۲-۴-۲ عدم تقارن اطلاعاتی و دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام

تحقیقات تجربی که اخیراًً صورت گرفته است ، تاثیر اعلان سود بر رفتار دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام را به صورت کلی مورد توجه قرار داده‌اند. بر طبق مطالعاتی که اوشمن و مورس^[۳۴] (۱۹۸۳) بر روی ۲۵ شرکت انجام دادند به تغییر دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام در زمان اعلان سود پی‌بردند. ویکنتاش و چیانگ^[۳۵] (۱۹۸۶) نیز تغییرات مهمی را در دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام پس از اعلان سود ،تنها زمانی که هیچ اطلاعات مهمی از جانب شرکت در ظرف ۳۰ روز قبل از اعلان سود منتشر نشده باشد مشاهده نمودند.

پاتل^[۳۶] (۱۹۹۱) مدعی شد که پس از اعلان سود، دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام افزایش می‌یابد. لی، مک لاو ردی^[۳۷] (۱۹۹۳) با بهره گرفتن از اطلاعات بین روزی شواهدی را ارائه نمودند که بر مبنای آن دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام در دوره پس از اعلان سود به مدت یک روز دارای وسعت بیشتری می‌باشد و قبل از اعلان سود شاهد کاهش قیمت پیشنهادی بودند.

کرینسکی ولی^[۳۸] (۱۹۹۶) در یافتند که اعلان سود عدم تقارن اطلاعاتی را در بازار افزایش می‌دهد.بر طبق مدل عدم تقارن اطلاعاتی که کاپلند و گالی^[۳۹] (۱۹۸۳) و میلورام و گلشتن^[۴۰] (۱۹۸۵) ارائه نمودند، در بازار
می‌توان دو نوع معامله گر را متصور شد:

(الف )معامله گران نقد^[۴۱] (ب)معامله گران مطلع

معامله گران مطلع ‌به این خاطر اقدام به انجام معامله می‌کنند که دارای اطلاعات محرمانه ای هستند که در قیمت‌هامنعکس نشده‌است.

در حالی که معامله گران نقد(سرمایه گذارن غیرمطلع) تنها به دلیل دارا بودن نقدینگی به انجام مبادله اقدام می‌کنند. البته این مدل ها بر روابط بین تفاوت قیمت خرید و فروش و افراد مطلع در بازار اشاره دارند. بازارسازها از انجام معامله با افراد مطلع دچار زیان می‌شوند و این زیان را از طریق گسترش دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام جبران می‌کنند. بر اساس این مدل عدم تقارن اطلاعاتی در بازار منجر به افزایش دامنه قیمت های پیشنهادی می‌شود.

در مدل کیم و ورچیا^[۴۲] ( ١٩٩۴) برخی افراد مطلع در بازار از قبیل سهام‌داران عمده، اطلاعات عمومی (مانند اعلان سود) را به سمت اطلاعات محرمانه سوق می‌دهند .بدیهی است که این افراد دارای مزیت اطلاعاتی نسبت به سایرین هستند و از این رو قادرند تا ارزیابی بهتری نسبت به عملکرد مؤسسه‌ از طریق اعلان سود داشته باشند. البته تمرکز اصلی آن ها بر چگونگی تاثیر عدم تقارن اطلاعاتی در مبادلات افر اد مطلع پیرامون زمان اعلان سود است. از نظر آنان اعلان سود منجر به افزایش حجم مبادله و گسترش عدم تقارن اطلاعاتی می شود. کیم و ورچیا اثرات این اعلان ها را به دو صورت بیان می‌کنند: اول این که، اعلان های سود زمینه را برای معامل‌ ای برابر و یکسان در بازار فرا هم می‌کند زیرا منجر به انتشار اطلاعات برای همه افراد حاضر در بازار می‌شود و بدین ترتیب باید شاهد افزایش عدم تقارن اطلاعاتی در روزهای قبل از اعلان سود باشیم. دوم این که، بازار متشکل از افرادی است که توانایی‌های متفاوتی در پردازش اطلاعات دارند. طبق این دیدگاه عدم تقارن اطلاعاتی نباید قبل از اعلان سود افزایش یابد بلکه باید در یک سطح صعودی در پی اعلان سود باقی بماند. زیرا، برخی از معامله گران قادر به پردازش بهتر اطلاعات هستند و این پردازش اطلاعات است که موجب افزایش حجم مبادلات در یک محیط دارای نقدینگی کم ترمی شود، نه عدم تقارن اطلاعاتی. در این زمان معامله گران غیر مطلع به دلیل افزایش دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام از انجام مبادله خودداری می‌کنند.

کایل^[۴۳](١٩٨۵) ایزلی و اوهارو^[۴۴] (١٩٩٢) در یافته های خود پی بردند هنگامی که عدم تقارن اطلاعاتی افزایش یابد شاهد افزایش حجم مبادلات نیز خواهیم بود.

دمسکی و فلتهام^[۴۵](۱۹۹۴) و مک نیکولاس و ترومن^[۴۶] (١٩٩۴) بر اهمیت تمرکز بر فعالیت بازار اوراق بهادار در دوره قبل از اعلان سود علاوه بر دوره پس از اعلان سود اشاره دارند. به نظر مک نیکولاس و ترومن سرمایه گذارانی که دارای افق سرمایه گذاری کوتاه مدتی هستند جستجوی اطلاعات محرمانه را قبل از اعلان سود افزایش ۱۶۰۵ می‌دهند. این امر بدین معنا است که قبل از اعلان سود، سطح بالایی از عدم تقارن اطلاعاتی را شاهد خواهیم بود.

اسکینر^[۴۷] (١٩٩١) در تحقیق خود افزایش قابل ملاحظه ای را در دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام پیرامون زمان اعلان سود مشاهد نکرد. یان^[۴۸] (١٩٩٨) به وجود عواملی اشاره می‌کند که طبق آن، حرکت های مهمی را در قیمت سهام پیرامون زمان اعلان سود مشاهده کرد که می‌تواند معامله گران را به گردآوری اطلاعات بیشتر ترغیب کند. وی دریافت که هم تغییرپذیری سود و هم واکنش بازار نسبت به سود غیرمنتظره رابطه مثبتی با تغییرات در دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام قبل از اعلان سود دارد. از این رو دامنه قیمت پیشنهادی در روز قبل، روز اعلان و روز پس از اعلان دارای روندی افزایشی است.

اکر^[۴۹] (٢٠٠٢) وجود تفاوت اندک در دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام و افزایش حجم معاملات را پیرامون زمان اعلان سود گزارش ‌کرده‌است.

لی بی و همکاران ^[۵۰] (٢٠٠٣) با بررسی شرکت‌های فعال در بورس تورنتو دریافتند که قبل از اعلان سود دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سها م افزایش پیدا ‌کرده‌است. ویل^[۵۱](٢٠٠۴) با بررسی شرکت‌های فعال در بورس یورونکست پاریس، وسعت دامنه قیمت. پیشنهادی خرید و فروش سهام را در زمان اعلان سود مشاهده کرد.

۲-۴-۳ پیامدهای عدم تقارن اطلاعاتی در بازار سرمایه

طبق دیدگاه سنتی حسابداری، سرمایه ­گذاران کوچک (عموماً کم اطلاع) نیاز به حمایت دارند. این دیدگاه احتمالاً از این واقعیت ناشی شده‌است که در بازار سرمایه نابرابری وجود دارد، ولی نیاز به مقررات جهت تعدیل چنین نابرابریهایی، معمولاً با عباراتی مبهم، ساده و پدرمآبانه بیان شده‌است. همچنین گفته شده‌است سرمایه ­گذاران کوچک تحت سلطه افراد دارای اطلاعات محرمانه (درون سازمانی­ها) می­باشند. این دلیل که وضع مقررات به منظور مصون بودن سرمایه ­گذاران کوچک در مقابل خطرات دزدی و کلاهبرداری است، قانع­کننده نیست. به طوری که بیان نمودن دلیل مذکور به عنوان لزوم وجود مقررات، به طور چشمگیری علاقه محققین حسابداری و اقتصاد را برای تحقیق در زمینه موضوعات مرتبط با مساوات، کم­رنگ ‌کرده‌است.

آقای روس^[۵۲] ۱۹۷۹ ضمن رد دلیل فوق، عنوان نموده است که:

به باور دیوید اچ اولسون، تعارض انسان‌ها در بسیاری جهات شبیه به عملکرد اتومبیل است. او می‌گوید: «وقتی موتور ماشین در بزرگراه ایراد پیدا می‌کند، نمی‌توانیم به‌راحتی ماشین را رها کنیم و سه روز بعد به آن‌جا برگردیم و انتظار داشته باشیم که ماشین حرکت کند. هم‌چنان ‌که، نمی‌توانیم یک رابطه را به حال خود رها کنیم و موقع برخورد مجدد با آن، انتظار داشته باشیم که مسئله خودبه‌خود حل شده باشد. مسایل به مرور زمان ناپدید نمی‌شوند و ‌بنابرین‏ اگر به مسایل ارتباطی توجه نشود، آن‌ ها به‌تدریج بزرگ می‌شوند» (اولسون و همکاران، ترجمه بحیرانی و فتحی، ۱۳۸۸).

ب- سبک مؤثر مدیریت تعارض

سبک تفاهم و تعامل: به باور همسرانی که این سبک را در زندگی مشترک خود به کار می‌برند، اختلاف و تعارض در زندگی زناشویی امری طبیعی و اجتناب‌ناپذیر است که باید با همکاری یکدیگر آن را حل کنند. «آن‌ ها در کنار توجه به اهداف و علایق خود، به اهداف و خواسته‌های همسرشان نیز اهمیت می‌دهند و به‌هنگام تعارض، به راه حل‌هایی توجه می‌کنند که نیازهای طرفین را بر آورده سازد» (محمدپور و همکاران، ۱۳۸۹ ). روشن است که پیامد چنین سبک سازنده‌ای، رابطه‌ای موفق است.

چنان‌که نتایج یک تحقیق نشان می‌دهد، «زوجینی که هنگام تعارض و ناسازگاری راه همدلی و محبت را پیش می‌گیرند و مشکل را مشکل هر دو می‌دانند، ۳۴% مخالفت کم‌تری با هم دارند و ۵۸% از ناسازگاری آن‌ ها کاسته می‌شود» ( به نقل از دیویس، ترجمه بهاری، ۱۳۸۸).

۲-۲-۶- رویکردهای درمانی به حل تعارض

به منظور برخورد با تعارضات زناشویی و حل آن ها، رویکردهای درمانی گوناگونی وجود دارد :

۱- مدل­های روایتی و راه حل مدار : در این روش بر روی نقاط مثبت، تشخیص و تعیین راه حل به جای مشکلات، یافتن استثنا در رخدادهای ناگوار و جستجوی دیدگاه ترجیحی افراد، تأکید می­ کند (دوناوان، ۲۰۰۳ ترجمه تبریزی، ۱۳۹۲ ).

۲- مدل­های سیستمی: این مدل تعارض را حاصل تعاملات ناکارساز و ساخت خانوادگی بهم تنیده یا شدیداًً گسسته می­داند و سعی در تغییر جایگاه مرزهای میان افراد در درمان دارد.

۳- درمان­های شناختی- رفتاری: در این مدل علت تعارضات را افکار خودآیند، تحریف­های شناختی و باورهای غیرمنطقی دانسته و راه درمان را کارکردن بر روی این باورها و افکار بیان می­ کند (بهاری، ۱۳۸۸).

این رویکردها بر حل محتوایی تعارض تأکید بیشتری می­ورزند، اما به عواطف توجه چندانی ندارند و همین عامل باعث می­ شود تا مشکلات زوجین به صورت موقتی حل شود، اما ماهیت تکرار گونه تعارضات آن ها همچنان باقی بماند.

۴- امنیت هیجانی: یکی از رویکردهای درمانی برای حل تعارضات زناشویی که از منظر عاطفه به زوجین می­نگرد، مدل امنیت هیجانی است که برخاسته از نظریه عواطف تامکینز (۱۹۶۲) و نظریه دلبستگی بالبی (۱۹۶۹) است و بر دو حوزه عزّت نفس و دلبستگی تأکید دارد (حکیمی تهرانی، فاتحی زاده، باغبان، احمدی، ۱۳۹۱).

کترال^[۱۵](۲۰۰۷) ارائه دهنده مدل امنیت هیجانی بر این باور است، زیربنای بیشتر تعارضات در روابط صمیمانه احساس رنجش یکی از زوجین است .آنچه در ارتباطات جریحه­دار می­ شود، احساس مثبت فرد درباره خودش یا دیگری است. زمانی که احساسات مربوط به خود جریحه­دار می­ شود، غرور کاهش یافته، شرم فعال شده و عزّت نفس فرد تهدید می­ شود و زمانی که احساسات درباره دیگری جریحه­دار می­ شود، اعتماد کاهش یافته، بی ­اعتمادی فعال و دلبستگی تهدید می­ شود. در چنین شرایطی با تهدید عزّت نفس و دلبستگی، امنیت هیجانی در فرد کا هش می­یابد. فقدان احساس امنیت هیجانی خود را به دو شکل در زوجین نشان می­دهد: افزایش واکنش نسبت به زوج مقابل که خود به تعارضات مکرر و حل نشدنی منجر می­ شود و استمرار حالت جدایی که به رابطه­ای سرد و سطحی و نارضایت گونه منجر می­ شود (کترال، ۲۰۰۷).

۲-۲-۷- «نگرش» و «نیاز» دو مقوله‌ در تعارض همسران

دو مقوله‌ «نگرش» همسران به تعارض و توجه به «نیازهای یکدیگر» در چگونگی برخورد با تعارض و رفع زمینه‌های آن، اهمیت فراوان دارند، چراکه نگرش‌ها و نیاز‌ها، رفتار انسان‌ها را هدایت می‌کنند.

نگرش: آنچه اهمیت دارد توجه به نگرش‌های کلیدی مسلطی است که به‌مثابه ویروس‌های ارتباطی در نگرش همسران نسبت به تعارض، مسمومیت ایجاد می‌کند. نگرش جامع و سازنده درباره‌ اختلاف و تعارض از سه رکن تشکیل می‌شود:

۱- اختلاف میان همسران امری طبیعی و اجتناب‌ناپذیر است. بعضی از همسران فکر می‌کنند باید با کپی برابر اصل خود ازدواج کنند و تحمل هیچ مخالفت، سلیقه‌ متفاوت و نظر دیگری را ندارند.

۲- نیازهای زن و شوهر به یک اندازه معتبر است، زن و شوهر با درک نیازهای یکدیگر و توجه به تأمین نیازهای دیگری می‌توانند زمینه‌ی آرامش یک‌دیگر را فراهم کنند.

۳- بهترین راه حل برای حل تعارض، توافق طرفین درباره‌ موضوع مورد اختلاف است؛ بهترین راه حل برای اختلاف زن و شوهر راه حلی است که در آن منافع هر دو طرف تأمین شود.

نقش درک نیازهای همسر در مدیریت تعارض: به موازات نقش نگرش در شیوه‌ مواجه زوجین با تعارض، شناخت و توجه به نیازهای طرف مقابل نقش اساسی در کاهش زمنیه‌های تعارض یا ایجاد بحران در روابط همسران دارد (محمدپور و همکاران، ۱۳۸۹).

ویلیام گلاسر می‌گوید: «هر کاری که ما می‌کنیم خوب یا بد، مؤثر یا بی‌اثر، دردناک یا لذت‌بخش، ‌دیوانه وار یا معقول… برای ارضای نیروهای قدرت‌مند درون خودمان است.» به عقیده وی حتی رفتار نامناسب نیز در اختیار کارکردی ویژه است؛ به‌طوری که این‌گونه رفتارها به‌طرزی مخدوش و منحرف یک نیاز روان‌شناسانه را برطرف می‌کند. هرچه همسران، انگیزه درونی رفتار طرف مقابل را بیشتر درک کنند، بهتر می‌توانند تغییر مثبت به وجود بیاورند؛ به طوری که اگر در رفع آن نیاز‌ها به همسران‌شان کمک کنند، شاهد تغییر رفتار همسرشان در جهت مثبت خواهند بود (گلاسر و گلاسر ترجمه خوش نیت و برازنده، ۱۳۸۶). گری چاپمن معتقد است که پنج نیاز اساسی، رفتار انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و اغلب اوقات انگیزه رفتار را تشکیل می‌دهد. این نیازها ‌به این شرح هستند:

فرایند اجرای نظام مدیریت اسناد و مدارک می‌تواند به مراحل مختلفی تقسیم شود:

جدول ۲-۴: فرایند اجرای نظام مدیریت اسناد و مدارک

مرحله

توصیف

مجری

تحلیل محتوا^[۷۰]

مشخص کردن مدارکی که باید فهرست شوند و در شبکه موجود باشند.

مدیر سیستم

استقرار پایگاه داده

تعریف چارچوب و الگوی پایگاه داده

مدیر سیستم

عمومی کردن پایگاه داده

فهرست بندی و شاخص گذاری مدارک

مدیر سیستم

استقرار شبکه های اینترنت / اینترانت و توزیع داده ها

امکان جستجوی مدارک، پس از کدگذاری و طراحی اتصالات و برقراری رابطه مناسب

کاربر / استفاده کننده

تعریف کلیدواژه‌های جستجو

استفاده از موتورهای جستجو، شاخص‌ها و معیارهای مناسب برای بازیابی مدارک

کاربر / استفاده کننده

ارائه نتایج / دانلود اطلاعات

امکان دانلود^[۷۱] اسناد و مدارک در فرمت‌های مشخص مانند PDF

کاربر / استفاده کننده

برخی از عمده‌ترین چالش‌های سازمانی در ارتباط با نظام‌های مدیریت اسناد عبارتند از:

• • خصوصی ماندن اطلاعات: بسیاری از کاربران مایلند اطلاعات خصوصی آن ها محرمانه باقی بماند. در نتیجه لازم است برای انتقال اطلاعات حساس از روش های خاصی استفاده شود.

• • به‌روز کردن اطلاعات

• امنیت: باید از دسترسی افراد غیرمجاز به اطلاعات شبکه ممانعت شود.

انتخاب نظام مدیریت اسناد و مدارک به شدت تحت تاثیر فرهنگ سازمان است. نظام‌های مدیریت اسناد و مدارک می‌توانند با عملکرد محدود یا با کارایی بالا طراحی شوند و به همین دلیل می‌توانند ارزان‌قیمت یا بسیار گران‌قیمت باشند (جاشاپارا، ۲۰۰۴).

۲-۱-۲-۹-۲- نظام‌های پشتیبان تصمیم^[۷۲]

کار این نظام (DSS) ایجاد و ارزیابی دانش از طریق تجزیه و تحلیل داده با بهره گرفتن از مدل‌های پیچیده برای حمایت از تصمیم گیری است. این نظام‌ها در محیط در حال تغییر کنونی به مدیران برای تصمیم گیری راجع به مشکلات تعریف نشده کمک مؤثری می‌کنند. مهمترین قابلیت‌های DSS عبارتند از:

• • حمایت از تصمیم گیری در موقعیت‌های نیمه ساختاریافته یا ساختارنیافته

• • حمایت از تصمیمات متوالی و تکراری

• • پشتیبانی از کلیه مراحل تصمیم گیری شامل طراحی، انتخاب و اجرا

• • حمایت از تمام فرآیندها و سبک‌ها

• • قابلیت انعطاف پذیری و به‌روز شدن در تمام اوقات

• • امکان استفاده از قابلیت‌های گرافیکی کاربرپسند^[۷۳]

• افزایش دقت و کیفیت تصمیمات و کاهش زمان تصمیم گیری (جاشاپارا، ۲۰۰۴).

خصوصیات کلی نظام‌های پشتیبان تصمیم عبارتند از:

• • برخط^[۷۴] است.

• • رابط کاربر^[۷۵] و خروجی‌های گرافیکی دارد.

• • یک سیستم برپایه کامپیوتر است که از فناوری‌ها و متدولوژی‌های کامپیوتری استفاده می‌کند.

• • به تصمیم‌گیری کمک می‌کند ولی جایگزین فرد تصمیم‌گیر نمی‌شود.

• • از پایگاه های داده، مدل‌های تحلیلی و محاسباتی و سیستم‌های خبره درحل مسائل استفاده می‌کند.

• • قابلیت به‌کارگیری درحل مسائل نیمه ساختاریافته و بی ساختار را دارا است.

• • قابلیت پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های فردی و گروهی^[۷۶] را دارد.

• • برای کلیه سطوح مدیریتی قابل استفاده است.

• • دقت، سرعت و کیفیت تصمیم‌گیری را بهبود می‌بخشد (بهبود اثربخشی)، ولی در راندمان تصمیم‌گیری (هزینه تصمیم‌گیری) تاثیری ندارد.

• • نظام‌های DSS به سمت قابلیت‌های یادگیری و خلاقیت، کارکرد شبکه‌ای و سهولت بهره برداری به پیش می‌روند.

• • DSS، تصمیم گیران سازمان را با کنار هم آوردن قضاوت انسانی و اطلاعات کامپیوتری شده در حل مسائل ساختاریافته و نیمه ساختاریافته یاری می‌کند، که اینگونه مسائل قابل حل با سیستم‌های کامپیوتری دیگر و یا ابزارها و متدهای استاندارد نیستند.

• • پشتیبانی برای سطوح مختلف مدیریتی از سطوح استراتژیک گرفته تا مدیران عملیاتی فراهم می‌شود.

• • پشتیبانی هم برای تصمیم‌گیری انفرادی و هم تصمیم‌گیری گروهی وجود دارد.

• • DSS برای چندین تصمیم‌گیری مرتبط با هم و یا تصمیم‌گیری‌های متوالی پشتیبانی فراهم می‌‌کند.

• • DSS تمام مراحل تصمیم‌گیری را که: هوش (جستجوی شرایطی که نیاز به تصمیم‌گیری دارند)، طراحی (اختراع، توسعه و بررسی گزینه‌های موجود برای پیاده کردن تصمیم)، انتخاب ( انتخاب یکی از گزینه‌های ممکن) و پیاده سازی است را پشتیبانی می‌کند.

• • انواع مختلف فرآیندهای تصمیم‌گیری را پشتیبانی می‌کند.

• • DSS انعطاف پذیر است به‌طوری‌که کاربران بر حسب تغییراتی که به وجود می‌آید می‌توانند سیستم را نسبت به نیاز خود شکل دهند، ‌به این معنی که عناصر اصلی را اضافه، حذف، ترکیب و یا سازماندهی دوباره کنند.

• • DSS در تلاش است که تاثیر گذار بودن تصمیم‌گیری یعنی دقت، بروز بودن تصمیمات را بهبود ببخشد.

• • تصمیم گیرنده بر تمامی مراحل تصمیم‌گیری در حل یک مسئله تسلط دارد.

• • DSS از مدل‌ها برای ارزیابی موقعیتهای تصمیم‌گیری استفاده می‌کند. توانایی مدل کردن باعث می‌شود که استراتژیهای مختلف را در ترکیبها و شرایط مختلف بتوان بررسی کرد.

• DSS دستیابی به انواع مختلف منابع داده با ‌فرمت‌های گوناگون را فراهم می‌کند. (رجبی، ۱۳۹۰).

دلایل نیاز به سیستم‌های مکانیزه حمایت از تصمیم گیری:

• • محدودیتهای فکری بشر در پردازش و ذخیره سازی: چون توانایی ذهن بشر در پردازش ذخیره و دسترسی به اطلاعات محدود است با بهره گرفتن از این سیستم‌ها می‌توان این محدودیت را برطرف نمود.

• • محدودیتهای دانش: اگر برای حل یک مسئله نیاز به اطلاعات و دانش‌های متنوعی باشد توانایی یک فرد در حل آن مسئله محدود می‌باشد و اگر بخواهیم از چندین متخصص در هر زمینه استفاده کنیم هماهنگی و ارتباط بین این افراد مشکل خواهد بود. سیستم‌های کامپیوتری این مشکلات را حل کرده و می‌توانند به سرعت به حجم زیادی اطلاعات دسترسی پیدا کرده و آن ها را پردازش کنند، همچنین می‌توانند هماهنگی وارتباط بین آن افراد را آسان کنند.

• • کاهش هزینه: حمایت کامپیوتری باعث کاهش تعداد افراد گروه می‌شود و امکان برقراری ارتباط از مناطق مختلف را برای اعضای گروه فراهم می‌سازد و همچنین باعث افزایش بهره‌وری بخش ستادی می‌شود که همه این موارد منجر به کاهش هزینه خواهد شد.

• • حمایت فنی: کامپیوترها می‌توانند به سرعت و به شکل مقرون به صرفه‌ای داده های لازم را جستجو و ذخیره کنند یا انتقال دهند.

بند دوم :اثر عقد نسبت به اشخاص ثالث

الف- قاعده نسبی بودن قرار دادها

این قاعده یکی از نتایج اصل حاکمیت اراده است .زیرا اگر قبول کنیم که آثار عقد وقردادافراز منافع نتیجه توافقی است که دو طرف در این باب کرده‌اند ،طبیعی استکه آن آثار باید دامنگیر کسانی شود که در ساختمان اصلی عقددخالت داشته اند .معنی آزادی ‌اینست که هیچکس نتواند اراده خود را بر دیگری تحمیل کند وحقوق وتعهداتی که هر شخص در برابردیگران دارد جز در مواردیکه قانون مقررداشته به میل ‌و اراده‌ خود او ایجاد شود .

ب- قابل استناد بودن قرارداد:

قاعده نسبی بودن قرار دادها ناظر به آثار آن است واین قاعده را نباید با قابل استناد بودن عقد مخلوط کرد .عقد رویدادی است ارادی که در اجتماع رخ داده و در وضع حقوقی دو طرف آن مؤثر افتاده است .و وجود آن واقعیتی است که سایرین نیز نمی توانند انکار کنند . پس اثری که از عقد به بار می‌آید ،خواه تملیک باشد خواه تعهد مانند حقوق عینی بر همه محترم است .این قاعده از مواردی استکه در همه ‌قراردادها جاری است .قرداد افراز منافع نیز به عنوان یکی از اقسام قراردادها مشمول این قاعده می شود ‌و خصوصیت ویژه ای ندارد که آن را از شمول این اصل کلی خارج سازد .

گفتار سوم :انحلال قرار داد افراز منافع

بند نخست :اسباب انحلال

انحلال ‌قرارداد را به اعتبار سهمی که اراده دو طرف در آن دارند به سه گروه می توان تقسیم بندی کرد .

۱-انحلال به تراضی :بدین معنی که تمام افرادی که در ایجاد قراردادنقش داشته اند در باره انحلال آن به توافق برسند. از تعهد ایجاد شده بگذرند وعوضین را به جای اول برگردانند که این انحلال به تراضی را «اقاله »می‌نامند .

۲- انحلال ارادی که به تصمیم یکی از دو طرف انجام می شود .

۳-انحلال قهری که خود به خود انجام ‌و اراده‌ طرفین در آن نقشی ندارد .

بند دوم :اقاله

تراضی طرفین عقد است بر انحلال ‌و زوال آثار آن در آینده واثری به عقد پیشین ندارد .آثار بر جای مانده از آن، عقد را در آینده از بین می‌برد وطرفین آثار آن را ‌به‌عنوان باز گشت وضع خود به جای اول اراده می‌کنند ونمی خواهند معامله جدید ایجاد نمایند .بالاخره چنانچه بپذیریم که افراز منافع به وسیله عقد وقراردادطرفین و به اراده مالکین مشاعی ایجاد می‌گردد همان اراده ایجاد شده می‌تواند آن را ازبین ببرد وبه عبارتی اقاله گردد.

بند سوم :انحلال ارادی یا فسخ قرارداد

حق فسخ قراردادکه در حقوق ما عنوان خیار راداردحقی استکه به دو طرف عقد یا یکی از آن ها وگاه به شخص ثالث داده می شود که عقد را فسخ نمایند .اختیار فسخ قرارداددر زمره حقوق است وامتیازی استکه قانون به صاحب آن می‌دهد تا به دلخواه از آن استفاده نماید .

درقراردادافراز منافع نیزکه مالکین مشاعی توافق نموده اند که یکی از مالکین یا شخص ثالثی در بازه زمانی خاص از منافع مال مشترک استفاده نماید ،چنانچه در قرار دادقید شده باشد که یکی از طرفین یا هر دو یا شخص ثالث حق فسخ قرارداد را دارد یا یکی از خیارات موجود در عقد ایجاد شود آن طرف می‌تواند قرارداد را فسخ نماید .

مبحث دوم :احکام ، دعاوی و آیین دادرسی افراز منافع

اشاعه در مالکیت ها و تقسیم اموال مشاع تابع ضوابط و قواعدی است که قانون گذار به منظور سلامت روابط مالی و معاملاتی مردم رعایت آن ها را مقرر ‌کرده‌است. اشاعه در مالکیت در مواردی بدون اراده افراد و گاه با اراده آن ها به وجود می‌آید. از مالکیت مشاعی همواره به عنوان یک عیب نام برده می شود. اینجا است که بحث تقسیم اموال مشاع پیش می آیدو اجتماع حقوق مالکان متعدد در شیء واحد از میان رفته و مالکیت مشاعی آن ها به مالکیت افرازی و اختصاصی تبدیل می شود.در این میان با توجه ‌به این که ممکن است مال مشاع عین یا منفعت یا دین و یا مالی مثلی یا قیمی باشد قانون گذاردر وهله اول به شرکا اجازه داده است که با تراضی و توافق میان خود تقسیم را به نحوی که می خواهند انجام دهند و اگر توافق حاصل نشود متقاضی تقسیم میتوانداجبار شرکا را به انجام تقسیم بخواهد. آنچه که باید در ابتدای امر مورد ملاحظه قرار گیرد شناخت مراجع صالح و سپس جریان رسیدگی ‌به این نوع از دعاوی است. در این نوشتار یکی از مهمترین و معمول ترین شیوه های سه گانه تقسیم؛ یعنی افراز در مراجع اداری و قضایی مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.

گفتار نخست : دعاوی افراز اعیان

بند نخست :افراز اعیان در مراجع اداری

رسیدگی به در خواست های افراز و تفکیک توسط واحدهای ثبتی به عمل می‌آید و اصولا محاکم دادگستری به درخواست های افراز و تفکیک و تقسیم اراضی رسیدگی نمی کنند؛ چنان که در ماده ۱ قانون افراز نیز ‌به این موضوع اشاره شده و قانون گذار در رسیدگی به تقاضاهای افراز اصل را بر صلاحیت واحد ثبتی گذاشته است.

آئین افرازاعیان در اداره ثبت محل وقوع ملک؛چنانچه دویا چند نفر به طور مشاع مالکیت داشته باشند هر یک از آن ها می‌توانند نسبت به افراز سهم خود از سایر مالکین دیگر اقدام نمایند. این عمل را در اصطلاح حقوق « افراز» می‌گویند. در افراز حتما باید تعداد مالکین دو یا چندنفر باشند یا به عبارت دیگر وجود حالت اشاعه در افراز ضروری است، متقاضی یا متقاضیان باید تقاضای خود مبنی برافراز را ضمن تعیین مشخصات کامل و آدرس سایر مالکین مشاعی ملک به ثبت محل وقوع ملک تسلیم دارند. مسئول اداره پس از قبول درخواست و ارجاع به کارشناس ثبت وضعیت ثبتی آن را بررسی و گزارش می‌کند و سپس مسئول اداره تصمیم لازم مبنی بر قبول درخواست افراز ، روز معاینه محل را معیین می کند.

مراتب تعیین وقت معاینه محل به سایرشرکاء ابلاغ و در موعد مقرر در محل وقوع ملک حاضر و نقشه افراز پس از اخذ مجوز از شهرداری وبطوریکه در تفکیک معمول است تهیه وصورتجلسه افراز تنظیم وقطعه ای که در سهم متقاضی افراز قرار گرفته تعیین می‌گردد.

در این صورتجلسه بایستی حدود کلی ملک و قطعه افراز شده با تعیین شماره و ذکر طول ابعاد و مساحت مشخص گردد سپس مسئول اداره تصمیم خود مبنی بر افراز ملک را مرقوم می‌دارد. این تصمیم افرازی به متقاضی و سایر شرکا ابلاغ می‌گردد تا چنانچه اعتراض به تصمیم مذکور داشته باشند ظرف مدت ۱۰روزاز تاریخ ابلاغ به دادگستری محل وقوع دادخواست اعتراض به رأی‌ افرازی را تنظیم نمایند وچنانچه نسبت به تصمیم واحد ثبتی اعتراض نداشته باشند. واحد ثبتی نسبت به قطعه مفروزی اقدام به صدور سند مالکیت مفروزی می کند.

اما چنانچه درخواست افراز به هر نحوامکان نداشته باشد واحد ثبتی تصمیم به غیر قابل افراز صادر و به متقاضی و سایر شرکا ابلاغ و در صورت عدم اعتراض، ظرف مدت ۱۰ روز به دادگاه محل وقوع ملک مراجعه و از دادگاه مذکور درخواست فروش ملک می نمایند و در صورت اعتراض به تصمیم مذکور به دادگاه مراجعه و مراتب اعتراض خود را ارائه تا حکم قطعی صادر گردد.^[۱۴۸]

بند دوم: افراز اعیان در محاکم قضایی

۲-۲-۱۰- سایر پالایشها

دو دستاورد ناشی از کاربرد رایانه ها و پایگاه‌های داده ها، بر اشاعه اطلاعات تاثیر گذاشته است. این دستاوردها عبارت است از :

1. 1. توانایی ذخیره استنادهای کتاب‌شناختی و متن به صورت الکترونیکی در فایل شخصی

1. 1. دسترس پذیر شدن بخش هایی از برخی پایگاه های خاص برای جستجو توسط کاربران نهایی.

۲-۲-۱۱- انتقال و ذخیره داده ها

انتقال و ذخیره داده ها فرایندی است که طی آن داده های موجود در یک رایانه دور نسخه‌برداری شده و مستقیم از طریق خط تلفن به بایگانی دیگری در یک رایانه خودی انتقال داده می شود. با بهره گرفتن از تجهیزات مخابراتی و یک برنامه نرم‌افزاری، می توان فایل انتقال داده شده را ذخیره، نمایه سازی و یا در دیگری ادغام کرد. این فایل های جدید را می توان بعداً مورد جستجو قرار داد و روی آن کار بیشتری انجام داد. این گونه فایل ها اساساً فایل های الکترونیکی استنادها^[۵۰] یا فایل های بازچاپ متن کامل^[۵۱] است. برای انتقال و سازماندهی فایل های شخصی نیز تعدادی فرآورده‌های نرم افزاری وجود دارد. برخی از این برنامه های مشهور عبارت است از SCI-MATE،GRATFUL MED، PRO-CITE از کتابخانه ملی پزشکی آمریکا، و چند نرم‌افزار دیگر. بررسی و مرور توانمندیها و محدودیت های این نرم‌افزارها را غالباً در مجله‌هایی چون :

Online Review, Database, Microcomputers for Information Management می توان یافت. ایجاد فایل های انتقال داده شده به آسانی امکان پذیر است، اما نگه داشت آن ها برای بازیابی آسان، بسیار مشکل است. هر یک از فایل ها در واقع نسخه کوچک شده^[۵۲] از یک نظام بازیابی اطلاعات است که همان مسائل و مشکلات سازماندهی موضوعی جهت بازیابی را به همراه دارد. به هر صورت، غیر متمرکز کردن فایل های بازچاپی پیوسته، موجب گسترش دسترسی به اطلاعات می شود.

۲-۲- ۱۲- جستجو توسط کاربر نهایی

مؤسسه‌‌های خدمات جستجوی پایگاه های پیوسته تخفیف هایی برای جستجو توسط کاربران نهایی به عمل می‌آورند. نمایه دانش^[۵۳] از مؤسسه‌ دیالوگ^[۵۴] و نمایه BRS After Dark از مؤسسه‌ BRS با هدف دسترسی کاربران نهایی ایجاد شده است. منشاء پایگاه Paper Chase به عنوان یک طرح پژوهشی آن بود که این فرضیه را بیازماید که، چنانچه اطلاعات جدید کتاب‌شناختی به آسانی در دسترس پزشکان بالینی و دانشمندان علوم زیست پزشکی قرار گیرد و توسط خود آن ها جستجوپذیر باشد، میزان استفاده از متون و نوشته های زیست پزشکی افزایش خواهد یافت. (هروتز و بلی، ۱۹۸۱)

پایگاه Paper Chase شامل مقاله هایی از سه سال اخیر پایگاه پاب مد^[۵۵] بود. این مقاله ها از مجله‌های موجود در کتابخانه‌ بیمارستان بت ازرائیل^[۵۶] در بوستون برگرفته شده بود. نوار داده های این پایگاه در یک رایانه داخلی قرار داشت. یک برنامه ارتباطی کاربر برای جستجوی آسان‌تر نیز نصب شده بود. پایانه‌های متصل به پایگاه به طور شبانه‌روزی در بیمارستان در دسترس بود.

به همین نحو، در پایگاه CITE/NLM یک برنامه ساده ارتباط کاربر برای جستجو در فهرست رایانه‌ای کتابخانه پیاده شد (داسزککز^[۵۷]، ۱۹۸۳).

از هر دو طرح پژوهش چنین نتیجه گرفته شد که فراهم بودن و دسترس پذیری از عوامل عمده و مؤثر در افزایش کاربر نظام های اطلاع رسانی بود. از آن هنگام به بعد، در بسیاری از مراکز، دسترسی محلی به زیر مجموعه های پایگاه‌هایی که مکرر مورد استفاده قرار می‌گیرد، مانند MiniMEDLINE، فراهم شده است. (بوئرینگ^[۵۸]، ۱۹۸۵)

اکسنون لوح فشرده (CD-ROM) که فایل های بزرگی از داده ها را دربر دارد نیز به عنوان نوع دیگری از ابزار پژوهشی برای خرید یا اشتراک در دسترس است. امکانات نامحدود جستجوی پیوسته که در دسترس کاربران محلی است، موجب گسترش دسترسی به اطلاعات می شود. با این حال، لازم است به یک نکته احتیاطی توجه داشت، اگرچه جستجو توسط کاربران نهایی خیلی معمول شده است، اما مطالعات انجام شده توسط سول^[۵۹] (۱۹۸۶) نشان داده است که راحتی و سرعت دو دلیل اصلی استفاده کاربران نهایی از نظام های پیوسته محسوب می شود و سایر توانمندی های خوب آن نظام ها تحت الشعاع این دو عامل قرار گرفته است. بسیاری از کاربران تنها جستجوهای ساده را انجام می‌دهند.

سادگی کاربرد عامل مهمی در تداوم استفاده از این نظام هاست. پیشنهاداتی ارائه شده است مبنی بر اینکه نظام پایه جستجوی پیوسته را می توان به منظور کمک به کاربر نهایی ارتقاء بخشید.

۲-۲-۱۳- مدیریت یکپارچه اطلاعات

در شکل آرمانی، اشاعه به معنای استفاده یکپارچه از تمام اطلاعات مربوط و مناسب توسط کاربر است بدون آن که خود وی مجبور باشد برای به دست آوردن اطلاعات مختلف از منابع جداگانه تلاش کند.

نظام مدیریت یکپارچه اطلاعات دانشگاهی (^[۶۰] (IAIMS که توسط کتابخانه ملی پزشکی ایجاد شده، نظامی است که در همین راستا کار می‌کند( ماتسن و کوپر^[۶۱]). به منظور تأیید تصمیم‌گیری های بالینی و پژوهشی، متخصص مراقبت های پزشکی باید بتواند اطلاعات موردنظر بیماران، نتایج آزمون های آزمایشگاهی، آمارهای همه‌گیرشناسی، فایل های داده های خاص (مانند موافقت نامه‌ها و طرح های درمانی)، و همچنین مطالب مربوط در مجله‌های جدید را از طریق رایانه روی میز خود فراخوانی کند.

چنین اندیشه‌هایی مطمئناً در حوزه تجارت و صنعت نیز مصداق دارد. گزارش های داخلی مربوط، داده های مربوط به فروش و بازاریابی، گزارش های بازرگانی، مقررات و محدودیت های دولتی، و متون انتشار یافته باید به منظور استفاده توسط شخص تصمیم گیرنده، به صورت یکپارچه درآید. یادآوری می شود که اگرچه تقریباً در هر موضوع قابل تصوری پایگاه هایی وجود دارد، اما تحویل و دسترس‌پذیری اطلاعات موردنیاز به دلیل وجود اطلاعات فوق‌العاده زیاد دچار اختلال می شود. استفاده مولد از اطلاعات نه صرفاً موجود بودن آن ها، بلکه به پیش گزینی، هماهنگی مؤثر، و پیوند دادن میان منابع اطلاعاتی بستگی دارد. کاربردهای مدیریت یکپارچه اطلاعات در حوزه های تخصصی به تدریج به منصه ظهور درمی‌آید. مجله‌های الکترونیکی پیوسته در زمینه شیمی توانمندی های جستجو در «نظام پیوسته چکیده نامه شیمی^[۶۲]» را، که نسخه پیوسته^[۶۳]، نشریه چکیده نامه شیمی^[۶۴] است، به متن کامل مقاله ها در مجله‌های مربوط پیوند می‌زند.

همان گونه که پیشتر بیان شد، مؤسسه‌ Mead Data Central خدمات MEDIS را نیز به منزله یک منبع اطلاع رسانی یکپارچه که تعدادی از منابع پزشکی را هماهنگ ‌کرده‌است ارائه می‌کند.

۲-۲-۱۴- خدمات اطلاعات پردازش شده

امروزه، جامعه از وجود اطلاعات بیشتری آگاه است ‌و کاربردهای ثمربخش بیشتری برای آن یافته است. همچنین، سطح انتظار جامعه از خدمات اطلاع‌رسانی بالاتر رفته است. به موازات سازماندهی و دسترس پذیر کردن تعداد بیشتری از منابع اطلاعاتی به شکل الکترونیکی، تقاضاهای بیشتری برای تحویل عملی اطلاعات مطرح می شود. برای نمونه، در بخش تجارت، کاربران انتظار دارند اطلاعات پردازش شده را به شکل خلاصه در اختیار داشته باشند و بتوانند اطلاعات و اخبار تجاری را از طریق نظام های اطلاع‌رسانی پیگیری کنند. تعداد فزاینده‌ای از مؤسسه‌‌های بازرگانی فرآورده‌هایی ارائه داده‌اند که ویژه این گروه از کاربران است.