▪ گام دوم:محیط را تحلیل و پیش‌بینی کنید. عوامل محیطی، شرایط بالقوه محیط، عدم قطعیتها، تهدیدهای اصلی(بخصوص تهدیدات ناشی از رقابت) و فرصتها را شناسایی کنید.
▪ گام سوم: رفتار مصرف‌کننده و بازار را تحلیل و پیش‌بینی کنید. در تحلیل نیازها، نیازهای فعلی مشتریان اصلی شناسایی و تغییرات احتمالی این نیازها تعیین و اثرات و الزامات این نیازها بر محصولات و خدمات سازمان، شناسایی می‌شود. تحقیقات بازار و ارزیابی تاثیر تغییرات، مکمل یکدیگرند. اما ابزارهای تحلیلی(هرچند هم که پیچیده باشند)، به تنهایی کافی نیستند. در این مرحله، تماس مستقیم با مشتریان بالقوه ضروری است. کیفیت واقعی، برآوردن خواسته‌ها و نیازهای مشتریان است و بهترین راه برای انجام این کار، نزدیک شدن به مشتریان است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

▪ گام چهارم: سازمان را تحلیل کنید. داراییها و مشکلات اصلی را مشخص کنید. فهرستی از منابع انسانی و غیرانسانی سازمان تهیه کرده و عملکردهای اخیر را با توجه به اهداف مشخص شده قبلی، ارزیابی کنید. علم به نقاط ضعف و قوت سازمان، بسیار حیاتی است. شاید بد نباشد که برای این کار از مشاوران خارج سازمان استفاده کنید تا از اشتباهاتی که در زمان ارزیابی سازمان توسط اعضای خود سازمان رخ می‌دهد، پرهیز شود.
▪ گام پنجم: رسالت سازمان را تعیین کنید. اصول زیربنایی و حیاتی را مشخص کنید. اهداف کلی سازمان را تدوین، اهداف خاص دوره زمانی برنامه‌ریزی را مشخص و معیارهایی برای سنجش میزان دستیابی به آن اهداف تعیین کنید. این مرحله باعث تمرکز و پرهیز از پراکنده‌کاری سازمان شده و هرچقدر افراد بیشتری در این مرحله مشارکت کنند، بهتر است. وقتی تک تک اعضا رسالت سازمان را درک و نسبت به آن احساس تعلق کنند، شانس موفقیت سازمان بیشتر است.
▪ گام ششم: اقدامات سازمان را طراحی کنید. گزینه‌های مختلفی مطرح کنید، آنها را تحلیل کرده و به بحث بگذارید. استراتژی مناسبی تدوین کنید که مورد توافق باشد و به چند اقدام کلیدی منجر شود. این زمان مناسب دیگری است تا ابزارهای ارزیابی اثرات را دوباره بکار گیرید.
▪ گام هفتم:برنامه را به اجرا بگذارید. اهداف ریز و زمان‌بندی شده‌ای را تدوین کرده و در صورت لزوم، مراحل، زمان‌بندی و بودجه آنها را تعیین کنید. برای پیگیری کارها و عملکردهای زیر حد استاندارد، مکانیزم مناسبی طراحی کنید. در این مرحله، نظارت می‌تواند خیلی مفید باشد. بازارهای تکنولوژی بسیار پویا است و هر شرکت باید در مورد تغییرات و عکس‌العمل مشتریان، شناخت مناسبی داشته باشد.
۲-۴ برنامه ریزی تولید در محیط IT
نظربه لزوم بکارگیری برنامه ریزی تولید و به منظور دستیابی به روش بهینه در بخش تولید در این تحقیق سعی گردیده با طراحی یک مدل کاریردی برنامه ریزی تولید از تلفیق سه سیستم به نتایج علمی وکاربردی زیر دست یافته ایم .
۱- کاهش منابع گلو گاهی ۲- تثبیت وبالانس جریان تولید ۳- استفاده بهینه ازمنابع تولید( مواد اولیه ، ماشین آلات ونیروی انسانی) ۴- حذف موجودی راکد وکمینه کردن موجودی ها( در جریان ساخت ، مواد اولیه ومحصول) ۵- تولید در تعداد وزمان مورد نیاز ۶- ارائه برنامه تولیدتفصیلی وکنترل تولید ۷- امکان ارزیابی عملکرد نیروی انسانی وماشین آلات.
افزایش سرعت و قدرت کامپیوترها و سیستم های اطلاعاتی با توسعه سیستم های اطلاعاتی پیشرفته موسسات تلاقی پیدا کرده و روش های اداره دانش آنها و دارایی های فکری در یک محیط تجارت الکترونیکی تغییر داده است. در سال های اخیر تجارت الکترونیکی به عنوان روش جدید هدایت کسب و کار در بازار رقابتی شناخته شده است. به عنوان یک جز مهم از تجارت الکترونیکی، سیستم های برنامه ریزی منابع سرمایه ای (ERP) با ناحیه های کارکردی کسب وکار مانند بازاریابی و فروش، تولید، دارایی، منابع انسانی و مدیریت مالی یک شرکت و تأمین کنندگان و مشتریان مربوطه در سلسله مراتب زنجیره تأمین ادغام شده است.
۲-۵ برنامه ریزی مالی در محیط IT
برنامه ریزی مالی مجموعه‌ای از پیش بینی‌های مالی است که هر فرد را برای یک زندگی با آرامش و آسایش در آینده نزدیک و دور آماده می‌کند.مجموع این برنامه ریزی شامل جنبه‌های مختلفی است که فقط به پس انداز کردن و سرمایه گذاری هنگفت در سرمایه گذاری‌های خاص خلاصه نمی‌شود. این سرمایه گذاری‌ها فقط بخش کوچکی از یک برنامه ریزی جامع هستند. در یک برنامه ریزی مالی کامل و دقیق، وضعیت مالی امروز فرد و یا خانواده بررسی شده و اهداف مالی در آینده نزدیک و دورنیز مورد نظر قرار خواهد گرفت و با توجه به آنها روش و یا روش های حصول این اهداف و قابل دسترس بودن آنها مورد بررسی قرار خواهد گرفت.برنامه ریزی مالی به کلیه جنبه‌هایی توجه می‌کند که استقلال مالی و یا اهداف مالی فرد را در آینده تضمین خواهد کرد. پس انداز برای آینده با هدف خرید اتومبیل و یا منزل و یا پس انداز بازنشستگی (Rrsp) از مواردی است که عموم افراد با آن آشنایی دارند و تعداد کثیری آن را اجرا می‌کنند. یک برنامه ریزی کامل شامل موارد فوق است ولی فقط به آنها خلاصه نمی‌شود و این موارد فقط بخش کوچکی از یک برنامه ریزی مالی است. برای حصول به یک برنامه کامل باید به موارد بسیاری توجه دقیق شود که موارد زیر بخشی از آنها است:

• • میزان درآمد فرد و یا یک خانواده

• • سرمایه و موجودی نقدی و غیر نقدی

• • بدهی و تعهدهای مالی کوتاه و بلند مدت

• • هزینه‌های و مخارج روزانه زندگی

• • میزان و نوع مناسب سرمایه گذاری

• • خریدهای بزرگ و هزینه‌های اصلی و مهم در طی دوران زندگی (مانند خرید خانه، اتومبیل و مسافرت‌های تفریحی)

• • هزینه‌های مرتبط با آینده فرزندان و جوانان (هزینه‌های تحصیل، ازدواج و کمکهای مالی برای شروع زندگی مستقل)

• • وضعیت، نیازهای مالی و محل تامین آنها در زمان بازنشستگی

• • هزینه‌ها و نیازهای مالی در زمان بیماری

• • هزینه‌ها و نیازهای مالی در زمان از کارافتادگی

• • هزینه‌ها و نیازهای مالی در زمان پس از درگذشت فرد یا افرادی از خانواده

• • نوع و میزان بیمه پزشکی و بیمه عمر مورد نیاز

یک برنامه ریزی جامع مالی از بخش‌هایی برنامه ریزی سرمایه گذاری ،برنامه ریزی بازنشستگی ، برنامه ریزی تحصیلی ، برنامه ریزی دارایی ها ،برنامه ریزی بیمه، برنامه ریزی مالیاتی ، مدیریت نقدینگی ،مدیریت بدهیها تشکیل شده است
۲-۶ برنامه ریزی خرید در محیط IT
نخستین مزیت پیاده‌سازی سیستم برنامه‌ریزی خرید منابع سازمان که در کوتاه‌مدت و پس از پیاده‌سازی می‌توان انتظار داشت کاهش هزینه‌های عملیات حسابداری و ثبت وقایع مالی هزینه‌های بازاریابی و پشتیبانی است. از دیگر مزایای به کارگیری ERP می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:۱ – ایجاد یکپارچگی سازمانی از بعد اطلاعاتی و افزایش سازگاری در اطلاعات موجود در سازمان ۲ – پیاده سازی برنامه‌ریزی منابع سازمان با ایجاد ستون فقرات قوی از انباره داده‌ها، این سیستم‌ها دسترسی بهتر و سریعتر به داده‌ها را برای مدیریت امکان‌پذیر می‌سازد و به این ترتیب مدیر می‌تواند برای تصمیم‌گیری سریع به اطلاعات مورد نیاز خود دسترسی داشته باشد.۳- افزایش شفافیت و ردگیری فرایند تولید برای مشتری افزایش قابلیت متناسب برای مشتری و تطبیق بیشتر با نیازهای وی و افزایش رضایتمندی مشتری در تمام فرایندهایی که وی با آنها درگیر است. از لحظه سفارش تا دریافت و حمل و نقل محصول از مزایای دیگر آن است.مهمترین مزیت برنامه‌ریزی منابع سازمان بهبود هماهنگی بین بخش‌های سازمان و افزایش کارآیی فرایندهاست.استاندارد سازی فرایند سازمانی براساس بهترین تجربیاتی که شرکتهای عرضه کننده نرم افزار از سازمانهای مختلف به دست آورده‌اند.امکان و یا تسهیل توسعه سیستم‌ها و فناوری‌های جدید از جمله تولید بهنگام توسعه زیر ساختهای لازم به منظور وارد شدن به بحث بازرگانی الکترونیک و پشتیبانی از برنامه‌ریزی استراتژیک از مزیت‌های دیگر است.
۲-۷ برنامه ریزی منابع انسانی در محیط IT
مهندسی مجدد فرایند های تجاری لازمه پیش رفتن با ابزار قدرتمند برنامه ریزی منابع سازمانی(Erp) است. قبل از استفاده از نرم افزار برنامه ریزی منابع سازمانی(Erp) باید مطالعه عمیق در زمینه طراحی مجدد فرآیندهای تجاری داشته باشید. طراحی مجدد فرایند های تجاری کمبود های موجود در سیستم را مشخص کرده و و برای بالا بردن بهره وری سازمان تلاش می کند و منابع انسانی را بر اساس قسمت های موجود دوباره سازمان دهی می کند.
۲-۷ -۱ مدیریت برنامه ریزی
برنامه‌ریزی، فرایند آگاهانه تصمیم‌گیری در مورد اهداف و فعالیتهای آینده یک فرد، گروه،واحد کاری یا سازمان است. مدیر یا مدیران برنامه‌ریزی، برنامه‌ریزی را با یک تحلیل موقعیتی آغاز می‌‌نمایند و درچارچوب محدودیت زمانی و منابع، اطلاعات مرتبط با مسأله مورد برنامه‌ریزی را جمع‌ آوری و تفسیر می‌‌نمایند؛ سپس با تأکید بر‌خلاقیت، مدیران و کارکنان را تشویق کرده تا بر پایه نگرشی وسیع به امورشان بیندیشند؛ آنگاه با توجه به مزایا، مضرات و تأثیرات بالقوه هر‌گزینه، مناسبترین و امکان پذیرترین اهداف و طرحها را برگزیده و مدیران و کارکنان را توجیه نموده و منابع مورد نیاز را در اختیار آنان گذاشته و به انجام آن تشویق می‌نمایند. از آنجائیکه برنامه‌ریزی، فرآیندی پیش رونده و تکرار شونده است‌، مدیران باید بطور مستمر عملکرد واحدهای تحت تکفلشان را از جهت تطابق با اهداف و برنامه‌ها تحت نظر داشته باشند.
۲-۷ -۲ اهمیت و ضرورت برنامه ریزی
برنامه ریزی از اساسی‌تر‌ین وظایف مدیران و کارکنان است که مانند پلی زمان حال را به آینده مرتبط می سازد. به عبارت دیگر برنامه‌ریزی میان جایی که هستیم با جایی که می‌خواهیم به آن برویم پلی می‌سازد و موجب می‌شود تا آنچه را که در غیر آن حالت شکل نمی‌گیرد، پدید آید.از آنجایی که همه سازمانها به دنبال آنند که منابع محدود خود را برای رفع نیازهای متنوع و رو به افزایش خود صرف کنند. پوپایی محیط و وجود تلاطم‌ در آن، و عدم اطمینان ناشی از تغییرات محیطی بر ضرورت انکار ناپذیر برنامه ریزی می‌افزاید.
پیتر دراکر معتقد است که میان موثر بودن (انجام کارهای درست) و کارآیی(درست انجام دادن کارها) تفاوت است و این دو در مراحل انتخاب هدفها و آنگاه در چگونگی کسب آنها توأم می باشد .
۲-۷ -۳ تعریف برنامه ریزی
در متون مدیریتی گاهی دو واژه, برنامه ریزی و تجزیه و تحلیل را به جای یکدیگر به کار می برند . برای برنامه ریزی تعاریف متعددی ارائه شده است ؛ بطوریکه هر یک از نظریه پردازان سعی کرده اند با توجه به زمینه تخصصی خود آنرا تعریف کنند. در ذیل چند مورد از این تعاریف ارائه شده است :
الف : برنامه ریزی عبارت است از تصمیم گیری در مورد اینکه چه کارهایی باید انجام گیرد
ب: برنامه ریزی عبارتست از تعیین هدف و یافتن یا پیش بینی کردن راه تحقق آن
ج : برنامه ریزی عبارتست تصور و طراحی وضعیت مطلوب در آینده و یافتن و پیش بینی کردن راه ها و وسایلی که رسیدن به آن را فراهم کند.
با وجود محاسن زیادی که برنامه‌ریزی دارد ، محدودیتهایی را نیز به همرا دارد که عبارتند از :برنامه‌ریزی مستلزم صرف هزینه و وقت است ، سازمانهای کوچک نمی‌توانند به علت عدم توان مالی و فرصت کافی به نحو مطلوب برنامه‌ریزی کنند، برنامه‌ریزی ، مستلزم ایجاد محدودیتهایی است که در کوتاه مدت حرکت را در سطوح متعدد سازمان ، کند و مشکل می‌سازد، برنامه‌ریزی ، بیشتر مبتنی بر پیش بینی بر اساس حدس و گمان و احتمالات است و کمتر بر اساس اطلاعات قطعی انجام می‌گیرد.
۲-۸ پیشینه تحقیق
همانطورکه عنوان شد علی رغم اهمیت فزاینده فناوری اطلاعات بر عملکرد مالی شرکت ها، مطالعات تئوریک بنیادین اندکی دراین زمینه صورت گرفته است که بتواند راهگشای نکات مبهم و تاریک نقش تعاملی فناوری اطلاعات در عملکرد مالی باشد. . با این وجود در بخش حاضر مطالعات انجام شده موجود مشتمل بر پیشینه پژوهش داخلی و پیشینه پژوهش خارجی مطرح می شود.
۲-۸- ۱ مروری بر کار های انجام شده خارج از ایران
سالمون نگاش ( ۲۰۰۴) کلیات فناوری کسب وکار را در مقاله ای جامع مورد مطالعه قرار داده است. این مقاله علاوه بر بیان کلیات فناوری کسب وکار، چارچوبی را برای هوشمندی کسب وکار و مطالعات بیشتر در این زمینه پیشنهاد می کند. این چارچوب اهمیت داده های ساختارنیافته و نیاز به توسعه ابزارهای کسب وکار برای کسب، ادغام، حذف، تحلیل و ارسال داده ها را بیان می کند. بعلاوه این تحقیق ماتریسی را برای انواع داده های پردازشی کسب وکار (ساختاریافته و بدون ساختار) و منابع داده ( درونی و بیرونی) را ارائه می کند. (نگاش، ۲۰۰۴)
الژاک و زمبا ( ۲۰۰۷ ) با هدف تشریح فرآیندهای ساخت سیستم ها با در نظر گرفتن ویژگی های سیستم های کسب وکار، متدولوژی ویژه ای را برای ایجاد و بکارگیری این گونه سیستم ها در سازمان پیشنهاد کرده اند. این بررسی ها بر اهداف و سطوح کارکردی فناوری در کسب وکار در سازمان ها تمرکز دارد. از این رو در زمینه حاضر، رویکردی که مورد استفاده قرار گرفته است دو مرحله اصلی را دربر می گیرد که از یک تقابل نسبت به یکدیگر برخوردارند،
های وانگ و شوهانگ وانگ ( ۲۰۰۸ ) به بیان اهمیت فناوری هارادر کسب وکار در فرایند توسعه مدیریت دانش است. این مقاله تشریح می کند چگونه این فناوری ها کسب وکار با بهره گرفتن از تکنیک های داده کاوی به مدیریت دانش و عملکرد در سازمان معنا می دهد.
پیتر سنج (۱۹۹۰) معتقد است که تنها منبع مزیت رقابتی پایداردر بلند مدت برای سازمانها، یادگیری سریعتر نسبت به رقبا است و چنانچه سازمان به این امر نائل گردد، از سایرسازمانهای رقیب اثر بخش تر و کاراتر خواهد شد.
کیگان (۱۹۸۹) ماتریس عملکرد را معرفی کرد. نقطه قوت این مدل آن است که جنبه های مختلف عملکرد سازمانی شامل جنبه های مالی و غیر مالی و جنبه های داخلی و خارجی را به صورت یکپارچه مورد توجه قرار می دهد.
کاپلن و نورتن(۱۹۹۰) معتقدند که با کسب اطلاع از این چهار جنبه ، مشکل افزایش و انباشت اطلاعات از طریق محدود کردن شاخصها ی مورد استفاده از بین می رود.
چارچوبهای توضیح داده شده تا بدینجا سلسله مراتبی – مدار هستند. چارچوبهای دیگری نیز وجود دارند که مدیران را تشویق می کنند تا به جریانات افقی مواد و اطلاعات در بین سازمان توجه بیشتری کنند. برای مثال می توان «فرایندهای کسب و کار» را نام برد که توسط «براون» در سال ۱۹۹۶ پیشنهاد شده است.

استفاده از آب جهت درمان بیماری‌ها از دیرباز وجود داشته و مدارک زیادی از کاربرد آن در طب باستان ایران، روم، یونان و مصر ثبت شده است. در اروپا نیز اسنادی از آب درمانی در قرن ۱۸ میلادی و اولین کلینیک آب درمانی در قرن ۱۹ میلادی ثبت شده است. آب درمانی به زبان ساده عبارتست از، هر گونه معالجه یا مداوا به کمک آب.
آب درمانی انواع و روش های مختلف دارد. استفاده از آب می تواند به صورت مصرف داخلی یا خارجی، فیزیکی یا شیمیایی، خوراکی، تزریقی، موضعی یا فشاری و… باشد. بعنوان مثال مطالعات زیادی در زمینه مصرف خوراکی آب به عنوان داروی طبیعی به عمل آمده است و آب به اشکال مختلف خوراکی، تزریقی و… در این مسیر استفاده می شود یا استفاده از فشار خارجی آب مثل یک عامل ماساژ دهنده یا قراردادن بدن در حوضچه های حاوی آب در ترکیب با مواد مختلف(حوضچه های آب گرم، آب های دارای املاح یا) ولی موضوع این نوشتار استفاده از خواص فیزیکی آب در درمان بیماری ها و بخصوص ورزش در آب است.
اساس درمانی ورزش در آب بر این قاعده استوار است که بدن انسان هنگام غوطه ور شدن در آب سبک می شود و بنابراین موقع ورزش در آب علیرغم اینکه فشار کمتری بر مفاصل وارد می آید، تقریباً همان فعالیت حرکتی مورد انتظار انجام می شود. بعنوان مثال بیمار مبتلا به ورم مفصل یا همان آرتروز که به او توصیه می کنیم فعالیت ورزشی انجام دهد ولی بدلیل درد نمی تواند فعالیت مناسبی داشته باشد. در این حال ورزش در آب می تواند جایگزین بسیار مناسبی باشد چون با سبک شدن وزن در آب، فشار وارده بر مفاصل کم شده و فرد درد و ناراحتی نخواهد داشت.

نکته دوم خاصیت نشاط آوری آب است که مطالعات علمی متعددی نیز آن را ثابت نموده است. طبق بعضی مطالعات ارتباط با آب بخصوص ورزش در آب موجب بالارفتن ماده ای بنام اندورفین در بدن می شود که خاصیت ضد درد و نشاط آور دارد.
جدای از موارد فوق ورزش در آب موجب اتساع عروق می شود که این به نوبه خود موجب افزایش جریان خون، افزایش خون رسانی بافت ها، تغذیه و سوخت ساز بهتر بافت ها، افزایش فعالیت قلب و عروق و افزایش دفع سموم از بدن می شود. آب درمانی با همان مکانیزم های فوق به کاهش اسپاسم عضلانی، رفع خستگی و کاهش استرس کمک می نماید و اما بیماری هایی که آب درمانی(البته اگر بصورت علمی، و صحیح اعمال شود) می تواند به درمان آن کمک نماید مثل آرتروز و دیگر مشکلات مفاصل، اختلالات حرکتی(بعضی انواع فلج)، تسکین دردها، ناراحتی های ستون فقرات، و حرکات دستگاه گوارش می باشد.
شنا و ورزش در آب نمونه هایی از ورزش های هوازی هستند و ورزش های هوازی هم بهترین ورزش ها برای سلامت است بنابراین نکات مربوط به ورزش های هوازی اینجا هم مصداق داد مثلاً زمان توصیه شده برای آن حداقل یک روز در میان و هر نوبت ۶۰-۲۰ دقیقه(متوسط ۳۰ دقیقه) می باشد و این که ورزش در آب بهتر است با شدت متوسط باشد یعنی ورزشکار کمی به نفس بیافتد ولی در عین حال قادر به صحبت کردن هم باشد.
همه توصیه هایی که برای استفاده بهداشتی از استخرها می شود اینجا نیز باید رعایت شود یعنی قبل و بعد از استخر دوش بگیرند، قبل از ورود به استخر پای در حوضچه کلر بگذارند، لباس شنای مناسب بپوشند و از وسایل کمکی مثل کمربندها یا جلیقه هایی که مربی توصیه می نماید هم استفاده نمایند.
نکته مهم دیگر احتیاط و محدودیت های پزشکی است. بعنوان مثال افراد بالای چهل سال به ویژه در صورتی که زمینه بیماری های قلبی – عروقی دارند، توصیه می شود ابتدا یک مشاوره پزشکی داشته باشند. همچنین بیماران مبتلاء به دیابت، نارسایی قلبی یا تنفسی، آسم، بیماری های پوستی حاد یا زخم باز، اختلالات حسی – عصبی، عفوت های حاد اختلالات غدد و بیماری رینود بایستی قبل از آغاز ورزش در آب مورد مشاوره پزشکی قرار گیرند.
و اما مهمترین نکته این است که چه کسانی صلاحیت انجام آب درمانی را دارند واقعیت این است که آب درمانی یک کار گروهی است که دو رکن اصلی آن پزشک یا فیزیوتراپ و مربی آگاه دوره دیده و دارای مدرک در زمینه آب درمانی هستند. بعنوان مثال نکات پیش گفت یعنی بیمارهایی که انجام ورزش در آب در آن ها ممنوع می باشد باید توسط پزشک معاینه و بررسی شود یا بیماری مثل کمردرد که ده ها علت داد که آب درمانی تنها در بعضی از آنها مؤثر است و یا این نکته مهم که ورزش ها بسته به سن، جنس، شرایط زمینه ای و بیماری افراد متفاوت است(۸).
عنوان تحقیق مربوط می شود به ۱۶ جلسه تمرینات آب درمانی بر کمر درد سالمندان که در این خصوص با توجه به نیاز بسیار زیاد در جامعه ما را بر آن داشت که به آن بپردازیم.
با توجه به اینکه در جوامع کنونی حرکت جای خودش را کم کم به ماشین و ابزار داده است و مردم با از دادن آمادگی جسمانی به سوی یک زندگی همراه با ضعف قوای بدنی می روند در این و با توجه به اینکه ما با افزایش سن سالمندی که یک پدیده نو ظهور در تمام ممالک می باشد مواجه هستیم در بین این مردم سالمندان بیشتر از پیش با بیمارهای مختلف از آن جمله کمردردهای مزمن در این دوران رو به رو هستیم لازم به تذکر است که با توجه به آمار و ارقامی که منتشر شده تقریبا همه افراد دولت های مختلف حداقل یک بار در طول زندگی خود به کمر درد مبتلا می شوند. حال آب و آب درمانی به عنوان یک اصل کلی برای کاهش درد و ناراحتی و حتی پیشگیری قبل از درمان می تواند راه بسیار خوبی پیشنهاد شود.
افزایش سن و سالمندی منجر به کاهش قدرت عضلانی و تعادل و در نتیجه بروز دردهای مزمن مانند کمردرد و عدم داشتن توانایی در انجام کارها به طور مستقل ممکن است زندگی سالمندان را به مخاطره بیافکند. روند سالمندی و افزایش سن بر تمامی جنبه های زیستی و روانی انسان تاثیر گذار بوده و بر بیشتر جریان های بیولوژیکی بدن موثر است و منجر به کاهش تدریجی ظرفیت های فیزیولوژیکی می گردد. بی تحرکی و شیوه ی زندگی کم تحرک پیامد زندگی ماشینی و متمدن عصر حاضر است که فرایند سالمندی را شتاب بخشیده و مشکلات جسمانی، روانی، اجتماعی و اقتصادی را در دوران سالمندی مضاعف می کند. با افزایش سن و بروز سالمندی، اهمیت فعالیت جسمانی نیز با توجه به حفظ عملکرد و استقلال افراد و افزایش کیفیت زندگی آنها روز به روز آشکارتر می شود.
تحقیقات داخلی
اصلانخانی (۱۳۸۲)تاثیر تمرین درمانی در آب بر تعادل ایستا و پویای سالمندان ،مقایسه تمرینات اختلالی و غیراختلالی تمرینات تعادلی می تواند میزان افتادن در سالمندان را کاهش دهد. طبق اصل اختصاصی بودن تمرین، انجام برنامه های تمرینی اختلالی مشابه شرایط واقعی می تواند به نارسایی های حسی و حرکتی مرتبط با افزایش سن کمک کند. همچنین، استفاده از برنامه های تمرینی در آب می تواند محدودیت های اجرایی را کاهش دهد. لذا هدف از تحقیق حاضر مقایسه اثربخشی تمرینات تعادلی اختلالی و غیر اختلالی در آب بر قابلیت های تعادل ایستا و پویای زنان سالمند است. روش تحقیق حاضر از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل است. بدین منظور ۳۷ زن سالمند با دامنه سنی ۸۰-۶۵ به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و از طریق گمارش تصادفی، به گروه های آزمایشی اختلالی(۱۲=n)، غیر اختلالی(۱۲=n) و کنترل(۱۳=n) تقسیم شدند. از تمامی آزمودنی ها قبل و پس از دوره تمرینی، با بهره گرفتن از دستگاه تعادل سنج بایودکس آزمون ثبات قامتی به دو صورت ایستا و پویا اجرا شد. به منظور تحلیل یافته ها از آزمون های تحلیل واریانس، t همبسته و t مستقل استفاده شد. یافته ها: تمرین اختلالی بر همه شاخص های تعادل ایستا و پویا بهبود معناداری ایجاد نمود(۰۵/۰>P). همچنین تمرین غیر اختلالی فقط بر شاخص نوسان میانی- جانبی(ML) در هر دو نوع تعادل ایستا و پویا تاثیر معنادار نداشت(۰۵/۰<P). علاوه بر آن نتایج نشان داد تمرین اختلالی در مقایسه با تمرین غیر اختلالی تاثیر بیشتری بر بهبود تمامی شاخص های تعادل ایستا و پویا داشته است(۰۵/۰>P). یافته های تحقیق حاضر، اصل اختصاصی بودن تمرین را مورد تایید قرار داد. تحقیق حاضر همخوان با برخی تحقیقات گذشته ثابت نمود تمرینات تعادلی می توانند باعث بهبود تعادل شوند، اما این گونه تمرینات برای بهبود سازگاری های عصبی عضلانی ویژه تعادل، به حد کافی اختصاصی نیستند. بنابراین، تمرینات اختلالی می توانند پاسخ های جبرانی قامتی در اثر اختلال بیرونی را فعال کرده و در نتیجه خطر افتادن را کاهش دهند.(۱۸).
صمدی پور ، اخوتیان ، کهریزی (۱۳۸۲)به بررسی سه روش تمرین درمانی بر شدت درد و درصد ناتوانی افراد مبتلا به کمردرد مکانیکی مزمن.از طرح اجرای این تحقیق ارزیابی سه روش متداول ورزش درمانی در بیماران مبتلا به کمردرد و مطالعه چگونگی تاثیر هر یک از این ورزش ها بر شدت درد و درصد ناتوانی ناشی از کمردرد است.
این مطالعه به صورت کارآزمایی بالینی بر روی ۲۵ بیمار مبتلا به کمردرد مزمن مکانیکی با شرایط شغلی یکسان انجام شد. میزان شدت درد توسط جدول ارزیابی عددی درد، و درصد ناتوانی ناشی از کمردرد توسط پرسشنامه اوسوستری مورد ارزیابی قرار گرفت. میزان اعتبار داده ها نیز بوسیله آزمون کندال محاسبه شد. افراد مورد تحقیق به سه زیر گروه تقسیم شدند به گونه ای که میانگین متغیرها در سه گروه، اختلاف معنی داری با یکدیگر نداشتند. گروه اول با تعداد ۸ نفر ورزش های ویلیامز را انجام دادند، و گروه دوم با تعداد ۷ نفر ورزش های مکنزی، و گروه سوم با تعداد ۱۰ نفر بودند که ورزش های ثبات دهنده را انجام دادند. طبق برنامه هر گروه طی دو مرحله ۶ هفته ای(۶ هفته اول ۶ روز در هفته و ۶ هفته دوم ۳ روز در هفته(یک روز در میان)) و در مجموع ۱۲ هفته ورزش های مربوط به خود را انجام دادند.
که نتایج به دست آمده نشان دادند که ورزش های انجام شده در هر سه گروه با کاربرد ورزش های تقویتی عضلات ستون فقرات می توانند بر کاهش درد بیماران موثر باشند. البته زمان و سرعت کاهش درد، درصد ناتوانی و ماندگاری تاثیر ضد درد در گروهی که ورزش های ثبات دهنده را انجام داد با دو گروه دیگر اختلاف معنی دار وجود داشت.
بنابراین در هر سه روش درمانی درد بیمار کاهش می یابد، لیکن ورزش های ویلیامز و مکنزی همیشه در شرایط استاتیک انجام می شوند و یک گروه عضلانی خاص را تقویت می کنند، اما در ورزش های ثبات دهنده، علاوه بر تقویت عضلات در شرایط استاتیک تقویت عضلات، در شرایط دینامیک نیز صورت می گیرد. بیمار از شرایط انجام تمرینات سبک به سمت تمرینات سنگین، و در نهایت به سوی بهبود شرایط تعادل از دست رفته پیش می رود، به همین دلیل انجام این ورزش علاوه بر تسریع در کاهش درد موجب بهبود شرایط ذهنی فرد، بهبود اعتماد به نفس و در نهایت کاهش درصد ناتوانی ناشی از کمردرد می شوند(۱۸).
قادری (۱۳۸۲)به بررسی تاثیر تمرینات تعادلی در آب و بی تمرینی بر عملکرد عصبی-عضلانی و تعادل مردان سالمند پرداختند با توجه به این که یکی از اصلی ترین عوامل زمین خوردن در بین سالمندان ضعف عمل کرد عصبی- عضلانی و عدم تعادل می باشد، موضوع تعادل و بازتوانی آن مورد توجه محققان قرار گرفته است. در این مطالعه ۳۰ مرد سالمند به دو گروه ۱۵ نفره کنترل و ۱۵نفر تمرینات تعادلی در آب تقسیم شدند. تمرینات تعادلی در آب به مدت هشت هفته و هر هفته سه جلسه و هر جلسه یک ساعت انجام شد. نتایج نشان دادند عمل کرد عصبی- عضلانی و تعادل آزمودنی ها در گروه تمرینات تعادلی در آب به طور معنی داری بهبود یافت(P<0.05). هم چنین در این گروه بین پس آزمون و چهار، شش و هشت هفته بی تمرینی اختلاف معنی داری در این پارامترها مشاهده نشد(P>0.05).
نتایج نشان دادند که تمرینات تعادلی در آب می تواند تاثیر معنی داری بر عمل کرد عصبی- عضلانی و تعادل مردان سالمند سالم داشته باشد و احتمال افتادن و به زمین خوردن آن ها را کاهش دهد. ضمن این که اثرات این تمرینات پس از دوره های بی تمرینی ماندگار هستند. از این رو، تمرینات تعادلی در آب به عنوان یک تمرین عصبی-عضلانی و تعادلی موثر برای مردان سالمند سالم توصیه می شود.(۱۹).
غیاثی و همکاران(۱۳۸۵) در پژوهشی تاثیر ورزش های ویلیام و ثبات دهنده بر عملکرد بیماران با کمردرد مزمن مکانیکی را بررسی کردند. در این مطالعه ۳۴ بیمار زن با کمردرد مزمن بطور تصادفی انتخاب شدند که در دو گروه(۱۷نفر) ورزش های ثبات دهنده و(۱۷نفر) ورزش های ویلیام قرار گرفتند. که هر گروه به مدت ۱۴ جلسه تمرین کردند. یافته های تحقیق نشان داد که ورزش های ثبات دهنده و ویلیام هر دو در کوتاه مدت بر کاهش درد و بهبود عملکرد بیماران موثر می باشند و هیچ گونه برتری بین دو روش مذکور وجود ندارد(۴۵).
صادقی و همکاران(۱۳۸۶) پژوهشی با هدف ارزیابی تاثیر ورزش در آب بر تعادل ایستا و پویای زنان سالمند انجام دادند. ۳۰ زن سالمند ۷۰-۵۵ ساله در دو گروه تمرین و کنترل در مطالعه شرکت داشتند. گروه تمرین در برنامه ی تمرینی ورزش در آب به مدت شش هفته، سه جلسه ی یک ساعتی در هفته شرکت کردند. نتایج نشان داد که یک دوره ی تمرینی، باعث بهبودی در نتایج آزمون های پیشروی رو به جلو و پیشروی در سمت چپ گردید. مطالعات نشان داد نوسانات قامتی شامل جابجایی های مرکز فشار و سرعت تغییرات مرکز فشار تنها در جهت جانبی داخلی در گروه تمرین پس از شش هفته ورزش در آب بهبود یافت، اما تغییرات معنی داری در میانگین و سرعت تغییرات مرکز فشار در جهت قدامی خلفی مشاهده نشد. همچنین اختلاف معنی داری در میانگین و سرعت تغییرات مرکز فشار و آزمون پیشروی عملکردی روبه جلو و سمت چپ بین دو گروه بعد از تمرین مشاهده گردید(۲۲).
فلاح (۱۳۸۸) به بررسی تاثیر یک برنامه منتخب ورزش درمانی در آب بر درد، عملکرد و زمان تحرک بیماران زن مبتلا به کمردرد مکانیکی پرداختند ، نمونه های مورد مطالعه ۱۹ نفر زن بودند که به صورت تصادفی به دو گروه تجربی(۱۳نفر) که برنامه تمرینات را سه روز در هفته انجام می دادند، و گروه کنترل(۶ نفر) که یک روز در هفته، تمرینات آب درمانی را اجرا می کردند، تقسیم شدند(میانگین سن گروه تجربی ۷۷/۸±۴۷ و گروه کنترل ۶۷/۳۴ و BMI گروه تجربی ۳۱/۵± ۱۳/۲۴ و کنترل۴۳/۲±۷/۲۵)، این تمرینات شامل فعالیت های کششی، تمرینات گرم کردن، ورزش در آب عمیق و تمرینات سرد کردن به مدت ۸۰ دقیقه بودند. متغیرهای پژوهش شامل درد، عملکرد و زمان تحرک فرد بودند. ارزیابی سه مرحله به صورت اولیه میانی و نهایی هر کدام به فاصله سه هفته و به طور کلی در شش هفته متوالی انجام شد.
نتایج این تحقیق نشان دادکه پس از اجرای برنامه تمرینات، تفات معناداری در شدت دردکمر(p<0/01) و درد در وضعیت های مختلف (p<0/01) مشاهده شد. همچنین عملکرد(p<0/01) و زمان تحرک(p<0/01) در گروه تجربی، تغییر معناداری نشان داد.
نتایج نشان می دهند که اجرای برنامه تمرینات منتخب ورزش درمانی در آب با مشخصات تحقیق حاضر فقط در گروهی که سه روز در هفته آن را انجام دادند، موجب بهبود شرایط بیماران مبتلا به کمردرد از نظر شاخص های شدت کمردرد، عملکرد و زمان تحرک می شود۲۴).
صادقی و همکاران(۱۳۹۱) پژوهشی با هدف بررسی تاثیر تمرینات تعادلی در آب و بی تمرینی بر عملکرد عصبی – عضلانی در مردان سالمند سالم انجام دادند. تمرینات در آب به مدت هشت هفته و هر هفته سه جلسه و هر جلسه یک ساعت بدان پرداخته شد. نتایج بدست آمده نشان دادند که عملکرد عصبی- عضلانی و در گروه تمرینات در آب به طور معنی داری بهبود یافت. همچنین در این گروه بین پس آزمون و چهار، شش و هفته بی تمرینی اختلاف معنی داری در این پارامتر ها مشاهده نشد (۲۳).
لی و همکاران(۱۹۹۹) تأثیر تمرین در آب و بیرون از آب بر تعادل ایستا و پویای مردان سالمند سال مطالعه حاضر به منظور مقایسه تأثیر تمرین در آب و بیرون از آب بر کنترل تعادل مردان سالمند سالم انجام شد. این مطالعه یک تحقیق نیمه تجربی با طرح پیش آزمون پس آزمون و با دو گروه مداخله ی تمرینی و یک گروه کنترل می باشد، که در آن ۴۰ مرد سالمند سالم بالای ۶۵ سال به صورت تصادفی به سه گروه تمرین در آب(۱۳ نفر)، تمرین در بیرون از آب(۱۲ نفر) و کنترل(۱۵ نفر) تقسیم شدند. دو گروه تمرین در آب و بیرون از آب هر کدام به مدت ۶ هفته، هر هفته سه جلسه و هر جلسه به مدت ۶۰ دقیقه، در تمرینات مشابه در دو محیط آب و بیرون از آب شرکت کردند. به گروه کنترل هیچ گونه تمرین خاصی داده نشد و به آن ها توصیه شد فقط فعالیت های معمولی روزانه خود را انجام دهند. تغییرات در تعادل ایستا و پویای آزمودنی ها، قبل و بعد از دوره تمرین، به وسیله آزمون های ستاره و شارپند رومبرگ اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل آماری، با بهره گرفتن از SPSS نسخه ۱۶ انجام شد. همچنین تفاوت معنی داری بین داده های پس آزمون (p=0/ و پویا ( ۰۰۱ (p=0/ ایستا ( ۰۰۵ آزمودنی های گروه تمرین در آب و بیرون از آب با گروه کنترل در آزمون های تعادل ایستا و پویا دیده شد .(p<0/ با این حال تفاوت معنی داری بین نمرات پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل مشاهده نشد( ۰۵ .(p<0/05) و پویا (p=0/ همچنین تفاوت معنی داری بین دو گروه تمرین در آب و بیرون از آب در آزمون های تعادل ایستا( ۵ دیده نشد. (p=0/6) براساس یافته های این پژوهش، به کارگیری تمرینات در آب و بیرون از آب منجر به بهبود تعادل ایستا و پویا در سالمندان می شود؛ با این حال تفاوتی در استفاده از هر کدام از آنها وجود ندارد. مطالعات بیشتری با حجم نمونه ی بالاتر و در گروه های مختلف سالمندان جهت تعیین تأثیر طولانی مدت این تمرینات پیشنهاد می شود(۲۸).
تحقیقات خارجی
شرکت پزشکی آلترنتیو که در مورد مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری مزمن دمیلینیزان عصبی است. تحقیقات و مطالعات متعددی نشان داده اند که طب مکمل و جایگزین می تواند اثرات مثبت در برابر درد در این بیماران داشته باشد. بررسی اثربخشی یک برنامه آب درمانی در برابر درد و سایر علایم در بیماران مبتلا به MS انجام شد.روش کار در این کارآزمایی بصورت کنترل شده، ۷۳ بیمار MS به طور تصادفی به گروه آزمون و کنترل برای برنامه درمان ۲۰ هفته قرار گرفتند. گروه مورد، تحت ۴۰ جلسه تمرین هوش مصنوعی چی در استخر شنا و در گروه شاهد ۴۰ جلسه تنفس و انقباض-آرامش شکم تمرین در اتاق درمان. متغیرهای پیامد درد، ناتوانی، اسپاسم، افسردگی، خستگی، و ، بلافاصله در ۴ و ۱۰ هفته پس از درمان گذشته مورد بررسی قرار گرفته بودند. و در گروه تجربی کاهش معنی داری و کلینیکی در شدت درد در مقابل با کاهش معنی داری پس از درمان در نمرات متوسط ​​مقیاس آنالوگ بصری از ۵۰ درصد است که تا ۱۰ هفته نگهداری می شد نشان داد.
پیشرفت های قابل توجهی نیز در اسپاسم، خستگی، ناتوانی، و مشاهده شد. و در نتیجه این یافته ها، یک برنامه ور ورزشی آب درمانی باعث بهبود درد، اسپاسم، ناتوانی، خستگی، افسردگی، و استقلال در بیماران مبتلا به MS شده است.از آزمون VAS میزان درد به کمتر از ۴ رسیده بود.
بندیک و همکاران (۲۰۰۱) تاثیر هشت هفته تمرین ترکیبی آب – خشکی بر قدرت اندام تحتانی و سرعت راه رفتن مردان سالمند.در این مطالعه ی نیمه تجربی ۱۶ مرد سالمند با میانگین و انحراف سنی ۲٫۷۴±۶۲٫۷۵ سال در دو گروه کنترل(۹ نفر) و تجربی(۷ نفر) به عنوان آزمودنی شرکت کردند. گروه تمرین به مدت هشت هفته(دو جلسه در هفته)، در برنامه ی تمرین استقامتی ترکیبی آب و خشکی(به طور متناوب یک جلسه در آب و یک جلسه در خشکی) شرکت کردند در حالی که گروه کنترل به زندگی عادی خود ادامه دادند. قبل و بعد از اعمال برنامه ی تمرین از هر دو گروه کنترل و تجربی آزمون برخاستن از صندلی برای سنجش قدرت عضلات اندام تحتانی و سرعت راه رفتن در مسیری ۱۰ متری به عمل آمد. از آزمون t وابسته به منظور ارزیابی تغییرات درون گروهی و آزمون t مستقل جهت مقایسه بین دو گروه در سطح معناداری ۰۵/۰ استفاده شد(۳۴).
اختلاف معنی داری بین قدرت/استقامت اندام تحتانی، پس از اعمال دوره برنامه تمرینی بین دو گروه کنترل و تجربی وجود داشت. ضمن اینکه اختلاف معنی دار قدرت اندام تحتانی و سرعت راه رفتن قبل و بعد از تمرین در گروه تجربی مشاهده شد(P<0.05).با توجه به یافته های تحقیق برنامه ترکیب تمرینات استقامتی آب و خشکی با هدف افزایش قدرت اندام تحتانی و بهبود سرعت راه رفتن مردان سالمند، توصیه می شود.
نودهی و احسانی فر(۱۳۸۵) به بررسی سالمندان و شیو ع ناتوانی های جسمی در حال افزایش پرداختند که شیو ع درد عضلانی اسکلتی در سالمندان جامعه ۱۰درصد تا ۷۱درصد تخمین زده شده است ، یکی از علت های مهم ناتوانی زنان سالمند جامعه محسوب می شود ، لذا در این تحقیق به بررسی شیوع اختلالات جسمی حرکتی افراد سامند پرداخته بود. برای انجام پرونده های بایگانی شده سالمندان مرد و زن ۶۰ سال به بالا که از اردیبهشت ۱۳۸۴تا ۱۳۸۵ به دو مرکز توانبخشی سازمان بهزیستی و دو بیمارستان عمومی مراجعه کرده بودند ، مورد بررسی قرار گرفت از ۴۲۶ پرونده مورد بررسی شایعترین علت مراجعه به مراکز فیزیوتراپی به ترتیب آرتروی زانو و کمر درد بود همچنین درگیری زنان تقریبا سه برابر مردان بود که با رشد جمعیت سالمندان زان درد به طور جدی تری افزایش می یابد. این افزایش می تواند حاصل عوامل زیادی مثل بالا رفتن سن ، افزایش صدمات و رشد سریع چاقی باشد . همچنین تغییرات دیسک بین مهره ای , کاهش قدرت عضلانی پشتی , و کاهش دانسیته مواد معدنی استخوان که در روند سالمندی مشاهده می گردد، می تواند از جمله علل موثر در کمر درد مزمن باشد و به این نتیجه رسیدند که زانو درد و کمر درد به ترتیب شایع ترین علل اختلالات و ناتوانی های جسمی حرکتی سالمندان می باشد(۲۷).
نعمتیان (۱۳۸۱) به بررسی تاثیر تمرینات تعادلی در آب و بی تمرینی بر عملکرد عصبی عضلانی و تعادل مردان سالمندکه به اصلی ترین عوامل زمین خوردن در بین سالمندان ،وعدم تعادل پرداختند که در مدت هشت هفته تمرین در آب و بی تمرین تقسیم شدند، نتایج نشان دادند که تمرینات تعادلی در آب می تواند تاثیر معنی داری بر عملکرد عصبی,عضلانی و تعادل مردان سالمند داشته و احتمال زمین خوردن آن ها را کاهش دهد و همچنین نشان داده شد که حتی پس از یک دوره بی تمرینی ماندگار می مانند، از این رو ، تمرینات تعادلی در آب به عنوان یک تمرین عصبی عضلانی و تعادلی موثر برای مردان سالمند توصیع می شود(۱۳).
فرهپور ، اصفهانی (۱۳۸۲) به بررسی اهمیت استقامت عضلانی و ویژگیهای آنترومتریکی به عنوان عوامل هشدار دهنده در بیماران کمر درد مزمن را مورد بررسی قرار دادند و به این موضوع پرداختند که درد کمر فعالیت فیزیکی و اجتماعی بیماران را تا چه حدی محدود می سازد، بدین منظور ۱۶زن مبتلا به کمر درد مزمن و ۳۰ زن سالم با دامنه سنی ۲۰ تا۴۰ سال به طور داوطلبانه در این تحقیق شرکت کردند.
شدت درد ، ناتوانی استقامت عضلات فلکسوری تنه ، اکستنسورهای تنه ، و اندام تحتانی ، تر کیب و تیپ بدنی کلیه آزمودنی ها اندازه گیری شد، این اندازه گیری ها پس از سه ماه ورزش درمانی (آب درمان) تکرار گردید. نتایج نشان داد درد کمر نو میزان ناتوانی بیماران به ترتیب ۵۸ و ۳۸ درصد بهبود یافتند .
قبل از درمان استقامت عضلانی بیماران را به طور متوسط حدود ۶۲ درصد نسبت به افراد سالم کمتر بود، ویژگیهای آنتروپومتریک هر دو یکسان بود ، استقامت فلکسورها پس از درمان تغییر ی نکرد اما در اکستنسورها حدود ۵۱ درصد در تنه و۴۴ درصد در اندام تحتانی افزایش به وجود آمد(۲۰).
نتیجه نهایی اینکه استقامت عضلانی بیماران کمر درد دچار ضعف بودند ، تمرینات ورزش درمانی منجر به بهبود درد ، افزایش قدرت ، افزایش استقامت اکستنسورهای تنه و اندام تحتانی گردید.
بین ابعاد بدنی و کمر درد ارتباطی وجود نداشت . ضعف استقامت فلکسورها پس از درمان عاملی برای پیش بینی بروی مجدد کمر درد تلقی شد.
عرب ، صلواتی (۱۳۸۳) به بررسی فاکتورهای مکانیکی مختلف بر مبنای فرضیات ، یافته های بالینی ، و نتایج تحقیقات گذشته در مورد مطالعه قرار دادند ، که تعیین میزان ارتباط هر یک از این فاکتورها با کمر درد می تواند در دستیابی به یک روش درمانی مناسب و جلوگیری از بروز کمر درد بسیار راهگشا باشد.
هدف از این تحقیق بررسی میزان ارتباط ۱۷ فاکتور مکانیکی از قبیل ( طول و قدرت عضلات شکمی ، طول ایلیو پسواس ، و قدرت عضلات فلکسوری هیپ ، طول عضلات همسترینگ ، و قدرت عضلات اکستانسور هیپ ، کوتاهی عضله ایلیو تیبیال باند و قدرت عضلات ابداکتوری هیپ ، طول و قدرت عضلات ادکتور هیپ،…) به طور همزمان با کمر درد را مورد بررسی قرار دادند که در آن ۶۰۰ نفر شرکت داشتند ، پس از آن نتایج بدین صورت بدست آمد که تحمل عضلات خلف کمر بیشترین ارتباط با کمر درد نداشتند.
در نهایت به این نتیجه رسیدند که کاهش تحمل عضلات خلف کمر و ضعف عضلات شکمی به ارتباط با شدت کمر درد نداشتند این در حالی است که عواملی ساختمانی همچون اندازه قوس کمر ، تیلت لگن ، قوس کف پا ، اختلاف طول عضلات شکم ارتباط معنی داری با کمر نداشتند(۲۱).
فصل سوم
روش شناسی تحقیق
در این فصل به بررسی روش پژوهش و شیوه اجرای تحقیق پرداخته شده است . در ادامه به مشخص نمودن جامعه آماری و روش نمونه گیری و متغیرهای تحقیق و همچنین ابزار و روش اندازه گیری و روش جمع آوری اطلاعات و پیش فرض های تحقیق و محدودیت های آن خواهیم پرداخت. در انتهای فصل نیز به بررسی روش های آماری و نحوه تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته شده است.
ماهیت و نوع تحقیق
این پژوهش از نوع نیمه تجربی و یک تحقیق کاربردی است که در آن از طرح پیش آزمون و پس آزمون استفاده شد.
جامعه آماری و نمونه ی آماری
جامعه آماری شامل کلیه مردان سالم سالمند ۵۰ تا ۷۰ سال بوده که در دانشگاه فردوسی مشهد نمونه گیری به صورت در دسترس انتخاب شد که برای تحقیق ، ۳۰ نفر به صورت نمونه گیری هدفمند با توجه به شرایط ورود تحقیق انتخاب و سپس به صورت تصادفی به دو گروه تجربی و کنترل تقسیم شدند. گروه تجربی گروهی که تمرینات آب درمانی را انجام دادند و گروه کنترل ، را تشکیل دادند . گروه تجربی به مدت ۱۶ جلسه به تمرینات آب درمانی پرداختند.

گرسنه در صورت و معنی اگر وانکه شود سیر محالست ازو
­­­­­­­­

راه رود با دل آگه رود بر همه تقدیر که او ره رود
­­­­­­­­

ابوالعباس قصاب گفت: هرگز طعام نخوردم تا از گرسنگی بی‌طاقت نشدم لاجرم هرگز مرا به هیچ طبیبی حاجت نیافت.

هرگز نبود طبیب حاجت دیدم که نوشته‌اند در طب
­­­­­­­­

در گرسنگی و بی‌نوایی الجوع دواء کل دهد
­­­­­­­­

(همان: ۱۷۵).
حکایت: حجه‌الاسلام غزالی گفته است که هفتاد صدیق اتفاق کرده‌اند برین معنی که غفلت خوابست و خواب از آب و آب از طعام، هرکه کم خورد آگاه باشد و هرکه بیش خورد گمراه باشد، چنان «هر کرا پر شود شکم ز طعام آب خواهد ز تشنگی ناکام».

چون بیاشامد آب خواب آید غافلان را ز دین چه آگاهی
­­­­­­­­

سوی غفلت چو از شتاب آید از خطا و یقین چه آگاهی
­­­­­­­­

(همان: ۱۷۸).
با کمی دقت پی می‌بریم ریشه و سرچشمه‌ی تمام مفاسد اخلاقی، پرخوری است؛ زیرا معده، سرچشمه‌ی تمام شهوت‌ها است و برآوردن تقاضای آن بدون مال و ثروت و جاه و مقام، میسّر نمی‌شود؛ و اگر ثروت و مقام در وجود کسی جمع شوند، سایر آفت‌ها و اخلاق زشت را مانند تکبر و ریا و حسد و کینه و دشمنی و غیره، تولید می‌کنند (غزالی، ۱۳۸۰: ۱۰۸).
بزرگان عالم اخلاق و عرفان کوشیده‌اند در این رابطه راه حل‌هایی ارائه نمایند: امام محمد غزالی در کیمیای سعادت، کاهش تدریجی غذا را توصیه نموده تا به این وسیله کم‌خوردن آسان گردد و تبدیل به عادت شود. البته توجه به آفات سیری که دل را سخت و کور گرداند و اندیشه را کُند کرده و نور معرفت را می‌کُشد و در مقابل فواید کم‌خوری و گرسنگی چون صفای دل، رقّت قلب، شفت بر خلق، کم‌خوابی، ایثار و گذشت، درک لذت ذکر و مناجات، گشایش درهای حکمت و معرفت، فراخی روزی، تندرستی و رهایی از رنج بیماری و دارو، در حصول مقصود فوق تأثیرگذار می‌باشد.
شکی نیست که همه‌ی انبیا و اولیای الهی به گرسنگی اختیاری توصیه کرده و خود نیز بر آن مواظبت داشته‌اند. از این رو گفته‌اند: «اَلَجُوعُ طَعامُ اللهِ وَ طَعامُ الاولیاء» (کاشفی، ۱۳۷۵: ۲۲۸)، زیرا پرده‌ی غفلت به واسطه‌ی جوع اختیاری از دل برطرف شود. سرمایه‌ی اکثر ریاضت‌ها، گرسنگی و جوعی است که سالک به اختیار خود بدان پای‌بند می‌شود. صوفیه آن را موت ابیض.
(=گرسنگی سفید) خوانند؛ چه باطن را نورانی و تابناک می‌کند و قلب را سفید می‌گرداند. مولانا در مثنوی می‌فرماید: غذا و قوت روح ما عشق است. از این رو گرسنگی، غذای روح است و سبب می‌شود که درون انسان از گوهرهای گران‌قدر معرفت و یقین سرشار گشته و مانند فرشتگان گردد که غذای ایشان روحانی است و لذا گرسنگی، طعام یاران خاص خداست و در اختیار گدایان قرار نمی‌گیرد:

عشق باشد لوت و پوت جان‌ها گر تو این انبان، ز نان، خالی کنی
طفل جان از شیرِ شیطان باز کن
جوع، رزق جانِ خاصانِ خداست
­­­­­­­­

جوع از این روی است قوت جانها پُر ز گوهرهای اِجلالی کنی بعد از آنَش، با مَلَک انباز کن

نتایج منفی برای افراد: سطوح پایین تعهد می تواند در استمرار خدمت افراد تأثیر منفی داشته باشد. فرد بدون اثبات تعهد خود نمی تواند به رده های بالا ارتقا یابد. منتقدان و بدگویان از سازمان ممکن است با افشای اقدامات غیرقانونی و زیان بخش سازمان و در میان گذاشتن آن با یک سازمان دولتی یا گزارشگران خبری و یا سایر کارکنان، شرایط سختی را برای خود در سازمان ایجاد کنند. وقتی انگیزه چنین فعالیت هایی مورد تردید قرار گیرد، مدیریت عالی سازمان به آنان به منزله افراد غیر وفادار خواهد نگریست و این افراد ناچار خواهند بود به مشکلات زیادی از جمله از دست دادن درآمد و امنیت شغلی، جدایی از سازمان و محرومیت از دیدار همکاران، هتک حرمت، از دست دادن موقعیت، عهده داری کار غیر مطلوب و یا کار سنگین، خستگی و… را تحمل نمایند. انتقاد جویان به خاطر فعالیت هایشان در دوران خدمت خود اندیشه جاه طلبی و پیشرفت ندارند. آن ها نمی خواهند از سطح فعلی خود خیلی بیشتر پیشرفت کنند. اگر این افراد ارزش هایشان را با خط مشی های سازمان ناسازگار ببینند، کناره گیری از سازمان را بر بقای آن ترجیح خواهند داد. چنین افرادی، هم ممکن است سازمان را ترک کنند و هم ممکن است انرژی خود را در جهت ایجاد اختلال در تحقق اهداف سازمانی به کار برند.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

نتایج منفی برای سازمان: به طور کلی تعهد سطح پایین در نیروی کار، ترک خدمت زیاد آن ها را دربر دارد. غیبت زیاد، فقدان تمایل به ماندن در سازمان، کیفیت پایین عملکرد، عدم وفاداری به سازمان و رفتارهای زیان آور به سازمان از عواقب منفی دیگر آن است. همچنین افراد با تعهد پایین از انجام وظایفی که افزایش منافع سازمانی را در پی دارد اما خارج از حیطه مسئولیت آن هاست احتراز می ورزند.
تعهد متوسط
نتایج مثبت برای افراد: با افزایش تعهد کارکنان، آنان احساس وفاداری و وظیفه شناسی بیشتری به سازمان می کنند. تعهد بیشتر، امنیت و کامیابی افراد را نیز افزایش می دهد. سطح متوسط تعهد به معنای وفاداری کامل و نامحدود برا ی سازمان نیست. در این سطح افراد کاملاً جذب سیستم نمی شوند و شخصیت خود را به مثابه انسان حفظ می کنند. بنابراین تعهد متوسط به معنای پذیرش برخی از ارزش های سازمانی است و افراد ارزش ها و تمامیت شخصیتی خود را مادامی که با احتیاجات سازمان مغایرت نداشته باشد، حفظ می کنند. این حالت را می توان فردگرایی خلاقانه نامید؛ یعنی پذیرفتن ارزش ها و هنجارهای اساسی سازمان و نپذیرفتن ارزش ها و هنجارهای غیرضروری و زیان آور آن.
نتایج مثبت برای سازمان: نتایج افزایش تعهد، قابل توجه است. احساس وظیفه شناسی و وفاداری افراد، منافع سازمانی را در پی دارد. نتایج مثبت برای کارکنان و به واسطه آن برای سازمان عبارت است از: استمرار خدمت کارکنان، کاهش تمایل به ترک خدمت و افزایش رضایت شغلی.
نتایج منفی برای افراد: سطح متوسط تعهد همیشه برای افراد مطلوب نیست. افرادی که برای کارفرماهای خود احترام قائل نیستند به طور آهسته و نامشخص به رده های عالی سازمان راه پیدا می کنند. همچنین این افراد ممکن است به راحتی نتوانند خودشان را با تعهدات واحد سازمانی خویش سازگار کنند.
نتایج منفی برای سازمان: کارفرمایان باید کارکنان را به همکاری دعوت کنند. افرادی که تعهد کاملی به سازمان ندارند از انجام کارهای خارج از حیطه وظایف خود اجتناب خواهند کرد. رفتارهای مطلوبی همچون همکاری، پیشنهاد دادن، اظهار نظر و حسن نیت و مراعات حال دیگران از جمله رفتارهای مهمی اند که انعطاف لازم برای مواجهه با شرایط پیش بینی نشده را فراهم می آورند و سازمان را قادر می سازد از مشارکت افراد در این زمینه استفاده کند. اما افرادی که تعهد کامل به سازمان نداشته باشند از عمل به چنین رفتارهایی احتراز می نمایند. تعهد سطح متوسط همچنین موجب می شود که کارکنان بین انتظارات سازمان و مقتضیات محیط خارج از سازمان تعادل ایجاد کنند. وقتی بین مسئولیت در مقابل جامعه و وفاداری به سازمان تضاد حاصل شود کارکنان دارای تعهد متوسط با محرک هایی مختلفی مواجه می شوند و ممکن است رفتاری که از سوی جامعه انتظار می رود را انتخاب نمایند و منافع سازمان را فدای منافع اجتماعی کنند.
۲-۲-۱۷-۳ تعهد سطح بالا
نتایج مثبت برای افراد: سطح بالای تعهد، استمرار خدمت کارکنان را در سازمان سبب می شود. در این حالت وفاداری به سازمان به رغم فشار خارجی در حد بالا و مطلوب قرار دارد. سازمان به طور معمول برای مطیع بودن کارکنان و پذیرش قدرت، پاداش در نظر می گیرد و این تفکر را بر کارکنان القا می کند که به سازمان وفادار باشید تا سازمان به شما وفادار باشد. تعهد قوی، اعضای سازمان را پرشور و با تعصب می سازد.
نتایج مثبت برای سازمان: کارکنان متعهد سبب ایجاد ثبات و اطمینان در سازمان می شوند. برخی سازمان ها به تعهد قوی به مثابه پدیده ای مطلق و غیرقابل تردید می نگرند و معتقدند این امر برای تحقق اهداف سازمان نه تنها مطلوب بلکه ضروری است.
نتایج منفی برای افراد: سطح بالای تعهد در سازمان ممکن است فرصت های رشد و فعالیت را محدود کند. همچنین قوه خلاقیت و نوآوری آن ها را خاموش می کند. اگر افراد، تعهد قوی به هنجارهای سازمان داشته باشند در مقابل تغییرات مقاومت خواهند کرد. تعهد قوی ممکن است منجر به اختلال در روابط خانوادگی شود. برخی پژوهشگران نشان داده اند که دانشمندان و آکادمیک هایی که به کار خود به شدت علاقمند هستند تمایل اندکی به روابط خانوادگی دارند. تعهد قوی همچنین می تواند موجب ایجاد تنش در روابط متقابل بین افراد شود. کارکنان متعهد ممکن است احساس هویت خود را از دست بدهند (بیگانگی از خود) و همچنین توانایی ارتباط با دیگران را نیز نداشته باشند (بیگانگی گروهی). انرژی و زمانی را که افراد متعهد به سازمان اختصاص می دهند می تواند محدود کننده روابط غیر رسمی باشد. بنابراین با این که سطح بالای تعهد به افزایش بهره وری منجر می شود اما افراد متعهد از سوی همکاران با برچسب های مختلف، نابهنجار نامیده می شوند و در برقراری الگوهای مشترک بین همکاران با مشکل مواجه خواهند شد. در شرایط تعهد بالا، سازمان بر زندگی افراد چیره می شود و افراد قادر به تقسیم عادلانه انرژی خود بین سازمان و زندگی شخصی نیستند و معمولاً در این رقابت زندگی سازمانی پیروز می شود و انرژی کمی برای زندگی شخصی تخصیص می یابد. بنابراین ممکن است هیچ تعادلی بین کار و زندگی به وجود نیاید.
نتایج منفی برای سازمان: تعهد بیش از حد، ممکن است انعطاف پذیری سازمان را کاهش دهد. این عدم انعطاف می تواند ناشی از اطمینان کامل به خط مشی ها و رویه های گذشته و مستمسک قرار دادن اعمال سنتی باشد. افرادی که تعهد کامل به سازمان دارند قادر به اجرای راهکارهای جدید نیستند. دلبستگی بیش از حد کارکنان به سازمان ممکن است اعتقادات اصلی آنان را تحت الشعاع قرار دهد. رفتار متعصبانه سازمانی می تواند مشکلاتی مانند نارضایتی سایر کارکنان و مخالفت افراد خارج از سازمان را در پی داشته باشد. سرانجام یکی از مهمترین و ناشناخته ترین نتایج منفی سطوح بالای تعهد این است که کارمندان متعهد ممکن است به دلیل حفظ منافع سازمان مرتکب رفتارهای غیر اخلاقی و غیر قانونی بشوند. کارکنانی که بر فعالیت های غیر مشروع سازمان صحه می گذارند و به منافع سازمانی بیش از منافع شخصی می اندیشند، به منزله انسان سازمانی مطلوبی نگریسته می شوند که فردیت خود را تسلیم رب النوع های سازمان می کنند.
در جمع بندی مطالب می توان گفت آشکار است سطوح پایین تعهد نه برای فرد مطلوب است نه برای سازمان، در این حالت مزایای حاصل از استمرار خدمت کارکنان از دست می رود و سازمان ناچار به تحمل نیروی کار غیر وفادار و ناثابت است. مزیت اولیه تعهد پایین افزایش خلاقیت کارکنان است. همچنین فرصتی برای افراد ناراضی فراهم می کند که محل کار سازگارتر و مطلوب تری را پیدا کنند. در برخی شرایط وجود افراد با تعهد سازمانی اندک موجب می شود سازمان از قصور در موازین قانونی مصون بماند.
در سطوح متوسط تعهد، نیروی کار ثابت تر و راضی تر است و افراد قادرند خود را با موازین رفتاری تطبق دهند. تحت چنین شرایطی رابطه بین نیازهای افراد و انتظارات سازمان در تعادل است. درست است که این افراد با سرعتی که برای افراد کاملاً متعهد ذکر شد در مشاغل خود پیشرفت نمی کنند اما خود آن ها و سازمان متبوعشان از نتایج منفی ناشی از سطوح بالای تعهد در امان می مانند.
در سطوح بالای تعهد می توان گفت پیامدهای منفی آن بر نتایج مثبتش می چربد. افراد ممکن است به سرعت در شغل خود پیشرفت کنند و میزان تولید را افزایش دهند، اما آن ها مجبور به تحمل محدودیت هایی در زندگی شخصی، خانوادگی و اجتماعی هستند. در چنین وضعیتی، شرایط سازمانی ممکن است به هیچ وجه برای افراد رضایت بخش نباشد. بنابراین سازمان انعطاف پذیذری خود را از دست می دهد و بار خود را بر دوش افراد متعصب تحمیل می کند و انواع رفتارهای غیر قانونی و غیر اخلاقی را مرتکب می شود.
به طور خلاصه به نظر می رسد رابطه خطی بین تعهد و نتایج مطلوب وجود ندارد بلکه یک منحنی با یک نقطه اوج در وسط بهتر می تواند این رابطه را نشان دهد و نیازهای افراد و انتظارات سازمانی با سطح متوسط تعهد موازنه دارد (طالبان، ۱۳۸۱).
۲-۲-۱۸ عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی
در تحلیل نظری تأثیر عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی از دو مدل نظری استفاده می شود. مودی و همکاران (۱۹۸۲) در مدل نظری خود، چهار دسته از پیش شرط های تعهد سازمانی را بیان نموده اند که بیانگر عوامل مؤثری است که موجب تعهد سازمانی می شود:
ویژگی های شخصی و فردی (سن، جنسیت، میزان تحصیلات، نژاد، سابقه و خدمت)
ویژگی های مرتبط با نقش (حیطه شغل یا چالش شغلی، تضاد نقش و ابهام نقش)
ویژگی های ساختاری (اندازه ی سازمان، میزان تمرکز و رسمیت سازمان، حیطه کنترل و نظارت)
تجربیات کاری که در طی زندگی کاری فرد در سازمان رخ می دهد (اعتماد سازمانی، رضایت شغل، نگرش های شغلی).
نمودار (۲- ۲): عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی (مودی و همکاران، ۱۹۸۲)
ویژگی های شخصیتی:
سن، جنس، تحصیلات، سابقه خدمت
نتایج
تمایل به بقا
نیت باقی ماندن
حضور
حفظ کارمندان
عملکرد شغلی
ویژگی های شغلی (مرتبط با نقش):
هویت شغلی، تضاد، ابهام نقش
تعهد سازمانی
ویژگی های ساختاری:
اندازه سازمان، تمرکز، حیطه نظارت، پیوستگی شغلی
تجربیات کاری:
نگرش های شغلی، وضعیت شغلی، اعتماد سازمانی، تعلق به سازمان
ماتیو و زاجاک (۱۹۹۰) یافته های قریب به ۲۰۰ پژوهش را در زمینه تعهد سازمانی با روش فراتحلیل مورد بررسی قرار داده و به ارائه یک الگوی نظری در خصوص سه مقوله ذیل پرداخته اند:
عوامل پیش نیاز، ضروری و مؤثر بر تعهد سازمانی
عوامل همبسته با تعهد سازمانی
نتایج و تأثیرات و پیامدهای تعهد سازمانی
مقدمات ایجاد تعهد به ۵ دسته تقسیم می شود:
ویژگی های شخصی و فردی همچون سن، جنس، تحصیلات، وضع تأهل، سابقه شغلی، سابقه در سازمان، توانایی ها و…
مشخصات شغلی همچون تنوع مهارت های لازم، استقلال، چالش شغلی
ویژگی های مرتبط با نقش همچون ابهام نقش، تعدد نقش، تضاد نقش
چگونگی روابط گروه- رهبر همچون انسجام گروهی، وابستگی متقابل، ارتباطات رهبر
ویژگی های سازمان همچون میزان تمرکز، رسمیت سازمان و اندازه سازمان
نمودار (۲-۳): عوامل ضروری، عوامل همبسته و پیامدهای تعهد سازمانی (ماتیو، زاجاک، ۱۹۹۰)

کمپ دیوید را می توان به عنوان سرآغازی بر به رسمیت شناختن گروه های فلسطینی توسط اسرائیل دانست هر چند که این روند سال ها طول کشید ولی بالاخره در سال ۱۹۹۳ با شناسایی متقابل ساف و اسرائیل و امضای اعلامیه اصول به بار نشست .
۳-۴ ابتکارات و طرح های صلح
آغاز عملی ابتکارات و طرح های صلح مربوط به فلسطین را می توان قطعنامه تقسیم دانست که بر طبق آن دو کشور اسرائیل و فلسطین و یک منطقه ی بین المللی بوجود می آمدند . بر طبق این قطعنامه اسرائیل به وجود آمد ولی از کشور مستقل فلسطینی خبری نبود در اجلاس ها و کنفرانس های متعدد بین المللی نیز که شروع آن را می توان کنفرانس ۱۹۵۱ پاریس دانست ، طرح های مختلف و متعددی بیان شده که بیشتر حول محور تعیین مرزها و بازگشت آوارگان فلسطینی بودند . در این طرح ها همواره مسئله ای وجود داشت که مورد قبول یکی از طرفین قرار نمی گرفت . طرف اسرائیلی اصولا با هر گونه ایجاد کشور فلسطینی مخالفت می کرد و طرف عربی نیز با رسمیت شناختن و مذاکره با اسرائیل طفره می رفت . این روند را مصر با مذاکره در کمپ دیوید متوقف کرد و به عنوان و اولین کشوری عربی با اسرائیل صلح کرد که متعاقب آن با عکس العمل شدید اعراب مواجه شد ولی به هر صورت فتح بابی برای مذاکره با اسرائیل و به رسمیت شناختن این کشور توسط طرف های عربی صورت گرفت . ^[۹۱]روند ابتکارات و طرح های صلح تا دهه ی ۹۰ همین طور ادامه داشت ولی هیچ کدام به ثمر نمی رسید . در دهه ی نود فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی صورت گرفت . اعراب که پشتیبان سنتی خود را از دست داده بودند به طرف آمریکا که خود را معمار نوین نظم جهانی می دید متمایل شدند . از طرفی فلسطین و اردن که حامی خود را از دست داده بود به خاطر جانبداری از عراق در جنگ کویت پایگاه عربی نیز نداشتند به فکر ایجاد گفتگوهای صلح افتادند . آغاز گفتگوهای فلسطین اسرائیل را می توان کنفرانس مادرید دانست .

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

هرچند که در این گفتگوها فلسطینیان بخشی از هیأت اردنی محسوب می شدند ولی به هر تقدیر گفتگو میان آنها صورت گرفت . این مذاکرات بعد از ده دور به نتیجه خاصی نرسید . بعد از این مذاکرات بود که دو طرف فلسطینی و اسرائیل به صورت مستقیم و مخفیانه با هم به مذاکره پرداختند . این مذاکرات به صورت غیر رسمی در پایتخت نروژ جریان داشت . این گفتگوها و اقدامات در آخر منجر به اعلامیه اصول یا قرارداد اسلو در ۱۳ سپتامبر ۱۹۹۳ شد . در این قرارداد دو طرف ضمن شناسایی یکدیگر ، بر سر یک خود مختاری در سرزمین های اشغالی بعد از سال ۱۹۶۷ به توافق رسیدند . البته این طرح خود مختاری یک پدیده مخلوق این مذاکرات نبود بلکه طرف اسرائیلی به صورت کاملا محدود و کنترل شده این امتیاز را به فلسطینیان بعد از جنگ ۱۹۶۷ داده بود . از دیدگاه فلسطینیان روند خود مختاری به مثابه یک دوران انتقالی برای رسیدن به حاکمیت و ایجاد یک کشور مستقل فلسطینی بود ولی در نظر اسرائیل طرح خود مختاری یک طرح نهایی و غیر قابل تغییر بود . به عبارت دیگر محصول این خودمختاری تشکیل دولت مستقل فلسطینی نیست و این خودمختاری در همین مرحله باقی می ماند . دیوید بن گورین را می توان اولین شخصیت اسرائیلی دانست که خواستار واگذاری نوعی خود مختاری هر چند به صورت اندک به فلسطینیان شده بود . ^[۹۲]بعد از بن گورین بود که موشه دایان وزیر دفاع اسرائیل نیز طرحی مبتنی بر خود مختاری فلسطینیان در ساحل غربی رود اردن را مطرح کرد . در این طرح امور اداری و داخلی به فلسطینیان واگذار می شد ، و امور دفاعی و امنیتی و خارجی همچنان در دست اسرائیل باقی می ماند . بعد از موشه دایان نیز ایکل آلن^[۹۳] و مناخیم بگین ^[۹۴]نیز طرح هایی تقریبا با همان چارچوب طرح بن گورین ^[۹۵]ارائه دادند .
بعد از امضا کمپ دیوید ، سپردن خود مختاری به فلسطینیان جنبه قراردادی به خود گرفت ، و صریحا در قرارداد صلح کمپ دیوید به آن اشاره شد ، بر این اساس طرفین توافق کردند که در یک دوره پنج ساله ترتیبات لازم برای انتقال قدرت در نوار غزه و کرانه باختری به فلسطینیان فراهم شود . در خلال این مذاکرات بود که مناخیم بگین دستور ایجاد کمیته ای به ریاست « یاهوبن یسار » را داد ، که وظیفه این کمیته بررسی خود مختاری و سپردن امورات به فلسطینیان بود . این کمیته با بررسی هایی که صورت داد گزارشی را به دولت اسرائیل ارائه کرد که بسیار مورد توجه است ، زیرا اصول و اهدافی را بیان کرد که بعد از گذشت نزدیک به چهار دهه هنوز به عنوان نقشه راه اسرائیل مورد استفاده قرار می گیرد . نکات مهم این گزارش را می توان به صورت زیر مورد بررسی قرار داد :

1. 1. فلسطینیان فقط باید مسئولیت های خاص مانند امور خدماتی و شهرداریها را از طریق تشکیل شوراها با اختیارات ویژه برای نظارت بر امور اداری و دینی انجام دهند . خود این شوراها و یا مجالس قانونگذاری نباید به تشکیل دولت فلسطین منجر شود .

1. 1. پس از تشکیل خودمختاری فلسطینی ، اعمال حاکمیت نظامی اسرائیل به پایان نرسیده و کاهش نخواهد یافت . مسئولان نظام خود مختار فلسطینی برای اعمال حاکمیت ، از فرماندهان نظامی اسرائیل یاری خواهند جست .

1. 1. فرماندهی نظامی اسرائیلی در مناطقی که دارای جمعیت انبوه عرب بومی است ، از اعمال حاکمیت آشکار پرهیز کنند .

1. 1. اختیاراتی که فلسطینیان به واسطه استقرار نظام خود مختاری ، برای انجام امور روزمره شان به آن دست می یازیدند به منزله حاکمیت در آن مناطق نیست . به عبارت دیگر ، معنای استقرار نظام خود مختاری انعقاد نطفه تأسیس دولت فلسطینی و یا پذیرش موجودیت مستقل برای فلسطینیان نیست .

1. 1. انجام امور مربوط به اداره اراضی و منابع آن در مناطق خود مختار تحت حاکمیت فرماندهی نظامی اسرائیل است .^[۹۶]

با توجه به طرح های یاد شده و نیز گزارش کمیته فوق الذکر کاملا واضح و مشخص است که هدف اسرائیل از واگذاری خودمختاری و نظارت مدنی به خود فلسطینیان کاستن از وظایف خود و نیز باری است که به جهت اشغال این مناطق در عرصه بین الملل بر دوش اسرائیل است . اسرائیل این خودمختاری را به عنوان هدف و غایت آن می داند و تشکیل دولت مستقل فلسطینی را نمی پذیرد ، ولی در طرف دیگر فلسطینیان خودمختاری را به عنوان یک مرحله قبل از تشکیل دولت مستقل فلسطینی می دانند .
بعد از موافقتنامه اصول چندین موافقت نامه دیگر هم به تصویب رسید که به آن اشاره شد .
۳-۴-۱موافقتنامه اسلو ۱
در سپتامبر ۱۹۹۳ با پا در میانی دولت نروژ رژیم اسرائیل و سازمان آزادی بخش فلسطین به عنوان نماینده فلسطینیان یکدیگر را به رسمیت شناخته و چند روز بعد در حیاط کاخ سفید در واشنگتن به توافق رسیدند تا یک دولت خود مختار موقت برای فلسطینیان تأسیس شود . ^[۹۷]
تصمیم گیرندگان انجام این اقدام در اسرائیل را می توان اسحاق رابین ، شیمون پرز ، یوسی بیلین دانست و از طرف فلسطینی نیز عرفات بدور از چشم سایر رهبران فلسطینی و عرب تصمیم به این مذاکرات گرفت . اما بازیگران اصلی این مذاکرات دو چهره دانشگاهی اسرائیلی یعنی دکتر هرشفلد و دکتر پاندیک و همچنین ابوعلاء خزانه دار سازمان آزادی بخش فلسطین بودند . این سه نفر به دور از رسانه ها و انظار جامعه ی جهانی به مذاکره می پرداختند . در ابتدا این گفتگوها درباره ی همکاری اقتصادی بود ولی از آنجا که طرفین زمینه را برای توافقات بعدی نیز آماده دیدند به مسائل کلیدی پرداختند .^[۹۸]
معاهده اسلو را نقطه عطفی در سیاست های رژیم اسرائیل در مقابل فلسطینیان تلقی نمود . تمام مذاکرات قبلی ، بین دولت های عربی و رژیم اسرائیل برگزار شده بود و فلسطینی ها در مذاکرات غایب بودند . این معاهده قدرت های بزرگی را که شاهد امضاء آن بودند مجبور کرد تا بپذیرند که مشکل فلسطینیان را بدون حضور خودشان نمی توان بر طرف کرد .^[۹۹]
این توافق که به بیانیه ی اصول معروف است در تاریخ ۱۳/۹/۱۹۹۳ توسط شیمون پرز وزیر امور خارجه ی اسرائیل و محمود عباس از طرف هیات فلسطینی به امضا رسید . ” اعلامیه اصول ” در واقع ترتیباتی برای خودگردانی موقت بود بایک توافق کامل فاصله داشت . ^[۱۰۰]این توافقنامه در ۱۷ ماده و ۴ پیوست به امضای طرفین رسید و در آن بیشتر به :
الف ) انتخابات و نحوه ی برگزاری آن در غزه – اریحا ،
ب ) عقب نشینی نیروهای اسرائیلی از این مناطق ،
ج ) نحوه ی سپردن این مناطق به نیروهای امنیتی خود گردان ،
ه ) و برخی از همکاری های اقتصادی و منطقه ای اشاره شده است .
هدف در مذاکرات در ماده ی ۱ این موافقتنامه چنین بیان شده است : هدف از مذاکرات اسرائیلی –فلسطینی ایجاد فرایند صلح خاور میانه ، در کنار امور دیگر ، ایجاد یک قدرت خودمختار انتقالی فلسطینی و شورای منتخب مردم فلسطین در کرانه ی باختری و غزه برای مرحله انتقالی است که از ۵ سال فراتر نرود و به صلح همیشگی بر اساس قطعنامه شماره ۲۴۲و۳۳۸ شورای امنیت منجر شود بدیهی است که تدابیر انتقالی بخشی جدایی ناپذیر از کل فرایند است و مذاکرات پیرامون وضعیت نهایی به اجرای قطعنامه های شماره ۲۴۲ و ۳۳۸ شورای امنیت خواهد انجامید . ^[۱۰۱]
درماده ۲ به چهار چوب کلی موارد توافق که در موارد آتی آمده است اشاره می کند بر همین اساس در ماده ی ۳ یک سیستم انتخاب مستقیم و آزاد را مقرر می دارد که به فاصله ی ۹ ماه پس از این توافق باید بصورت عملی در آید ، تا از این طریق مردم فلسطین بتوانند به آرمان های عادلانه خود دست پیدا کنند .^[۱۰۲]
در ماده ی چهار به دامنه ی حاکمیت و در ماده ی پنج به مرحله ی انتقالی و وضعیت نهایی و مدت زمان ۵ ساله ی آن اشاره می کند . بر اساس ماده ی شش زمان واگذاری مسئولیت نظارت مدنی به فلسطینیان را متقارن با عقب نشینی اسرائیل از این مناطق مقرر می کند که این مسئولیت شامل آموزش و فرهنگ ، بهداشت ، امور اجتماعی ، مالیات های مستقیم و جهانگردی می شود . در ضمن در این ماده به تأسیس یک نیروی پلیس به عنوان بازوی امنیتی تشکیلات خود گردان اشاره شده است .^[۱۰۳]
در ماده ۷ نیز به ساختار حکومت خود گردان و وظایف شورا اشاره می کند . همچنین در ماده ی هشتم که مربوط به امنیت عمومی است پلیس فلسطین را مسئول امور داخلی و اسرائیل را مسئول دفاع در برابر تهدیدات خارجی می داند البته این ماده برای اسرائیل یک نوع اشراف امنیتی قائل شده است .
به طور خلاصه ، براساس اعلامیه ی اصول فرآیندی به جریان می افتاد که به حکومت اسرائیل بر دو میلیون فلسطینی ساکن کرانه باختری و نوار غزه پایان می داد . حالت و جزئیات توافق دائمی در اعلامیه اصول مشخص نشده بود بلکه تعیین آن به مذاکرات بین دو طرف در مرحله دوم موکول شده بود . این اعلامیه در برابرمسائل حیاطی و اساسی همچون حق بازگشت آوارگان ۱۹۴۸ ، مرزهای موجودیت فلسطینی ، آینده شهرک های یهودی در کرانه باختری و نوار غزه و بیت المقدس سکوت کرده بود . دلیل این سکوت چندان غیر قابل درک نیست . در صورتی که این مسائل مطرح می شد شاید توافقی حاصل نمی شد هر دو طرف دست به یک عمل مخاطره آمیز حساب شده زدند و دریافتند که یک توافق بزرگ در عمل و در جریان تجربه خود گردانی فلسطینی ها به دست می آید . رابین به شدت با دولت مستقل فلسطینی مخالف بود ، اما از یک کنفدراسیون فلسطینی اردنی به صورت مشروطی طرفداری می کرد . عرفات به شدت به یک دولت فلسطینی مستقل با مرکزیت بیت المقدس شرقی به عنوان پایتخت متعهد بود ، اما ایده تشکیل کنفدراسیون با اردن را رد نکرد . ^[۱۰۴]
اعلامیه اصول ، خود گردانی فلسطینی ها را در غزه و اریحا ، با وجود تمام ابهام ها و محدودیت ها ، در منازعه ی صد ساله اعراب و یهودیان یک پیشرفت برجسته به شمار می آمد .^[۱۰۵] توافق اسلو دو بخش داشت که هر دوی آنها محصول دیپلماسی پنهان در پایتخت نروژ بود . بخش نخست در مورد به رسمیت شناختن دو جانبه ی اسرائیل و سازمان آزادی بخش فلسطین بود . هر چند که این اعلامیه مخالفانی در هر دو طرف مناقشه داشت که رهبران اسرائیل و فلسطین را به خیانت متهم می کردند ولی دیدگاه عموم مردم اسرائیل و فلسطین نسبت به این مذاکرات مثبت بود .
بعد از توافق اسلو نوبت به اجرای آن رسید ، ولی طرف اسرائیلی به بهانه ی مسائل امنیتی از اجرای توافقات انجام شده استنکاف کرد و همین موضوع سبب موافقت نامه ی قاهره درباره ی امنیتی در غزه – اریحا شد .
در مذاکرات پیچیده و سخت طابا دو دستگی مفهومی بنیادینی وجود داشت : نمایندگان اسرائیلی خواستار انتقال بسیار محدود و تدریجی قدرت با حفظ مسئولیت کلی امنیت مناطق اشغالی بودند . آنها بیشتر می خواستند اشغال نظامی را در قالب جدیدی حفظ کنند نه اینکه به آن پایان دهند در مقابل ، فلسطینی ها خواستار یک انتقال زود هنگام و گسترده قدرت بودند که به آنها اجازه تأسیس یک کشور مستقل را بدهد . آنها مشتاق رهایی از اشغال اسرائیل بودند و برای به دست آوردن هر نماد ممکنی از حاکمیت تلاش می کردند . در نتیجه این شکاف مفهومی ، بارها مذاکرات طابا به سمت بحران کشیده شد و به طور قابل توجهی بیشتر از دو ماه زمان تعیین شده در جدول زمانی اولیه به طول انجامید . ^[۱۰۶]
پس از چهار ماه مشاجره و نزاع ، دو توافق در قالب دو سند حاصل شد : توافق اول در مورد اصول کلی بود و دیگری به عبور از مرز مربوط می شد . پیش نویس دو سند روز نهم فوریه به وسیله شیمون پرز و یاسر عرفات در قاهره تهیه شد . اگر چه توافق قاهره با زیرکی به عنوان یک راه حل سازشی معرفی شده بود اما واقعیت این بود که این توافق بیشتر سازشی به نفع اسرائیل بود . زیرا در جریان مذاکرات اسلو مقامات امنیتی اسرائیل از مذاکرات دور نگه داشته شده بودند و بعد از امضای معاهده ، نیروهای امنیتی اسرائیل و باراک که رئیس ستاد مشترک ارتش بود قرارداد اسلو را به نفع اسرائیل ندانست . به همین خاطر طرف اسرائیلی ملاحظات امنیتی خود را در قرار داد قاهره گنجاند . در تاریخ ۲۵ فوریه ۱۹۹۴ تعدادی از فلسطینیان الخلیل هنگام نماز بوسیله ی یک تندروی اسرائیلی بوسیله ی سلاح گرم ترور شدند . همین مسئله باعث وقفه مذاکرات بین طرف های اسرائیلی – فلسطینی شد . متعاقب آن یک قرارداد امنیتی بین طرفین در ۳۱ مارس ۱۹۹۴ امضا شد که در آن به ترتیبات امنیتی هبرون « الخلیل » و از سرگیری فوری مذاکرات تأکید شده بود .^[۱۰۷]
این موافقتنامه به ایجاد یک نیروی بین المللی برای حفاظت از فلسطینیان تأکید می کرد . این نیروی بین المللی از ۱۶۰ نفر نیروی حافظ صلح بین المللی از کشورهای نروژ ، ایتالیا و دانمارک تشکیل می شد . بعد از آن در ۱۴ می ۱۹۹۴ پیمان غزه – اریحا به امضای یاسر عرفات و اسحاق رابین رسید . این موافقتنامه شامل ۲۳ ماده به همراه ۴۰۰ پیوست و نقشه بود .^[۱۰۸]
در معاهده اسلو کمبود های بسیاری نیز داشت ، مانند مطرح نکردن مشکل آوارگان و حق بازگشت آنها ، مطرح نکردن مساله شهرک های یهودی نشین و تعداد بسیاری مسائل مهم دیگر . همچنین به هیچ وجه نمی توان آن را راه حلی فراگیر در نظر گرفت . فلسطینیان در ابتدا انتظار دستیابی به نتایجی امیدوار کننده از این معاهده داشتند ولی بعدها از موفقیت آن مأیوس شدند .^[۱۰۹]
این موافقتنامه به ۴ موضوع اصلی می پرداخت : ترتیبات امنیتی ، امور غیر نظامی ، موضوعات حقوقی و روابط اقتصادی و تعهد به عقب نشینی نیروهای نظامی اسرائیل از برخی جوامع فلسطینی از جمله غزه و اریحا و انتقال بعضی از اختیارات غیر نظامی از تشکیلات غیر نظامی اسرائیل به ساختار دولت فلسطینیان . ^[۱۱۰]
با نگاهی دقیقتر به این پیمان متوجه می شویم این پیمان بیشتر تعهداتی را برای حکومت خود گردان به وجود آورده است زیرا در این پیمان یک بند آورده که بر طبق آن حکومت اسرائیل حق خود می داند که هر یک از توافقات دو جانبه را که موجب آشوب در اسرائیل شود را لغو کند . بنابراین می توان نتیجه گرفت که این پیمان دارای استحکام و ضمانت اجرا برای طرف اسرائیلی نیست . در این پیمان ساف متعهد می شود بعد از به رسمیت شناختن صریح موجودیت اسرائیل از حملات سیاسی ، نظامی ، تبلیغاتی علیه اسرائیل خودداری کند و با ایجاد شهرکهای یهودی نشین ، در مناطق اشغالی هیچ مخالفتی نکند . حکومت خود گردان متعهد می شود تمام سفارتخانه های خود را تعطیل کند و در صورت تمایل یک نماینده به عنوان کارگزار حکومت خود مختار ، در سفارتخانه های اسرائیل بگذارد . ^[۱۱۱]
در این پیمان وظایف امنیتی خاص نیز بر عهده ی حکومت خود گردان گذاشته شده که بر طبق آن حکومت خود گردان باید به محدود سازی گسترده ی مخلفان صلح بپردازد . حکومت خود گردان متعهد می شود که لیست گروها و افراد مخالف صلح را ظرف سه ماه از اجرای این پیمان در اختیار اسرائیل قرار دهد و فعالیت این گروه ها را محدود کند . در این توافقنامه اسرائیل از پذیرفتن واژه دولت فلسطینی خودداری کرده و تنها به واژه ی “مرجع قدرت فلسطینی ” اشاره دارد .
۳-۴-۲موافقتنامه غزه – اریحا
موافقتنامه غزه – اریحا در واقع قانون اساسی حکومت خود گردان محسوب می شود و بر طبق ماده ی ۷ طرح غزه – اریحا یک مرجع قانون گذاری عادی نیز برای این تشکیلات در نظر گرفته شده است با این تبصره که اسرائیل بر مصوبات این نهاد قانون گذاری نظارت استصوابی دارد .
سرانجام این طرح در اسرائیل نیز به تصویب کنیست رسید یاسر عرفات ضمن ستایش از تصویب توافق خود مختاری در شورای مرکزی فلسطین گفت : این توافقنامه نخستین گام به سوی تشکیل کشور مستقل فلسطینی با پایتختی قدس است . ^[۱۱۲]
این طرح مخالفان بسیار زیادی در اسرائیل جناح های تندرو و دست راستی که به ارض موعود معتقد بودند این طرح را سدی در مقابل خود می دیدند و آنرا مخالف تعلیمات تورات می پنداشتند در فلسطین نیز گروه هایی مانند جهاد اسلامی ، حماس ، جبهه ی خلق برای آزادی فلسطین ، جبهه دموکراتیک برای آزادی فلسطین ، جبهه ی آزادی بخش فلسطین و…. با این پیمان مخالفت می کردند زیرا آن ها به نابودی اعتقاد داشته و دارند و شناسایی موجودیت اسرائیل برای آنها غیر قابل قبول بود .
با توجه به مخالفت گروه ها و شخصیت های دو طرف نسبت به پیمان آنرا نمی توان نظر عمومی اسرائیلیان و فلسطینیان دانست ، زیرا انظار عمومی دو طرف از درگیری هایی که چند دهه طول کشیده و هیچ نتیجه ای نیز بخصوص برای طرف فلسطینی نداشت خسته شده بودند .
این گفتگوهای صلح در واقع یک راهکار دائمی و همیشگی برای حل مشکل نبود بلکه تنها در این گفتگوها طرفین به تجزیه ی مشکلات مابین خودشان می پرداختند . آنها بر طبق یک جدول زمانی موضوع و پیدا کردن راه حل آن را به آینده موکول می کردند . البته در این مذاکرات نمی توان از نقش اسرائیل غافل شد زیرا مسائلی مانند شهرک سازی و آوارگان و …. از نظر اسرائیل غیر قابل طرح و بررسی هستند ، زیرا اسرائیل می داند که با طرح این موضوعات در حقیقت موجودیت خود را به خطر می اندازد . به همین خاطر اسرائیل همواره از برتری و سیطره ی خود بر فلسطینیان استفاده کرده و این موضوعات را مسکوت قرار می دهد . قطعا در مذاکراتی که صورت می گیرد اهداف و مصلحت جامعه ی اسرائیل و دولت آن در مرتبه ی نخست قرار می گیرد .
با این وجود ، این توافقات ضمنی و ساده ، نیز می تواند راهگشا باشد ، و به آن به عنوان یک مقدمه برای حل و فصل دائمی مشکلات نگریسته شود . امری که تاکنون اتفاق نیفتاده است .
۳-۴-۳ قرارداد اسلو ۲