص میکروبیولوزی از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است اما دارای خصوصیات نامطلوب هم می باشد.
این فرایندها در مدت زمان طولانی صورت می گیرد، حداقل ۲۴ ساعت زمان لازم است همچنین باکتریوفاژها دارای میزبان اختصاصی هستند و یک فاژ یک یا تعداد کمی از سویه های باکتری را آلوده می کند و برای انجام این تست ها مجبور به حفظ گروه بزرگی از باکتری های اسید لاکتیک هستیم علاوه بر این به نتایج منفی حاصل از این تست ها هیچ اطمینانی نیست که الزاما فاقد فاژ باشند.

درخت تصمیم و تکنیک‌های آماری ابزار مفیدی برای توصیف هستند؛ قوانین همبستگی و خوشه‌بندی را نیز می‌توان برای توصیف استفاده کرد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ابزار و تکنیک‌های داده‌کاوی
ابزارها و تکنیک‌های بیشماری برای انجام پروژه‌های داده‌کاوی وجود دارد. بیشتر تکنیک‌های داده‌کاوی از سال‌ها و یا دهه‌ های قبل وجود داشته‌اند و ریشه در علومی دیگر چون آمار و ریاضی و زیرشاخه‌های علوم کامپیوتر مانند هوش مصنوعی و یادگیری ماشین دارند. در این تحقیق سعی کرده‌ایم به معرفی تکنیک‌هایی بپردازیم که پرکاربرد بوده و یا در تحقیق مورد استفاده قرار گرفته است.
درخت تصمیم
درخت تصمیم از تکنیک‌های پرکاربرد و رایج داده‌کاوی است که برای اهداف دسته‌بندی و پیش‌بینی مورد استفاده قرار می‌گیرد. الگوریتم‌های این تکنیک در حیطه الگوریتم‌های یادگیری با ناظر بشمار می‌رود و بر اساس الگوریتم یادگیری مفهوم طراحی شده‌اند. یک درخت تصمیم از تعدادی گره^[۷۴] و شاخه^[۷۵] تشکیل شده است. شاخه‌ها، گره‌ها را به یکدیگر متصل می‌کنند. گره‌هایی که در انتهای درخت واقع هستند را برگ^[۷۶] می‌نامیم. برگ‌ها بیانگر برچسب کلاس‌ها هستند. گره‌ای که در بالاترین سطح از درخت قرار دارد ریشه^[۷۷] نامیده می‌شود. ریشه شامل تمام داده‌های آموزشی است که باید به کلاس‌های مختلف تقسیم شوند. تمامی گره‌ها، بجز برگ‌ها را گره‌های تصمیم^[۷۸] می‌نامند. در هر کدام از این گره‌ها، تصمیم‌گیری در مورد فعالیتی که باید انجام شود با توجه به یک خصیصه صورت می‌گیرد. هر کدام از گره‌ها داری فرزندانی هستند که تعداد فرزندان هر گره برابر با تعداد مقادیری است که خصیصه مورد نظر می‌تواند اختیار کند (شهرابی and شجاعی ۱۳۸۸).
الگوریتم‌های مختلفی برای تولید درخت تصمیم وجود دارد. تمامی این الگوریتم‌ها بر اساس الگوریتم یادگیری مفهوم هانت طراحی شده‌اند. این الگوریتم، روشی را مد نظر قرار داده است که انسان‌ها از آن به منظور یادگیری مفاهیم ساده استفاده می‌کنند. در این روش خصیصه‌های اصلی که متمایزکننده دو گروه اصلی متفاوت هستند، مشخص می‌شوند. برای انجام این کار، از نمونه‌های آموزشی مثبت و منفی استفاده می‌شود. الگوریتم هانت بر پایه استراتژی تقسیم و غلبه^[۷۹] بنا نهاده شده است. مجموعه‌های آموزشی به طور بازگشتی با انتخاب بهترین خصیصه به عنوان متمایز کننده به گونه‌ای به زیرمجموعه‌های کوچک‌تر افراز می‌شوند که هر زیر مجموعه تنها حاوی نمونه‌هایی باشد که به یک کلاس تعلق دارند (شهرابی and شجاعی ۱۳۸۸). به این ترتیب، با انتخاب پی در پی خصیصه‌های متمایز کننده، درخت تصمیم شکل می‌گیرد.
آنچه که باعث می‌شود الگوریتم‌های متفاوتی برای ایجاد درخت تصمیم وجود داشته باشد، عامل انتخاب خصیصه متمایزکننده است. معیارهای گوناگونی برای انتخاب خصیصه وجود دارد که مهم‌ترین آن عبارت است از:

• • شاخص جینی^[۸۰]: یک شاخص رایج تقسیم‌بندی، جینی نام دارد که از نام کورادو جینی^[۸۱]، متخصص آمار و اقتصاددان ایتالیایی گرفته شده است. این شاخص احتمال قرارگیری دو مورد انتخاب شده تصادفی از یک جمعیت یکسان را در یک دسته نشان می‌دهد. برای یک جمعیت خالص، این احتمال برابر یک است. اندازه‌گیری جینی یک گره، به صورت مجموع نسبت‌های دسته‌ ها است. برای محاسبه تاثیر یک تقسیم، امتیاز جینی هر گره فرزند را محاسبه کرده و در نسبت اطلاعات که به آن گره می‌رسد ضرب کرده وسپس اعداد حاصل را با هم جمع می‌کنیم (شهرابی ۱۳۹۰b). الگوریتم CART^[82] برای پیاده‌سازی از این معیار استفاده می‌کند.

• • بهره اطلاعات^[۸۳]: در منظر بهره اطلاعات، اگر یک برگ کاملا خالص باشد آنگاه دسته‌ه ای این برگ را می‌توان به راحتی اینگونه توصیف کرد که همگی آنها در یک دسته جای می‌گیرند. از طرف دیگر، اگر یک برگ دارای ناخالصی بالایی باشد آنگاه توصیف آن بسیار مشکل خواهد بود. برای بیان این وضعیت اندازه‌ای به نام آنتروپی^[۸۴] تعریف می‌گردد. آنتروپی میزان بی‌نظمی یک سیستم است. آنتروپی یک گره خاص در یک درخت تصمیم عبارت است ازجمع نسبت‌های داده‌های متعلق به یک دسته خاص برای تمام دسته‌هایی که در گره نشان داده شده‌اند که در لگاریتم پایه دو آن نسبت ضرب شده است. آنتروپی یک تقسیم به صورت مجموع آنتروپی تمام گره‌های ناشی از تقسیم که بوسیله نسبت داده‌های هر گره وزن‌دهی شده است بدست می‌آید (شهرابی ۱۳۹۰b). الگوریتم ^[۸۵]ID3 از بهره اطلاعات برای انتخاب خصیصه استفاده می‌کند.

• • نسبت بهره^[۸۶]: اندازه‌گیری آنتروپی زمانی با مشکل مواجه می‌شود که به یک تقسیم‌بندی با متغیرهای دسته‌ای مواجه شویم. مشکل در اینجا کاهش تعداد دسته‌ه ای نمایش داده شده در هر گره و متعاقب آن کاهش آنتروپی است که صرفا از شکستن مجموعه داده‌های بزرگ‌تر به زیرمجموعه‌های کوچک‌تر ناشی می‌شود. کاهش آنتروپی که مربوط به تعداد شاخه‌ها باشد را اطلاعات نهادی^[۸۷] یک تقسیم‌بندی می‌نامند. اطلاعات نهادی موجب می‌شود تا درخت تصمیم ایجاد شده پر برگ و بار شود. درخت‌های پر برگ با تقسیمات متعدد چند مسیری مطلوب نیستند چرا که این تقسیمات به تعداد کم داده‌ها در هر گره منجر شده و مدل‌های حاصله از این طریق ناپایدار خواهند بود. برای رفع این مشکل، از نسبت کل بهره اطلاعاتی استفاده می‌کنند (شهرابی ۱۳۹۰b). الگوریتم‌ C4.5 از نسبت بهره برای انتخاب خصیصه استفاده می‌کند.

معیارهای انتخاب خصیصه دیگری هم وجود دارد، که می‌توان به درخت تصمیم CHAID، که برای انتخاب خصیصه از آزمون χ^۲ استفاده می‌کند و یا C-SEP که برای انتخاب خصیصه از آماره G (که بسیار نزدیک به توزیع χ^۲ است) استفاده می‌کند، اشاره کرد.
از درخت تصمیم ایجاد شده می‌توان برای پیش‌بینی برچسب نمونه‌های جدید بر اساس مقادیر خصیصه‌های آنها استفاده کرد. درخت تصمیم همچنین قوانین همبستگی میان خصیصه‌ها را آشکار می‌سازد. برخی از نقاط ضعف و قوت درخت‌های تصمیم عبارتند از:

• • قوانین تولید شده توسط آنها، تمامی کلاس‌های موجود در مجموعه داده آموزشی را به بهترین شکل توصیف می‌کند.

• • روابط موجود میان قوانین را آشکار ساخته؛ در نتیجه، درک ساختار داده‌ها را ساده می‌سازد.

• • از نظر محاسباتی ساده هستند.

• • این امکان وجود دارد که قوانین بسیار پیچیده‌ای را تولید کنند که در نتیجه آن، هرس کردن با دشواری‌هایی مواجه خواهد بود.

• • قادر هستند تا تعداد زیادی از قوانین متناظر را تولید کنند که در صورت عدم استفاده از تکنیک‌های هرس، درک آنها سخت خواهد بود.

• • به منظور ذخیره‌سازی کل درخت و استخراج قوانین، به حافظه زیادی نیاز است.

شبکه‌های عصبی
شبکه‌های عصبی مصنوعی (ANN) شبکه‌ای عظیم از نرون‌های محاسباتی به هم پیوسته هستند که باساختار فرایندی بصورت موازی توزیع شده نشان داده می‌شوند. ایده اصلی این شبکه‌ها از ساختار شبکه‌های عصبی بیولوژیک الهام گرفته شده است؛ زمانی که در سال ۱۹۴۳، وارن مک کالچ^[۸۸] به همراه والتر پیتس^[۸۹] برای توضیح نحوه عملکرد نرون‌های بیولوژیک به مدل‌سازی پرداختند (شهرابی ۱۳۹۰b). اگرچه این مدل فقط دارای یک نرون بود و توانایی محاسباتی محدودی داشت، ولی نقطه عطفی بود برای توسعه و پیشرفت شبکه‌های عصبی قوی‌تر و پیچیده‌تر؛ به گونه‌ای که امروزه شبکه‌های عصبی کاربرد گسترده‌ای در مسائل پیش‌بینی، دسته‌بندی و خوشه‌بندی دارد.
به طور کلی، شبکه‌های عصبی توسط سه مولفه زیر معرفی می‌شوند (Karray and Silva 2004):

• • ساختار

    • • رو به جلو
    • • بازگشتی

• • نوع یادگیری

    • • یادگیری با ناظر^[۹۰]
    • • یادگیری بدون ناظر^[۹۱]
    • • ترکیبی^[۹۲]

• • تابع فعال‌سازی^[۹۳]

    • • باینری
    • • پیوسته

ساختار شبکه‌های عصبی از تعدادی نرون و اتصالات موزون بین آنها تشکیل شده است (شکل ۲-۴). معمولا این نرون‌ها در لایه‌هایی شامل لایه ورودی، لایه‌های پنهان و لایه خروجی سازمان می‌یابند. در ساختار رو به جلو، تمامی اتصالات بین نرون‌ها به سمت جلو بوده و هیچ نرونی به نرون‌های لایه قبل اتصال ندارد. ولی چنین اتصالاتی را در ساختار بازگشتی خواهیم داشت. فرایند یادگیری شبکه‌های عصبی نیز مانند آنچه در داده‌کاوی هدایت‌شده و غیر هدایت‌شده ذکر شد، می‌تواند بصورت با ناظر و بدون ناظر باشد. در یادگیری با ناظر، داده‌های آموزشی برچسبی به عنوان متغیر هدف دارند ولی یادگیری بدون ناظر فاقد متغیر هدف است. در یادگیری ترکیبی، از هر دو فرایند در شبکه عصبی استفاده می‌شود. تابع فعال‌سازی نیز خروجی هر نرون را بر اساس ورودی‌های آن و همچنین حد آستانه^[۹۴] نرون مشخص می‌کند. تابع علامت^[۹۵] و تابع گامی^[۹۶] مثال‌هایی از تابع فعال‌سازی باینری هستند و تابع سیگموید^[۹۷] و تانژانت هایپربولیک^[۹۸] و خطی^[۹۹] جزو توابع فعال‌سازی پیوسته هستند (Karray and Silva 2004).
شکل ‏۲‑۴ : شبکه عصبی با دو لایه پنهان
مانند دیگر الگوریتم‌های یادگیری ماشین، یادگیری شبکه‌های عصبی نیز با داده‌های آموزشی صورت می‌گیرد. در پایان این مرحله، برای تمامی اتصالات نرون‌ها وزن‌های مناسبی قرار داده می‌شود. سپس، برای ارزیابی آن از داده‌های تست استفاده می‌کنند. شبکه عصبی آموزش دیده شده مانند یک جعبه سیاه کار می‌کند؛ در واقع درکی از وزن‌ها و لایه‌های پنهان به داده‌کاو نمی‌دهد. جعبه سیاه بودن شبکه‌های عصبی از معایب آن به حساب می‌آید. از دیگر معایب این الگوریتم این است که فقط در مورد داده‌های عددی کار می‌کنند.

روش SBM^[104]

SBM [33]یک مدل آماری^[۱۰۵] است که برای توصیف گراف^[۱۰۶]­های ناهمگون^[۱۰۷] مستقیم^[۱۰۸] یا غیر مستقیم^[۱۰۹] به کار میرود.[۶] این روش که به خوبی مورد مطالعه قرار گرفته است در آنالیز شبکه های اجتماعی با موفقیت مورد استفاده قرار گرفته است[۳۴][۳۵].

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در مدل SBM یک شبکه به صورت زیر تولید می­ شود:
هر گره^[۱۱۰] با احتمال به یک تشکل منتسب می­ شود. احتمال انتساب داده شدن یک گره به تشکل ام است.
بر اساس تشکلی که گره و گره j به آن منتسب شده اند (فرض می­ شود گره به تشکل و گره به تشکل تعلق یافته است) لینک ما بین گره های و با پیروی از یک توزیع^[۱۱۱] برنولی^[۱۱۲] با پارامتر^[۱۱۳] تولید می­ شود.
بنابراین پارامتر های مدل SBM، و است. در اینجا توزیع پیشین^[۱۱۴] تشکل هاست که به طور معمول در نظر گرفته می­ شود. نیز احتمالات تولید لینک را نشان می­دهد. به اعضای^[۱۱۵] قطری^[۱۱۶] احتمال لینک “درون_تشکل^[۱۱۷]” برای تشکل و به اعضای غیرقطری ^[۱۱۸] و احتمال لینک “بین_تشکل^[۱۱۹]” برای تشکل­های و گفته می­ شود.
نمایش گرافیکی^[۱۲۰] روش SBM در شکل (۳-۱) نشان داده شده است.
شکل ۳-۱- نمایش گرافیکی روش مدل بلوک تصادفی (SBM).
برای ساده سازی شکل فقط برای یک جفت گره و نمایش داده شده است.
برای بیان کردن Likelihood داده ها برای روش SBM ، فرض می­ شود لینک به نحوی تولید می­ شود که مستقل از سایر لینک­ها و گره­هایی است که در تشکل منتسب به گره یعنی و تشکل منتسب به گره یعنی قرار دارند.
با بهره گرفتن از فرض فوق،احتمال ^[۱۲۱]تمام داده ها در مدل SBM به صورت زیر نوشته می­ شود:

(۳-۱)

(۳-۲)

در فرمول­های فوق، در صورتی می­ شود که یک لینک بین گره و گره وجود داشته باشد. به­علاوه فقط در صورتی که گره متعلق به تشکل و گره متعلق به تشکل باشد، می­ شود. در این مدل، حلقه به خود^[۱۲۲] در نظر گرفته نشده است، بنابراین در معادلات فوق به معنی روی تمام و ها به گونه ای که باشد، است. معادلات گفته شده در بالا یک بیان فشرده از مدل SBM هستند.
در نهایت عبارت که احتمال انتساب تشکل هاست به صورت زیر تعریف می­ شود:

(۳-۳)

روش LDA^[123]

LDA [36]یک مدل تولیدی^[۱۲۴] در آمار^[۱۲۵] است. این مدل برای مدل سازی تعدادی متغیر پنهان^[۱۲۶]، عناوین^[۱۲۷]، در مجموعه‌ای^[۱۲۸] از متن‌ها که شامل کلمات هستند بوجود آمده است. در حقیقت در یک متن شامل تعدادی کلمه، می‌توان به هر کلمه تعدادی عنوان با احتمال مشخص نسبت داد که در نهایت با ترکیب با هم یک متن و عنوان آن را تشکیل می‌دهند.
در مدل LDA، هر سند به صورت ترکیبی^[۱۲۹] از عناوین مختلف در نظر گرفته می­ شود و فرض میشود توزیع عنوان­هااز یک توزیع احتمال پیشین دیریکله^[۱۳۰] تبعیت می­ کند. هر عنوان مجموعه ای از کلمات را با احتمال مشخصی ایجاد می کند. کلماتی که تعلق خاصی به برخی از عناوین ندارند (مانند the در انگلیسی) می توانند با احتمال بکتواختی در هرکدام از عناوین قرار گیرند؛ یا می­توان آنها را دسته ی خاصی قرار داد. باید توجه کرد که تعریف صریحی برای عنوان از دیدگاه های معناشناسی یا معرفت‌شناسی مشخص نمی‌شود. بلکه اختصاص عناوین به صورت دستی^[۱۳۱] و با حضور یک فرد خبره^[۱۳۲] صورت می­گیرد.
نکته ی دیگر این است که در این مدل چیزی برای مدل سازی ترتیب^[۱۳۳] یا همبستگی^[۱۳۴] عناوین در نظر گرفته نمی‌شود، و هر متن به عنوان کیسه کلمات^[۱۳۵] در نظرگرفته شده و باعث می­ شود که هر کلمه قابل تعویض باشد.
نمایش گرافیکی روش LDA در شکل (۳-۲) نشان داده شده است.
شکل ۳-۲- نمایش گرافیکی روش LDA.
در این شکل مستطیل­ها نشان دهنده حلقه به تعداد پارامتر درون خود هستند. دایره­های توخالی نشان دهنده متغیر­های دیده نشده و دایره­های توپر نشان دهنده متغیر دیده شده و معلوم هستند. فلش­ها نشان دهنده پارامتر توزیعی هستند که هر متغیر از آن تبعیت می­ کند.
روابط زیر بیان کننده شکل (۳-۲) هستند. عنوان امین مولفه^[۱۳۶] در امین سند از یک توزیع چند جمله­ای^[۱۳۷] با پارامتر پیروی میکند:

(۳-۴)

در این فصل ابتدا آثار تربیتی دعا بررسی شده است و پس از آن نظام اخلاقی که در ادعیه و مناجات دیده می‌شود را مطالعه کرده‌ایم.
ابتدا تعریف نظام اخلاقی و سپس جایگاه نظام اخلاقی در بین نظام‌های دیگر بررسی شده و پس از آن تفاوت احکام اخلاقی با نظام اخلاقی آورده شده است، سپس به بررسی این موضوع پرداخته شده است که چه نوع نظام اخلاقی در ادعیه شیعه دیده می‌شود و بعد از آن مناجات‌های مثنوی‌های فارسی مطالعه شده و نوع نظام اخلاقی که در آن مشاهده می‌شود، بررسی کرده‌ایم.
۴-۲٫ آثار دعا بر انسان
دعا دو بعد دارد: یکی ظاهر آن است که شامل الفاظ و کلمات است و بر زبان جاری می‌کنیم؛ بعد دوم آن سوز و گدازی است که از صمیم دل ایجاد می‌شود و بر روح و روان انسان اثر می‌گذارد. الفاظ و کلمات دعا شامل مجموعه‌ای از خواسته‌ها و نیازهایی است که انسان از خداوند می‌خواهد. بدین صورت که دعا ابتدا با ستایش و نیایش آغاز می‌شود و سپس به بیان حوائج می‌ انجامد. در خلال آن از خداوند مغفرت و رحمت را خواهان می‌شود و همچنین از نفس و گناهان شکوه می‌کند، اما با خواندن همین الفاظ و جملات تغییراتی در باطن و روح ما ایجاد می‌شود؛ زیرا هرچه با دعا مأنوس‌تر شود و هرچه ارتباط خالصانه و خاشعانه باشد اثرات دعا نیز بر روح و روان بیشتر می‌شود و انسان ناخودآگاه سعی می‌کند با خواندن نام‌های خدا، خود را شبیه به این صفات و اسامی کند و کم‌کم متخلق به این صفات ‌شود، برای مثال کسی که خداوند را با نام کریم صدا می‌زند و به وسیله این صفت با خداوند باب گفتگو را می‌گشاید، کم‌کم سعی می‌کند که خودش نیز مانند اربابش کریم شده و اخلاقش کریمانه شود و بزرگواری، بخشش و گذشت در اعمال و کردارش نمایان می‎شود. اسامی و صفات دیگر خداوند نیز همین طور است، به همین ترتیب فرد با نزدیک‌شدن به خدای خویش می‌خواهد که خود را شبیه او کند؛ زیرا اگر انسان به‌طور فطری عاشق کسی یا چیزی شود میل دارد که خود را از هر جهت چه ظاهر و چه باطن شبیه او کند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

با خواندن دعا از صمیم دل و جان، کم‌کم رابطه دو سویه می‌شود، تا جایی که محبوب خداوند می‌شود و دیگر حاجتی برای خود نمی‌خواهد و از زمین و زمان شکایت نمی‌کند و هر لحظه از معشوق می‌خواهد او را بپذیرد و راضی به رضای او می‌شود و به مرحله‌ای می‌رسد که عاشق خود را در معشوق می‌بازد و در او فانی می‌شود و همه هستی‌اش را در وجود محبوب می‎بیند؛ یعنی از مقام رضا به مقام فنا می‌رسد و دیگر فاصله‌ای بین عاشق و معشوق نمی‌ماند و خواندن عین حضور می‌شود و به مقامی می‌رسد که دیگر چیزی از محبوب نمی‌خواهد و به مقام دعای بی‌دعایی می‌رسد.

قوم دیـــــگر مـــی‌شناســم ز اولــیا

که زبــانشـان بستــــه باشـد از دعا^[۵۹۳]

اگر کسی از صمیم قلب با محبوب خویش دعا و مناجات کند، متخلق به اخلاق الهی می‌شود؛ بنابراین ادعیه شیعه که از زبان امامان معصوم است باید شامل مجموعه‌ای از احکام اخلاقی باشد تا با اجرای آنها ما را به نظامی اخلاقی رهنمون سازد؛ اما قبل از آنکه به بررسی این نظام اخلاقی در ادعیه و مناجات‌ها بپردازیم ابتدا باید به بررسی آثار تربیتی دعا بر انسان بپردازیم تا روشن شود که دعا و مناجات چه آثاری را بر جسم و جان انسان می‌گذارند.
۴-۲-۱٫آثار دعا بر جسم و روح انسان
دعا بر جسم و روح انسان اثر می‌گذارد و این ادعا را می‌توان به‌صورت عینی در افرادی که بیشتر به دعا و مناجات می‌پردازند نسبت به افراد عادی مشاهده کرد. این افراد معمولاً آرامش زیادی دارند و همچنین در انجام وظایف از حساسیت و دقت بیشتری برخوردارند، همچنین عطوفت و مهربانی در اخلاق و رفتار آنها موج می‌زند و سجایای اخلاقی دارند. آنها با خضوع خود در پیشگاه کسی که غنی مطلق است به‌صورت عملی خضوع و فروتنی را می‌آموزند و از غرور و حرص و تکبر دور می‌شوند و رفته رفته قدرت مقابله با مشکلات و صبر در آنها بسیار می‌شود و با فراوانی ظرفیت صبر، سجایای اخلاقی در آنها بیشتر نمودار می‌شود و ظرفیت تحمل در برابر سختی‌ها و محرومیت‌ها بیشتر می‌شود، در نتیجه متانت در رفتار و بیان آنها به چشم می‌خورد. بنابراین آنها می‌توانند در کمال آرامش از نیروی فکری و اخلاقی خود بهره بیشتری ببرند و برای خود و دیگران سودبخش باشند، همچنین امید را در چهره متبسم آنها می‌توان به وضوح دید، زیرا همین امید و توکل به خدا باعث می‌شود قدرت ایستادگی در برابر حوادث بیشتر شود، حتی در افرادی که با آنها تعامل دارند نیز تحمل شکست‌ها، بیماری‌ها و حتی مرگ عزیزان بیشتر می‌شود.
خواندن دعا و مناجات به انسان کمک می‌کند تا به ندای فطرت خویش پاسخ گوید فطرتی که همواره به‌دنبال کمال است و کمال مطلق چیزی غیر از خدای متعال نیست؛ بنابراین دعا باعث بیدارشدن فطرت خداجوی انسان می‌شود و با دوری نفس از گناه، لغزش‌ها و دوری از آرزوهای دراز انسان را بیشتر متوجه ذکر و یاد خدا می‌کند. کارل گوستادیانگ- یانگ روان‌شناس و پروفسور معروف عقیده دارد: «طبیعت آدمی طوری ساخته شده است که خودبه‌خود به خدا طور «دینامیک» در خود احساس عطش و پرستش می‌کند؛ ازاین‌رو اگر به صراط مستقیم توحید هدایت نشود در برابر معبودهای کاذب (بتها و…) سر تعظیم فرود می‌آورد و تا آن عطش درونی خود را سیراب کند.^[۵۹۴]
دعا عطش فطری پرستش را فرو می‌نشاند و مسیر درست را به او می‌نمایاند، در نتیجه دعا پرده‌ها را کنار می‌زند و انسان خود را چنان‌که هست می‌بیند؛ یعنی کاستی‌ها و کمبودهایش را متوجه می‌شود؛ آفت‌ها و موانعی را که باعث می‌شود انسان از فطرت خود دور بماند می‌شناسد و موانعی مانند حرص، آز، غرور، تکبر و کج فکری‌ها.
با برداشتن این موانع کم‌کم متخلق به اخلاق الهی می‌شود و ظرفیت و تحملش در برابر سختی‌ها و ناملایمات بیشتر می‌شود و کم‌کم به جایی می‌رسد که به رضای حق راضی می‌شود و هیچ چیز دیگر رضایت او را جلب نمی‌کند. در کتاب نیایش دکتر علی شریعتی درباره نیایش آمده است: «به وسیله نیایش است که انسان به خدا می‌رود و خداوند در انسان ورود می‌کند.»^[۵۹۵]
۴-۴٫آثار تربیتی دعا
۴-۴-۱٫ رفتارسازی و فعالیت‌های عملی
یکی از آثاری که ادعیه بر روی شخص می‌گذارد تغییر رفتار است، به‌طوری که وقتی ما چیزی را یاد می‌گیریم باید در رفتار و اعمال خود نشان دهیم؛ یعنی هنگامی که صورت رفتار انسانی به خود گرفت، یادگیری کامل شده است. برای مثال هنگام دعا که رو به‌سوی محبوب می‌ایستیم و از او حاجت می‌خواهیم، انسان به فقر و بی‌چیزی خود پی می‌برد و متوجه می‌شود که هرچه هست از آن خداست و ولی‌نعمت و روزی‌دهنده همه موجودات خدای مهربان است و خود را نیازمندترین افراد به شمار می‌آورد، پس معرفتش به بی‌نیازی و کمال خداوند بیشتر می‌شود، در این زمان خود را عبد پروردگار می‌بیند و به عبودیت خداوند سر می‌سپارد، رفته رفته این رفتار در او ریشه می‌دواند تا جایی که ربوبیت را تنها از آن خدا می‌داند و بندگی را وظیفه خود. در همه وقت در برابر خداوند اعتراف به بندگی و پرستش می‌کند و بنده موحد خدا می‌شود. یکی از آثاری که دعا در فرد به جای می‌گذارد بندگی محض باری‌تعالی است.
۴-۴-۲٫ دوری از گناهان و خواهش‌های نفسانی
از دیگر آثار تربیتی دعا دوری از گناهان و خواهش‌های نفسانی است، به‌گونه‌ای که وقتی بنده خود را در برابر خالق مهربان حاضر می‌بیند و خدا را بر اعمالش ناظر، هیچ‌گاه به خود اجازه نمی‌دهد در محضر پروردگار عصیان کند و از فرمان‌های او سرپیچی کند و به گناه دست بزند، بلکه از گناه و پلیدی پرهیز می‌کند، حتی از کرده‌های خود پشیمان می‌شود و رو به درگاه پروردگار طلب بخشش و توبه می‌کند و از اعماق دل از او می‌خواهد که از گناهانش بگذرد و توبه‌اش را بپذیرد، پس فریاد بر می‌آورد که:
«هذا مقام الهارب الیک من النار… و یعترف بذنبه و یتوب الی ربه هذا مقام البائس الفقیر… هذا مقام المهموم هذا مقام الغریب الغریق هذا مقام المستوحش الفرق هذا مقام لایجد لذنبه غافر غیرک یا الله یا کریم.»^[۵۹۶]
۴-۴-۳٫به انسان بیداری می‌بخشد
ادعیه حاوی نکات فراوانی هستند. در جایی بحث از نعمت و رحمت خداوند است و در جایی دیگر سخن از عذاب، آتش و قهر خداوند و آگاهی انسان از معاد، روز قیامت، گردنه‌ها و فراز و نشیب‌هایی که در آن روز گرفتار آنها می‌شود؛ بنابراین دعا در انسان حالتی از خوف و رجا به وجود می‌آورد؛ یعنی از طرفی چشمه‌های امید را در دل انسان روشن می‌کند و از طرف دیگر خوف و وحشت روز جزا را خاطرنشان می‌کند؛ بنابراین باعث می‌شود نه تنها شخص به خواب غفلت فرو نرود و خود را سرگرم لذت‌های زودگذر نکند، بلکه به فکر توشه و سرمایه‌ای برای آخرتش باشد و چون به خود می‌آید و می‌بیند سرمایه‌اش اندک است باز با تضرع و زاری رو به‌سوی معبود می‌کند و از او طلب مغفرت و بخشش می‌کند و از او می‌خواهد گرفتار عذابش نکند: «الهی لا تؤدبنی بعقوبتک و لا تمکربی فی حیلتک: خدایا مرا به عقوبتت عذاب نکن و با حیله‌ات با من مکر نکن.»^[۵۹۷]
پس ضمن سپاس از نعمت‌های خداوند از او عاجزانه می‌خواهد عفوش کند: «الهی ربیتنی فی نعمک و احسانک صغیرا و نوّهت باسمی کبیرا فیا من ربانی فی الدنیا باحسانه و تفضله و نعمه و اشارتی فی الاخره الی عفوه و کرمه: خدایا به نعمتت و احسانت در کوچکی پرورشم دادی و نام مرا در بزرگی‌ام شهرت دادی؛ ای که مرا در دنیا به احسان و فضل و نعمتت پروریدی و در آخرت به گذشت و کرمت اشارات فرمودی.»^[۵۹۸]
۴-۴-۴٫درس محبت و عشق
دوستی خدا خالص‌ترین و پاک‌ترین دوستی‌هاست، زیرا او بدون آنکه به بندگانش محتاج باشد به ایشان می‌بخشد و عطا می‌کند و از خطاهایشان می‌گذرد. هنگامی که آدمی دعا می‌کند، محبوب بی‌نیازی را صدا می‌زند، زیرا سرتاسر وجود خود را نیازمند خدا می‌بیند؛ ولی خداوند در عین بی‌نیازی به او پاسخ می‌دهد و به درددل‌هایش گوش می‌دهد و نیازهایش را برآورده می‌سازد و انسان را از لطف و رحمت خویش بهره‌مند می‌کند؛ این نهایت خلوص در دوستی است، پس به انسان نیز می‌آموزد در دوستی‌هایش صادق باشد و تنها برای منافع شخصی به کسی محبت نکند و بر سر او منت نگذارید. سراسر دعا درس عشق و دوستی است، زیرا دعا گفتگو را به انسان یادآوری می‌کند که خداوند به بندگانش بی‌منت می‌بخشد و بی‌پایان نعمت عطا می‌کند و خطاها را نادیده می‌گیرد.
«الحمد الله الذی تحبب الی و هو غنی عنی: ستایش خدای را که با من دوستی کند با اینکه از من بی‌نیاز است.»^[۵۹۹]
۴-۴-۵٫ قدرشناسی و شکرگزاری
دیگر آثار تربیتی دعا سپاس و شکرگزاری است؛ زیرا بخش‌هایی از ادعیه درباره سپاسگزاری از حق‌تعالی است. انسان با خواندن این قسمت‌ها ناخودآگاه به یاد نعمت‌های فراوان خالق مهربان می‌افتد و خود را غرق در نعمت می‌بیند و از اینکه از این همه لطف غافل است، اظهار شرمساری می‌کند، در نتیجه به سپاس و شکرگزاری مشغول می‌شود و با شمردن یک‌یک نعمت‌های خداوند از او قدردانی می‌کند.
قسمت‌هایی از ادعیه شامل برشمردن نعمت‌ها و شکرگزاری آنها است؛ ولی روایات زیادی از پیامبر و ائمه درباره شیوه‌های دعاکردن به ما رسیده تا بهتر بتوانیم دعا کنیم و اینکه از خداوند به واسطه رحمت و نعمت‌هایش قدردانی و سپاسگزاری کنیم.
۴-۴-۶٫ متخلق‌شدن به اخلاق الهی
وقتی انسان اسامی خداوند را در ادعیه می‌خواند و تکرار می‌کند همین تکرار صفات پسندیده روح انسان را آماده پذیرش صفات الهی می‌کند، زیرا روح انسان آمادگی پذیرش صفات خوب و بد را دارد و بر زبان‌آوردن و تأمل در صفات و اسماء حسنای حق‌تعالی باعث می‌شود آمادگی پذیرش آنها را پیدا کند و با توجه و دقت در هر یک از صفات خداوند سبب می‌شود آثار تربیتی متناسب با آن صفات در روح او پدیدار شود، زیرا انسان در هر گرفتاری و حالتی باتوجه به نیازش یکی از اسماء و صفات خداوند را تکرار می‌کند، برای مثال در هنگام توبه، تواب و غفوربودن خداوند و در هنگام نعمت خواستن صفت فضل و احسان و کرم خداوند را ذکر می‌کند و با توجه به این صفات روحش به آرامش می‌رسد. او سعی می‌کند خود را با این صفات هماهنگ کند و رفته رفته این صفات در او شکل می‌گیرد و مانند ملکه‌ای برای او می‌شود و در رفتار و اعمالش نیز گذشت و احسان و نیکوکاری نمودار می‌شود، پس هر چه دامنه این اسماء در زندگی‌اش بیشتر شود متخلق به اخلاق الهی می‌شود و در نهایت انسانی می‌شود که خداوند می‌پسندد.
«یا غافر الذنب یا قابل التوب یا عظیم المن یا قدیم الاحسان: ای آمرزنده گناه، ای پذیرنده توبه، ای بزرگ نعمت ای دیرینه احسان… .»^[۶۰۰]
با نام‌بردن چنین اسمایی اضطراب، نگرانی، یأس و نومیدی از روح و قلب انسان رخت برمی‌بندد و امید و توکل و ایمان و آرامش جانشین آنها می‌شود، پس روح آرام بسیار کارآمدتر از روح مشوش و مضطرب است و با امیدی روزافزون به وظیفه خود که همان عبادت و بندگی است مشغول می‌شود: «ما خلقت جن و الانسان الا یعبدون: جن و انس را نیافریدیم مگر اینکه مرا عبادت کنند»^[۶۰۱]
۴-۴-۷٫شناخت نفس اماره
امامان در ادعیه مختلف از ائمه معصومین همواره از نفس اماره شکایت می‌کنند و از او به خدا پناه می‌برند. سالک با خواندن ادعیه و مناجات‌ها به کیفیت نفس اماره واقف می‌شود، زیرا در دعا به توصیف آن پرداخته شده است و یادآوری می‌کند که چگونه انسان را از خدا غافل می‌کند و برای رسیدن به بهره‌های دنیوی و هوس‌های انسانی وادار به گناه می‌کند، پس توجه‌کردن به این گزینه باعث می‌شود انسان از خطرات نفس آگاه شود و با توجه و بیداری کامل به عبادت پروردگار بپردازد و با پا گذاشتن بر روی هوس‌های انسانی و شهوت‌ها او را زبون و پست کند و روح به مقامات بالا عروج کند.
امام سجاد در مناجات الشاکین کیفیت عملکرد نفس را بیان می‌کند که انسان را از خواب غفلت بیدار می‌کند: «الهی الیک اشکو نفسا بالسوء اماره و الی الخطیئه مبادره و بمعاصیک مولعه و لسخطک متعرضه تسلک بی مسالک المهالک و تجعلنی عندک اهون هالک، کثیره العلل، طویله الامل، ان مسّها الشرّ تجزع و ان مسّها الخیر تمنع میاله الی اللعب و اللهو مملوه بالغفله و السهو تسرع بی الی الحویه و تسوفنی بالتوبه:
خدایا از نفسی که پیوسته به بدی فرمان می‌دهد و به خطا روی می‌کند و به نافرمانی تو، آزمند است و در معرض خشم تو قرار می‌گیرد به تو شکایت آورده‌ام؛ نفسی که مرا به راه‌های نابودی می‌کشاند و در پیشگاه تو مرا پست‌ترین هلاک‌شده می‌کند؛ نفسی بهانه‌ساز و درازآرزو، اگر شری به او رسد بی‌تابی می‌کند و اگر به چیزی دست یابد بلندپرواز و خویشتن‌بین شود. پیوسته به لهو و لعب مایل و غرق بی‌خبری و فراموشی است، با شتاب به‌سوی مسکنت (گناه) می‌برد و توبه‌ام را به تأخیر می‌اندازد.»^[۶۰۲]
می‌بینیم امام سجاد در بخشی از مناجات الشاکین که ذکر شد به توصیف نفس می‌پردازد؛ نفسی که بدون در نظرگرقتن عواقب کار، انسان را به تمایلات و آرزوهای زودگذر دنیوی می‌کشاند؛ او را فریب می‌دهد و گناه را در نظر او لذت‌بخش جلوه می‌دهد و به بدی‌ها دعوت می‌کند، پس سالک بدون کمک حق مغلوب نفس می‌شود و از او شکست می‌خورد، زیرا تنها خداوند است که می‎تواند او را در مبارزه با نفس به پیروزی رساند. دکتر محمد فنایی اشکوری نفس را این‌گونه تعریف می‌کند: «نفس مرکز یا توده کشش‌ها و تمایلات است که بدون در نظرگرفتن جهات منفی و عواقب سوء طالب چیزی می‌شود و انسان را به سوی آن می‌کشاند. کار نفس فریفتن است. فریب نفس این است که لذت گناه را برجسته وآثار سوء آن را پنهان می‌کند.»^[۶۰۳]
انسان با توجه و تأمل در این ادعیه به یقطه می‌رسد و به او یادآوری می‌کند از آرزوهای دور و دراز دوری کند و در برابر سختی‌ها صبور باشد و موفقیت‌ها را از خود نداند، بلکه از جانب خدا بداند و به لهو و لعب مشغول نشود و از گناهان توبه کند، پس این چنین از بی‌خبری و غفلتی که نفس او را در دام آن می‌اندازد، رهایی می‌یابد.
۴-۴-۸٫ شناخت شیطان
از دیگر آثار دعا شناساندن ماهیت شیطان به سالک است. در ادعیه به توصیف شیطان می‌پردازد و فرد را از وساوس و حیله‌های او آگاه می‌کند. امام سجاد در مناجات الشاکین پرده از چهره پلید شیطان بر می‌دارد و به انسان تلنگر می‌زند و یادآوری می‌کند: این شیطان است که دنیا را در نظر او می‌آراید و او را فریب می‌دهد و از خالق هستی غافل می‌کند:
«الهی اشکو الیک عدوا یضلنی و شیطانا یغوینی قد ملاء بالوسواس صدری و احاطت هوا جسه بقلبی یعاضدنی الهوی و یزین لی حبّ الدنیا و یحول بینی و بین الطاعه و الزلفی: الهی از دشمنی که گمراهم کند و شیطانی که فریبم دهد به تو شکایت آورده‌ام همانا که با وسوسه سراسر سینه‌ام را فرا گرفته است و اوهامش قلبم را احاطه کرده است، هوا و هوس مرا کمک می‌کند و دوستی دنیا را در نظر می‌آراید و میان من و طاعت حق و آخرت تو جدایی می‌افکند.»^[۶۰۴]
بنابراین ادعیه، شیطان را دشمن قسم خورده معرفی می‌کند و شخص را در برابر وسوسه‌هایش بیدار می‌کند تا قلبش مملو از خدا شود و از هرچه جز اوست خالی شود، زیرا انسان در برابر دشمنی قوی واقع شده که آن دشمن ضعف‌های انسان را می‌داند و هوس‌ها و شهوت‌های آدمی را زینت می‌دهد: « فزّینّ لهم الشیطان اعمالهم».^[۶۰۵]

مکانیکی (سمت چپ) وشکل دهی هیدروفرمینگ (سمت راست). ج) نمونه شماره (۳) د) نمونه
شماره (۴).
چنانچه قبلا نیز اشاره شد، مطابق شکل (۷-۷)، تمرکز کرنش اطراف سمبه می تواند دلیل اصلی شروع زوال درشکل دهی های مکانیک باشد اما درهیدروفرمینگ این مشکل مرتفع شده ودرنتایج مقایسه ای نشان داده شده درشکل (۷-۷)، دیده می شود که توزیع کرنش درهیدروفرمینگ بسیار یکنواخت تر ازشکل دهی مکانیکی می باشد که این امرباعث افزایش شکل دهی خواهد شد. البته همانطور که گفته شد، دراثر استفاده ازقالب درهنگام استفاده ازروش هیدروفرمینگ، این افزایش بیشتر نیز خواهد شد. علاوه برآن فهمیده شد که مکان شروع زوال نیز درهردوروش متفاوت بوده که ازاین خاصیت می توان برای انتقال نقطه شروع زوال به مکان های با استحکام بیشتر به کمک فشار سیال بهره جست.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۷-۴- حرکت خط جوش:
یکی دیگراز فاکتورهایی که می تواند ما را درپیش بینی وتشخیص دلایل وقوع زوال درTWB ها یاری کند، حرکت خط جوش درحین شکل دهی می باشد. دراینجا با یک تحلیل ساده وگذرا از این موضوع ومقایسه بین حرکت خط جوش در دو روش شکل دهی مکانیکی وهیدروفرمینگ، نشان خواهیم داد که حرکت خط جوش اطلاعات مفیدی را می تواند دراختیارما بگذارد.
بدلیل آنکه پهنای خط جوش تقریبا زیاد می باشد، خط وسط ناحیه جوش را به عنوان نماینده کل ناحیه جوش انتخاب کرده وحرکت آن را درلحظه وقوع اولین زوال ثبت کرده ایم وچون ناحیه (۱) ازاهمیت بیشتری برخوردار است، تنها گره های درون این ناحیه را مطابق شکل (۷-۸) برگزیده وجابه جایی درون صفحه ای آنها را از نزدیک ترین گره به سطح بستر به ترتیب تا آخرین گره روی خط تقارن ورق ها رسم کرده ایم که به صورت مقایسه ای درشکل (۷-۹) برای هرنمونه نشان داده شده است.
Y
X
شکل (۷-۸): نمایی ازگره های انتخابی برای حرکت خط جوش به ترتیب ازسطح بسترتا خط تقارن.
(ب)
(د)
(الف)
(ج)
شکل (۷-۹): نمودارهای جابه جایی خط جوش : الف) نمونه شماره (۱) ب) نمونه شماره (۲) ج) نمونه
شماره (۳) د) نمونه شماره (۴).
وهمچنین نمودارهای جابه جایی خط جوش درهرکدام ازروش های شکل دهی برای کلیه نمونه نیز مطابق شکل (۷-۱۰) می باشد:
(ب)
(الف)
شکل (۷-۱۰): نمودارهای جابه جایی خط جوش : الف) شکل دهی مکانیکی ب) هیدروفرمینگ.
همانطور که درنمودارهای مقایسه ای بین دو روش شکل دهی درشکل (۷-۱۰) ملاحظه می شود، توزیع حرکت خط جوش درهیدروفرمینگ بسیاریکنواخت ترازشکل دهی مکانیکی می باشد وبنابراین باعث شده است که درهمه موارد، درهیدروفرمینگ ازیک گره ای به بعد، حرکت خط جوش کاملا بیشترازشکل دهی مکانیکی باشد ودرعوض این نمودارها موید این مطلب هستند که عامل اصلی اتفاق افتادن زوال درشکل دهی مکانیکی می تواند رخ دادن پدیده تسلیم شدن موضعی درگره های ناحیه ای باشد که سمبه درحال قطع تماس با ورق ها می باشد، زیرا گره های ورق دردوناحیه زیرسمبه ودربسترنگه دارنده تقریبا درمکان اولیه خود ثابت نگه داشته شده وعملا تنها گره های میانی ورق درناحیه تحت تاثیر شکل دهی هستند که دچارتغییر شکل شدید می شوند. همچنین این نمودارهای حرکت خط جوش ما را به این مطلب رهنمون می کنند که می توان با کمتر کردن اصطکاک بین سطوح (مثلا با روانکاری)، به توزیع یکنواخت تری ازحرکت خط جوش رسیده وباعث افزایش شکل دهی شد.
نمودارهای حرکت خط جوش درشکل دهی مکانیکی (شکل (۷-۱۰-الف)) درکنار جدول (۶-۱) نیزاین مطلب را نشان می دهند که حرکت خط جوش درنمونه هایی که زوال آنها شبیه به یکدیگر است (مثلا نمونه های (۱) و(۲) دریک گروه ونمونه های (۳) و(۴) درگروهی دیگر)، هرچه حرکت خط جوش کمتر بوده است، ارتفاع بیشینه شکل دهی نیزکمتراست. درعوض درنمودارهای شکل (۷-۱۰- ب) درکنارجدول (۷-۱) نشان می دهند که هرچه حرکت خط جوش کمتربوده است، بیشینه ارتفاع شکل دهی نیز بیشتر شده است.
مطالب بالا نشان دهنده این نتیجه اند که اگرحرکت خط جوش موضعی باشد (همانند آنچه درشکل دهی مکانیکی اتفاق می افتد)، هرچه حرکت خط جوش کمتر باشد، ارتفاع بیشینه شکل دهی نیزکمتر است واگر حرکت خط جوش موضعی نباشد (همانند آنچه درهیدروفرمینگ اتفاق می افتد)، حرکت خط جوش وبیشینه ارتفاع شکل دهی برعکس یکدیگر عمل می کنند.
۸- تست کشش ساده تک محوره
همانطورکه درفصل مرورمقالات نیزاشاره شد، TWBها به عنوان یکی ازسازه های نوپا عملا جهت کاهش وزن به کمک روش های جوشکاری مختلف شکل گرفتند. بنابراین تحلیل هرنمونه TWB بدون درنظرگیری خط جوش کاری پرخطا خواهد بود. اما درنظرگیری خط جوش خود دارای اشکال وگام های متعددی است که می تواند شامل درنظرگیری هندسه ومواد جوش به روش های مختلف، جهت خط جوش نسبت به جهت بارگذاری اصلی، مکان قرارگیری خط جوش درهنگام شکل دهی، اصطکاک بین سمبه وناحیه جوش و… باشد. یکی ازمواردی که می تواند دست طراح را برای مانور دادن بر روی استحکام محصول تولیدی بوسیله جوش باز نگه دارد، درنظرگیری جهت خط جوش نسبت به جهت بارگذاری (تغییر شکل) اصلی است. درتمام تحلیل های فصل های قبل، رابطه بین جهت خط جوش وجهت نورد ورق های به کارگرفته ثابت درنظرگرفته می شد درحالی که این رابطه دربعضی مواقع برای افزایش استحکام وگاهی اوقات به اجبار می بایست تغییر کند. لذا دراین فصل قصد داریم با بررسی رابطه بین جهت جوش وجهت نورد ورق ها (به عنوان نماینده جهت بارگذاری اصلی) درTWB های غیرهمجنس که درجدول (۴-۳) درفصل خواص مکانیکی اشاره شد، مورد مطالعه قرارگیرد. جهت بررسی تاثیرات جهت خط جوش نسبت به جهت بارگذاری، سه نوع مختلف از نمونه ها را دراینجا آماده کرده ایم (شکل(۸-۱)): ۱) جوش طولی (نوع )، جوش عرضی (نوع )، جوش مورب (نوع ).
شکل (۸-۱): نمایی ازسه نوع مختلف جوشکاری درTWB ها درتست کشش تک محوره.
درمدل سازی ها ازاستاندارد KSB 0801 مطابق شکل (۴-۱) استفاده شده است. جهت مدل سازی المان محدود این TWB ها، سطح مقطع نمونه ها را مطابق شکل (۸-۲) درنرم افزار آباکوس مدل سازی کرده وزوال آنها درتست کشش ساده تک محوره مورد ارزیابی قرار گرفته است. دقت شود که عرض جوش مورد استفاده دراین تست نیزهمانند تست کشش کروی درTWB های غیرهمجنس می باشد وبرابر مقدارثابت ۸/۱۱ میلیمترفرض شده است. بنابراین تنها نوع ازنمونه ها درشکل (۸-۲) نمایش داده شده اند ودر دو نوع دیگر ازجوش با همین ضخامت وعرض استفاده شده است.
شکل (۸-۲): سطح مقطع نمونه های استاندارد نوع جوشکاری درتست کشش تک محوره.
درشبیه سازی المان محدود، ازمعیار تسلیم غیرایزوتروپیک هیل برای ورق ها ومعیار تسلیم ایزوتروپیک مایسزبرای خط جوش استفاده شده است. دراینجا نیز بدلیل نبود اطلاعات آزمایشگاهی لازم جهت مدل سازی دقیق ترخط جوش وناحیه تحت تاثیر حرارت، این دوناحیه با خواص یکسان ویکنواخت وترکیب شده با هم درنظرگرفته شد وازقانون ترکیب برای پیدا کردن این خواص استفاده شده است. همچنین ضخامت جوش، ثابت و برابرمیانگین ضخامت ورق های دوطرف TWB درنظرگرفته شده است. تمام خواص مکانیکی مورد نیازدراین فصل، درفصل (۴) آورده شده اند. بدلیل نبود هیچگونه اطلاعات ونتایج آزمایشگاهی مرتبط با این گونه ازTWB ها، به مدل سازی المان محدود آنها اکتفا شده است. جهت مدل سازی المان محدود تست کشش ساده تک محوره دراین نمونه نیزفرض شده است که ورق ها وناحیه جوش همگی دریک سطح مرجع مدل سازی شوند. جهت یکسان سازی درنتایج ظاهرشده، فرض شده است که حرکت ضلع متحرک درحین تست به صورت رابطه خطی قابل بیان باشد که زمان سپری شده درحل مسئله، جهت اعمال کشش و ضریب ثابتی است.
جهت مدل سازی المان محدود، ازالمان پوسته چهارگره ای S4R با پنج نقطه انتگرال گیری درامتداد ضخامت برای نمونه های نوع و استفاده شده است درحالی که برای مطابقت بیشتر شبکه بندی با هندسه مسئله درنمونه های نوع ، ازالمان پوسته مثلثی سه گره ای S3R با پنج نقطه انتگرال گیری درامتداد ضخامت برای ناحیه گلویی نمونه واز المان S4R برای بقیه نمونه استفاده شده است. اندازه المان ها درنمونه ها تقریبا برابر۰/۲×۰/۲ میلیمتربه همراه شبکه بندی ریزتر۰/۱×۰/۱ میلیمتردرناحیه گلویی انتخاب شده است. این اندازه شبکه به گونه ای بوده است که بین دقت، پیش بینی نمودارهای بارگذاری وپیش بینی محل اولیه زوال تعادل برقرارشود. لذا شبکه بندی نمونه ها در سه گروه مختلف جوشکاری مطابق شکل (۸-۳) می باشد.
(الف)
(ب)
شکل (۸-۳): نمایی از شبکه بندی درنمونه های تست کشش تک محوره: الف) نوع ب) نوع .
(ج)
شکل (۸-۳) (ادامه): نمایی از شبکه بندی درنمونه های تست کشش تک محوره: ج) نوع.
تمامی نمونه ها را پس ازمدل سازی وجاگذاری خواص مکانیکی مطابق فصل (۴) وارد مرحله اعمال شرایط مرزی کرده ایم. ضلع سمت چپ همه نمونه ها را ثابت نگه داشته وبا اعمال جابه جایی به ضلع سمت راست، شرایطی را فراهم کرده ایم تا روند تغییرشکل شبیه به قانون ترکیب باشد یعنی همه المان های ضلع سمت راست به صورت همزمان ویکنواخت تنها درجهت محوری (X) جابه جا می شوند وزوال نمونه ها را طبق معیار زوال نمودارحد شکل دهی محاسبه کرده ایم. بنابراین کرنش مهندسی درالمانی که برای اولین بار دچار زوال می شود وحداکثرباراعمالی روی ضلع سمت راست درلحظه رخداد اولین زوال برای هرنمونه درجدول (۸-۱) نشان داده شده اند.
جدول (۸-۱): کرنش مهندسی شبیه سازی شده وباراعمالی متناظرآن درلحظه زوال درتست کشش
تک محوره.

Welded specimens
Type I
Type II
Type III