یکی از دلایل بعضی از کشورها در عدم تمایل برای عدم عضویت در دیوان کیفری بین‌المللی نیز همین پیش‌بینی عفو برای مقامات خاص خود است. لذا اگر در این کشورها به‌موجب عفو؛ مقام یا افراد خاصی از مجازات رهایی یابند ممکن است دعوا به تعقیب این‌گونه افراد بپردازد و این مغایر قوانین اساسی این کشورها قلمداد گردد.^[۲۷]

۲-۳-۴- مصونیت افراد

مصونیت‌ها در حقوق بین‌الملل با توجه به وظایف یا اشتغالات و اشخاص به دودسته تقسیم می‌شود. مصونیت به لحاظ وظایف این نوع وظایف که مبتنی بر عمل دولت است. این مصونیت فقط شامل اعمالی می‌گردد که در اجرای وظایف عمومی انجام می‌شوند چون‌که این اعمال قابلیت انتساب به دولت را داشته، ارتباطی با افراد ندارد. به عبارت دیگر مصونیت در این حالت به ماهیت اعمال بستگی دارد و بعد از پایان یافتن آن‌ ها هم تداوم می‌یابد.

– مصونیت به لحاظ اشخاص: این شکل مصونیت تحت عنوان مصونیت‌های شخصی مبتنی بر تئوری حسن خدمت است. این مصونیت‌ها برای اجرای هر چه‌بهتر و آزادانه برخی وظایف به افراد داده می‌شوند، که به طور عمده شامل مصونیت‌های دیپلماتیک می‌باشند. مصونیت‌های شخصی برخلاف مصونیت‌های مبتنی بر وظایف تداوم ندارند. برای بررسی اینکه آیا برای مصونیت‌ها استثنایی وجود دارد دو مبحث جلوه‌گر می‌شود.

اولین حرکت در جهت طرح مسئولیت کیفری فردی به عنوان استثنایی ‌در مورد مقامات عالی‌رتبه کشورها به لحاظ ارتکاب جنایت و نقض مقررات بین‌المللی با انعقاد معاهده در سال ۱۹۱۹ آغاز شد. طبق مواد ۲۲۷ تا ۲۳۰ این معاهده مقرر شد ویلهلم دوم، امپراتور آلمان، به علت نقض معاهدات و تعرض به حریم اخلاق تحت پیگرد و مجازات قرار گیرد؛ اما پناهنده شدن وی به هلند و عدم استردادش از سوی مقامات آن کشور سبب شد تا این بخش از معاهده ورسای بلا اجرا باقی بماند.^[۲۸]

بااین‌حال اگر احیاناً در برخی از کشورها به نمایندگان مجلس مصونیت شخصی اعطاشده باشد مسلماًً ‌در صورتیکه اگر وی به علت ارتکاب جنایات بین‌المللی به عنوان متهم تحت تعقیب قرار گیرد هیچ‌گاه استناد به مصونیت را نخواهد داشت.^[۲۹]

با توجه به تجربه تلخی که جامعه بین‌الملل در این موضوع کسب کرد برای رفع آسیب کیفری افراد را بدون توجه به مقام آن‌ ها چه چیزی را بیان کرد. در همین راستا ماده ۷ اساسنامه دادگاه نورنبرگ تدوین گردید، «مصونیت رسمی متهمان، چه رئیس دولت باشد چه مقام عالی‌رتبه دیگر، نه عذری محسوب می‌شود و نه دلیلی برای کاهش مجازات می‌باشد.» همین مقرره عیناً در ماده ۶ اساسنامه توکیو نیز آورده شده است.

با توجه به همین ماده بود که دادگاه نورنبرگ حتی «دونیتس» رئیس دولت آلمان‌ را که جانشین هیتلر شده بود، محاکمه و محکوم کرد. اساسنامه این محاکم در واقع اولین گام جامعه بین‌المللی به سوی ایجاد یک قاعده عرفی در قلمرو مسئولیت کیفری فردی افراد به لحاظ ارتکاب جنایات بین‌المللی مندرج در این اساسنامه می‌باشد و در واقع اولین گذار از سد مصونیت مبتنی بر وظایف محسوب می‌شود. عدم پذیرش مصونیت مبتنی بر وظایف در بعد از جنگ دوم جهانی هم استمرار یافت. در این مورد می‌توان به معاهده ۱۹۴۸ پیشگیری و سرکوب نسل‌کشی، مجموعه مقررات ‌در مورد جنایات بر ضد صلح و امنیت بشری و اساسنامه دادگاه به‌صراحت اعلام می‌کند که مقام و موقعیت متهم، چه رئیس دولت یا حکومت و چه مقام عالی‌رتبه نه سببیت تبری از مسئولیت کیفری می‌شود و نه دلیلی برای کاهش مجازات محسوب خواهد شد.^[۳۰]

ماده ۲۷ اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری نیز وجود مقام رسمی مانعی را برای رسیدگی نداشته است و عبارت است از «مصونیت یا قواعد شکلی ویژه‌ای که به‌موجب حقوق داخلی یا حقوق بین‌المللی ‌در مورد مقامات رسمی اجرا می‌شوند مانعی برای اعمال صلاحیت دیوان ‌در مورد این افراد نمی‌باشند.» عدم پذیرش مصونیت مبتنی بر وظایف ‌در مورد جنایات بین‌المللی شدید در رویه داخلی موردپذیرش قرارگرفته است. با توجه به مطالب ذکرشده می‌توان گفت که منافع جامعه بین‌المللی باید بر قواعد مربوط به مصونیت مبتنی بر وظایف ارجحیت داشته باشند. قواعد اخیر نباید مانعی در مقابل به کیفر رساندن این افراد ایجاد نماید.

‌در مورد مصونیت‌های شخصی به‌سختی می‌توان وجود یک قاعده عرفی را احراز کرد که طبق آن بتوان استثنایی ‌به این مصونیت‌ها در صورت ارتکاب جنایات بین‌المللی شدید وارد نمود. در اساسنامه محاکم کیفری بین‌المللی ویژه (یوگسلاوی و روآندا) این استثنا فقط به طور ضمنی پذیرفته‌شده است. طبق اساسنامه دادگاه‌های یوگسلاوی و روآندا، دولت‌ها مکلف به همکاری با آن‌ ها شده‌اند. این خود یک نوع پذیرش ضمنی عدم قبول مصونیت شخصی می‌باشد.^[۳۱]

این وضعیت ‌در مورد روسای دولت‌ها و حکومت‌ها و وزرای خارجه نیز صدق می‌کند، حتی درزمانی که آنان در سفر و بازدید رسمی از یک کشور دیگر می‌باشند. به همین دلیل هم بود که دادگاه یوگسلاوی توانست درزمانی اتهام جنایات جنگی و جنایات بر ضد بشریت را به «میلوسویچ» وارد کند که نامبرده هنوز رئیس‌جمهور کشور فدرال یوگسلاوی (صربستان و مونته نگرو) بود، یعنی در رأس کار قرار داشت.^[۳۲] در همین راستا می‌توان به درخواست دستگیری «چالز تیلر» جمهور سابق لیبریا، نیز اشاره کرد. دستگیری وی در زمان درخواست شد که هنوز در رأس قدرت قرار داشت. ‌بنابرین‏ باید گفت که ماده ۱۰۳ منشور فقط حاکم بر روابط دولت‌های عضو ملل متحد است.

ماده ۲۷ با پیش‌بینی عدم تأثیر مقام افراد در مسئولیت کیفری آنان قطعاً بر مصونیت شخصی پذیرفته‌شده در حقوق داخلی کشورها اثر می‌گذارد. دلیل آن این است که دیوان دارای صلاحیت تکمیلی است یعنی ‌در صورتیکه محاکم داخلی به دلیلی ازجمله مصونیت‌ها به جنایات واقع در صلاحیت دیوان رسیدگی نکنند دیوان می‌تواند خود مستقیماً وارد رسیدگی کند. این امر باعث می‌شود دولت‌ها، خودشان رسیدگی کنند تا دست دیوان را نسبت به مسائل ارتکابی در کشورشان کوتاه نمایند و اینجا است که مصونیت‌های شخصی را لغو می‌کنند.

الف: موضوع آگوستو پینوشه

«آگوستو پینوشه »دیکتاتور سابق شیلی که طی یک کودتای نظامی علیه سالوادور آلنده در سال ۱۹۷۳ به قدرت رسید او متهم به جنایت علیه بشریت و شکنجه بود. دادگاه اسپانیا در زمان حضور این فرد در انگلستان تقاضای استرداد وی را نمود محکمه لردهای انگلستان دو تصمیم در این مورد گرفت. اولویت تصمیم آن‌ ها در سال ۱۹۹۴ ‌در مورد منع شکنجه که مصونیت در آن پیش‌بینی‌نشده بود ولی دومین تصمیم در سال ۱۹۹۹ بود که اعلام کرد اگر پینوشه در زمان درخواست استرداد رییس دولت بود می‌توانست از مصونیت شخصی برخوردار شود و باعث می‌شد آیین استرداد ‌در مورد او قابل‌اجرا نباشد. ولی در واقع طبق نظر اصلی ولی بدون اجرایی لردها پذیرش استثنا بر مصونیت شخصی برای رییس دولت در رأس کار، حتی برای جنایات بین‌المللی هم ممکن نیست.^[۳۳]

ب: موضوع معمر قذافی

شرایط عاطفی

چنانچه شرایط فیزیکی و عقلانی مناسب برای فرد به وجود آید ، ولی شرایط عاطفی در خور او مهیا نشود ، امکان ادامۀ پرورش خلاقیت از بین خواهد رفت و در شرایط عاطفی مطلوب ، فرد احساس امنیت می‌کند (قاسمی ،۱۳۸۰) .

ویژگی های افراد خلاق

سازمان خود به خود خلاق نخواهد شد مگر اینکه افراد خلاق با خصوصیات و ویژگی های خاص ، پیکره ی آن سازمان را تشکیل دهند . آنانند که با تشکیل ‌گروه‌های مختلف ، مجموعه ای را به وجود خواهند آورد که توسط رهبر و مدیر خلاق ، خوب حمایت شوند و مدیران با شناخت افراد خلاق و به کارگیری آنان در سیستم های مختلف و مناسب می‌توانند زمینه‌های لازم جهت خلاقیت و نوآوری را در سازمان برای همیشه فراهم آورند ( غلامپور ،۱۳۷۹) .

روانشناسان سعی داشته اند تا مشخصات افرادی که دارای سطح بالایی از خلاقیت هستند مشخص کنند ،« استیز » عوامل زیر رابرای افراد خلاق بیان داشته است :

سلامت روانی و ادراکی : توانایی ایجاد تعداد زیادی ایده به طور سریع .

انعطاف پذیری ، ادراک : توانایی دست کشیدن از یک قاعده و چارچوب ذهنی .

ابتکار : توانایی در ایجاد و ارائۀ پیشنهادهای جدید .

ترجیح دادن پیچیدگی نسبت به سادگی : توجه کردن و در نظر گرفتن چالش های جدید مسائل پیچیده

استقلال رأی و داوری : متفاوت بودن از همکاران در ارائه نظرات و اندیشه‌های نو .

عده ای دیگر ویژگی های افراد خلاق را به صورت زیر دسته بندی می‌کنند :

۱- خصوصیات ذهنی – کنجکاوی- دادن ایده های زیاد درباره یک مسأله – ارائه ایده های غیر عادی – توجه جدی به جزئیات – دقت و حساسیت نسبت به محیط به خصوص به نکاتی که در نظر دیگران عادی به شمار می‌روند- روحیه انتقادی- علاقه وافر به آزمایش کردن و تجربه – نگرش مثبت نسبت به نوآفرینی .

۲- خصوصیات عاطفی – آرامش و آسودگی خیال – شوخ طبعی – علاقه به سادگی و بی تکلمی در نوع لباس و جنبه‌های گوناگون زندگی – دلگرمی و امید به آینده – توانایی برقراری ارتباط عمیق و صمیمانه با دیگران – اعتماد به نفس و احترام به خود- شهامت .

۳- خصوصیات اجتماعی – پیش قدمی در قبول و رویارویی با مسائل- مسئولیت پذیری و توانایی سازمان دادن به فعالیت های گوناگون – قدرت جلب حس اعتماد و اطمینان دیگران (محمدی ، ۱۳۸۴).

رشد قضاوت اخلاقی

تعریف اخلاق

از واژه اخلاق در فرهنگ نامه های مختلف تعاریف متعددی آورده شده است که برخی از این تعاریف عبارتنداز:

• اخلاق از دیدگاه معنا شناسی جمع خلق و خلق در لغت به معنی عادت و رویه است(بیات،۱۳۸۷). علامه علی اکبر دهخدا در لغت نامه خود، اخلاق را جمع خلق و خوی ها و علم اخلاق را دانش بدونیک خوبی ها تعریف ‌کرده‌است ومعتقد است که اخلاق یکی از سه بخش فلسفه یا حکمت علمیه است که عبارت است از تدبیر انسان نفس خود را یا یک تن خاص را. دایره المعارف مصاحب علم اخلاق را بررسی و تعیین اعمال انسانی بر حسب اصول اخلاقی تعریف ‌کرده‌است(همت فر و دیگران،۱۳۸۷).

– واژه انگلیسی اخلاق در لغت نامه وبستر^[۴۴]۱ به معنی مالعه راه های درست و غلط در رفتار انسان می‌باشد. علم اخلاق، رفتار خوب یعنی آن چه که باید رخ دهد، تحت قاهده بیان می کند و در پی دست یافتن به اصول و قواعدی است که به کار بستن آن ها موجب خیر و سعادت انسان می شود. به بیان دیگر علم اخلاق صفات نیک و بد، رفتار پسندیده و نا پسند و هنجارها را مورد مطالعه قرار می‌دهد(بیات،۱۳۸۴).

اریک کوهلر در فرهنگ حسابداری ، اخلاق را چنین توصیف ‌کرده‌است: قواعد واصول معنوی ‌و کاربرد آن ها برای مسائل رفتاری مشخص، به ویژه مقررات حرفه ای که توسط نهاد حرفه ای که توسط نهادی حرفه ای در اعضا تدوین یافته است(حساس یگانه،۱۳۸۴).

• • در دایره المعارف بر یتانیکا گفته شده است که اصطلاح اخلاق به سه شاخه یا رشته تقسیم می شود: اخلاق نظری، اخلاق هنجاری و اخلاق کاربردی. اخلاق نظری یا فرا اخلاق به موضوعات مرتبط با ماهیت مفاهیم و قضاوت های اخلاقی می پردازد. اخلاق هنجاری یا دستوری ضوابط و معیارهایی برای چگونه زندگی کردن فراهم می آورد و در آن خوب و بد، درست یا نادرست و نظایر آن تعریف و چگونگی انتخاب بین آن ها و راه درست عمل کردن را بر اساس قواعد معین بیان می‌کند. اخلاق کاربردی در واقع ادامه اخلاق هنجاری است که در آن کاربرد تئوری های اخلاق هنجاری در اخلاقیاتی نظیر حقوق بشر، برابری نژاد و جنسیتی، عدالت و مسائل مشابه مورد بحث واقع می شود(همت فر و دیگران۱۳۸۷).

با توجه به تعاریفی که آورده شد می توان نتیجه گرفت که اخلاق و آیین رفتار حرفه ای در شاخه اخلاق کاربردی جای می گیردو حاوی یک نظام ارزشی است که ‌بر اساس آن بد و خوب، و درست و نادرست رفتار صاحبان یک حرفه تعریف و بیان می شود و قضاوت اخلاقی نیز در شاخه اخلاق نظری جای می‌گیرد(همت فر و دیگران،۱۳۸۷).

اصول اخلاق حرفه ای

اصول اخلاقی را نیز می توان سیستمی متکل از رهنمودهای اخلاقی در نظر گرفت که به سازگاری افراد در شرایط مختلف با قوانین مشخص و یا در جهت دست یابی به نتیجه های مشخص یاری می رساند. در تعریف اصول اخلاقی یک نکته رابایددر نظر گرفت، گاهی نظام اخلاقی بر مبنای قوانین^[۴۵]۱ استوار است و رهنمودهایی چون (همیشه حقیقت را بگو)و هرگز دزدی نکن) همراه خود دارد و گاهی نیز نظام اخلاقی به نیل به نتیجه های^[۴۶]۱ مشخصی مانند(بهترین ها برای همه مردم دنیا) تأکید دارد (پوریانسب،۱۳۷۹).

اصول اخلاقی رهنمودهایی رابرای اقدامات مناسب بین افراد و ‌گروه‌های مختلف در شرایط مشخص مطرح می‌کند. اصول اخلاق حرفه ای دارای بار و ارزش های والایی است که رعایت آن ها در رعایت هنجارهای اجتماعی بسیار نقش آفرین است و این مستلزم شناخت اولیه و اساسی از اصول مذکور است(همت فر و دیگران،۱۳۸۴).

شگل گیری و تولد اصول اخلاق حرفه ای برگرفته از فرهنگ کل جامعه است، ‌به این معنی زمانی که فردی وارد سازمانی می شود به راحتی متوجه می شود در آن سازمان نوعی رفتار ویژه حاکم است که درتک تک افرادش قابل مشاهده است. گرچه این نوع رفتار خاص را فرهنگ سازمانی نامیده اند ولی آن چه مسلم است، این است که همین فرهنگ چارچوب هایی را تعریف می‌کند که به عنوان اصول اخلاق حرفه ای آن سازمان مطرح است(پوریانسب،۱۳۷۹).

ازمنظری فراگیر، اصول اخلاقی یا اخلاقیات را می توان در مقام مجموعه ای از اصول و ارزش های مهنوی تعریف کرد. یکایک ما چنین مجموعه ای از ارزش ها را در خویشتن خویش داریم، باوجود این ممکن است به وجود آن ها واقف یا جاهل باشیم. فیلسوف ها، سازمان های مذهبی و دیگر گروه ها در مجموعه های آرمانی خود به راه های گوناگون اصول یا ارزش های اخلاقی را تعریف کرده‌اند. در سطح کاربردی نیز مجموعه هایی از اصول یا ارزش های اخلاقی تجویز شده است. نمونه هایی از این دست عبارت است از: قوانین و مقررات ،تعالیم،آیین ها و شعارهای مذهبی،آیین نامه های اخلاق حرفه ای مانند آیین نامه کردار حرفه ای انجمن حسابداران عمومی آمریکا، و آیین نامه های اخلاقی و کرداری یکایک سازمان ها(پوریانسب،۱۳۷۹).

امروزه تاب آوری به عنوان یک عامل تعدیل کننده مهم در کاهش ناراحتی ها و فشارهای روانی ناشی از دردها

بخصوص درد مزمن مورد توجه است. در تحقیقی که (فرایبرگ^۷،همدا^۸،روزنوینگ^۹،مارتینسن^۱۰،۲۰۰۵)با هدف بررسی صحت پیش‌بینی مقیاس تاب آوری برای بزرگسالان RSA¹¹ بر روی ۴۲زن و ۳۸ مبتلا به دردهای مزمن با میانگین سنی ۲۵ انجام دادند. به نتایج زیر رسیدند:۱٫ عامل تاب آوری بیشتر بر فشارهای روانی ذهنی تاثیر دارد تا دردهای روانی ۲٫ افراد دارای تاب اوری بالا بیشتر به خودشان در برابر ناملایمتیها و فشارهای روانی زندگی کمک میکنند۳٫ تاب آوری می‌تواند به سازگاری موفقیت امیز با چالش‌ها کمک کند۴٫ تاب آوری باعث تطابق بیشتر و افزایش حفاظت در برابر موقعیتهای فشارزا می شود.

۱٫ Conner 7. Freiberg

۲٫ Davidson 8. Hjemda

۳٫ Freitas 9. Rosenvinge

۴٫ Downey 10. Martinussen

۵٫ Curtis 11. Resilience Scale for Adult

۶٫ Cichetti

با توجه به مطالب و پژوهش های ذکر شده، سوال اصلی این پژوهش این است که آیا می توان کیفیت زندگی افراد مبتلا به دردهای مزمن را بر اساس میزان تاب آوری، مدت و شدت درد پیش‌بینی کرد ؟

سؤال‌‌های فرعی که این پژوهش به دنبال پاسخ به آن ها‌ است شامل :

آیا سلامت جسمانی مبتلایان به درد مزمن بر اساس میزان تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش‌بینی است؟

آیا سلامت روانشناختی مبتلایان به درد مزمن بر اساس میزان تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش‌بینی است ؟

آیا سلامت اجتماعی بر اساس مبتلایان به درد مزمن میزان تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش‌بینی است ؟

آیا سلامت محیط بر اساس مبتلایان به درد مزمن میزان تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش‌بینی است؟

۳-۱) اهمیت و ضرورت پژوهش

درد شایع ترین شکایت کلینیکی بیماران ودرمان درد آن از قدیمی ترین درمان های بشر به شمار می رود.علی رغم هزاران مقاله و تحقیق و پژوهش که در زمینه ی درد در دانشگاها و انیستیتوی تحقیقاتی انجام گرفته است هنوز دانش بشری قادر به تعریف کاملی از درد نشده است، وجود عناصر روانی و هیجانی و اجتماعی در درد باعث پیچیدگی بیشتر در توضیح مفهوم درد شده است.

دردهای مزمن در تمام جهان به شکل گستردهای شیوع دارند، در بسیاری از تحقیقات انجام شده معلوم گردیده است که حدود ۵۰ درصد از مردم جهان از دردهای مزمن متعدد رنج می‌برند. در بسیاری از آن ها درد علاوه بر مزمن بودن، شدید هم است. بسیاری از مردم جهان همواره با یک درد مزمن در طول زندگی خود مواجه هستند و این امر برای مردم هزینه های گزافی از نظر اجتماعی و اقتصادی به بار آورده است.

عوامل روانی واجتماعی جنبه ی بسیار مهمی از درد را تشکیل می‌دهند. شناخت عومل روانی اجتماعی کمک بسیار زیادی ‌در شناخت انواع دردها و عوامل مؤثر بر کنترل و پیشگیری و درمان دارد، با شناخت عوامل روانی اجتماعی می توان از بروز مشکلات ناشی از درد جلوگیری کرد. پژوهش ها در زمینه مفهوم تاب آوری که در کنترل و پیشگیری و مقاومت از دردبسیار اهمیت دارد و هچنین بررسی کیفیت زندگی مبتلایان به انواع دردهای مزمن در کشور بسیار کم بوده است و انجام تحقیقات در این مورد امری ضروری است ؛ برای اینکه هم یافته های پژوهش می‌تواند در شناخت ما ازعوامل روانی در دردهای مزمن نقش بسیار مهمی ایفا کند و هم مبنایی برای پژوهش های ‌دیگر را فراهم می‌کند.

بدیهی است که کمبود شناخت کامل پدیده ی دردتاثیر مستقیم ‌بر نظام بهداشتی و درمانی ما خواهد داشت و نبود شناخت کافی ‌در مورد این جنبه ها درمان دردهای مزمن دچار مشکلات جدی می‌کند. نتایج حاصل از پژوهش را می توان در اختیار مراکز درمانی تخصصی درد، بیمارستان ها، مراکز مشاوره و راهنمایی، هلال احمر و سایر مراکز دست اندرکار قرار داد. تا بر مبنای آن ها برنامه ریزی برای شناسایی، پیشگیری و رفع مشکلات جسمانی، روانی واجتماعی این افراد انجام گیرد.

از آنجایی که ایران تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی زیادی با کشورهای دیگر از جمله امریکا و کشورهای اروپایی دارد، حاصل این مطالعات می‌تواند، چشم انداز بهتری از تاثیر متغیرهای جمعیت شناختی و تاب آوری بر کیفیت زندگی افراد مبتلا به درد مزمن بدهد.

۴-۱) اهداف پژوهش

تعیین سهم تاب آوری، شدت و مدت درد در پیش‌بینی کیفیت زندگی افراد مبتلا به درد مزمن

تعیین سهم تاب آوری، شدت و مدت درد در پیش‌بینی سلامت جسمانی افراد مبتلا به درد مزمن

تعیین سهم تاب آوری، شدت و مدت درد در پیش‌بینی سلامت روانشناختی افراد مبتلا به درد مزمن

تعیین سهم تاب آوری، شدت و مدت درد در پیش‌بینی سلامت اجتماعی افراد مبتلا به درد مزمن

تعیین سهم تاب آوری، شدت ومدت درد درپیش بینی سلامت محیط افراد مبتلا به درد مزمن

۵-۱) فرضیه های پژوهش

کیفیت زندگی مبتلایان به درد مزمن ‌بر اساس میزان تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش‌بینی است.

سلامت جسمانی مبتلایان به درد مزمن بر اساس میزان تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش‌بینی است.

سلامت روانشناختی مبتلایان به درد مزمن بر اساس تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش‌بینی است.

سلامت اجتماعی مبتلایان به درد مزمن بر اساس تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش‌بینی است.

سلامت محیط مبتلایان به درد مزمن بر اساس تاب آوری، شدت و مدت درد قابل پیش‌بینی است.

۶-۱) تعریف متغیرها

تعاریف نظری :

تاب آوری : عبارت است از فرایند مقابله و سازگاری موفقیت آمیز با شرایط چالش برانگیز و تهدید کننده ی زندگی، که این فرایند نه تنها شامل شکست ناپذیری افراد در برابر حالت‌های اضطرابی می‌گردد، بلکه موجب می‌گردد افراد با قوای روانی و ذهنی بیشتری در مقابل شرایط استرس آفرین مقاومت کنند .(ماستن^۱، بست^۲،گارمزی^۳،۱۹۹۰).

کیفیت زندگی : ادراک فرد از موقعیت شان در زندگی در متن فرهنگ و نظام های ارزشی که در آن زندگی می‌کنند و در ارتباط با اهداف، انتظارات و نیازهایشان می‌باشد، که ابعاد جسمانی، روانی، اجتماعی و محیطی فرد را شامل می شود. (میرخانی، ۷۸).

۱٫ Masten

۲٫ Best

۳٫ Garmzey

تعاریف عملیاتی:

تاب آوری : در این پژوهش منظور از تاب آوری نمره ای است که افراد در مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون دست آورده اند.

آیت اللهی و همکاران(۱۳۸۱) مطالعه‌ای با عنوان”میزان بروز عوامل خطر زای عفونت‌های تنفسی و اسهال در شیرخواران شیراز “به صورت توصیفی- تحلیلی و آینده نگر با پیگیری ۳۲۹ نوزاد هم‌گروه تولد که طی دو هفته متوالی در زایشگاه‌های شیراز به دنیا آمده و به روش تصادفی انتخاب شده بودند انجام دادند، گردآوری اطلاعات به وسیله پرسشنامه انجام گرفت نتایج این مطالعه نشان داد که میزان بروز عفونت‌های تنفسی و اسهال در کودکان کمتر از دو سال ۳۲/۲۷ و ۷۶/۴درصد می‌باشد(۴۰).

شمس و همکاران (۱۳۸۱) در مطالعه مقطعی با عنوان “نیاز های آموزشی مادران ‌در مورد اسهال حاد و کاربردORS^[4] در منزل در کودکان زیر پنج سال” که بر روی ۳۴۷ مادر مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی گناباد که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند و ابزار گردآوری داده ها نیز پرسشنامه بود بیان کردند که ۳/۵۱ درصد مادران از علائم کم آبی و۳/۶۴ درصد آنان از نحوه تجویز ORS اطلاعی نداشتند، لذا آموزش دقیق و وسیع تر مادران در زمینه شناسایی علایم اسهال حاد و کم آبی، تحوه تغذیه، درمان و پیشگیری و موارد ارجاع به موقع کودک به صورت مدون و طراحی شده توسط مراکز بهداشتی و درمانی ضروری است(۴۱).

اسماعیل نیا (۱۳۷۸) مطالعه‌ای با عنوان”علل تب در کودکان با تب و تشنج در بیمارستان کودکان امیرکلا”به صورت توصیفی مقطعی انجام داد که در آن ۲۲۰بیمار با تشنج ناشی از تب مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس نتایج به دست آمده از این مطالعه عفونت‌های تنفسی فوقانی و گاستروانتریت شایعترین علت تب در این بیماران می‌باشند(۱۲).

قرشی و همکاران (۱۳۸۹) مطالعه‌ای باعنوان “فراوانی تشنج در گاستروانتریت کودکان” به صورت توصیفی مقطعی طی سه سال در کودکان دو ماهه تا هفت ساله در دو گروه همراه و بدون تشنج مبتلا به گاستروانتریت در بیمارستان کودکان تبریز در دو گروه مورد و شاهد انجام دادند، نتایج نشان دادند که اکثرا تشنج در گاستروانتریت‌های خفیف همراه با تب بالا و سابقه مثبت تشنج در فامیل درجه یک اتفاق می افتد(۱۴).

رمضانی و همکاران (۱۳۸۲) پژوهشی مداخله‌ایی و نیمه تجربی با عنوان “تاثیر آموزش مراقبتی طراحی شده بر عملکرد مادران در مراقبت از شیرخواران مبتلا به پنومونی”بر روی ۶۶ مادر که به روش نمونه گیری آسان انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه مورد و شاهد قرار گرفتند، در بیمارستان مرکز طبی کودکان شهر تهران انجام دادند. ابزار جمع‌ آوری اطلاعات پرسشنامه و چک لیست مصاحبه ای – مشاهده ای بود. که نتایج آن بیان کرد به کار گیری برنامه آموزشی بر عملکرد مادران تاثیر بسزایدارد (۴۲).

سجادی و شمسی(۱۳۸۸) پژوهشی با عنوان”بررسی تاثیر آموزش بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی به مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اراک در خصوص تشنج ناشی از تب در کودکان” به صورت مداخله‌ایی و نیمه تجربی بر روی ۱۰۰ مادر انجام دادند. روش گردآوری اطلاعات پرسشنامه بود و نتایج آن نشان داد که هر چه آگاهی، حساسیت، شدت و منافع درک شده افزایش و موانع درک شده مادران جهت پیشگیری از تشنج ناشی از تب کاهش یابد عملکرد در زمینه پیشگیری از تشنج ناشی از تب بیشتر می‌شود(۱۱).

شریفی‌راد و همکاران (۱۳۸۷) پژوهش مداخله‌ایی با عنوان”بررسی تاثیر آموزش بهداشت بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بر عملکردهای پیشگیری کننده از کشیدن سیگار در دانش آموزان اول دبیرستان”انجام دادند، نتایج این مطالعه نشان داد که با افزایش میانگین نمره اجزای مدل اعتقاد بهداشتی(حساسیت،شدت،منافع ‌و موانع درک شده ) نمره عملکردهای پیشگیری کننده از کشیدن سیگار هم افزایش می‌یابد(۴۳).

سعیدی (۱۳۸۳) پژوهشی با عنوان “بررسی تاثیر برنامه آموزش بهداشت بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای پیشگیری کننده دختران دانش آموز در خصوص بیماری پوکی استخوان در شهرستان گرمسار”انجام داد و نتایج آن بیان نمود که میانگین نمره آگاهی، حساسیت، شدت، منافع درک شده و اتخاذ رفتارهای بهداشتی در دانش آموزان گروه مورد در مقایسه با گروه شاهد به طور معنی داری افزایش یافته است که این نتایج کارایی این مدل را در اتخاذ رفتارهای پیشگیری کننده تأیید می‌کند(۴۴).

عروجی و همکاران(۱۳۹۰) پژوهشی با عنوان”نگرش رانندگان موتور سیکلت شهر خمین در استفاده از کلاه ایمنی بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی ” به صورت توصیفی – تحلیلی بر روی ۳۸۴ نفر از رانندگان موتورسیکلت که به صورت نمونه گیری به روش آسان از افراد در دسترس با بهره گرفتن از پرسشنامه انجام شد بیان نمود که اجرای برنامه های آموزشی مناسب بر اساس سازه‌های مدل اعتقاد بهداشی بر استفاده از کلاه ایمنی مؤثر می‌باشد(۴۵).

۲-۲) مطالعات انجام گرفته خارجی

در مطالعه­ ای(۲۰۰۹) با عنوان “اصلاح رفتار مراقبت فوری مادران ‌در مورد علائم خطر کودکان” از طریق یک مداخله اجتماعی در لوزاکا زامبیا بیان شد که تعداد زیادی از مرگ کودکان کشورهای در حال توسعه ناشی از به تأخیر انداختن مراقبت توسط خانواده ها است اما کوشش‌های اجتماعی مراقبت‌های ادغام یافته اطفال که توسط یونیسف وWHOتوسعه یافته بی‌نتیجه است. در این مطالعه ‌در مورد اهمیت نشانه های خطر و عملکرد مراقبت فوری از طریق مداخله اجتماعی با برنامه پایش رشد مثبت^[۵](GMP+) درنواحی سطح پایین لوزاکا زامبیا آموزش داده شد. این مطالعه مقطعی بود و داده ها از طریق مصاحبه جمع‌ آوری شد و برای تشخیص اثر مداخله بر مراقبت، مادران را در دو گروه آزمون و کنترل مقایسه کردند در مراکزی که ‌در مورد نشانه های خطر آموزش داده بودند نسبت مراقبت فوری مادران از ۷/۳۵ درصد به ۵/۵۱ درصد افزایش یافت و در پایان بیان شدکه برنامهGMP+ و آموزش نشانه های خطر می‌تواند مراقبت مادران را در بیماری‌های شدید کودکان بهبود دهد .بنابراینGMP+ دارای توانی است که مرگ کودکان را در کشورهای در حال توسعه کاهش دهد(۴۶).

پژوهشی(۲۰۱۲) با عنوان “مراقبت از بیماری‌های نوزادان در کشورهای سطح پایین و متوسط” انجام شد که نشان می‌دهد علی‌رغم موفقیت‌های اخیر در کاهش میرایی کودکان مرگ نوزادان همچنان بالا است که بیان می کند۴۱ درصد مرگ کودکان کمتر از پنج سال در سراسر جهان در این سنین اتفاق می افتد، عفونت‌ها به عنوان علت اصلی و محدودیت در مراقبت از نوزادان بیمار در میزان بالای میرایی دخالت دارند این تحقیق به صورت مرور متون سیستماتیک بر مطالعاتی که نسبت مراقبت مطلوب از نوزادان بیمار و مشکوک به بیماری در کشورهای سطح پایین و متوسط را گزارش کرده بودند انجام گرفت(۴۷).

– ویتامین های گروه ب

افسردگی همچنین با برخی ویتامین ها مخصوصا ویتامین های گروه ب که در سیستم عصبی نقش دارد مرتبط است.مقدار ناکافی ویتامین B6 (پیریدوکسین) می‌تواند تغییرات پیچیده ای در خلق و خوی افراد حتی قبل از کمبود آن ایجاد کند.

-اسید فولیک

طبق یافته های پژوهش‌های انجام شده میزان اسید فولیک با افسردگی بیش از دیگر مواد مغذی مرتبط است. بین ۱۵ تا ۳۸ درصد افرادی که افسردگی دارند مقدار اسید فولیک در بدن آن ها کم می‌باشد. کاهش مقدار اسید فولیک بر کیفیت درمان و شدت افسردگی نیز مؤثر است..کمبود اسید فولیک می‌تواند باعث تغییر در شخصیت و ایجاد افسردگی شود.

-اسیدهای چرب امگا۳وامگا۶:

اسیدهای چرب ضروری بخصوص امگا۳و۶ در ترکیبات شیمیایی مغز مانند دوپامین و سروتونین نقش مهمی دارند.مطالعات نشان می‌دهد که افسردگی با نسبت اسید چرب امگا ۶ به امگا ۳مرتبط است.هر چه نسبت امگا۶ به امگا ۳ بالاتر باشد،افسردگی افزایش می‌یابد.در نتیجه خوردن منظم غذاهای حاوی امگا ۳ باعث ایجاد تعادل در نسبت امگا ۶ به ۳ می شود و می‌تواند در درمان افسردگی مؤثر باشد.

-سلنیوم:

سلنیوم آنتی اکسیدانی است که بدن را در برابر اثر رادیکال‌های آزادمحافظت می‌کند.همچنین ‌بر خلق و خوی فردتاثیر شگرفی دارد.سلنیوم درجوانه گندم،مخمر،سیر،کبد، گوشت قرمز،ماهی ،ماکارونی،تخمه گل آفتابگردان و نان سبوس دار یافت می شود.

-کلسیم:

کمبود کلسیم نیز در اختلال شخصیت نقش دارد.لبنیات، سبزیجات و میوه جات حاوی مقدار کافی کلسیم می‌باشند.

-منیزیم:

منابع غذایی حاوی منیزیم عبارتند از حبوبات،مغزجات ، سبزیجات برگ تیره و غلات سبوس دار می‌باشند.

آهن:

کمبود آهن نیز در ایجاد افسردگی نقش دارد.منابع غنی از آهن گوشت،ماهی هایی با پوست تیره،حبوبات نظیر لوبیا و عدس، جگر،میوه های خشک ،آب آلبالو،خرما،کشمش ،سبزیجات برگ تیره ،تخم مرغ و غلات غنی شده صبحانه و مغزجات می‌باشد.
-ویتامین c:

ویتامین c در کاهش علائم خشکی دهان که از عوارض جانبی مصرف داروهای ضد افسردگی است تجویز می شود.
– آنزیم‌ها و باکتری‌های مفید

برای سلامتی ذهن وجود آنزیم ها و باکتری‌های مفیدلازم است.دو نوع آنزیم در این عمل نقش دارد.آنزیمهای Digestive و انزیمهای متابولیک.آنزیمهای Digestive باعث تجزیه مواد در بدن می شودو وآنزیمهای متابولیک جزءلاینفک هر سلول در بدن می‌باشند.موقعی که مقدار آنزیمهای Digestive کم شود،برای هضم غذاهای خورده شده، بدن آنزیمهای متابولیک را به آنزیمهای Digestive تبدیل می‌کند.وجود انزیمهای متابولیک برای بدن ضروری است و با انجام این عمل شخص فرسوده و افسرده می شود.همچنین زمانی که به اندازه کافی آنزیمهای Digestiveدر بدن نباشدماده ای به نام مخمر کاندیدا تولید می شود تا مواد هضم نشده،سموم یا مواد غیر غذایی تجزیه کند.مقادیر بیش از حد کاندیدا علائم ناخوشایند در بدن ایجاد می‌کند که خود منتج به افسردگی می شود.

به طور خلاصه می توان گفت نقش تغذیه در سلامت ذهن بسیارمهم است و کمبود هر کدام از مواد فوق باعث ایجاد احساس ناخوشایند در فرد می شود. در حالت سلامت ذهنی و جسمی ، بدن ۷۰ درصد حالت قلیایی و ۳۰ درصد حالت اسیدی دارد.زمانی که بدن دچار فقر مواد معدنی ناشی از حالت اسیدی مفرط شود فرد دچار آشفتگی،خستگی،ناتوان در انجام امور زندگی و به عبارت دیگر افسرده می شود.اگر اکثر غذاهایی که توسط فرد مصرف می شود اسیدی باشد،بدن ناچار است برای خنثی کردن حالت اسیدی از مواد معدنی استخوان‌ها و ماهیچه ها استفاده نماید.مواد غذایی بسته بندی شده،غذاهای آماده ، غذاهای سرخ شده و تمامی محصولات گوشتی و لبنی حالت اسیدی دارد و فقط میوه جات و سبزیجات حالت قلیایی دارد.استعمال دخانیات،مصرف داروها،ورزش بیش از حد،سموم محیطی و استرس بزرگترین عامل ایجاد اسیدیته و بیماری در بدن می‌باشد.
در بررسی شرایط بیمار افسرده پزشک ابتدا تست های آزمایشگاهی مانند تست‌های تیروئید،آنالیز ادرار و تست‌های سیتولوژی خون را ارسال نموده تا بفهمد آیا واکنش آلرژی بدن یا عدم تعادل مواد معدنی باعث علائم ذهنی شده یا دیگر مسائل فیزیکی این علائم را به وجود آورده است.

توصیه های غذایی:

-بایدکافئین ،قندهای تصفیه شده،انواع آرد، غذاهای شیرین،هر نوع نوشابه و الکل را از رژیم غذایی حذف نموده یا به مقدار متعادل مصرف کرد.
-بایدمواد شیمیایی مانند نیکوتین،کلرین و داروها را حذف کرد.
-مصرف میوجات، سبزیجات، حبوبات، غلات سبوس دارمانند برنج قهوه ای،جوانه ها، محصولات سویاوعسل را جایگزین شیرینی کنید.
-از خوردن غذاهای آماده،افزودنی های غذایی،رنگهای مصنوعی و کنسروها خوداری نمایید.
-در شروع درمان از مصرف گوشت ماکیان خودداری کنید.
-از خوردن غذاهای آلرژی زا که ایجاد خستگی ،سنگینی و احساس ناخوشایند می‌کنند خودداری کنید.
– سه وعده غذا در روز مصرف نمایید.

-هفته ای یک تا دو بار ماهی مصرف شود.زیرا کمبود امگا۳ فرد را در معرض افسردگی قرار می‌دهد.
-در روز حداقل یکبار از ‌کربوهیدرات‌های پیچیده(مانندحبوبات،نان، ماکارونی و سیب زمینی) استفاده شود.
-مصرف گوشت قرمز و پرندگان محدود شود.
– روزانه مقدار زیادی آب خالص خورده شود.البته نوشیدن آب شیر کلردارباعث صدمات بیشتر به بدن می شود.به ازای هر غذای اسیدی و موقعیت استرس نیاز به مصرف آب بیشتر می شود.

پیشینه تحقیق

تا کنون در سطح دنیا در رابطه با مسئله افسردگی در زنان و علل ایجاد آن مطالعاتی انجام گرفته است که می توان به اختصار به چند نمونه اشاره کرد . از آنجمله :

۱- منشاء اجتماعی بیماری افسردگی زنان – علیرضا محسنی تبریزی ، فریبا سیدان -پژوهش زنان – دوره ۲- شماره ۲- تابستان ۱۳۸۳- ۱۰۲-۸۹

۲- افسردگی چرا – دیوید .د. بورنفر – نجلا حریری – تهران ۱۳۷۲-

۳- افسردگی در زنان – فردریک فلک – نصرت اله پورافکاری – تهران – انتشارات آزاده

روش های جمع‌ آوری اطلاعات

ا زطریق تهیه پرسشنامه و مصاحبه با متخصصین

جامعه و نمونه آماری ، حوزه جغرافیایی نمونه گیری

زنان مراجعه کننده به بخش رادیوتراپی بیمارستان قائم شهر مشهد در پاییز سال ۱۳۸۷

حجم نمونه آماری ۵۰ مورد می‌باشد .

در این پژوهش زنان روستایی و شهری بی سواد و دارای تحصیلات دانشگاهی در سنین ۶۵-۲۵ سال – مجرد و متاهل مورد بررسی قرار گرفتند .

روش نمونه گیری

در این بررسی از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شده است .

نتیجه گیری

با توجه به استخراج اطلاعات و تجزیه تحلیل داده ها و نمودارها ی درصد افسردگی مشخص گردیده که بین فرضیه های ارائه شده در این تحقیق و افسردگی زنان ارتباط معناداری وجود دارد و با توجه به مسئولیتی که این قشر آینده ساز در به وجود آوردن یک محیط سالم اجتماعی دارند ایجاب می‌کند که مسئولین محترم برای حفظ بهداشت روانی آنان اقدامات کلی و برنامه ریزی دقیقی انجام بدهند .

پیشنهادات :

1. 1. پیشنهاد می شود این تحقیق با وضعیت و گستردگی بیشتر و با انتخاب نمونه بزرگتر انجام گردد.

1. پیشنها د می شود ‌در مورد افسردگی زنان و نحوه ارتباط با فرزندان نیز تحقیقی انجام گردد.

فهرست منابع