راًی مشورتی دیوان در سال ۱۹۹۶ «اصول تفکیک، منع کاربرد سلاح­های غیرقابل تمیز، منع ایجاد درد و رنج غیرضروری بر رزمندگان و نامحدود بودن حق دولت­ها در انتخاب روش و کاربرد تسلیحات» را به عنوان «اصول بنیادین تشکیل دهنده زیربنای حقوق بشردوستانه» برشمرد. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۴۱۲) نهایتاً در بند ۱۰۵ تصمیم نهایی دیوان در رای مشورتی سال ۱۹۹۶ در مورد مشروعیت کاربرد سلاح­های هسته­ای آمده، دیوان به اصل حاکمیت دولتها بازگشت نموده و اعلام کرده که حقوق بین­الملل موجود کاربرد سلاح­های هسته­ای در مقام دفاع مشروع را صراحتاً مجاز ندانسته اما ممنوعیت صریحی را نیز بر آن پیش ­بینی نکرده است. نباید این بند از رأی دیوان را جداگانه و بدون توجه به سایر اجزای رأی تفسیر نمود. دیوان کاربرد سلاح­های مذکور را اصولاً مغایر حقوق بشردوستانه دانسته ولی امکان استفاده از سلاح­های هسته­ای موافق با حقوق مذکور را رد نکرده­ است.به موجب بند ۳۹ مقدمات رأی مذکور «سلاحی را که فی نفسه (بر اساس معاهده یا عرف) نامشروع است، نمی­ توان به این دلیل که استفاده از آن در راستای هدفی مشروع مندرج در منشور است، مشروعیت بخشید» در واقع هدف نمی­تواند وسیله را توجیه نماید. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۴۲۴ و ۴۲۵)
یکی از ابهامات در خصوص اینکه آیا ممنوعیت استفاده از سلاح­هایی که موجبات رنج و درد بیهوده می­شوند به دلیل ماهیت آنها یا به سبب نوع بکارگیری آنهاست. البته دیوان در رأی خود اعلام داشت در وضعیت کنونی حقوق بین­الملل و با توجه به آنچه که در اختیار دارد نمی­تواند بطور قطع این نتیجه را بگیرد که تهدید یا استفاده از سلاح­های هسته­ای چنین آثاری خواهد داشت یا خیر. اما برای شناسایی سلاح­های مشمول لازم است که هر دسته را بصورت مجزا بررسی نمود و نمی­ توان اصول کلی «تفکیک و منع درد و رنج بیهوده » را مبنایی برای احراز حکمی عام که به سایر سلاح­ها امکان بسط داشته باشد، قرار داد. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۴۳۴)

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

رهیافت سنتی حقوق بین­الملل متکی بر حاکمیت دولت­ها، جای خود را به دیدگاهی داده است که بیشتر بر «حقوق بشر» مبتنی است تا «حاکمیت»؛ نتیجه شمول این قاعده بر حقوق بین­الملل بشردوستانه، از نظر دادگاه یوگسلاوی، آن می­ شود که تفکیک بین گونه­ های مختلف مخاصمات مسلحانه از ارزش و اعتبار
می­افتد. چرا که آن تفکیک بنا به ملاحظه حاکمیت دولت­ها بین مخاصمات بین ­المللی و مخاصمات داخلی برقرار شده و با تفوق اندیشه انسان­مدار بر تفکر حاکمیت محور، چندان جای استناد ندارد. (ممتاز و رنجبریان، ۱۳۸۷، صص ۵۸ و ۵۹)
رأی معروف ۲ اکتبر ۱۹۹۵ دادگاه کیفری بین ­المللی یوگسلاوی سابق اعلام می­دارد که تفکیک بین
گونه­ های مختلف مخاصمات مسلحانه، ارزش و اعتبار ماهیتی ندارد بنابراین آنچه غیرانسانی است و در نتیجه انجام آن در مخاصمات بین ­المللی ممنوع می­ شود ممکن نیست در مخاصمات داخلی، عملی انسانی و پذیرفتنی به حساب آید. این رهیافت جدید امری بود که در زمان تدوین ماده ۳ مشترک کنوانسیون چهارگانه ژنو مورد لحاظ قرار نگرفته بود؛ با توجه به این نقیصه کشورها در کنفرانس بین ­المللی حقوق بشر در بهار ۴۷ (۱۹۶۸) در تهران، رسماً در قطعنامه ۲۳ با عنوان «رعایت حقوق بشر در حین مخاصمات مسلحانه» حقوق بین­الملل بشردوستانه را دنباله حقوق بشر دانستند. به همین ترتیب مجمع عمومی قطعنامه ۲۶۷۵ مورخ ۱۹۷۰ را با عنوان «اصول بنیادین مربوط به حمایت از جمعیت غیرنظامی در زمان مخاصمات مسلحانه» را با اکثریت آرا تصویب کرد. (دلخوش، ۱۳۸۷)
در مورد قواعد حاکم بر مخاصمات مسلحانه غیربین­المللی، دیوان بین ­المللی دادگستری، در چند رأی خود، به نحو قابل توجهی مبحث «ملاحظات اولیه انسانی» را مورد توجه قرار داده است. دیوان با پرداختن به این نکته که غالب قواعد بشردوستانه حاکم بر مخاصمات مسلحانه خصیصه عرفی و حتی آمره یافته، بر انتقال حقوقی قواعد حاکم بر مخاصمات مسلحانه غیربین­المللی صحه گذاشته است. (شفیعی بافتی و هنجنی، ۱۳۹۲، ص ۱۲۱)
دادگاه یوگسلاوی در پرونده تادیچ به چنین نتیجه­ای می­رسد: «آن­چه که غیرانسانی است و در نتیجه انجام آن در مخاصمات بین ­المللی ممنوع می­ شود، ممکن نیست که در مخاصمات داخلی عملی انسانی و پذیرفتنی به حساب بیاید». (ممتاز و رنجبریان، ۱۳۸۷، ص ۵۹)
با فعالیت­های دادگاه کیفری بین ­المللی روآندا و یوگسلاوی سابق حقوق بین­الملل عرفی حاکم بر مخاصمات مسلحانه غیربین­المللی شناسانده شد؛ بویژه با رأی تادیچ در سال ۱۹۹۵. حقوقدانان اثبات وجود حقوق بشردوستانه عرفی اصیل و موثق قابل اجرا در حقوق مخاصمات غیر بین ­المللی را مرهون این رأی دادگاه یوگسلاوی ۱۹۹۵می­دانند. (دلخوش، ۱۳۸۷)
۱-۴-۱– رویه­های قضایی در حمایت از سلامت مجروحین و بیماران
رویه نشان می­دهد که سازمان­های بشردوستانه از جمله کمیته بین ­المللی صلیب سرخ همواره مقید به ارائه خدمات حمایتی و مراقبت از مجروحین، بیماران و کشتی­شکستگان بوده ­اند. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۵۸۴) امکان درخواست از افراد غیرنظامی به منظور مشارکت در مراقبت از مجروحین، بیماران و کشتی­شکستگان در عمل پذیرفته شده است. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۵۸۵)
طبق اساسنامه دیوان کیفری بین ­المللی، کشتن و یا مجروح کردن فرد خارج از صحنه نبرد اعم از
درگیری­های مسلحانه بین ­المللی و غیربین­المللی، جنایت جنگی محسوب می­ شود. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۵۸۸)
نخستین معاهده برای بهبود حال نظامیان زخمی در میدان جنگ و یا به تعبیری نیروهای زمینی، موافقتنامه سال ۱۸۶۴ ژنو بود. در پی بازبینی و تعدیل این معاهده در سال ۱۹۰۶ بیماران هم به آن اضافه گردید و در معاهده ۱۹۲۹ و نخستین معاهده سال ۱۹۴۹ که هم­اکنون به آن عمل می­گردد، مورد تأکید قرار گرفت. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۴۹۱)
۱-۴-۲– سلامت غیرنظامیان در آرا و رویه­های قضایی
در مقدمه کنوانسیون ۱۸۹۹ لاهه آمده است: تا زمانی که قواعد بیشتری از حقوق جنگ مدون نشده، متعاهدان معظم اعلام می­دارند که مردم و رزمندگان در مواردی که مقرراتی در آن خصوص ملحوظ نگشته تحت حمایت اصول حقوق بین ­المللی که منتج از حقوق انسانی در میان ملل متمدن وآنچه حاصل وجدان عمومی است، قرار خواهند داشت. در کنوانسیون ۱۹۰۷ لاهه نیز عین همین عبارت مورد تأکید قرار گرفته است. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۴۵۶)
در خصوص حمله به غیرنظامیان^[۲۵] در قوانین عرفی معاصر اساسنامه دیوان بین ­المللی دادگستری به عنوان یکی از جرائم جنگی(مورد ۱، قسمت ب، بند ۲، ماده ۸) محسوب داشته و می­گوید: «هدایت عمدی حملات بر ضد مردم غیرنظامی در کلیت آن یا بر ضد افراد غیرنظامی که مشارکت مستقیم در مخاصمات ندارند. کمیسیون مقدماتی عناصر این جرم را اینگونه برشمرده است:
۱- مرتکب حمله­ای را هدایت کرده است. ۲- هدف حمله، یک جمعیت غیرنظامی یا غیرنظامیان منفردی بوده که در مخاصمات شرکت مستقیم نداشته­اند. ۳- مرتکب قصد داشته که چنان جمعیت غیرنظامی یا اشخاص منفردی را که در مخاصمات شرکت مستقیم نداشته­اند، هدف حمله قرار دهد. این جرم از بند ۲ ماده ۵۱ پروتکل اول گرفته شده که اشعار می­دارد: جمعیت غیرنظامی در کلیت آن، همچنین افراد غیرنظامی نباید مورد حمله واقع شوند.» (عسکری و هنکرتز، ۱۳۹۰، ص ۱۳۵)
دیوان بین ­المللی دادگستری در رأی دیوار حائل، مقررات حقوق بشردوستانه در حمایت از افراد غیرنظامی را تعهدات عام­الشمول^[۲۶] دانست. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۷۲۷) و در نظریه مشورتی در قضیه سلاح
هسته­ای^[۲۷] رنج و صدمات غیرضروری را به منزله «آسیبی بزرگتر از آنچه که برای نیل به اهداف مشروع نظامی غیرقابل اجتناب است» تعریف کرده است. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۳۶۹)
رویه دولت­ها نشان می­دهد که به منظور تفکیک رزمندگان از جمعیت غیرنظامی، انتظار می­رود که آن­ها یونیفرم یا نشانه مشخصی بر تن کرده و سلاح خود را علنی حمل کنند.^[۲۸] (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۵۶۳) بر اساس اساسنامه دیوان کیفری بین ­المللی «کشتن یا زخمی کردن رزمنده­ای که اسلحه خود را به زمین گذاشته، وسیله دفاعی ندارد، یا به تشخیص و میل خود تسلیم شده است، در درگیری­های مسلحانه جنایت جنگی محسوب می­ شود». (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۲۷۰) در مذاکرات مربوط به عناصر جنایات جنگی، برخلاف ماده ۳ مشترک کنوانسیون ژنو دیوان کیفری بین ­المللی به این نتیجه رسید که نباید عبارت «افراد خارج از صحنه نبرد» به صورت مضیق تفسیر شود بلکه محتوای ماده ۴۲ پروتکل الحاقی اول و نیز محتوای مثال­های ذکر شده در ماده ۳ مشترک می‌بایستی مدنظرقرار گیرند. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۲۸۱)
براساس اساسنامه دیوان کیفری بین ­المللی، «ریشه­کنی و انهدام» که بدین­گونه تعریف شده است: «تحمیل عمدی شرایط زندگی از جمله محروم کردن افراد از دسترسی به غذا و دارو که منجر به نابودی بخشی از جمعیت شود»، درصورتی که به عنوان بخشی از حمله گسترده یا نظام­مند علیه جمعیت غیرنظامی با علم بدان صورت گیرد جنایت علیه بشریت تلقی می­گردد. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۳۱۳) براساس اساسنامه «ممانعت عمدی از کمک­رسانی بشردوستانه» که خود زیرمجموعه گرسنگی دادن جمعیت غیرنظامی به عنوان روش جنگی است، در مخاصمات مسلحانه بین ­المللی جنایت جنگی به شمار می­رود. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۳۱۶)
رویه بیانگر آن است در مواردی که اموال ضروری حیات و بقاء غیرنظامیان صرفاً برای تأمین معاش رزمندگان مورد استفاده قرار نمی­گیرد ولی در عین حال در عملیات نظامی تأثیر مستقیم دارد، ممنوعیت گرسنگی، حمله به چنین اموالی را در صورتی که چنین حمله­ای منجر به گرسنگی جمعیت غیرنظامی می­ شود، منع می­دارد. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۳۰۹)
مقدمه اعلامیه سن­پترزبورگ درباره سلاح­هایی که مرگ قطعی به دنبال دارند اعلام می­دارد که «استفاده از این سلاح­ها، مغایر با حقوق انسانی است». (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۳۷۰) در رأی مشورتی دیوان
بین ­المللی دادگستری در پاسخ به سئوال مجمع عمومی راجع به مشروعیت تهدید یا استفاده از سلاح هسته­ای، دیوان با رد نظر کشورهایی که می­گفتند ماده ۶ میثاق مربوط است به زمان صلح و ربطی به موضوع مخاصمات ندارد، استدلال کرد که حق محروم نشدن از حیات به صورت خودسرانه در زمان مخاصمات نیز حقی معتبر و خدشه ناپذیر است. (اعم از بین ­المللی و غیربین­المللی) (دلخوش، ۱۳۸۷) رویه دولت­ها نشان داده است که ساخت پناهگاه­ها، حفر سنگرها، انتشار اطلاعات و اخطارها و گسیل افراد غیرنظامی از جمله تدابیری هستند که می­توان برای حفظ جان جمعیت غیرنظامی و اموال غیرنظامی تحت اختیار هر یک از طرف­های متخاصم اتخاذ کرد. (ضیایی بیگدلی، ۱۳۹۲، ص ۸۲)
کنوانسیون ۱۹۹۷ اتاوا راجع به منع استفاده، انباشت، تولید و انتقال مین­های ضدنفر و انهدام آن­ها، با عباراتی مشابه کنوانسیون ۱۹۹۳ پاریس درباره سلاح­های شیمیایی دامنه شمول خود را به همه مخاصمات گسترانده است چرا که هر دولت عضو کنوانسیون را متعهد می­گرداند که هرگز تحت هیچ شرایطی از
مین­های ضدنفر استفاده نکند. (ممتاز و رنجبریان، ۱۳۸۷، ص ۱۵۳) اصلاحیه پروتکل دوم کنوانسیون برخی از سلاح­های متعارف که در درگیری­های مسلحانه غیربین­المللی نیز به­کار می­رود «استفاده از هرگونه مین یا ابزار تخریبی (منجمله تله­های انفجاری) را که باعث وارد آمدن صدمات وسیع می­گردد، ممنوع کرده است». (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۳۶۷)
اساسنامه دیوان کیفری بین ­المللی نیز در بند ۲۰ از ماده ۸ بکارگیری سلاح­ها، پرتابه­ها و و مواد و روش­های جنگی که دارای خاصیت آسیب­رسانی بیش از حد بوده یا موجب رنج غیرلازم می­شوند یا آنکه ذاتاً قادر به تفکیک اهداف نیستند را جنایت جنگی تلقی کرده است. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۴۵۶)
از جمله مهم­ترین اهداف سازمان ملل متحد وفق بند ۳ ماده ۱ منشور ملل متحد عبارت است از پیشبرد و تشویق احترام به حقوق بشر و آزادی­های اساسی برای همه بدون تمایز از حیث نژاد، جنس، زبان یا مذهب. به موجب تأکید نص ماده بر امحاء تبعیض مبتنی بر جنس در فوریه ۲۰۰۸ کارگروه ویژه­ای تحت عنوان «ائتلاف برای ریشه کنی خشونت علیه زنان» جهت اقدام علیه معضل جهانی خشونت علیه زنان و دختران تأسیس شد. (امور تحقیق و پژوهش کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران، ۱۳۸۸، صص ۲۸ و ۲۹)
نشست شورای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ملل متحد در سال ۲۰۰۹ در ژنو مهم­ترین موضوعات مطروحه را به جاری سازی جنسیتی در تمامی خط مشی­ها و طرح­های نظام ملل متحد و نیز ارتقاء وضعیت زنان اختصاص داد. از موارد مؤکد در این نشست، تبعات منفی ناشی از خشونت علیه زنان بر سلامت باروری، روحی و جسمی آن­ها محل نگرانی دارد؛ خشونت جنسی علیه زنان در وضعیت­های مخاصمات مسلحانه با چالشی عمده مواجه شده است. زنان را باید به مثابه شریکی فعال در حل و فصل مخاصمات و فرایندهای صلح سازی مطمح توجه قرار داد. (امور تحقیق و پژوهش کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران، ۱۳۸۸، ص ۵۵)
قطعنامه ۲/۱۱ یازدهمین اجلاس شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ۱۵ بند صراحت دارد بر خشونت علیه زنان اعم از اینکه از جانب اشخاص حقیقی، دولتی یا بازیگران غیردولتی ارتکاب یابد، محکوم می­باشد؛ دولت­ها ملزم به حمایت و ارتقاء تمامی حقوق بشر و آزادی­های زنان و دختران بوده و باید در راستای پیشگیری، تعقیب و مجازات مرتکبان خشونت علیه زنان و دختران و نیز حمایت از قربانیان، تلاش جدی نمایند. (امور تحقیق و پژوهش کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران، ۱۳۸۸، ص ۲۰)
ماده ۷ اساسنامه دیوان بین ­المللی کیفری، «تجاوز جنسی، برده­گیری جنسی، فحشا اجباری، حاملگی اجباری، عقیم سازی اجباری و هر نوع خشونت جنسی دیگر در همین حد و اندازه» را جنایت ضد بشریت توصیف کرده و جزء جنایات مشمول صلاحیت دیوان قرار داده است. ماده ۸ اساسنامه دیوان مربوط به «جنایات جنگی» ارتکاب همین اعمال را، هم در مخاصمات مسلحانه بین ­المللی و هم مخاصمات مسلحانه داخلی در عداد فهرست بلند جنایات جنگی و قابل تعقیب، محاکمه و مجازات در دیوان کیفری بین ­المللی اعلام می­ کند؛ به­ ویژه هنگامی که در قالب یک برنامه یا سیاست یا بصورتی گسترده واقع شده باشد. همچنین در رویه قضایی
بین ­المللی، تجاوز به زنان به­عنوان گونه ­ای از «شکنجه» به حساب آمده است و عاملان آن به­عنوان ارتکاب به جنایت ضد بشریت و ژنوسید به مجازات­های بسیار شدید محکوم شده ­اند. (ممتاز و رنجبریان، ۱۳۸۷، ص ۱۳۰)
اعلامیه ۱۶ سپتامبر ۱۹۲۶ جامعه ملل، اولین اعلامیه حمایت از کودکان است که تحت عنوان اعلامیه ژنو تصویب شد و در مقدمه و ماده ۵ آن به حمایت جسمی و روحی کودکان توجه زیاد به عمل آمد. پس از آن در ماده ۱۴ اعلامیه جهانی حقوق بشر در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸ حق پناهندگی برای همه از جمله کودکان، در کشورهای دیگر مورد پذیرش قرار گرفت. سپس کنوانسیون ۱۹۴۹ ژنو در مورد حقوق کودکان قربانی مخاصمات مسلحانه تدوین گردید و در ۲۰ نوامبر ۱۹۵۹ اعلامیه حقوق کودک تحت نظارت سازمان ملل تصویب شد و بر اعلامیه ژنو تأکید ورزید. مهم­ترین قدم در مورد حمایت از حقوق کودکان در ۱۹۸۹ با تصویب کنوانسیون حقوق کودک برداشته شد. (توسلی نایینی، ۱۳۸۲) در کنوانسیون حقوق کودک به صراحت بر حقوق کودکان قربانی جنگ و بازپروری جسمی و روانی آنان تأکید گردیده است. (توسلی نایینی، ۱۳۸۲) شورای امنیت سازمان ملل نیز طی قطعنامه­های ۱۲۶۱ مورخ ۲۵ اوت ۱۹۹۹ و ۱۳۱۴ مورخ ۱۱ اوت ۲۰۰۰ و قطعنامه ۱۳۷۹ مورخ ۲۰۰۱ بر حمایت از حقوق کودکان درگیر در مخاصمات مسلحانه تأکید نمود. (توسلی نایینی، ۱۳۸۲) همچنین شورای امنیت در نشست شماره ۶۱۷۶ مورخ ۴ آگوست ۲۰۰۹ خود، قطعنامه شماره ۱۸۸۲ خود را به کودکان در مخاصمات مسلحانه اختصاص داد. مهم­ترین محورهای موضوعی قطعنامه بیست، بندی موصوف به شرح زیر می­باشد: محکومیت تمامی موارد نقض حقوق بین­الملل قابل اعمال در مخاصمات مسلحانه توسط طرفین مخاصمه شامل سربازگیری کودک؛ استفاده از کودکان در مخاصمات مسلحانه؛ اعمال خشونت علیه کودکان و ربودن ایشان؛ حمله به مدارس و بیمارستان­ها، حائل ایجاد کردن در برابر دسترسی به خدامت امدادرسانی و … . (امور تحقیق و پژوهش کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران، ۱۳۸۸، ص ۱۳۷)
به موازات شورای امنیت، دادگاه سیرالئون در قضیه نورمن در رأی مورخ ۲۰۰۴ اعلام داشت که ممنوعیت سربازگیری کودکان زیر ۱۵ سال، جنبه عرفی یافته است. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۷۲۲) مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز طی قطعنامه خاصی به شماره ۷۷/۵۱ مورخ دسامبر ۱۹۹۶، حمایت از کودکان آسیب­دیده در مخاصمات مسلحانه را مورد تأکید قرار داده است. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۷۲۷)
با تصویب اساسنامه دیوان کیفری بین ­المللی رم در ۱۹۹۸ قدم دیگری در زمینه حمایت از حقوق کودکان برداشته شد. در این اساسنامه تأکید گردیده که استفاده از کودکان درجنگ و نقض حقوق آنان می ­تواند بعنوان یکی از جرایم بر ضد بشریت تلقی گردد و موجبات محاکمه و مجازات مرتکبان را فراهم آورد. (توسلی نایینی، ۱۳۸۲) ماده ۸ اساسنامه دیوان کیفری بین ­المللی با جرم انگاری سربازگیری از کودکان زیر ۱۵ سال تا حدودی مقررات اسناد حقوق بشردوستانه را کامل­تر می­ کند. (ممتاز و رنجبریان، ۱۳۸۷، ص ۱۲۸) در این اساسنامه بکارگیری کودکان زیر ۱۵ سال در مخاصمات داخلی یا بین ­المللی، حمله به مدارس و بیمارستان­ها و جرایم خشونت­آمیز شدید علیه کودکان می ­تواند در چارچوب وظیفه آن دیوان قرار گیرد. در این اساسنامه یکی از اهداف، مجازات مرتکبان جنایات جنگی بر ضد کودکان است. (توسلی نایینی، ۱۳۸۲) یونیسف و کمیساریای عالی حقوق بشر در جهت ایجاد یک کمیسیون ویژه برای جستجوی کودکان ناپدیدشده در مخاصمات مسلحانه بین ­المللی و داخلی گام برمی­دارند. (توسلی نایینی، ۱۳۸۲)
کمیته حقوق کودک در نشست پنجاه و یکم خود در ژنو در سال ۲۰۰۹ در دوازدهمین نظریه تفسیری خود سندی با عنوان حق کودک به شنیده شدن صادر کرد و مهم­ترین دغدغه­های خویش را در فهرست ذیل خلاصه نموده است: تحقق حق به شنیده شدن در وضعیت­های گوناگون در خانواده، در مراقبت­های بهداشتی، در وضعیت­های خشونت آمیز،در تدوین راهبردهای پیشگیرانه، در وضعیت­های فوق­العاده در سطح ملی و
بین ­المللی. (امور تحقیق و پژوهش کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران، ۱۳۸۸، ص ۱۴۱)
شمار زیادی از قطعنامه­های شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل از سال ۱۹۹۳ تا کنون از خطراتی که مین­های باقی­مانده روی زمین برای افراد غیرنظامی ایجاد می­ کنند شدیداً ابراز نگرانی کرده و لزوم تضمین
پاک­سازی آن­ها را متذکر شده ­اند. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۴۳۰) رویه حاکی از آن است که دیگر یک طرف مخاصمه مجاز نیست مین­هایی را که کارگذاشته است به حال خود رها کند. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۴۳۱)
مطابق ماده ۸ کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر، هر کس حق دارد که به خلوت، علقه خانوادگی، مسکن و مکاتبات خصوصی او احترام گذاشته شود.^[۲۹] در اجرای این حق، هیچ نوع مداخله­ای از سوی یک مرجع دولتی صورت نمی­پذیرد، مگر مطابق قانون و نیاز یک جامعه دموکراتیک در جهت مصالح امنیت ملی، امنیت عمومی یا رفاه اقتصادی کشور یا در جهت پیش­گیری از بی­نظمی یا بروز جرم یا در حمایت از سلامت یا اخلاق یا برای حمایت از حقوق و آزادی­های دیگران.^[۳۰] (تقی­پور، ۱۳۸۲)
کمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد در نظریه عمومی خود بر ماده ۱۷ میثاق بین ­المللی حقوق مدنی و سیاسی اظهار می­دارد که مداخله در زندگی خانوادگی زمانی «خودسرانه» محسوب می­گردد که مداخله مطابق با مقررات، اهداف و مقاصد مندرج در میثاق صورت نگرفته باشد و انجام آن «در اوضاع و احوال خاص قضیه، منطقی نباشد». (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۵۵۹)
رویه قضایی دادگاه اروپایی حقوق بشر در مورد حق احترام به حریم خصوصی و خانوادگی افراد، در برخی موارد، نگرانی­های مربوط به سلامت یا تربیت اطفال، ایجاب می­نماید که بخاطر حمایت از کودک (هدف مشروع) پدر و مادری از حق سرپرستی محروم شوند و از کودک در خانواده­ای دیگر نگهداری بشود. (کوچ­نژاد، ۱۳۸۳)
رویه جمع­آوری شده نشان می­دهد که حمایت از زندگی خانوادگی مستلزم آن است که تا حد امکان حفظ واحد خانواده، برقراری تماس بین اعضای خانواده و ارائه اطلاعات در مورد وضعیت اعضای خانواده صورت گیرد. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۵۵۶) بعلاوه رویه مهمی وجود دارد که ایجاد تسهیلات برای پیوند مجدد میان اعضای متفرق شده خانواده را الزامی می­سازد. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۵۵۷)
مطابق ماده ۹ کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر، آزادی در ابراز مذهب یا عقیده با هیچ محدودیتی مواجه نخواهد شد، مگر مطابق قانون و نیاز یک جامعه دموکراتیک در جهت تأمین امنیت عمومی، حمایت از نظم عمومی، سلامت یا اخلاق برای حمایت از حقوق و آزادی­های دیگران. (تقی­پور، ۱۳۸۲)
دیوان بین ­المللی کیفری یوگسلاوی سابق در رأی خود در قضیه kuperskie در سال ۲۰۰۰ اعلام کرد اخراج اجباری گروه ­های غیرنظامیان را بر اساس ماده ۴۹ کنوانسیون چهارم ژنو جنایت علیه بشریت می­داند. شعبه دادرسی دیوان یادآوری می­ کند که هرگونه جابجایی اجباری بنا به تعریف خود یک تجربه ناخوشایند است که مستلزم رها کردن خانه، از دست دادن اموال و آواره شده در سرزمینی دیگر است.
شعبه دادرسی دیوان در قضیه فوق انتقال اجباری در داخل یا بین مرزهای ملی را به عنوان یک عمل غیرانسانی مشمول بند (۱) ماده ۵ اساسنامه این دیوان می­داند که به تعریف جنایت علیه بشریت می ­پردازد. (امین­زاده و سیاه­رستمی،۱۳۸۹)
اساسنامه دیوان کیفری بین ­المللی نیز در ماده ۸ خود که به جنایات جنگی اختصاص یافته است، حمله عمدی به جمعیت غیرنظامی و دست زدن به حمله با علم به اینکه این حمله منجر به مرگ یا صدمه به غیرنظامیان یا اهداف غیرنظامی می­ شود و این حمله در مقایسه با مزیت نظامی قطعی پیش ­بینی­شده، بیشتر می­باشد و همچنین حمله یا بمباران شهرها، روستاها یا ساختمان­هایی را که غیرقابل دفاعند و هدف نظامی نمی­باشند، جنایت جنگی تلقی کرده و رسیدگی به این جرایم را در صلاحیت دیوان کیفری بین ­المللی قرار داده است. (شافع، ۱۳۸۰)
اساسنامه دیوان کیفری بین ­المللی حملات عمدی که علیه تأسیسات، مواد، واحدها یا خودروهای درگیر در مأموریت­های کمک­رسانی بشردوستانه و در راستای حکم مندرج در منشور ملل متحد صورت گیرد، مادام که اموال مذکور از حق حمایت از اموال غیرنظامی برخوردار باشند، جنایت جنگی محسوب می­ شود. (ضیایی بیگدلی، ۱۳۹۲، صص ۱۹۸ و ۱۹۹)
در برخی رویه­ ها این شرط افزوده شده است که غیرنظامیان اشخاصی هستند که در درگیری­ها شرکت
نمی­کنند. این شرط اضافی در این قاعده موجب تقویت این قاعده است که اگر یک غیرنظامی مستقیماً در درگیری­ها شرکت کند، حمایت در مقابل حمله را از دست می­دهد. (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۸۳) دیوان کیفری بین ­المللی که برای یوگسلاوی در سال ۲۰۰۰ تشکیل شد در رأی خود در قضیه بلاشکیچ^[۳۱] در تعریف افراد غیرنظامی چنین می­گوید: «افرادی که عضو نیروهای مسلح نبوده یا دیگر نیستند». (هنکرتز و دوسوالدبک، ۱۳۸۷، ص ۸۳) رویه قضایی بین ­المللی نیز عاملان حمله به غیرنظامیان را مستوجب تحمل مجازات حبس طولانی می­داند. برای نمونه می­توان رأی ۳ مارس ۲۰۰۰ دیوان بین ­المللی کیفری یوگسلاوی سابق را نام برد که تیمور بلاسکیچ فرمانده منطقه عملیاتی در مرکز بوسنی را بدلیل امر به حمله غیرقانونی به چند ناحیه بوسنی به ۴۵ سال حبس محکوم کرد و رأی دیگری در ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۳ یکی از فرماندهان نیروهای صرب بوسنی را به حبس ابد محکوم نمود. (گروه نویسندگان، ۱۳۸۶، ص ۴۸۱)

تعیین حالات مطلوب و توسعه برنامه ای برای ایجاد تغییر.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

همراه کردن دیگران و ایجاد یک گروه مهم.
دنبال کردن نتایج و استحکام بخشیدن به آن ها.
رهبران کارا بایستی علاوه بر ویژگی های عمومی، در مدیریت تغییر مجموعه ای از
ویژگی هایی را داشته باشند که از جمله آن ها می توان به شناخت نسبت به وضعیت موجود و آینده سازمان به منظور شناسایی خطرات و فرصت های جدید، داشتن تفکر سیستمی، داشتن تفکر استراتژیکی و … اشاره نمود. (گودرزوند چگینی، ۱۳۸۶)
رهبری تحول گرا متغیری نوپا برای سازمانها است و اهمیت آن برای مدیران امروز مورد توجه جدی قرار گرفته است این رویکرد ابتدا توسط داون تان، سپس جیمز مک گرگور برنز و در نهایت به وسیله ی برنارد باس مطرح شده است از دیدگاه باس رهبران تحولی تأثیر شگرفی بر زیردستان خود دارند. از منظر او رهبران تحولی تعهد زیردستان را به اهداف سازمان برانگیخته و آنها را برای تحقق آنها توانمند می کنند. او معتقد است که این رهبران نیازهای سطح بالای زیردستان را تحریک می کنند، به نحوی که زیردستان تمایل شدیدی به صرفنظر کردن از نیازهای خود، به نفع نیازهای گروهی و سازمانی، پیدا می کنند.
رهبری تحول آفرین یکی از پارادایم های رهبری در روانشناسی سازمانی است که مورد تحقیق گسترده ای قرار گرفته است. رهبری تحول آفرین ، رضایت زیردستان و اعتماد آنان به رهبری و به علاوه تعهد عاطفی آنان را افزایش می دهد. رهبرانی که رفتارهای تحول آفرین را از خود نشان می دهند مجموعه ای از نتایج مثبت را در سازمان ایجاد می کنند.
براساس نظریه باس و آولیو (۱۹۹۰)که توسعه یافته نظریه برنز (۱۹۷۸) است، رهبری تحول آفرین از چهار بعد اصلی یعنی نفوذ آرمانی (صفات و رفتار)، انگیزش الهام بخش، ترغیب ذهنی و ملاحظات فردی تشکیل شده است. بعد نفوذ آرمانی (صفات و رفتار)، موجب می شود که رهبر قبل از توجه به نیازهای خود، به نیازهای دیگران توجه کند. در انگیزش الهام بخش رهبر با بهره گرفتن از نمادها و ارائه ایده ها به تاثیرگذاری و به حرکت در آوردن ذهن پیروان خود می پردازد. قوی بودن رهبر در بعد ترغیب ذهنی، سبب می شود که او به همکاران خود کمک کند تا درباره مسائل قدیمی به شیوه های نو فکر کنند و به ارائه راه حل های جدید بپردازند. بعد ملاحظات فردی زمانی به وقوع می پیوندد که رهبر دارای جهت گیری
توسعه ای(توانمند سازی) درباره پیروان خود باشد و به تک تک آنها به عنوان هویت های مستقل توجه کند. (زین آبادی، ۱۳۹۰)
۴-۵) مولفه های رهبری تحول گرا
رهبری تحول آفرین برای عملی شدن به چهار مؤلفه یا عامل که به عنوان عناصر تشکیل دهنده این نظریه نیز شناخته شده اند نیاز دارد. این عوامل عبارتنداز:
نفوذ آرمانی (ویژگیهای آرمانی – رفتارهای آرمانی): در این حالت فرد، خصوصیات رهبر کاریزماتیک را دارد؛ مورد اعتماد و تحسین زیردستان است، زیردستان او را به عنوان یک الگو و مدل می شناسند و سعی می کنند که همانند او شوند. نفوذ آرمانی شامل ویژگی های آرمانی و رفتارهای آرمانی است.
انگیزش الهام بخش: رهبر کارکنان را ترغیب می کند تا به هدف و قابل دستیابی بودن آن با تلاش، باور پیدا کنند. این افراد معمولاً نسبت به آینده و قابل دسترس بودن اهداف خوش بین هستند.
ترغیب ذهنی: رهبر به صورت ذهنی کارکنان را بر می انگیزد. این رهبران پیروانشان را تشویق می کنند که در حل مسائل خلاقانه برخورد کنند و فروض بدیهی را مورد سؤال قرار دهند. آنها پیروان را ترغیب می کنند که مشکلات را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار دهند و فنون حل مسئله نوآورانه را پیاده کنند.
ملاحظات فردی: رهبر نیاز های احساسی زیر دستان را برآورده می کند. این رهبران نیازهای افراد را تشخیص می دهند و به آنها کمک می کنند تا مهارت هایی که برای رسیدن به هدف مشخص لازم دارند را پرورش دهند. این رهبران ممکن است زمان قابل ملاحظه ای را صرف پرورش دادن، آموزش و تعلیم کنند. (اسپکتور^[۱۱۱]،۲۰۰۴).
باس و آوولیو ، رهبری تحول آفرین را در پنج بعد: ویژگی های آرمانی، رفتارهای آرمانی، ترغیب ذهنی، انگیزش الهام بخش و ملاحظات فردی بیان می کند. جدول ۲-۱نشان دهنده ابعاد رهبری تحول آفرین از دیدگاه باس و آوولیو می باشد.
جدول ۲-۹ – ابعاد رهبری تحول آفرین از دیدگاه باس و آوولیو (بیکزاد و نجفی ثالث، ۱۳۹۰)

ابعاد رهبری تحول آفرین
شاخصهای مربوط به هر بعد
ویژگیهای آرمانی

القای حس افتخار و غرور به اعضاء برای ارتباط با دیگران
نشان دادن احساس قدرت و شایستگی
عمل به شیو ه ای که احترام دیگران را برانگیزد
فدا کردن منافع شخصی به خاطر منافع دیگران

رفتارهای آرمانی

صحبت کردن در مورد مهمترین ارزش – ها و اعتقادات
تصریح در اهمیت داشتن یک حس قوی نسبت به هدف
توجه به منابع معنوی و اخلاقی تصمیمات
اهمیت داشتن حس همکاری گروهی درباره ماموریت

ترغیب ذهنی

بررسی دقیق پیشنهادها جهت اطمینان از مناسب بودن آنها
در نظر گرفتن دیدگاه های مختلف در هنگام حل مشکلات
درخواست بررسی مشکلات از ز وایای مختلف
پیشنهاد راه های جدید چگونگی انجام کار

انگیزش الهام بخش

صحبت کردن خوشبینانه در مورد آینده
جدی صحبت کردن درباره کارهایی که باید انجام شود
تاکید بر اهمیت آینده نگری
امید دادن به اعضاء بخاطر اینکه اهداف دست یافتنی است

نوع سود دستکاری شده در دستکاری کاغذی سود، سود گزارش شده^[۵۸] است در حالی که نوع سود گزارش شده در دستکاری واقعی سود، سود اقتصادی است ولی هدف نهایی دستکاری واقعی سود تحت تاثیر قرار داددن سود گزارش شده است.
میزان دستکاری سود بستگی به سطح سود گزارش شده مورد نظر مدیریت دارد.
بنابر آنچه گفته شد، دستکاری سود به سه شکل مدیریت سود، تقلب در ارائۀ سود و حسابداری خلاقانه است. دستکاری سود از طریق رویه هایی منطبق با استانداردها و قوانین، مدیریت کاغذی سود نامیده می شود، در حالیکه دستکاری سود از طریق تجدید ساختار فعالیت ها یا معالات واحد تجاری به شیوه ای قانونی که تاثیر مثبت (نظیر اضافه کردن یک خط تولید جدید سودآور) یا تاثیر بی طرفانه (نظیر افزایش زمانبندی فروش بدون تغییر در قیمت ها) بر ارزش مورد انتظار شرکت داشته باشد، مدیریت واقعی سود نامیده می شود. دستکاری سود در صورت انحراف از استانداردها و قوانین مربوطه، تقلب کاغذی در ارائه سود تلقی می شود در حالیکه تقلب واقعی در ارائه سود اشاره به دستکاری سود از طریق تجدید ساختار فعالیت ها یا معاملات واحد تجاری دارد به گونه ای که ارزش شرکت کاهش یابد. تجدید ساختار فعالیت ها یا معاملات واحد تجاری ممکن است منطبق با استانداردها یا قوانین باشد و یا ممکن است به مفهوم عدم رعایت یک استاندارد یا قانون تلقی شود. آن دسته از معاملات واحد تجاری که انحراف از استانداردها یا قوانین تلقی نمی شود ولی منجر به کاهش ارزش مورد انتظار شرکت می گردد نشان از ضعف بالای استانداردهای حسابداری یا قوانین مربوطه دارد. در مورد انرون، ^[۵۹] معاملات تجاری با دیگر شرکت ها خلاف اصول پذیرفته شده حسابداری یا قوانین تجاری آمریکا نبود ولی ارزش شرکت کاهش یافت و دلیل آن هم افزایش ریسک شرکت ناشی از افزایش قابل ملاحظۀ بدهی ها بود. بر این اساس آنچه انرون انجام داد تقلب واقعی در ارائه سود است. تقلب واقعی در ارائه سود ممکن است تاثیر منفی بر ارزش دفتری و مورد انتظار شرکت داشته باشد (نظیر تولید بیش از حد، افزایش فروش از طریق کاهش قیمت با هدف افزایش درآمدهای دورۀ جاری و به هرینۀ فدا کردن درآمدهای آتی) و یا ممکن است تاثیر مثبت یا بی طرفانه ای بر ارزش دفتری شرکت در دورۀ جاری و تاثیر منفی بر ارزش مورد انتظار یا نهایی شرکت داشته باشد (نظیر انتقال نادرست دارایی ها به واحدهای تابعه).
از آنجائی که استانداردهای حسابداری و قوانین تجاری شرکت ها در کشورهای مختلف متفاوت است لذا ممکن است یک رویه در یک کشور تحت تعارف ارائه شده در طبقۀ مدیریت سود قرار گیرد ولی در کشور دیگر به عنوان تقلب در ارائه سود تلقی شود.
تمایز بین مدیریت سود و تقلب در ارائه سود یک خط باریک است (بران^[۶۰]، ۱۹۹۹). طبق تعاریف ارائه شده این خط به سادگی قابل تعیین و اندازه گیری است. هنگامی که استانداردهای حسابداری یا قوانین مربوطه رعایت نگردد تقلب کاغذی در ارائه سود رخ داده است؛ حال می خواهد یک انحراف صورت گرفته شده باشد یا چندین انحراف. یکی از راه های تعیین این انحراف فرایند حسابرسی است.
حسابداری خلاقانه به طرز برخورد با موضوعات بسیار خاص نظیر اختراعات تجاری برمی گردد لذا نه می توان گفت رویه ای مجاز و قانونی است و نه می توان اتهام تقلب به آن زد. به عبارت دیگر برحسب کاربرد استانداردهای حسابداری و قوانین مربوطه هیچ فصل مشترکی بین حسابداری خلاقانه و مدیریت سود یا تقلب در ارائه سود وجود ندارد ولی برحسب تاثیر بر ارزش شرکت فصل مشترک حسابداری خلاقانه با مدیریت سود و تقلب در ارائۀ سود به ترتیب، کاهش نیافتن ارزش شرکت و کاهش ارزش شرکت است. حسابداری خلاقانه نیز می تواند از طریق فعالیت های واقعی یا از طریق رویه های حسابداری صورت می گیرد. نوع اول، حسابداری خلاقانۀ واقعی و شکل دوم، حسابداری خلاقانۀ کاغذی نامیده می شود.
۲-۱۰-۲- بررسی و ارزیابی ادبیات تعریف مدیریت سود
در ادبیات حسابداری، از عبارات مختلفی برای توصیف فعالیتهای مدیریت سود استفاده شده است برای مثال می توان به عباراتی چون؛ هموارسازی سود، مدیریت صورتهای مالی، حسابداری تهاجمی، مهندسی مجدد صورت سود و زیان، شعبده سازی (تردستی) حسابداری، حساب آرایی، جادوی حسابداری، حقه های مالی و… اشاره کرد. به طور کلی، برای هر یک از این واژه ها تعریف استانداردی وجود ندارد، در حقیقت این عبارات اشاره به استفاده افراد از واژه هایی برای توصیف دستکاری سود دارد. شاید به همین دلیل است که یک توافق کلی و روشن بر سر ماهیت مدیریت سود وجود ندارد (دچاو و همکاران، ۱۹۹۶). تلاش گسترده در ادبیات حسابداری بر سر تعریف مدیریت سود را می توان به چهار گروه عمده تقسیم کرد (نینگ، ۲۰۰۵).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

الف) تعریف براساس قصد و نیت مدیریت
مدیریت سود مداخله هدفمند در فرایند گزارشگری مالی با هدف به دست آوردن برخی منافع شخصی است. (اسکیپر، ۱۹۸۹؛ کورمیر و مگنان، ۱۹۹۶؛ باگنولی واتس، ۲۰۰۰). برای مثال نشان دادن است که تصمیمات کلی مدیریت درست و منطقی بوده است. واژه منافع اشاره به منافع مدیریت و با منافع شرکت داریم (ایم و کشل، ۲۰۰۲). از طرف دیگر (هیلی واهلن، ۱۹۹۹) مدیریت سود را این گونه تعریف می کنند: بکارگیری قضاوت مدیران در فرایند گزارشگری مالی و ساختار معاملات برای تغییر صورتهای مالی به منظور گمراه کردن ب
رخی ذی نفعان در ارتباط با عملکرد اقتصادی شرکت و یا تحت تاثیر قرار دادن نتایج قراردادهای وابسته به ارقام حسابداری مشکل این رویکرد غیر قابل مشاهده بودن قصد و نیت مدیریت است، اینکه آیا سود به دلیل منافع مدیر دستکاری می شود یا منافع شرکت و یا گمراه کردن استفاده کنندگان اطلاعات مالی، مشخص نیست. در نتیجه اندازه گیری مستقیم مدیریت سود یا به طور دقیق عملیاتی کردن آن از طریق ارقام حسابداری غیرممکن است.
ب)تعریف براساس مدیریت سود گزارش شده
(لویت^[۶۱] ، ۱۹۹۸) رییس سابق کمیسون بورس اوراق بهادار آمریکا مدیریت سود را رویه های مورد استفاده در گزارش سود تعریف کرد که از این طریق خواسته های مدیریت به جای عملکرد مالی شرکت منعکس می شود. به عبارت دیگر مدیریت سود، دستکاری سود با هدف عدم ارائه صحیح و دقیق سود اقتصادی شرکت در هر نقطه زمانی است (گل و تاکور، ۲۰۰۳). مشکل این رویکرد این است که هیچ کس از سود اقتصادی و واقعی شرکت به دلیل عدم تقارن اطلاعاتی. اندازه گیری مستقیم مدیریت سود تعریف شده در این رویکرد نیز امکان پذیر نمی باشد.
ج) تعریف براساس اختیار مدیریت در گزارشگری
از دید (واتس و زیمرمن،۱۹۹۰) مدیریت سود اعمال راهبردی آزادی عمل مدیران بر روی ارقام حسابداری با وجود یا عدم وجود محدودیت هایی در این زمینه است. از دید لویت نیز مدیریت سود نتیجه بهره برداری از انعطاف پذیری حسابداری است؛ یعنی مدیریت سود کاربرد حسابداری خلاقانه است. لذا تا زمانی که آزادی عمل بر روی ارقام حسابداری یا انعطاف پذیری وجود داشته باشد نمی توان مدیریت سود را قانونی یا غیرقانوی دانست. این رویکرد تعریف مدیریت سود برحسب اختیارات مدیریت در گزارشگری نیز از نقطه نظر تجربی مشکل ساز خواهد بود زیرا اگر مدیون افرادی منطقی و فرصت طلب باشند از اختیار خود در گزارشگری استفاده خواهند کرد و بعید است گروهی، مدیریت سود را کنترل کنند.
د) تعریف براساس استانداردای حسابداری: بر این اساس دو دیدگاه نسبت به مدیریت سود وجود دارد:
۱) مدیریت سود بکارگیری اشتباه استانداردهای حسابداری است (جانسن، ۱۹۹۹).
پراکتر کاربرد اشتباه را این گونه تعریف می کند: استفادۀ نادرست یا استفاده برای یک هدف نادرست (نینگ، ۲۰۰۵). بنابراین، مدیریت سود از دیدگاه جانسن به استفادۀ نادرست از استاندادرهای حسابداری (به مفهوم عدم تخطی از استانداردها یا قوانین) یا استفاده برای یک هدف نادرست- مطابق با رویکرد تعریف مدیریت سود برحسب قصد و نیت- اشاره دارد. دیدگاه (دچاو و اسکینر ،۲۰۰۰) نیز مشابه این رویکرد است. آنها سه رویه حسابداری فریب آمیز، مدیریت سود و اعمال قانون اختیارات حسابداری را معرفی کردند. به نظر آنها درمورد آخر در محدوده استانداردهای حسابداری قرار می گیرد ولی آنچه این دو را از هم متمایز میکند قصد و نیت مدیریت است.
فصل سوم :
روش پژوهش
۱-۳- مقدمه
انتخاب و استفاده از روش پژوهش مناسب در فرایند پژوهش و معرفی کامل آن به مخاطبان پژوهش، نقش اساسی در پژوهش، اعتبار و روایی پژوهش دارد. معرفی روش تحقیق بر تداوم استفاده از این روش در پژوهشهای بعدی کمک نموده وزمینه ساز تکمیل ابعاد دیگر موضوع پژوهش توسط پژوهشگران دیگر خواهد بود. هدف از انتخاب روش پژوهش آن است که پژوهشگر مشخص نماید چه شیوه و روشی را ایجاد کند تا او را هر چه دقیقتر، آسان تر و سریعتر در رسیدن به پاسخ هایی برای پرسش یا پرسشهای پژوهش مورد نظر کمک نماید. در این فصل ابتدا روش پژوهش تشریح می گردد سپس مدل پژوهش، جامعه آماری، نمونه و روش نمونه گیری ونحوه جمع آوری اطلاعات و فرایند جمع آوری داده ها بیان می گردد، در نهایت روش های آماری تجزیه و تحلیل داده ها توضیح داده می شود.
۲-۳- نوع پژوهش
با توجه به اهداف پژوهش حاضر و سؤال اساسی آن، از نظر دسته بندی پژوهش ها بر حسب نحوه گردآوری داده ها؛ این پژوهش توصیفی- پیمایشی محسوب می شود این روش به منظور کشف واقعیت های موجود یا آنچه هست انجام می شود در واقع این روش پژوهش به منظور توصیف کردن یک جامعه تحقیقی در زمینه ی توزیع بحث نمی کند. بلکه تنها به «دلیل چگونگی» آن در جامعه مورد پژوهش می پردازد و آن را توصیف می کند. روش شناسی پژوهش از نوع پس رویدادی ( استفاده از اطلاعات گذشته) می باشد. این پژوهش از لحاظ هدف از نوع کاربردی می باشد. بنابراین روش پژوهش حاضر از نوع پیمایشی و با بهره گرفتن از اطلاعات گذشته می باشد و آنچه محقق می خواهد بداند این است که چطور افراد یک جامعه بر اساس یک متغیر در جامعه توزیع پیدا کرده اند.و برای آزمون فرضیه ها از آماره آزمون t مستقل استفاده می شود (دلاور، ۱۳۸۵ :۱۰۱).
۳-۳- جامعه آماری
جامعه آماری عبارت است از مجموعه ای از افراد یا واحدها که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند. در تحقیق حاضر، با توجه به موضوع و کاربرد آن، جامعه آماری این پِژوهش کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
۴-۳- قلمرو موضوعی، زمانی و مکانی تحقیق
۱-۴-۳- قلمرو موضوعی
قلمرو موضوعی این تحقیق از منظر قدرت بازار تولید، ساختار صنعت و مدیریت سود بین شرکت های پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران مورد بازبینی و بررسی قرار می دهد.
۲-۴-۳- قلمرو زمانی
دوره زمانی این پژوهش ۵ سال، طی سال های ۱۳۸۷ الی ۱۳۹۱ خواهد بود.
۳-۴-۳- قلمرو مکانی
قلمرو مکانی در این پژوهش بورس اوراق بهادار تهران که در صنایع مختلف فعالیت دارند، مورد بررسی قرار می گی
رد.
۵-۳- روش نمونه گیری
برای نمونه گیری روش های متداولی وجود دارد که از جمله آن نمونه گیری تصادفی ساده، نمونه گیری تصادفی نظام یافته، نمونه گیری طبقه ای، نمونه گیری خوشه ای ونمونه گیری چند مرحله ای می باشند.
بر این اساس و با توجه به ویژگی ها و شکل خاص پراکندگی جامعه آماری، روش نمونه گیری تحقیق حاضر از نوع تصادفی ساده انتخاب شد تا همه اعضای جامعه آماری شانس مساوی در نمونه آماری داشته باشند.
۶-۳- تعیین حجم نمونه
نمونه گیری را می توان، انتخاب تعدادی از افراد، حوادث و اشیاء از یک جامعه تعریف شده به عنوان نماینده آن جامعه تعریف کرد (دلاور، ۱۳۸۴).
مسئله تعیین مناسب ترین مقدار نمونه به موضوع هزینه و منفعت بستگی داردمحقق می خواهد تا آنجا که وضع مالی اجازه می دهد، از نظر صرف زمان و پول بزرگ ترین نمونه را انتخاب نماید. معمولا در هر مرحله از اجرای تحقیق نمونه های بزرگتر پر هزینه ترند. با بزرگتر شدن نمونه نتیجه تحقیق تصویر بهتری از جامعه ارائه می کند، از نظر آماری معنی دارتر می شود و تنها در موارد بسیار خاص بدین گونه نخواهد شد. دست کم، محقق باید نمونه را در سطحی تعیین نماید که بتوان آزمون های لازم را (باتوجه به پرسش تحقیق) انجام دادومحقق بایدازهمان آغاز نسبت به کوچکترین نمونه قابل قبول توجه نماید (بایزیدی و همکاران، ۱۳۹۱ : ۸۹).
با توجه به اینکه قرار است نمونه بردرای بدون جایگذاری وازیک جامعه مشخص با حجم متناهی انجام شود واز آنجا که حدودتغییرات واریانس برای صفات کیفی در فاصله ۰<x<0/25 تغییر می کند که در نتیجه در این حالت حداکثر حجم نمونه مورد نیاز را بر اساس حداکثر میزان پراکنش (واریانس) از فرمول ذیل بدست می آید.

که در این فرمول n تعداد نمونه ، N حجم جامعه آماری، Z نقطه کوانتیل توزیع نرمال، سطح بحرانی، d خطای حدی ( مراکز خطایی مجاز در برآورد پارامتر های جامعه ) می باشد. با در نظر گرفتن شرایط این پژوهش و نیز بر اساس نتایج تحقیقات گذشته، سطح اطمینان ۹۵٪ ومیزان خطای معادل ۰٫۱ درنظر گرفته شده است. بر این اساس تعداد نمونه عبارت است از:
دراین پژوهش برای گردآوری داده های مورد نظر از روش کتابخانه ای استفاده شده.در بخش کتابخانه ای مبنای نظری پژوهشی از کتاب ومجلات تخصصی فارسی ولاتین جمع آوری گردید و سپس دادهای مورنظر از طریق جمع اوری داده های شرکت های منتخب با مراجعه به صورتهای مالی، یادداشتهای تو ضیحی بااستفاده از نرم افزار رها ورد نوین جمع آوری وبا استفاده از نرم افزار Eviews 6.0 مورد آزمون قرار خواهد گرفت. جامعه آماری این پژوهش کلیه شرکتهای پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۸۷ الی۱۳۹۱است، ازاین جامعه شرکتها، باتوجه به شرایط زیر انتخاب میشوند:
۱-سال مالی شرکتها منتهی به پایان اسفند ماه هرسال باشد.
۲-درطی دوره زمانی پژوهش تغییر سال مالی نداده باشد.
۳-اطلاعات مورد نظر برای استخراج داده های در دسترس باشد.
۴-شرکت سرمایه گذاری وبا واسطه گری مالی نباشد.
۲-۴- بررسی شرکت های مورد استفاده در این تحقیق

اصول چهارده گانه فایول عبارت بودند از:
۱- تقسیم کار^[۱۷]: اصل تخصصی کردن نیروی کار به منظور تمرکز بر فعالیت جهت کارآیی بیشتر. تقسیم کار یا تخصص گرایی امکان تولید بالاتری را به دست می دهد زیرا هر فرد زمانی می تواند فعالانه کار کند که درآن زمینه از مهارت نسبتا بالایی برخوردار باشد.
۲- اختیار و مسؤولیت^[۱۸]: اختیار حق صدور دستور و قدرت برای درخواست اطاعت از فرمان. به عبارت دیگر اختیار همان حق دستور دادن است. یک عضو سازمان در موقعیت و شغلی که قرار دارد، مسئول انجام اهداف سازمان است. برای تشویق و تنبیه افراد به خاطر خوب یا بد انجام دادن وظایف محوله، وجود مصوبات و مقررات خاصی از سوی مدیر الزامی است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳- انضباط^[۱۹]: داشتن نظم و انضباط برای اداره صحیح یک موسسه بازرگانی امری ضروری است لذا در هر سازمان باید احترام و فرمانبرداری نسبت به قوانین و اهداف سازمان وجود داشته باشد . در این راستا به عوامل ذیل نیاز است:
سرپرستی در تمام سطوح و رده ها خوب باشد.
تا حد امکان مقررات و آیین نامه ها روشن و منصفانه باشد.
جریمهها و پاداش ها مشخص و منصفانه باشد.
۴- وحدت فرماندهی^[۲۰]: این اصل بیانگر آنست که برای کاهش تداخل و تناقض هر عضو سازمان باید دستورات را فقط از یک رده بالاتر دریافت کند و همچنین فقط مسئول پاسخگویی به او باشد. به عبارت ساده یک کارمند، تنها، باید از یک سرپرست دستور بگیرد.
۵- وحدت هدف و جهت^[۲۱]: یک سرپرست، یک برنامه، به این معنی که یک رهبر با یک هدف، یک گروه از فعالیت ها را رهبری نماید.
۶- تبعیت منافع فردی از منافع جمعی^[۲۲]: منافع یک کارمند یا یک گروه از کارکنان نباید مقدم بر مصالح و منافع سازمان باشد. از این گذشته منافع کلی باید همواره به عنوان افضل و برتر باقی بماند.
۷- دستمزد پرسنل^[۲۳]: پرداختها باید مناسب و غیر استثماری باشد، زیرا دستمزد خوب ، عملکرد خوب را به دنبال خود دارد. انواع و اشکال گوناگون دریافتیها همچون حقوق ثابت، حق مقام، اضافه کاری، پاداش، سهم سود و همچنین پاداشهای غیر مادی را باید با توجه به شرایط و وظایف کارکنان در نظر داشت.
۸- تمرکز^[۲۴]: تمرکز برای سازمان ضروری است و پیامد طبیعی سازماندهی است. اما با توجه به شرایط و ویژگی های موجود در هر سازمان باییستی توازن و تعادل مناسبی بین تمرکز و عدم تمرکز ایجاد کرد.
۹- سلسله مراتب^[۲۵]: سلسله مراتب، سلسله سرپرستان است که از بالاترین سطح اختیار به پایین ترین سطح به صورت زنجیره‌ای رده بندی شده است. یک زنجیره ارشدیت یا سلسله مراتب کاملا مشخص، به وسیله اصل وحدت فرماندهی، همه اعضاء سازمان را از بالا به پایین به یکدیگروصل می کند. این زنجیره در سازمانهای بزرگ که فضای وسیعتری را در بر می‌گیرند طولانی تر بوده و ارتباط افراد هم تراز مستلزم طی مسیر و زمان طولانی است.
۱۰- نظم^[۲۶]: سازمان باید برای هر فرد مکان مشخصی فراهم کند به طوریکه یک جایگاه برای هر فرد وجود داشته باشد و هر فرد هم در جایگاه خودش باشد. هدف نظم آنست که هر چیزی سر جای خودش قرار بگیرد.
۱۱- عدالت^[۲۷]: احساس عدالت و برابری بایستی در سراسر سازمان گسترده باشد.لذا در هر سازمان می باید انصاف و عدالت مبتنی بر توافقهای از پیش تعیین شده و مشخص موجود باشد.
۱۲- ثبات و ماندگاری در شغل^[۲۸] : کاهش جابجائی کارکنان سبب افزایش کارایی می‌گردد، زیرا کارکنان برای تطبیق با کارشان، نیاز به زمان دارند.
۱۳- ابتکار^[۲۹]: در همه سطوح نردبان سازمانی، شور و اشتیاق و انرژی به وسیله ابتکار افزایش یابد لذا افراددر هر سطحی باید برای ابراز و به کارگرفتن ایده های خود آزاد باشند. مدیری که به کارکنان زیردست خود اجازه می دهد ابتکارهای خود را به کارببندند بسیار بالاتر از مدیری است که چنین اجازه ای به زیردستان خود نمیدهد.
۱۴- روحیه اتحاد و جمعی^[۳۰]: اتحاد یک پدیده پرقدرت است. این اصل نیاز به کار تیمی و حفظ روابط متقابل شخصی را مورد تأکید قرار می دهد و فعالیت بیشتر و کارایی بالاتر را از طریق ایجاد احساس افتخار در کارکنان، وفاداری آنان به سازمان و احساس تعلق متقابل و اعطای شخصیت فراهم می سازد (رن^[۳۱] ۱۹۷۲،۱۷) با اندکی تصرف.

۲-۲-۱-۴ نگرش سیستمی

برای پی بردن به چرایی پیدایش نظریه سیستمها ابتدا باید روش شناخت در علوم را در قبل از آن بررسی کنیم. الگوی مکانیکی الگوی بود که در علوم استفاده میشد. روش این الگو به این صورت بود که همه پدیده ها در نهایت مجموعه ای از کنشهای اتفاقی واحدهای بنیادی فیزیکی اند که مطیع قوانین کور طبیعت هستند و برای شناخت یک چیز آنرا به اجزای تشکیل دهنده آن تقسیم می کردند و به سازمان دهی این اجزا وبه نظم وتنظیماتی که پس از اغتشاشات صورت می گرفت توجه نمی شد. با توجه به وقوع انقلاب علمی (اطلاعات) این روش دیگر جوابگوی نیازهای علوم مختلف نبود وعلوم در شناخت به یک بحران برخورد کردند و به اصطلاح یک ورشکستگی در آنها ایجاد شد و به طرح مدلهای مفهومی جدید منجر شد تا آنکه امکان کشف قوانین حاکم بر زمینه های که کاربرد روش مکانیکی در آن کافی یا ممکن نبود حاصل آید. زیستشناسی که نسبت به دیگر پیشگام بود متوجه تعدد روابط میان موضوعها و رشته ها مورد مطالعه شد. سرچشمه اصلی مفاهیم سیستمی در زیست شناسی درک ناتوانی در برخورد با پدیده های همچون رشد ونوزایی بود. پس در مقابل مفهوم مکانیکی مفهوم ارگانیستی مطرح شد (سادوسکی ^[۳۲]۱۳۹۱، ۳۵-۴۸).
تنوع وتعدد حوزه های علمی در علوم طبیعی ،از دیدگاه دانشمندان نشات میگرفت که باور داشتند مسائل موجود در قلمرو مورد نظرآنان، از نظر تقسیم وتجزیه قابل حل هستند .به این ترتیب به زعم آنها شناخت ودرک پدیده های جهان واقعی ،وامدار این تقسیمات کم و بیش قرار دادی است. با وجود این برخی از پژوهشگران ژرف اندیش وموشکاف متوجه شدند که مسائل مورد نظر دانشمندان حوزه های گوناگون دانش بشری، از حیث ماهیت، مشابه همدیگرند. تلاش برای ظاهر ساختن زمینه های مشترک علوم به شکل گیری حوزه های میان رشته ای معینی مانند بیوفیزیک وبیو شیمی انجامید (رضائیان ۱۳۸۴، ۹).
اکنون این سوال پیش می آید که انقلاب آرام وبی سروصدای سیستم چه زمانی به وقوع پیوست؟ بهترین پاسخ آن است که بگوئیم از این انقلاب دیری نمی گذرد. در واقع قسمت اعظم آن در قرن حاضر پدید آمده ودر طول جنگ جهانی ودوران بعد از آن به سرعت تحول وتکامل یافته است .از آنجا که اینگونه نگرش در اندیشیدن به جهان هستی، شیوه ی متفاوتی را به کار می گیرد نظم تازه ای محسوب می شود..پیدایش رشته سیستمی، نتیجه طبیعی رشته های متداول موجود از قبیل فیزیک، مهندسی، مدیریت و زیست شناسی است که از طریق فرایند استنتاج وشناسایی همانندیهای ظاهری آنها پدید آمده است. اگر بخواهیم سیستم را با زبانی علمی بیان کنیم باید عبارت «فرا- رشته» را برای آن به کار بریم زیرا بالاتر از همه ی رشته ها قرار گرفته ومانند چتری بر سر آنها گسترده شده است وهدف آن نظم بخشیدن به مجموعه ای از اصول جامع وهمگانی است (هیچینز ۱۳۷۶، ۱۳).
طرز تفکر سیستماتیک به منظور مختلف از جمله به صورت عملی، علمی وفلسفی در زندگی انسان ظاهر شده است. جنبه عملی آن محصول تجربیات دو جنگ جهانی به ویژه جنگ جهانی دوم است که مبنای طرحریزی وایجاد سیستمهای مختلف سلاح وابزار جنگی گردید. در قلمروعلمی این طرز فکر حداقل به سه صورت عمده تجلی کرده است. ۱٫ مجموعه نگری والگو سازی که نمونه های بارز آن در دانش ریاضیات جدید، فیزیک، زیست شناسی وبعضی از رشته های علوم اجتماعی مانند جامعه شناسی، روان شناسی و… به خوبی مشهود است. ۲٫ در آمیختن دیسیپلین های مختلف علمی به منظور شناخت بهتر پدیده ها. ایجاد رشته هایی نظیر سایبرناتیکس که از رشته های برق، فیزیک- فیولوژی اعصاب و… کمک گرفته، پژوهش عملیات که از آمار در ریاضیات اقتصاد و مهندسی برق و جامعه شناسی، روانشناسی استفاده کرده وایجاد رشته های مرکب علمی نظیر روان شناسی اجتماعی و بیوشیمی و نمونههایی از اینگونه در آمیختگی رشته های مختلف علمی می باشد. ۳٫ کاهش اهمیت رابطه زنجیری علت ومعلول وافزایش اهمیت رابطه متقابل ومتعامل اجزا در شناخت رفتار یک سیستم که البته این ویژگی در هر دو مورد ذکر شده فوق نیز مستتر است. اصیلترین چهره سیستم در قالب فلسفی و عقلی خود نمایی می کند. به اعتقاد نظریه پردازان پیچیدگی یا سادگی هر نظام به میزان تعامل یا ارتباط با محیط اطرافش بستگی دارد .هر قدر یک سیستم نسبت به محیط بازتر و با عوامل محیطی بیشتر و متفاوت تر و متغیرتر سروکار داشته باشد در سطح پیچیده تری قرار خواهد داشت (میرسپاسی۱۳۸۱، ۱۴).
دیدگاه سیستمها به سرعت به سایر زمینه های علمی نیز راه یافت .راپاپورت وروزن در ریاضیات، بولدینگ در اقتصاد، زربست در فیزیولوژی، لیوسی وکلارک در تعلیم وتربیت، گری وریزو در روانشناسی، پتی در زیست شناسی وتایر در نظریه ارتباطات از این دیدگاه استفاده کردند. رویکرد سیستمی نهایتاً به جهان مدیریت تحت راهنمایی و هدایت صاحب نظرانی چون ترس رود، تریست، چرچمن، امری، بیر، شون وایکاف راه یافت (راث ۱۳۸۴، ۲۰۵).

۲-۲-۱-۵ رابطه نگرش سیستمی با نگرش های پیشین خود

باید دانست نگرش سیستمی با نگرشهای کلاسیک و نئوکلاسیک تعارض ندارد بلکه تکاملی است از مجموع دو نگرش فوق به عبارت دیگر نوعی ترکیب وکل نگری است که شناخت اجزا را نیز ضروری میداند (میر سپاسی۱۳۸۱، ۱۵).
در واقع این طور نیست که هر کدام نظریههای کاملاًجداگانه و به طور کلی متفاوت داشته باشند زیرا اولاًمشخص است که در همه دربارهی سازمان یعنی شرایط کار جمعی، چیزی که متشکل از انسان وابزار و وسائل است و برای رسیدن به اهدافی صورت می گیرد، نگرش خاص خود را دارند یعنی عنصر اصلی مطالعه در واقع یکی است فقط نوع نگرشها متفاوتند ثانیاً هریک از نظریهپردازان سازمانی در بسیاری از موارد تحت تاثیر محققین و دانشمندان سلف خود بودهاند واز نظریه ها ومفاهیم وعقاید آنها استفاده کردهاند. ثالثاً جامعه شناسی وفن مدیریت سازمان هر کدام مفاهیم و اصطلاحات و روش دستهبندی امور مخصوص به خود دارند که نظریه پردازان سازمانی از هر دو شاخهی این علوم در تبیین سازمان وساخت واهداف آن استفاده کردهاند که بالطبع مشابهی در انواع نظریه ها را موجب گردیده اند (گلشنی فومنی ۱۳۷۶، ۹۸).
نگرش سیستمی فون برتالنفی یک نظریه برتر ارائه داد که تمامی تئوریهای دیگر را با هم تلفیق کرد ونظریهای که با قوانین واصول مربوط در تمام علوم تکمیل شد و نظریهای که با حرکت بیرونی و درونی، یک منطق کاملاً قابل قبول برای دخالت ارزشهای انسانی در کار علمی را ارائه نمود.ارزشها شاید همیشه اجزاء خاص یک سیستم را تحت تاثیر قرار ندهند، به ویژه زمانی که سیستم هیچ جز انسانی نداشته باشد و به ویژه موقعی که مثلاً سیستم یک ماشین باشد، ولی ارزشها مسلماً بر روابط متقابل سیستم با محیط خارجی که خود بخشی از آن محیط است، تاثیر میگذارد. محیط خارجی که در حال حاضر باید مد نظرقرار گرفته شود (راث ۱۳۸۴، ۲۰۴).

۲-۲-۱-۶ اهمیت نگرش سیستمی

نگرش سیستمی از آن جهت توصیه شده است که برای درک پیچیدگیهای سازمان های زنده به صورت بالقوه مفید واقع می شود (شفریتزوجی استیون اوت ۱۳۸۱، ۵۶۹).
نقطه نظرات دیدگاه سیستمی، چهارچوب مفیدی ارائه می دهدکه به مدد آن دانشجویان می توانند مفهوم سازمان را درک کنند. دیدگاه سیستمی به مدیران حال وآینده اجازه می دهد که سازمان رابه عنوان یک کل مشتمل به سیستم های فرعی متعدد واجزا مرتبط بهم است مورد توجه قرار دهند. دیدگاه سیستمی ایده برخی مدیران سطوح پائین سازمان را که مشاغل خود را عناصر مجزا، ایستا و فاقد نقش در حیات سازمان می پندارد رد می کند. دیدگاه سیستمی همه مدیران را ترغیب می کند تا محیطی را که بر فعالیتهای سیستم آنها تاثیری میگذارد مشخص نموده وآنرا بشناسد. همچنین به مدیران کمک می کند تا سازمانها را به عنوان الگوهای با ثبات همراه با مرزهای مشخص ببینند و در خصوص اینکه چرا سازمانها در برابر تغییرات از خود مقاومت نشان می دهند اطلاعاتی رابه دست آورندنهایتاًاینکه توجه مدیران را به داده های مختلف پردازش داده ها به صورتی گوناگون به منظور نائل شدن به اهداف هدایت میکند (رابینز ۱۳۷۶، ۳۶).
رویکرد سیستمی نسبت به اثر بخشی چنین اظهار می دارد که سازمانها متشکل از قسمتهای فرعی مرتبط بهم هستند اگر قسمتی از این سیستم ضعیف عمل کند، اثر عملکرد آن بر عملکرد کل سیستم موثر واقع میشود. اثربخشی مستلزم آگاهی وتعاملات موثر با عوامل محیطی است (رابینز ۱۳۷۶،۵۹ ).
نظریه سیستمها بر این اصل استوار است که:
در عمق تمام مسائل، یک سری اصل و ضابطه موجود است که بطور افقی تمام نظامهای علمی را قطع میکند و رفتار عمومی سیستمها را کنترل مینماید. یعنی می توان به یک سری از اصول و ضوابط اولیه دست یافت که تعریف کننده رفتار عمومی سیستمها صرفنظر از نوع آنهاست. این بدان معنا نیست که یک تئوری عمومی بتواند جایگزین تئوری های خاص نظامهای علمی مختلف گردد، بلکه فقط سعی دارد بصورت یک هدایت کننده (مانیتور) عمل نماید. کوشش برای دیدن کل، اصل ادعایی است که روش سیستمها در برخورد با مسائل برای خود قائل است. نگرش سیستمی ^[۳۳]را با هر هدف و در هر کجا که به کارگیریم، از پدیده ها در کلیتی نظام مند با ارتباطات متقابل عوامل و اجزای تشکیل دهنده، به همراه محیط پیرامونی و بازخوردهای آن صحبت به میان می آورد و این ناشی از اتفاق نظری است که درباره تعریف سیستم به شکل اعم وجود دارد و آن عبارتست از: “سیستم مجموعه ای از اجزا مرتبط با هم است که در رابطهای تعریف پذیر،هدف خاصی را دنبال می کنند.”
طبق این نگرش برای هر موضوع مورد مطالعه به روش سیستمی، حداقل مواردی همچون محیط^[۳۴]، درون داد^[۳۵]، فرایند^[۳۶]، برون داد^[۳۷]، و باز خورد^[۳۸] در ارتباط با هم دیده میشوند (وست چرچمن ۱۳۶۹، ۲۷).
مشخصات مهم تئوری های مدرن.
بینش سیستمی
پویایی
سطوح وابعاد چندگانه ومتقابل
تعدد انگیزش
احتمال پذیری
تعدد ریشه های علمی
توصیفی بودن
تعدد متغیرها
وفاق وسازواری (هیکس وگولت۱۳۸۱، ۱۹۵).
دو جنبش نگرش سیستم
نگرش سیستمی با رشد وتوسعه دو جنبش جداگانه -که تقریباً هدف واحدی را دنبال می کردند- هویت مستقل پیدا کرد ۱٫نظریه عمومی سیستمها ۲٫ علم کنترل وارتباطات(سابیرنتیک ورضائیان ۱۳۸۴، ۱۲).

شکل (۲-۲)
دو ایزوفرم سیکلواکسیژناز یک و دو وجود دارد. ایزوفرم یک ، بطور مداوم در بسیاری از بافتها یافت می شود. ایزوفرم دو در بافت های طبیعی پیدا نمی شود ولی در مواقع التهاب و تحریک تقسیم سلولی یافت می شود. شواهد متعدد وجود دارد که ایزوفرم دو ، در ایجاد سرطانزایی اهمیت دارد. گیاهان، غنی از بازدارنده های سیکلواکسیژناز هستند.در این پژوهش که توسط Kaye AD et al (2002 ) انجام شد نمایان شد که پلی فنل ها از جمله اسید الاجیک با مهار سیکلواکسیژنازها باعث کاهش التهاب و درد می شوند اما مانند سایر مهار کننده ها دارای عوارضی مانند کاهش پلاکت ها و افزایش خونریزی هستند این عوارض نسبت به سایر مهار کننده ها کمتر دیده شد..

شکل (۲-۳)
در پژوهشی که توسط et al Hideaki K (1999 )انجام شد ذکر شد که مرض قند نوعی بیماری است که به دلیل یک ناهنجاری متابولیسم گلوکوز به وجود آمده و به طور عمده با میزان انسولین پایین خون یا عدم حساسیت ارگان های هدف انسولین مرتبط می باشد. این بیماری در بلند مدت می تواند به بروز مشکلاتی در تعدادی از سیستم های عضوی مانند سیستم عصبی مرکزی و پیرامونی منجر شود. بیماری عصبی و بیماری مغزی ناشی از دیابت از پیچیدگیهای تهدید کننده ی زندگی به شمار می روند. این بیماریها به پیامدهای متابولیک تنظیم گلوکوز غیرطبیعی مانند تجمع و انباشتگی سوربیتول، مقدار افزایش یافته ی پروتئین های گلیکولی و تغییرات تعادل اکسایشی/ضد اکسایشی در بافت های عصبی و مغزی مرتبط می شوند. اخیرا مسئله ی پی بردن به نقش بار اکسایشی که نقش واسطه ای کلیدی را در بیماری فیزیولوژیکی بیماری عصبی دیابت ایفا می نماید، تا حد زیادی مورد توجه قرار گرفته است. بار اکسایشی در واقع نوعی اضافه بار نسبی اکسنده ها می باشد که به واسطه ی افزایش تولید رادیکال های آزاد و یا کاهش ضد اکسنده ها به وجود می آید. افزایش تولید رادیکال آزاد بر روی فسفو لیپید های غشا تاثیرات سمی داشته و باعث تشکیل محصولات سمی مانند مالون دی الدئید (MDA) می گردد. ازدیاد مزمن قند خون که مهم ترین عامل تعیین کننده ی آغاز و پیشرفت بیماری عصب دیابت به شمار می رود نه تنها انواع اکسیژن از نوع واکنشی تر (ROS) را تولید می نماید بلکه از طریق گلیکولی کردن آنزیم های پاکسازی باعث تضعیف مکانیسم های ضد اکسنده نیز می گردد. دیابت مرتبط با بار اکسایشی می تواند باعث بروز مرگ سلولی در سیستم عصبی گردد.
این مسئله ثابت شده است که ترکیبات ضد اکسنده به طور قابل توجهی در زخم و جراحات به وجود آمده حاصل از ROS در سیستم عصبی مرکزی و پیرامونی، سودمند و تاثیرگذار می باشند. اسید الاجیک و اسید جاسمونیک که جز ترکیبات فنولیک هستند طی چند سال اخیر به دلیل فعالیت ضد اکسنده ی بالایی که دارد مورد توجه قرار گرفته اند. اسید فنولیک به طور طبیعی در بسیاری از غذاهای گیاهی مانند هویج، گوجه فرنگی و توت فرنگی تولید می شود. علاوه بر ویژگیهای ضد اکسندگی در اسیدهای فنولیک همچنین اثبات شده است که این اسیدها از ویژگیهای ضد سرطانی، ضد مرگ سلولی و ضد التهابی نیز برخوردار می باشند. عنوان می شود که فعالیت بازدارنده اسید الاجیک در برابر دیاستاز الدوز (دیاستاز از واژه ای یونانی به معنی شکستن و تفکیک آنزیمی است که تجزیه ی نشاسته به مالتوز را کاتالیز می کند. این آنزیم، اولین آنزیمی بود که کشف و شناخته شد و Anselme Payan آن را در سال ۱۸۳۳ در محلول مالت پیدا کرد. امروزه دیاستاز به هر هیدرولازی می گویند ( آلفا، بتا و یا گاما- آمیلاز) که می تواند کربوهیدراتها ( قند ها) را بشکند) در واقع مانع از تجمع سوربیتول می گردد طوری که اسید الاجیک می تواند باعث کاهش پیچیدگیهای دیابتی شود. اسید الاجیک در درمان پیچیدگیهای دیابتی مانند بیماری عصب و بیماری مغزی از پتانسیل بسیار بالایی برخوردار می باشد. بنابراین اسید الاجیک می تواند روش های جدیدی به منظور پیگشیری از پیچیدگیهای عصبی دیابت نوع ۲ در پی داشته باشد. با این وجود تاثیرات محافظتی اسید الاجیک از نقطه نظر فعالیتهای ضد اکسنده ی آن بر روی بافتهای سیاتیک و مغزی هنوز مورد مطالعه و بررسی قرار نگرفته اند. به دلیل تاثیرات ضد اکسندگی، ضد مرگ سلولی و ضد التهابی اسید الاجیک ما این فرضیه را مطرح می نماییم که این اسید می تواند تاثیر محافظتی بر روی عصب های سیاتیک و مغز موشهای دیابتی داشته باشد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

et al Sivasankaran. R (2004)عنوان کردند که ایزوزیم های پروتئین کیناز( C) از اجزاء سازنده و مولفه های اصلی موجود در تکثیر سلولی به شمار رفته و فعالسازی آنها باعث رشد غیر طبیعی تومور می گردد. PKC با فعالسازی بیش از اندازه ژن پایین دست NF – kB و عامل نسخه برداری اولیه c-Myc مسیر سیگنال دهی را دنبال می نماید. فعالسازی بیش از اندازه ژن c-Myc و NF-kB با تکثیر تنظیم نشده ی سلولهای سرطانی نیز مرتبط می باشد.
بنابراین هر عاملی که بتواند از فعال شدن پروتئین کیناز C، NF-KB و c-Myc جلوگیری نماید می تواند در کاهش پیشرفت سرطان سودمند و مفید واقع گردد. این فرضیه به تحقیق و مطالعه تاثیر اسید الاجیک بر روی رفتار این ژنها در موش صحرایی پرداخته است. موش صحرایی با سه مقدار متفاوت اسید الاجیک (۴۰، ۶۰ و ۸۰ mg/kg وزن بدن) مورد آزمایش قرار گرفت. از سلولهای آسیت یا آب شکم موش برای آزمایشات استفاده گردید. استفاده از اسید الاجیک در موش صحرایی باعث گردید تا بار اکسایشی به واسطه ی کاهش پیش اکسایش لیپید، دستخوش کاهش گردد. همچنین مشخص گردید که اسید الاجیک باعث تنظیم تولید ایزوزیم های PKC یعنی PKCα, PKCβ, PKCγ و همچنین تنظیم فعالیت PKC و NF – kB می گردد که نشان دهنده ی فعالیت ضد توموری آن می باشد… تمامی این یافته ها نشان می دهند که اسید الاجیک به واسطه ی تنظیم غیرفعال مسیر سیگنال دهی منتهی به تکثیر سلولی، از پیشرفت سرطانی پیشگیری می نماید.
از ویژگیهای کلیدی آسیب شناختی التهاب مزمن پانکراس می توان به افزایش بافت لیفی لوزالمعده، ، و التهاب مزمن که توسطet al Giancotti FG در سال( ۱۹۹۹) برسی شد اشاره کرد. بیشتر نشان دادیم که اسید الاجیک و اسید جاسمونیک یک ماده چند فنیلی گیاهی موجود در میوه ها، مغز آجیل هستند و از فعال سازی سلولهای ستاره ای لوزالمعده ای که از انواع سلولهای پروفیبروژنیک در لوزالمعده در آزمایشگاه به شمار می روند جلوگیری می نماید. در این برسی نشان داده شده که آیا اسید الاجیک از رشد و گسترش بافت لیفی لوزالمعده ای در بافت زنده نیز جلوگیری کرده است یا خیر. اسید الاجیک به صورت دهانی و از طریق رژیم غذایی در موشهای نر ده هفته ای ویستار بون/کوروبی مورد استفاده قرار گرفت؛ این آزمایش یک مدل آزمایشی از التهاب مزمن و خودبخود لوزالمعده به مدت ده هفته می باشد. اسید الاجیک به میزان (۱۰۰ میلیگرم بر کیلوگرم وزن بدن/روز) باعث گردید تا بافتهای لیفی و التهاب لوزالمعده تضعیف گردد. تاثیرات محافظتی با مواردی از قبیل افزایش وزن لوزالمعده و کاهش در فعالیت میوپرواکسیداز (شاخص نفوذ نوتروفیل)،افزایش میزان کلاژن، تایید شده است. اسید الاجیک در پاسخ به تبدیل فاکتور رشد پلاکتی از تولید گونه های اکسیژن واکنشی در سلولهای ستاره ای لوزالمعده جلوگیری نموده است. نتایج به دست آمده نشان می دهند که اسید الاجیک می تواند نامزد درمان التهاب مزمن لوزالمعده باشد.
تاثیرات پیشگیرانه ترکیبات پلی فنولیک در برابر مواردی چون مرگ سلولی، التهاب، اکسایش پروتئینهای قلبی به واسطه ی دوکسوروبیسین توسط Matsumori A در سال ( ۲۰۰۳ ) مورد آزمایش و بررسی قرار گرفته است. این ماده ۱% به مواد غذایی اضافه شده و به مدت ۸ هفته به این موشها داده شد و درمان با دوکسوروبیسین صورت گرفت… درمان دوکسوروبیسین باعث کاهش مقدار گلوتاتیون، افزایش گونه های اکسیژن واکنشی (ROS)، مالونیل دی الدئید (MDA)، اینترلئوکین جاذب شیمایی مونوسیت و میزان عامل آلفا بافت مردگی توموری، کاهش پیش اکسیداز گلوتاتیون (GPX) و فعالیتهای دیسموتاز سوپر اکسید (SOD) و در نهایت باعث افزایش فعالیت اکسیداز زانتین (XO) در قلب می گردد. جذب اسید الاجیک باعث حفظ میزان گلوتاتیون شده، مقدار ROS و MDA را کاهش میدهد.. این یافته ها نشان می دهند که اسید الاجیک یک عامل محافظتی قلبی مستعد در برابر دوکسوروبیسین به شمار می رود.
سرطان سینه در دهه های اخیر موجب به وجود آمدن نگرانی جهانی شده است. مسئولیت جهانی سرطان سینه، متخصصین تومورشناسی را بر آن داشته تا راهکارهای جدیدی جهت پیشگیری و درمان سرطان سینه طراحی و گسترش دهند. Et al Butt, M. S در سال (۲۰۰۹) مشخص کردند که تشکیل رگهای خونی یکی از نکات اساسی در سرطان به ویژه سرطان سینه به شمار می رود. تومورها برای حفظ رشد خود نیازمند مواد مغذی کافی، اکسیژن، و روش های موثر ویژه ای جهت تحلیه مواد زائد و اضافی می باشند. به واسطه ی تشکیل رگهای خونی می توان به تمامی این موارد عنوان شده پرداخت؛ پروسه ای که در آن از رگهای درون پوش موجود، رگهای خونی جدیدی در داخل توده های تومور تشکیل می شوند. علاوه براین طبق شواهد و مدارک آزمایشگاهی موجود عنوان می شود که تشکیل رگهای خونی توموری از طریق آغاز، رشد و دگردیسی در سرطان سینه قابل کشف می باشد. بنابراین درمان ضد تشکیل رگهای خونی به یکی از مهم ترین ابعاد و شرایط موجود در درمان سرطان سینه تبدیل شده است.
پروسه تشکیل رگهای خونی با تعدل میان عوامل حمایت کننده و نیز عوامل ضد آنتی ژن هماهنگ می گردد. در طول رشد و پیشرفت سرطان سینه، پروسه ی تشکیل رگهای خونی پس از تهاجم رگ به داخل توده های تومور سینه اتفاق می افتد و در این هنگام فعالیت تحرک کننده ها از فعالیت متوقف کننده ها بیشتر می شود ، حداقل شش عامل رشد مرتبط با تشکیل رگهای خونی به صورت پوشیده وجود دارد که عامل رشد درون پوش عروقی (VEGF) در این میان مستعدترین تحریک کننده ی تشکیل رگهای خونی به شمار می رود .
فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) پروتئین مهم سیگنالینگ درگیر در هر دو عروق بافت (شکل گیری سیستم گردش خون) و رگ (رشد رگ های خونی را از عروق از قبل موجود)می باشد). عمل ویژه ی VEGF بر روی سلولهای درون پوش به طور عمده توسط دو نوع دریافت کننده ی کیناز تیروزین (یکی از انواع گیرنده هایی که در مسیر های پیام رسانی نقش دارد، می باشد. اصولا به صورت دیمر عمل میکند.نکته ی قابل توجه این است که ابتدا دو مونومر از این گیرنده همدیگر را فسفریله و فعال میکنند (Autophosphorylation) و سپس به همراه هم شروع به فعالیت کینازی و فعال کردن سایر پروتئین ها میکنند یعنی۱ VEGFR- و ۲ VEGFR-افزایش میابند.
۲VEGFR- ( باعث رگ زایی می شود ) از بین این دو گیرنده نقش مهم تری را در واسطه گری در مسیرهای سیگنالی ، تولید و نفوذ سلولهای درون پوش ایفا می نماید. فعالسازی۲ VEGFR- به فسفردار شدن چندین سیگنال دست پایین از جمله ERK, JNK, AKT کمک می نماید این سیگنال ها در ادامه باعث ترغیب و پیشرفت تکثیر، جابجایی و تشکیل لوله سلولهای درون پوش می گردد. مورد هدف قرار دادن سلولهای درون پوش در درمان ضد تشکیل رگهای خونی بسیار حائز اهمیت می باشد.
VEGFR-2 به یک هدف درمانی مهم برای درمان سرطان با عملکرد ضد تشکیل رگهای خونی تبدیل شده است.
شکل (۲-۴)
VEGFR-2 به لحاظ ساختاری از ۱۳۵۶ آمینواسید در انسانها تشکیل شده و به سه حوزه به این شرح تقسیم بندی می گردد: حوزه ی بیرون سلولی پیوند ۲– VEGF متشکل از هفت جزء شبیه ایمونوگلوبین، حوزه فراغشایی و حوزه ی تحریک کننده ی درون سلولی با فعالیت کینازی تیروزین می باشد.
۲ VEGFR-به محض پیوند با VEGF در حوزه ی بیرون سلولی دستخوش دی مری شدن گشته و در حوزه ی تحریک کننده ی درون سلولی با مصرف ATP به طور خودکار فسفریل دار می گردد و این اتفاق به همراه فعالسازی سیگنال دهی آبشاری پایین دست که باعث تحریک تشکیل رگهای خونی می گردد، رخ می دهد.
بنابراین منطقه پیوند ATP و مناطق پیرامونی کمتر محافظت شده برای طراحی عامل ضد۲ -VEGFR از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند.
متوقف کننده های مولکولی کوچک فعال دهانی۲ VEGFR- هم اکنون در آزمایشات کلینیکی مواردی چون سانی تینیب، واندتانیب و سورافنیب را شامل می شوند. متاسفانه درمانهای بلند مدت با بهره گرفتن از این مواد می تواند عوارض جانبی و تاثیرات منفی مانند خونریزی، فشار خون بالا و سوراخ شدن معده را در پی داشته باشند. بنابراین متوقف کننده های خنثی که می توانند فعالسازی VEGFR را متوقف سازند مجددا مورد توجه قرار گرفته اند. بسیاری از ترکیبات فنولی طبیعی یا مشتقات ویژه ی آنها از ویژگیهای ضد سرطانی برخوردار می باشند. از این میان می توان به اسید الاجیک و اسید جاسمونیک اشاره کرد که یک ماده پلی فنیلی مولکولی کوچک بوده و در میوه ها و سبزیجات یافت می شود. طبق بسیاری از مطالعات صورت گرفته گزارش شده است که اسید الاجیک می تواند از طریق عمل مستقیم به عنوان ضد اکسنده یا به واسطه ی فعالسازی سیستم های آنزیمی ضد اکسنده سلولی، تاثیرات ضد اکسندگی را اعمال نماید.
علاوه براین مشخص شده که اسید الاجیک از طریق متوقف نمودن تکثیر سلولی تومور شامل مرگ سلولی، شکستن پیوند DNA به مواد سرطان زا، و مهم تر از همه با توزیع پروسه ی تشکیل رگهای خونی مورد نیاز برای رشد تومور می تواند در پیشگیری از ایجاد سرطان موثر باشد. با این وجود مکانیسم های درگیر در این کار به طور کامل و جامع تضعیف نمی گردند.
تاثیرات اسید الاجیک بر روی متوقف نمودن تشکیل رگهای خونی سرطان سینه در بافت زنده و در محیط مصنوعی، در این تحقیق و بررسی مورد تایید قرار گرفته اند. اسید الاجیک می تواند به طور قابل توجهی مانع از فعالیت کیناز۲ VEGFR- شده و مسیر سیگنال دهی آن را در بافت زنده و نیز محیط مصنوعی، مسدود نماید. در عین حال مشخص شده که فعل و انفعال ساختاری میان اسید الاجیک و VEGFR براساس تجزیه و تحلیل مجازی از فرم و ساختار ثابتی برخوردار می باشد؛ طی تجزیه و تحلیل نیز مشخص گردید که پیوند هیدروژنی و فعل و انفعالات اروماتیک نیز شکل گرفته است.
شکل (۲-۵)
رزیسیتین که یک آدیپوسیتوکین می باشد یک فاکتور مترشحه از بافت چربی است، که با ایجاد مقاومت به انسولین دیابت و چاقی را به هم مرتبط کرده وهمچنین عوارض قلبی‌عروقی را نیز به دنبال خواهد داشت. Galic et al ( 2010 ) رزیسیتین را (فاکتور مترشحه از آدیپوسیت) رابط چاقی با دیابت نوع ۲ و مقاومت به انسولین در جوندگان اعلام کردند، اما ارتباط آن با دیابت در انسان نامشخص باقی مانده است. مطالعات اخیر نشان داده اند که بافت چربی از طریق ترشح ادیپوسیتوکین های نهایی مثل لپتین، ادیپونکتین، رزیستین، مهارکننده شماره یک فعال کننده پلاسمینوژن (Plasmingen activator inhibitor) اینترلوکین ۶، تومور نکروزیس فاکتور ) αیکی از سایتوکایین هایی است که به شدت نقش آن در القای مقاومت به انسولین شناخته شده است و در چاقی به میزان قابل توجه افزایش می یابد) و
۴ )Retinol binding proteinیکی از ادیپوکایین های تازه کشف شده بوده و به مقدار زیاد به وسیله بافت کبد و بافت چربی تولید میگردد افزایش آن طبق مکانیسم ناشناخته ای باعث مهار برداشت گلوکز در ماهیچه و القای تولید گلوکز در کبد می گردد) ، سبب افزایش سرین ،تره اونین ،فسفوریلاسیون سوبسترای گیرنده انسولین (IRS1) میشوند که این عمل باعث اختلال در سیگنالینگ انسولین می گردد. و از طرف دیگر وجود مقادیر بالاتر اسیدهای چرب در جریان خون و ورود آن به سلو لهای هدف انسولین (سلول های بافت ماهیچه) با وساطت متابولیتهای اسیدهای چرب مثل دی آسیل گلیسرول و سرامید با افزایش فعالیت فسفاتازها سبب القا مقاومت به انسولین می گردد. ذخیره نا به جای چربی به طور مزمن، اسیدهای چرب افزایش یافته خون که در فرد چاق حضور دارند باعث انباشت نابه جای چربی به عنوان تر یگلیسرید در ماهیچه و کبد می گردد. این تجمع به وسیله مولکول های مشتق از تری گلیسرید مثل دی آسیل گلیسرول سبب مقاومت به انسولین یا فعال کردن مسیرهای مخرب داخل سلولی از قبیل تولید ROS و در نهایت باعث ناکارایی میتوکندری و استرس شبکه آندوپلاسمی میگردد. انار منبع غنی از ترکیبات مورد استفاده جهت درمان بیماریهای متابولیک از جمله دیابت نوع ۲ می باشد. ما در این تحقیق به این نتیجه رسیدیم که مصرف عصاره ی میوه انار PFE به طور برجسته ای از مقدار رزیستین سرم خون در موشهایی که تخمدان آنها برداشته شده است می کاهد؛ این مدل عنوان شده ” یک مدل حیوانی با مقدار رزیستین افزایش یافته در سرم خون و آشکار شدن mRNA رزیستین تنظیم شده فعال در بافت چربی سفید به شمار می رود. علاوه براین PFE به طور قابل توجهی باعث کاهش ترشح و نیز مقدار پروتئین درون سلولی رزیستین در آدیپوسیت موشی شده اما در میزان آشکار شدن mRNA رزیستین هیچ تغییری اعمال ننمود. زمانی که سنتز و ترکیب پروتئین ابتدایی با متوقف کننده ی سیکلو هگزیمید متوقف می گردد در اینصورت مقدار پروتئین رزیستین درون سلولی به طور قابل توجهی به واسطه ی PFE کاهش می یابد و این مسئله نشان می دهد که PFE منجر به تحریک و افزایش تجزیه ی رزیستین در سطح پروتئین شده است.. این نتایج به دست آمده نشان می دهند که EA با یک مکانیسم جدید یعنی تجزیه ی پروتئین رزیستین درون سلولی در ادیپوسیت در انار باعث متوقف شدن ترشح رزیستین می گردد.
تابش UV از خورشید در مبحث بیماری زایی آسیب پوستی توسط et al j . ) Bae2010) به عنوان یک عامل ریسک محیطی مستعد، مطرح شده است. اغلب آسیب های پوستی ناشی از تابش پرتو ماوراء بنفش (UVA) از خورشید با بار اکسایشی مرتبط می باشند. هدف از این تحقیق این است که نقش محافظتی اسید الاجیک که یک ماده ضد اکسنده طبیعی می باشد را در برابر بار اکسایشی مرگ سلولی به وجود آمده از تابش ماورائ بنفش را در سلولهای کراتینوسیت انسانی (HaCaT) مورد تحقیق و بررسی قرار داده و مکانیسم های موجود و مربوطه که پایه و اساس این اثر محافظتی را تشکیل می دهند، را آشکار سازند. اسید الاجیک باعث می گردد تا امکان ادامه حیات HaCaT به طور قابل توجهی افزایش یابد و تشکیل MDA و تولید ROS تحریک شده توسط UVA نیز متوقف گردد. علاوه براین طی تحقیقات مستمر مشخص گردید که آماده سازی اسید الاجیک از تخریب و آسیب دیدگی DNA که به واسطه ی تحریک UVA ایجاد می گردد، پیشگیری می نماید. همچنین با سنجش و ارزیابی های صورت گرفته با کاهش چند تکه و چند پاره شدن DNA، بدکاری میتوکندری، فشار و بار ER، فعالسازی کاسپاس ۳، مشخص گردید که اسید الاجیک باعث می گردد تا از مرگ سلولی تحریک شده توسط UVA در سلولهای HaCaT به طور قابل توجهی جلوگیری شود. بنابراین اسید الاجیک می تواند در درمان آسیب های پوستی تحریک شده و به وجود آمده توسط UVA سودمند واقع گردد.
امروزه بیماری های قلبی و عروقی از عمده ترین علل مرگ و میر در اکثر جوامع وکشورها محسوب می شوند. در سال ۱۹۹۰ حدود ۳۰ درصد از مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی و عروقی بوده است، پیش بینی می شود تا سال ۲۰۲۰ ، این بیماری ها سبب ۴۰ درصد از مرگ و میردر سراسر جهان باشند و در رأس ۱۵ علت بار جهانی بیماری ها قرار گیرند .بیماری های قلبی و عروقی بعنوان یکی از جدی ترین مشکلات مربوط به سلامت در اواخر قرن بیستم و آغاز قرن بیست و یکم به شمار می آیند، همچنینDebra A ( 2008 ) بیان کردند شاه توت می تواند با کاهش استرس اکسیداتیو القا شده توسط پر اکسید هیدروژن و همچنین کاهش مقاومت محیطی در کاهش فشارخون و سلامت قلب نقش داشته باشد.
نتیجه گیری: مصرف شاه توت در افراد با اختلالات لیپیدی می تواند بر فاکتورهای خطر که بر روی سلامت قلب تاثیر مطلوبی ندارند از جمله آپولیپوپروتئین ها (عملکرد آپولیپوپروتئین ها: انتقال تری گلیسریدهای خارجی، ویتامینهای محلول در چربی و داروها می باشد )، فشارخون ونشانگرهای التهابی اثر مثبت بگذارد.
رادیکال های آزاد مولکول هایی هستند که از نظرشیمیایی بسیار فعال بوده و تولید این رادیکال ها یک فرایند طبیعی در واکنش های متابولیسمی بدن می باشند. این رادیکال ها ممکن است در جریان بیماریهایی مانند دیابت تولید شوند که از طریق ترکیب با آنتی اکسیدان ها از بدن حذف می شوند. از آنزیم های آنتی اکسیدان مهم شناخته شده می توان سوپر اکسید دیسموتاز ،گلوتاتیون پراکسیداز و کاتالاز را نام برد.
ترکیبات ناپایدار رادیکال های آزاد بر روی چربی ، و کربوهیدرات ، پروتئین تاثیر می گذارند که از بین این مواد چربی ها نسبت به رادیکال های آزاد دارای بیشترین حساسیت می باشند که منجر به ضایعه اکسیداتیو می شوند و تاثیر این رادیکال ها توسط سیستم دفاعی آنتی اکسیدانی به طورطبیعی خنثی می گردد. اثر دفاعی اکسیداتیو توسط یک سری آنتی اکسیدان های آنزیمی و غیر آنزیمی یعنی ویتامین ها افزایش میابد. رادیکال های آزاد و یا کاهش سطح آنتی اکسیدان ها ممکن است باعث تخریب اکسیداسیونی سلولی اسیدهای چرب با چند پیوند دوگانه موجود در ساختمان غشای سلولی شده و به عنوان پراکسیداسیون لیپید شناخته می شود در صورتی که این تخریب اکسیداسیونی شروع شود به طور زنجیر وار ادامه یافته و مالون دی آلدئید تولید می شود. این وضعیت در نهایت ممکن است باعث مرگ سلولی همراه با علایم گسترده بیماری شود. عدم تعادل بین اثر دفاعی آنتی اکسیدان ها وافزایش تولید رادیکال های آزاد باعث حالاتی می شودکه به آن استرس اکسیداتیو می گویند. استرس اکسیداتیو در نتیجه افزایش تولید اکسیدان هایی مثل اکسیژن های فعال بوجود می آید که این وضعیت ممکن است باعث آسیب سلولی شده و در بروز بعضی ازبیماری ها نقش داشته باشد.
مطالعات انجام شده توسط et al Boyle (2001 ) نشان داده است که عوارض بیماری دیابت ممکن است تاحدودی با استرس اکسیداتیو ارتباط داشته باشد بیماری دیابت یکی از بیماری های اصلی در کشور های پیشرفته می باشد. میزان مرگ و میر بیماران دیابت نسبت به افراد سالم به خصوص در رابطه با بیماری قلبی و عروقی افزایش نشان داده است . دلایل احتمالی این وضعیت وجود استرس اکسیداتیو در بروز بیماری قلبی- عروقی، کلیوی و چشمی نقش می باشد .
Hassoun EA et al در سال ( ۲۰۰۴ ) به تاثیر مواد آنتی اکسیدانی در الاجیک اسید در مقابل استرس اکسیداتیو ناشی از _۳ALCL پرداختند آلومینیوم باعث افزایش MDA ( مالون دی آلدئید) بعنوان یک شاخص از پراکسیداسیون چربی و استرس اکسیداتیو در کبد موش میشود اسید الاجیک و اسید جاسمونیک بعنوان یک پلی فنل باعث مهار پراکسیداسیون لیپیدها و محافظت سلول میشوند اسید الاجیک با افزایش میزان ویتامین E که یک آنتی اکسیدان قوی میباشد باعث مهارسمیت الومینیوم میشود.
در پژوهشی که در ایران توسط Zandi, P و همکارانش( ۲۰۰۴) به منظور ارزیابی فعالیت آنتی اکسیدانی برخی ترکیبات فنلی طبیعی انجام شد از تالو اولئین به عنوان محیط چربی استفاده گردید. از آنجا که چربی های ذخیره ای حیوانی از لحاظ آنتی اکسیدانهای طبیعی ضعیف هستند، لذا مطالعه فعالیت آنتی اکسیدانها در آنها الگوهای رفتاری مناسبی را ارائه می نماید. جهت فراکسیونه کردن تالو و جداسازی تالو اولئین، از روش فراکسیون گیری ۳ مرحله ای با حلال استن در دماهای ۱۵و۲۵ درجه سانتی گراد استفاده شد. به منظور پایدارسازی تالو اولئین، فعالیت آنتی اکسیدانی ترکیبات فنلی شامل اسید گالیک، اسید کافئیک، کاتچین،کوئرستین،اسیدتانیک، اسید الاجیک و اسید سالیسیلیک در غلظت های
۲۰۰ mg/L ،۱۰۰،۸۰،۶۰،۴۰و در دمای ۱۵۰ و به روش رنسیمت، مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج بدست آمده نشان داد که در میان ترکیبات مورد استفاده، اسیدگالیک دارای بالاترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی و اسید الاجیک دارای پایین‌ترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی بوده ضمن اینکه اسید سالیسیلیک فاقد فعالیت آنتی‌اکسیدانی می‌باشد. در این میان اسید گالیک، کوئرستین، کاتچین و اسید کافئیک در مقایسه با توکوفرول فعالیت آنتی‌اکسیدانی بالاتری داشته اما اسید الاجیک و اسید تانیک در مقایسه با توکوفرول پایداری کمتری نشان دادند.
)certal et al 1996 )گزارش کردند که اسانس مریم گلی به خصوص برخی ترکیبهای موجود درآن از جمله، ۱و ۸-سینئول، توژان، کامفور دارای خاصیت ضد میکروبی، آنتی اکسیدان و ضد سرطان است .در دهه ۱۹۶۰ جاسمونات به عنوان متابولیت ثانویه در اسانس گیاه گل یاس مشاهده شد. دو دهه پس از شناسائی اولیه جاسمونات ها )koo & Howe 2009) تأثیر فیزیولوژیکی آنها را شناسائی و به عنوان ترکیبات پیش برنده ی پیری، بازدارنده ی رشد و محرکهایی برای متابولیسم ثانویه در گیاهان عالی، معرفی کردند.
اسید جاسمونیک ترکیبی مشتق شده از اسید چرب لینولئیک اسید است. سنتز این اسید از اسید لینولئیک به وسیله روش Octadecanoid (مسیر انتقال سیگنال اکتادکانوئید نقش مهمی در بروز پاسخهای دفاعی گیاهان علیه استرسهای ناشی از عوامل زنده و غیرزنده ایفاء می کند. جاسمونیک اسید و مشتقات آن نظیر متیل جاسمونات فرآورده های نهایی مسیر اکتادکانوئید هستند که پس از طی مراحل مختلف ناشی از عملکرد آنزیمهای متعدد بر روی اسیدهای چرب اشباع نشده موجود در کلروپلاست سلولهای گیاهی و اکسیداسیون آنها تولید می شوند و در بروز پاسخهای دفاعی گیاه دخالت دارند). می باشد . مهمترین نقش اسید جاسمونیک ممانعت از رشد، پیری و ریزش برگ گیاه می باشد .
)Rubio et al 2009) بیان داشتند اسید جاسمونیک در به وجود آمدن جوانه در سیب زمینی و پیاز نقش دارد. همچنین نقش مهمی در پیچ خوردگی در گیاهان و همچنین مقاومت سیستماتیک آنان دارد.
موسوی، ع ( ۱۳۹۰ )بیان داشتند هنگامی که گیاهان توسط آفات مورد حمله قرار می گیرند، گیاه باآزاد کردن اسید جاسمونیک واکنش نشان می دهد، که این عمل ازهضم کردن پروتئین توسط حشره ممانعت به عمل می آورد(اسید جاسمونیک مهمترین هورمون مقاومت زیستی و غیر زیستی است. این هورمون بعد از
زخم شدن گیاه به سرعت در بافتهای زخمی و غیر زخمی تجمع پیدا میکند.
موسوی، ع ( ۱۳۹۰ ) همچنین بیان داشت که جاسمونیک اسید با اثر بر روی فعالیت آنزیم های آنتی
اکسیدان مانند کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز، پلی فنل اکسیداز، پراکسیداز و تنش- های خشکی، گرما، سرما و شوری ، فلزات سنگین وغیره بیماری های گیاهی را کاهش می دهد.
فصل سوم
روش تحقیق
روش تحقیق براساس روش تجربی است که به شرح زیر است:
تهیه محیط کشت بافت ریه (MLCM):
موشها با اتر کشته می شوند .پوست شکم وسینه با الکل ۷۵% وبتادین ،استریل وسپس تحت شرایط استریل با کمک وسایل جراحی استریل پوست بریده و کنار زده می شود . بخش جلویی دنده ها و جناق بریده و برداشته می شود . ریه ها از بخش انتهای نایژه ها جدا و از قفسه سینه خارج می شود وبه پتری حاوی سرم نیزیولوژی استریل منتقل می گردد. پس از جدا کردن باقی مانده نای ونایژه ها جدا وحداقل ۳ بار شستشو در سرم فیزیولوژی یا محیط کشتDMEM بدون سرم(رقیق شده به نسبت ۱:۱ ) از Stock،لب های ریه در پتری حاوی محیط کشت چند تکه و آماده توزیع در پتری های کشت می شوند . به هر پتری ml 3 محیط کشت GMEM 1:1 رقیق شده از Stock،حدود ۵/۰ گرم از قطعه ریه (حدود یک جفت ریه) اضافه کرده وبا قیچی جراحی وپنس استریل وتحت شرایط استریل قطعات ریه به ابعاد بسیار کوچک خرد می شوند.کشت ها به مدت ۲۴ساعت در C 37، CO2 5% ورطوبت کامل انکوبه می شوند .
پس از۲۴ ساعت انکوباسیون محتوای پتری ها تحت شرایط استریل به لوله های پلاستیکی دردار (فالکون) منتقل میشوند سوپرناتانت برای ازمایشات بعدی مورد استفاده قرار داده می شود .
۳-۱ آنتی گلایکشن
سنجش ۳- داکسی گلوکوزون(۳D G) : بر اساس روش HPLC انجام میشود بدین منظور ۳۰۰ میکرولیتر از عصاره به ۳۰ میکرولیتر اسید پر کلریک ۲۰٫/. اضافه شده سانتریفوژ میگردد مایع روئی با کربنات سدیم خنثی شده و به آن ۱/۰ درصد از ماده ی ۲و۳- دی آمینو نفتالن و ۰۰۵/۰ درصد از ماده ی ۲و۳ پنتان دی ان اضافه میگردد. پس از ۴ ساعت عمل استخراج با اتیل استات انجام شده و به ماده ی استخراجی پس از تبخیر اتیل استات , در متانول مجددا حل میشود و به ستون HPLC فاز معکوس ODS-80 TM( 4.5*250 میلی لیتر) تزریق میگردد و با حلال فسفات- متانول- استونیتریل شستشو و پیک خروجی در ۲۶۸ نانومتر سنجش میگردد. برای تعیین غلظت از منحنی استاندارد استفاده میشود. مقادیر بر حسب پیکو مول بر گرم بافت بیان میشود.