۲۵

۱۰۹۰

۸

۳۲

۱۷۳۵

(Source: Doing Business Report (2011). Publication of the World and the International Finance Corporation. )
۲-۲-۷ چارچوب استانداردها برای امنیت و تسهیل تجارت جهانی
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

با توجه به نیاز به یک استراتژی تأیید شده برای امنیت تجارت جهانی که همزمان باعث تسهیل تجارت نیز گردد، اعضای WCO رویه‌ای برای افزایش امنیت و تسهیل زنجیره تجارت جهانی ایجاد کردند که به چارچوب WCO معروف است. این چارچوب دارای اصول و استانداردهایی است که برپایه اطلاعات الکترونیکی قبل از حمل در مورد کالاهای صادراتی و وارداتی می باشند.
اصول و اهداف چارچوب استانداردها (سایت گمرک جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۲) :
– ایجاد استانداردهایی برای امنیت و تسهیل زنجیره تجارت جهانی برای افزایش اطمینان و قابلیت پیش‏بینی،
– فراهم کردن زمینه مدیریت یکپارچه زنجیره تجاری برای تمام روش های حمل،
– ارتقاء جایگاه، وظایف و قابلیت های گمرک جهت برخورد با چالش ها و استفاده از فرصت‏های موجود در قرن ۲۱،
– افزایش همکاری بین گمرکات اعضاء برای بهبود قابلیت کشف محموله های پرخطر،
– افزایش همکاری گمرک با بخش تجاری،
– تسریع جابجائی کالا در یک زنجیره امن.
چهارعنصـر مهم چارچوب WCO :
– این چارچوب الزامات در مورد اطلاعات الکترونیکی قبل از عزیمت و قبل از ورود کالا به مقصد و قبل از ترانزیت را هماهنگ می کند،
– کشورهایی که به این چارچوب می پیوندند بایستی یک رویه مدیریت ریسک منسجم برای برخورد با تهدیدهای امنیتی اتخاذ نمایند،
– این چارچوب کشور صادر کننده را ملزم می کند که برحسب درخواست معقول کشور واردکننده، اقدامات بازرسی محموله صادراتی با بهره گرفتن از تجهیزات غیر مزاحم نظیر دستگاه های اشعه ایکس و دستگاه های کشف تشعشع انجام دهد،
– این چارچوب برای گمرکات مزایای حداقل استانداردهای امنیتی قابل ارائه به تجارت را مشخص می کند.
چارچوب استانداردها به طور کلی دارای دو رکن است:
این چارچوب براساس چهارعنصر فوق الذکر دارای دو رکن می باشد، اولی هماهنگی های شبکه ای گمرک به گمرک و دومی همکاریهای گمرک با بخش خصوصی.
مزایای چارچوب استانداردها:
گسترش تجارت بین الملل، اطمینان از امنیت بهتر در مقابل تروریسم، افزایش مشارکت گمرک و بخشی خصوصی در اقتصاد ملی و رفاه اجتماعی، افزایش قابلیت کشف محموله های پرخطر، افزایش اثربخشی گمرکات و در نتیجه تسریع در ترخیص.
به طور کلی این چارچوب برای دولت ها، مردم، گمرکات و تجارت سودمند خواهد بود.
ظرفیت سازی: ظرفیت سازی اثربخش مهم ترین عامل اجرای این چارچوب محسوب می گردد. اما برای اجرای فوری چارچوب استانداردها می توان قسمتی از آنرا بکار بست. برای اینکه در ظرفیت سازی موفق عمل گردد باید اصل خواست سیاسی و نیز درستکاری قبلاً وجود داشته باشد.
اجــرا: برای اجرای چارچوب استانداردها نه تنها ظرفیت سازی بلکه بینشی در مورد روش مرحله ای و یا برنامه‏ ریزی ضرورت دارد. انتظار اجرای فوری چارچوب توسط همه کشورها غیرمعقول است ولی اجرای مرحله ای مطابق ظرفیت و مقررات هر کشور عملی است.
ساختار این چارچوب به شرح زیر است:
– تشریح مزایای پذیرش و اجراء،
– رکن های هماهنگی شبکه ای گمرک- گمرک و همکاری های گمرک- تجارت،
– ضمائم اجرائی.
استانداردهای WCO برای امنیت و تسهیل تجارت جهانی:
گمرکات کشورها برای بالابردن امنیت و تسهیل زنجیره تجارت بین الملل توسط استانداردهای مشترک و پذیرفته شده بایستی با یکدیگر همکاری نمایند. این رکن امنیت لازم برای مقابله با تروریسم و جرائم فراملیتی فراهم خواهد کرد. لذا گمرکات بایستی توانایی بازرسی و کنترل کانتینر قبل از ورود را داشته باشند. بنابراین یکی از اصول این رکن شناسایی محموله های پرخطر با بهره گرفتن از اطلاعات الکترونیکی پیش از ورود می باشد. در عین حال با بهره گرفتن از تکنولوژی اشعه ایکس و گاما و دستگاه های کشف اشعه مانع کاهش سرعت تجارت گردد.
این چارچوب از ابزارهایی نظیر کنوانسیون تجدید نظر شده کیوتو (RKC)، دستور العمل مدیریت زنجیره تجارت یکپارچه و برنامه های ملی اقتباس شده است.
استانداردهای رکن اول :
استاندارد۱ : مدیریت زنجیره تجارت یکپارچه.
گمرکات می بایست رویه های کنترل گمرکی یکپارچه را همانطور که در دستورالعمل های گمرکی مدیریت زنجیره تجارت یکپارچه^[۱۲] (ISCM) عنوان شده، اجرا خواهند کرد.
استاندارد ۱ شامل :
الف- اقدامات کنترلی عمومی نظیر کنترل گمرکی، ارزیابی ریسک، کنترل در مبدأ، پلمپ و شماره مرجع واحد محموله (UCR)،
ب- ارائه اطلاعات از جمله اظهارنامه کالای صادراتی، اظهارنامه محموله، اظهارنامه کالای وارداتی، تبادل اطلاعات برای محموله های پرخطر، اعلان اجازه بارگیری و تخلیه، تعیین محدود زمانی برای ارائه اظهارنامه ها طبق قوانین ملی، مدل داده های WCO و تک پنجره،
ج- زنجیره تجاری معتبر شامل عاملان اقتصادی معتبر^[۱۳].
استاندارد۲ : قدرت و اختیار بازرسی محموله قبل از ورود، هنگام خروج و نیز ترانزیت.
استاندارد۳ : تکنولوژی مدرن بازرسی محموله و کانتینر.
استاندارد۴ : سیستم های مدیریت ریسک از جمله سیستم های خودکار انتخاب مسیر و اطلاعات پردازش شده.
استاندارد ۵ : شناسایی محموله ها و کانتینرهای پرخطر.
استاندارد۶ : اطلاعات الکترونیکی قبل از ورود، که مبتنی بر نیاز برای کامپیوتری کردن سیستم ها، دستورالعمل‌های ICT‏‏ کنوانسیون کیوتو, دسترسی گمرک به سیستم های بازرگانی تجار، استانداردهای تبادل الکترونیکی اطلاعات، مدل داده های WCO، امنیت ICT، امضای الکترونیکی، ظرفیت سازی و حفاظت داده‎ها می باشد.
استاندارد۷ : ارتباطات و هدف گذاری مشترک با گمرکات دیگر کشورها.

۱- رودخانه قره سو: سرچشمه اصلی این رودخانه سراب روانسر واقع در ۵۰ کیلومتری شمال غرب کرمانشاه می‌باشد. این رودخانه با جهت شمال غربی به جنوب شرقی جریان پیدا می‌کند و در ۱۵ کیلومتری کرمانشاه رودخانه رازآور و شاخه‌های فرعی آن به قره‌سو می‌پیوندد و با مسیر پر پیچ و خم، در سطح دشت جریان یافته و در نزدیکی روستای قزانچی رودخانه مرگ به آن متصل می‌شود. این رودخانه با یک شیب آرام از داخل شهر کرمانشاه عبور کرده و در نزدیکی فرامان به رودخانه گاماسیاب می‌پیوندد. در بسیاری از نقاط حاشیه این رودخانه گیاهان مختلفی رشد کرده و به آن جلوه خاصی بخشیده است.
۲-رودخانه گاماسیاب : این رودخانه از سراب سنگ سوراخ و چشمه‌سارهای اطراف نهاوند سرچشمه گرفته و پس از اتصال با رودخانه ملایر به رودخانه گاماسیاب تغییر نام می‌دهد. در مسیر این رودخانه رشته‌های فرعی مختلفی از جمله آب ملایر، آب نهاوند و آب تویسرکان ملحق می‌شود. این رودخانه در جنوب بیستون به آب دینورآب پیوسته و به نام گاماسیاب ادامه مسیر داده و در نزدیکی فرامان به رودخانه قره‌سو متصل شده و پس از آن به نام سیمره وارد خاک لرستان می‌شود و سپس در استان خوزستان به نام کرخه جریان یافته و وارد هورالعظیم می‌شود.
تصویر زیر چگونگی اتصال دو رودخانه قره سو وگاماسیاب که به رودخانه سیمره می ریزد را با بهره گرفتن از نرم افزار Google Earth به وضوح نشان می دهد.
تصویر۴-۱:محل اتصال دو سرچشمه اصلی رودخانه سیمره در ناحیه شمال غرب(قره سو) و شمال شرق (گاماسیاب)
سیستم آبی رودخانه سیمره به طول بیشتراز۴۵۰کیلومتر و سدمخزنی سیمره دارای آبریزی به مساحت ۲۷۸۸۶ کیلومتر مربع می ‌باشد که افزون بر ۷۵% مساحت کل حوضه آبریز کرخه را به خود اختصاص داده است . حوضه آبریز رودخانه سیمره در مختصات جغرافیایی ۴۶ درجه و ۷ دقیقه تا ۴۹ درجه و ۱۰ دقیقه طول شرقی و ۳۳ درجه و ۱ دقیقه تا ۳۵ درجه و صفر دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است .
تصویر ۴-۲:موقعیت منطقه مورد مطالعه در مقصد
۴-۳- موقعیت مورد مطالعه در مبدا وگذری بر طول مسیر:
به منظور انتقال آب از سرچشمه های رود خانه سیمره در استان لرستان،ارتفاعات منطقه (روستای) عباس خان از توابع شهرستان کوهدشت در موقعیت جغرافیاییَ۴۹ ۳۳N وَ۲۸ ۴۷E مد نظر بوده است که در مسیر اصلی رودخانه گاماسیاب به عنوان سرچشمه اصلی واقع در ضلع شرقی رودخانه سیمره می باشد.برآورد طول مسیر از ابتدای دهنه تا مقصد(سد سیمره در شهرستان دره شهر) به طول بیش از ۶۵۰ کیلومتر بوده و آب با گذر از مسیر هایی چون روستا ها و یا بخش های کاکاوند،چنار،توحید، ماهیزان، دارنامه،شور شوره،بلوران، اشتره گل گل، توا خوشخان، رومشگان،بازوند، رشنوده و مسیر رودخانه اصلی منتهی به سد سیمره می گردد.
تصویر۴-۳:سرچشمه مد نظر انتقال آب به سد سیمره
تصویر ۴-۴:بررسی مسیر جریان آب فعلی از سرچشمه رودخانه منتهی به سد سیمره به مسافت ۶۵۰ کیلومتر
تصویر ۴-۵ :مسیر انتقال آب پیشنهادی و مقرون به صرفه به مسافت ۲۲۰ کیلومتر
:
تصویر ۴-۶ توپوگرافی زمین از مبدا تا مقصد در طول مسیر انتقال آب با بهره گرفتن از نرم افزار Matlab-3D
در این مرحله، با وارد کردن داده های توپوگرافیکی طول مسیر و پستی وبلندیها ، به ترسیم مشخصات مبداء تا مقصد پرداخته شده است.
۴-۴- ملاحظات کلی در خطوط انتقال آب، انتخاب مسیر و گزینه های مختلف انتقال آب:
۴-۴-۱- خط های انتقال آب در مسیر انتقال آب از سرچشمه سیمره به سد سیمره:
خط های انتقال آب ،تاسیساتی را در بر می گیرند که برای انتقال آب از نقطه ای به نقطه دیگر ساخته می شوند، نظیر کانالهای روباز آبیاری، تونل های انتقال آب ، شاه لوله های آبرسانی ، ایستگاههای پمپاژ ،مخازن و…

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در این طرح خط های انتقال ثقلی از نظر ماهیت عملکرد دارای اولویت بالایی می باشد. خط های انتقال آب ثقلی با سطح آزاد که در آنها نیروی ثقل زمین تنها نیروی محرکه آب است این خط ها از نظر هیدرولیکی تابع حرکت آزاد آب در کانالهای روباز است که میتوان قنات را نمونه ای از این گونه خط ها نام برد.
در مطالعات مقدماتی که در رابطه با خطوط انتقال آب و انتخاب گزینه های مسیر یابی آن انجام می گیرد، به موارد زیر بایستی توجه گردد.
دوره طرح در این پروژه ۳ ساله بوده و طول مسیر انتقال آب ۲۲۰ کیلومتر می باشد.بررسی طرحهای هادی و تفصیلی در طول مسیر در دست مطالعه بوده و لیکن تاکنون به دست اجرا در نیامده است.شرایط آب و هوایی منطقه مورد مطالعه که از مهم ترین پارامترهای مورد نظر در این راستا میباشد ،شامل بخش هایی از دو استان ایلام و لرستان است که دارای آب و هوای نیمه خشک و نیمه مرطوب بوده و متوسط بارش سالیانه ۴۵۰ میلیمتر می باشد.
در انتخاب گزینه برتر خط انتقال، گزینه های مختلف با یکدیگر بر اساس قیمت تمام شده هر مترمکعب آب مقایسه می گردند. مثلاٌ تامین آب از رودخانه باخط های مختلف انتقال از هر منبع،هزینه های مورد نیاز تصفیه آب با یکدیگر مقایسه شوند. بیشترین هزینه خط انتقال مربوط به لوله می باشد، بنابراین بایستی تا حد امکان کوتاهترین مسیر انتخاب گردد.در مجاورت خط انتقال نیاز به احداث جاده می باشد بنابراین بایستی گزینه عبور خط انتقال از کنار جاده موجود یا احداث خط انتقال جدید و احداث جاده جدید مقایسه گردند.جهت انتخاب مسیر خط انتقال بایستی به نواحی صعب العبور (مناطق با بستر شن روان، سنگی، باتلاقی، جنگلی و غیره) توجه شود.پرهیز از مسیرهای دارای پستی و بلندی زیاد، در این نوع از مسیرها نیاز به شیرهای تخلیه رسوب و هوا و به طبع ساخت حوضچه های مورد نیاز به تعداد زیاد خواهیم بود و در نتیجه هزینه های طرح افزایش خواهد یافت. همچنین در این گونه مسیرها در صورت بسته شدن مسیر خروجی لوله ها فشار ایستایی روی لوله بسیار زیاد خواهد بود و نیاز به خرید لوله هایی با کلاس فشار بالا و در نتیجه هزینه بالا خواهیم بود.
۴-۵- تجزیه تحلیل خط انتقال:
با توجه به اختلاف ارتفاع ما بین منبع آب اولیه که همان سرچشمه مد نظر رود سیمره برای انتقال آب بحساب می آید و منابع دیگر که به تعداد ۲۲ ایستگاه در مسیر راه اندازی شده اند می توان گزینه های مختلف خط انتقال را داشت، اختلاف ارتفاع منبع آب و اجتماع می تواند، مثبت (انتقال ثقلی)، صفر(بدون اختلاف ارتفاع) یا منفی (انتقال با پمپاژ) باشد. اختلاف ارتفاع در منطقه تا حدودی زیاد تا بیش از ۶۵۰ متر می باشد. در این شرایط می بایست از سیستم های پمپاژی استفاده کرد که قادر به ارائه توان بالای انتقال حجم زیاد آب به ارتفاعات بالا را داشته باشد. گزینههای خط انتقال باتوجه به ضوابط ویژه ای مورد بحث و بررسی قرار می گیرند که بشرح ذیل می باشند.
اختلاف ارتفاع ما بین منبع آب و اجتماع در حد معمول (۷۰-۱۵۰ متر): در این حالت غالب لوله ها قادرند فشار وارده را تحمل نمایند.
اختلاف ارتفاع ما بین منبع آب و اجتماع ۱۵۰ متر:
در این حالت در صورت بسته شدن شیر انتهای مسیر، فشار ایستایی برابر ۱۵۰ متر است که با اضافه شدن فشار ناشی از ضربه آب، فشار بسیار بیشتر از این حد خواهد شد، لذا جهت فائق آمدن بر مشکلات ناشی از فشار(ترکیدگی لوله ها) راهکارهای زیر پیش بینی میگردد.
استفاده از لوله های با کلاس فشار بالا: در این حالت هزینه های طرح افزایش خواهد یافت.
استفاده از توربین در مسیر خط انتقال: در این حالت با نصب توربین در بین مسیر خط انتقال عملاٌ فشاررا کاهش می دهیم، بخشی از انرژی توسط توربین به انرژی الکتریکی تبدیل می گردد و میزان فشار ایستایی کاهش داده می شود..
استفاده از شیرهای فشار شکن(PRV)^[46] :در مسیر خط انتقال: در این حالت شیرهای فشار شکن در بین مسیر خط انتقال نصب شده و پس از برخورد آب به فنرها و صفحات داخلی شیرها از مقدار فشار کاسته می گردد.
استفاده از حوضچه های فشار شکن(PRC)^[47] در مسیر خط انتقال: حوضچه های فشار شکن از مهمترین تأسیساتی هستند که در خط های انتقال کاربرد دارند، این حوضچه های آب در تماس با هوا قرار گرفته و میزان فشار به صفر می رسد. این حوضچه را می توان از آجر و سیمان یا بتن ساخت، همچنین بدلیل کاهش سرعت در حوضچه ها (کمتر از ۱/۰ متر بر ثانیه) ذرات شن و ماسه گرفته می شوند. این حوضچه ها بایستی دارای دریچه ورودی مجهز به قفل، پله ورود و خروج جهت تعمیرات ، لوله تهویه، سرریز، شناور، شیر تخلیه رسوب باشند. حجم مورد نیاز این حوضچه ها با توجه به میزان جریان طبق جدول (۴-۱) محاسبه می شود.
جدول(۴-۱):محاسبه حجم مورد نیاز حوضچه های فشار شکن

دبی (لیتر بر ثانیه)

حجم (مترمکعب)

زمان ماند (دقیقه)

کم

۱۰

۵

۱۰-۵

متوسط

۵۰

۱۵

۲۰-۱۰

زیاد

۱۰۰

۲۵

۳۰-۲۰

بنابراین ملاحظه می­کنید که حتی مسائل جایگشتی نیز برای GA مسائل غیرقابل حلی نیستند (شاه­حسینی، موسوی و ملاجعفری، ۱۳۹۱؛ Wikipedia, 2013).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نتیجه ­گیری
همان‌طور که گفته شد، در شرایط عدم قطعیت ممکن است یکسری از پارامترها تغییر کنند. بنابراین باید در این شرایط بتوان به جواب­هایی رسید دارای بهینگی باشند. به جواب­هایی که در شرایط عدم قطعیت بتوانند بهینگی خود را حفظ کنند، «جواب­های پایدار» گفته می­ شود.
الگوریتم ژنتیک یکی از پرکاربردترین الگوریتم­های فراابتکاری می­باشد که برای حل مسائل به­کار می­رود.
در روش پیشنهادی این پایان نامه، «معلوم نبودن تقاضای مشتریان» یکی از متغیرهای محیطی است که باعث به وجود آمدن شرایط عدم قطعیت می­ شود. سعی ما بر این است که بتوانیم با بهره گرفتن از الگوریتم ژنتیک در شرایط عدم قطعیت (معلوم نبودن تقاضای مشتریان) به جواب­های پایدار برسیم.
در فصل سوم، مروری بر مسأله مسیریابی وسایل نقلیه­ی غیرقطعی می­کنیم.
فصل سوم
مروری بر مسأله مسیریابی وسایل نقلیه­ی غیرقطعی

مقدمه
همان­طور که در فصل دوم گفته شد، عدم قطعیت یکی از مهم­ترین پدیده­هایی است که در حل مسائل مهندسی وجود دارد. شبکه ­های حمل­ونقل به دلیل وجود اثر متقابل انسان-­سیستم، وضعیت جغرافیایی و محیطی، پارامترهای ورودی، الگوی فعالیت کاربران و تقاضای سفرها، رفتار رانندگان و تغییر در کاربری زمین دچار عدم قطعیت هستند و مطالعات در زمینه­ این عدم قطعیت­ها، نزدیک به دو دهه است که در حال انجام است (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰د).
انواع بسیاری از عدم قطعیت­ها وجود دارند. برخی از این عدم قطعیت­ها عبارتند از: عدم قطعیت در زمان توزیع، عدم قطعیت در تقاضاهای آنلاین و زمان سفر نامعلوم ، عدم قطعیت در تقاضای سفر و عرضه، عدم قطعیت در تقاضای متغیر و عدم قطعیت در تقاضای تصادفی.
ما در این فصل، مروری بر کارهای انجام شده در زمینه­ VRP در شرایط عدم قطعیت­های مختلف می­کنیم.

عدم قطعیت در زمان توزیع
عدم قطعیت در زمان توزیع، در بسیاری از تحقیقات قبلی متخصصان و دانشمندان مورد مطالعه قرار گرفته است (Zheng, 2012). ری^[۱۴۷] و همکاران (۲۰۰۵) زمان تحویل قطعی را در طـراحی تصمیم ­گیری زنجیره تأمین در نظر گرفتند، ولی اتفاقا زمان توزیع عملا نادیده گرفته شد. همچنین برای هنگامی که رویدادهای جدید رخ می­دهد، برنامه بهینه­سازی مجدد پیشنهاد شد (Xiang et al., 2008).
مسأله فروشنده دوره­گرد (TSP) با زمان­های سفر مختلف (اما نه احتمالی) مورد بررسی قرار گرفت (Alfa, 1987). لاپورت^[۱۴۸] و همکاران (a1992) زمان سفر تصادفی را مورد بررسی قرار دادند و تحلیل سناریو از زمان سفر متفاوت(Huisman et al., 2004)، به­کار برده شد.

عدم قطعیت در تقاضاهای آنلاین و زمان سفر نامعلوم
با توجه بهVRP پویا، تقاضاهای آنلاین و زمان سفر نامعلوم با بهره گرفتن از روش دقیق (Chen & Xu, 2006; Yang et al., 2004; )؛ با بهره گرفتن از روش اکتشافی (Fleischmann et al., 2004; Regan et al., 1996) و با بهره گرفتن از روش فراابتکاری (Gendreau et al., 1994; Haghani & Jung, 2005) حل شد.

عدم قطعیت در تقاضای سفر و عرضه
عدم قطعیت­های موجود در شبکه ­های حمل­ونقل را به دو دسته کلی زیر تقسیم می نمایند: «تغییرات تقاضای سفر» و «تغییرات عرضه» (Sumalee et al., 2006). در مطالعاتی از فرض توزیع پواسن برای تقاضا به منظور ارائه روشی تحلیلی برای برآورد میانگین و واریانس زمان سفر مسیر استفاده شد (Sumalee et al., 2006; Watling et al., 2005). اکسوری^[۱۴۹] (۲۰۰۵) نیز با فرض توزیع نرمال برای تقاضا، رابطه­ای تحلیلی برای برآورد میانگین و واریانس، تابع هدف تعادل استفاده کننده را ارائه نموده است.
فرض مهم دیگر در این زمینه، در نظر گرفتن توزیع نرمال برای جریان در مسیرها و کمان­ها است. مجموعه مطالعات فوق در چارچوب برآورد شاخص­ های مختلفِ قابلیت اطمینان شبکه، تعریف شده ­اند (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰الف).
چن و همکاران نیز در سال ۲۰۰۸ دو شاخص قابلیت اطمینان کاهش تقاضا^[۱۵۰] و قابلیت اطمینان پاسخ گویی به تقاضا^[۱۵۱] را از مطالعاتی (Du & Nicholson, 1997; Heydecker & Lam & Zhang, 2007) به­عنوان شاخص­ های قابلیت اطمینان مرتبط با تقاضا معرفی کردند. شاخص اول نشان­دهنده احتمال آن است که شبکه بتواند نسبتی از تقاضا را در سطح سرویس مشخص تحمل کند. شاخص دوم نشان دهنده احتمال آن است که نرخ کاهش جریان به دلیل تخریب شبکه، کمتر از مقدار غیر قابل تحمل در شبکه کاهش یافته باشد (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰الف).

عدم قطعیت در تقاضای متغیر
عدم قطعیت در تقاضا نیز یکی از مهم­ترین منابع وجود عدم قطعیت در شبکه ­های حمل­ونقل است. از سوی دیگر مدل­ها و ابزارهای پیش ­بینی تقاضای آینده، خود دارای دقت­های مختلفی هستند. بر این اساس، در مطالعات مختلف برای ارزیابی اثر تقاضای متغیر در برآوردهای شبکه، از فرضیاتی مانند درنظر گرفتن توزیع­های احتمالاتی، بازه­ها و مجموعه­های عدم قطعیت استفاده شده است (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰ب).
در طراحی شبکه­هـای حمل­ونقل، با یک مسأله دو سطحی روبرو هستیـم که مسـأله­ی سطح بالای آن، سـعی در مینیمم­کردن تابع هدف طراحی در شرایط محدودیت بودجه دارد و سطح پایین آن، تخصیص تعادلی است (Yang & Bell, 1998). تابع هدف طراحی توسط برنامه­ریزِ سیستم مشخص می­ شود، و می ­تواند شاخصی از تراکم، قابلیت اطمینان، آلودگی و … باشد (Yang & Bell, 1998). الگوریتم« فرانک ولف» برای انجام تخصیص تعادلی اسـتفاده می­ شود (Leblanc, 1975). به­ دلیل این­که مسأله تخصیص تعادلی یک مسأله­ غیرخطی و غیرمحدب می­باشد، حل آن با بهره گرفتن از روش­های یافتن بهینه­ معمول دشوار است (Ukkusuri, 2005). یکی از اولین روش­ها برای حل آن، روش شاخه و کران است که برای طراحی شبکه، برای حل یک مدل برنامه­ ریزی غیرخطی ترکیبی عدد صحیح ارائه شد(Leblanc,1975). بر همین اساس برای حل مسأله طراحی شبکه، الگوریتم­های فراابتکاری از قبیل: الگوریتم ژنتیک، الگوریتم کلونی­مورچگان^[۱۵۲] (ACA)، جستجوی ممنوعه^[۱۵۳] (TS)، شبیه­سازی تبربد^[۱۵۴] (SA) (Magnanti, & Wong, 1984; Xiong & Schneider, 1995; Solanki, 1998; Poorzahedy & Abulghasemi; 2005 ) بــه­کار گرفته شدند. هم­چنین پورزاهدی^[۱۵۵] و روحانی^[۱۵۶] در سال ۲۰۰۷ الگوریتم کلونی­مورچگان را با الگوریتم­های ژنتیک، شبیه­سازی تبرید و جستجوی ممنوعه به صورت ترکیبی^[۱۵۷] استفاده کردند و موثر بودن عمل ترکیب، برای حل این مسأله مورد تایید قرار گرفت (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰ب).
بخش دیگری از مطالعات تقاضای متغیر نیز در چارچوب بهینه سازی استوار (RO)^[158] انجام شده است. این روش نیز یکی از روش­های نوین حل مسائل برنامه­ ریزی در شرایط عدم قطعیت است که کنترل میزان عدم قطعیت وارد شده به مسـأله را در نظر می­گیرد. تفـاوت عمده این روش با روش برنامه­ ریزی احتمالاتی (SP)^[159] در کاربرد آن­ها است. SP میانگین تابع هدف را در شرایط عدم قطعیت بهینه می­نماید در حالی که RO ممان­های بالاتری را برای این منظور در نظر می­گیرد (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰الف).
در بهینه­سازی استوار، اغلب از مجموعه­های عدم قطعیت مانند عدم قطعیت جعبه ای^[۱۶۰]، عدم قطعیت بیضوی^[۱۶۱]، عدم قطعیت سناریو مبنا و غیره استفاده شده است. در برنامه­ ریزی احتمالاتی روش­هایی برای تبدیل مسأله برنامه­ ریزی با این عدم قطعیت­ها به مسأله قطعی معادل به نام« مسأله متقابل استوار»^[۱۶۲] ارائه شده که بن تال^[۱۶۳] و همکاران (۲۰۰۶) آن­ها را ارائه نموده ­اند (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰الف).
با فرض عدم قطعیت بیضوی برای مدل­سازی نواسانات تقاضای روزانه، به منظور طراحی شبکه پیوسته از روشی مبتنی بر شبیه­سازی به نام الگوریتم تولید تقاضا^[۱۶۴] استفاده شد (Yin & Lawphongpanich , 2007). این الگوریتم در هر گامِ مسأله، یافتن بدترین تقاضا و همچنین طراحی شبکه را تا رسیدن به همگرایی انجام می­دهد.
همچنین در مطالعه­ ای، با فرض وقوع سناریوهای مختلف تقاضا، که نسبت به یکدیگر اولویتی ندارند، مسأله طراحی شبکه گسسته نیز با استفاده الگوریتم تولید تقاضا حل شده است (Yin, Lou & Lawphongpanich, 2009). این مطالعه برای حل مسأله بهبود شبکه در شرایط تقاضای متغیر با بهره گرفتن از تخصیص تعادلی احتمالاتی، سه روش بهینه­سازی «آنالیز حساسیت»، «سناریو مبنا» و «مدل حداکثر -حداقل» را ارائه نمود. روش اول برای استفاده در شرایط وجود تغییرات تقاضای اندک مانند تغییرات روزانه مناسب است. روش دوم برای برنامه­ ریزی بر اساس سناریوهای مختلف با احتمال وقوع معلوم و روش آخر برای طراحی برای بدترین حالت مناسب است (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰الف).
به­ طور کلی، عمده مطالعات انجام شده در زمینه­ عدم قطعیت در شبکه ­های حمل­ونقل، در چارچوب ارزیابی قابلیت اطمینان انجام شده است. ال دیک^[۱۶۵] و همکاران در سال ۲۰۰۶، آنالیز قابلیت اطمینان شبکه را به صورت اندازه ­گیری قابلیت شبکه در انجام نقش­های استاندارد یا حدود مجاز آن (که توسط کاربر مشخص شده) تعریف می­ کنند که به دلایل بازگشت­پذیر یا بازگشت­ناپذیر بسته به شدت و تناوب آن دچار تغییر می­ شود (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰ب).
در مطالعات مختلف، با درنظر گرفتن فرض­هایی در زمینه تغییرات مورد نظر بر عرضه و یا تقاضا، شاخص­ های ارزیابی قابلیت اطمینان شبکه برآورد می­ شود. این شاخص ­ها که نشان دهنده ­کیفیت شبکه در شرایط وقوع عدم قطعیت­ها هستند، می­توانند در مسائل مختلف از جمله مسأله طراحی شبکه مورد استفاده قرار گیرند (چن و همکاران،۲۰۰۲).
روش حل رایج برای در نظر گرفتن اثر تقاضای متغیر، استفاده از شبیه­سازی است (Asakura et al., 1991; Chen et al., 2002 ). هم­چنین در مطالعاتی، اثر تغییرات تقاضا با بهره گرفتن از روشی تحلیلی و با تعیین تابع چگالی، احتمال کل زمان سفر مدل­سازی شده است (Watling et al., 2005; Lo et al., 2008). به عنوان مثال از فرض توزیع پواسن و از فرض توزیع نرمال برای تقاضا استفاده شد (Watling et al., 2005; Ukkusuri, 2005). در مطالعاتی (Lo et al., 2008)، فرض کردند که کل تقاضای سفر شامل دو بخش مسافران دائمی و غیردائمی است. تقاضای مسافران غیردائمی به صورت احتمالاتی و بر اساس نسبت انتخاب مسیر ثابت بر شبکه وارد می­ شود. در حالی که تقاضای مسافران دائمی به صورت قطعی بوده و انتخـاب مسیـر آن­ها در شبـکه، به طور تعـادلی و بر اسـاس شناخت آن­ها از شبـکه صورت می­گیرد (افندی­زاده، غفاری و کلانتری، ۱۳۹۰ب).

عدم قطعیت در تقاضای تصادفی
الگوریتم «اکتشاف دوره­ای» در سال۱۹۹۱ برای حلِ مسأله مسیریابی وسایل نقلیه با تقاضای تصادفی (VRPSD)^[166]، معرفی شد (Bertsimas, 1991). اجرای نمونه­ها، نشان داده است که الگوریتم اکتشاف دوره­ای بهتر از الگوریتم «اکتشاف بهینه­سازی مجدد» انجام می­ شود. در سال۲۰۰۰ نام VRPSD را مسأله مسیریابی وسایل نقلیه­ی تصادفی (SVRP)^[167] گذاشتند و دو الگوریتم ابتکاری ارائه دادند (Yang et al., 2000).
در مقاله­ای (Bianchi, 2004) در سال ۲۰۰۴، الگوریتم­های فراابتکاری­ نشان دادند که عملکردی فراتر از عملکردِ الگوریتم اکتشاف دوره­ای دارند. چون تقاضا نامشخص است، ممکن است ظرفیت وسیله­­نقلیه ناکافی باشد، به­همین دلیل استراتژی «ذخیره­سازی مجدد»^[۱۶۸] امیدوارکننده به­نظر می­رسد (Bertsimas et al., 1991; Yang et al., 2000). استراتژی ذخیره­سازی مجدد، به وسایل­نقلیه اجازه می­دهد تا به انبار بازگردند و سپس به بازدید از بقیه­ی مشتریان ادامه دهند؛ هنگامی که بازگشت صورت می­گیرد یک متغیر تصمیم ­گیری افزوده می­ شود (Zheng, 2012).
هم­چنین الگوریتم ژنتیک تولیدکننده (BGA)^[169] برای حل VRPSD پیشنهاد شده است (Irhamah & Ismail, 2009).BGA در جستجوی سراسری از GA قدرتمندتر و قابل اعتمادتر است (Shanmugam et al., 2011).
مقاله­ای در سال ۲۰۱۱ با عنوان « الگوریتم فرا اکتشافی برای مساله مسیریابی وسایل­نقلیه با تقاضاهای تصادفی»، توسط چند الگوریتم فراابتکاری از قبیل الگوریتم ژنتیک، الگوریتم بهینه­سازی ازدحام ذرات و الگوریتم بهینه­سازی ازدحام ذرات ترکیبی ارائه شد؛ در این مقاله مسأله مسیریابی وسایل نقلیه با تقاضاهای تصادفی مورد بررسی قرار گرفته است (Shanmugam et al., 2011)؛ در فصل روش پیشنهادیِ این پایان نامه، از این مقاله استفاده خواهیم نمود.

نتیجه ­گیری
کارهای بسیاری در زمینه­­ی مسأله مسیریابی وسایل نقلیه در شرایط عدم قطعیت انجام شده است. با مروری بر کارهای انجام شده در این زمینه متوجه می­شویم که مسأله مسیریابی وسایل نقلیه، یک زمینه­ گسترده­ی مطالعاتی است که همواره مورد توجه محققین بوده است.
در فصل چهارم روش پیشنهادی این پایان نامه بیان می­گردد.
فصل چهارم
روش پیشنهادی

مقدمه
یکی از مسائلی که امروزه در زنجیره تامین بسیار مطرح است و مطالعات گسترده­ای در زمینه­ آن انجام شده، مسأله مسیریابی وسایل­نقلیه (VRP)^[170] می­باشد. در مسأله VRP، مجموعه ­ای از وسایل­نقلیه وجود دارند که موظف هستند برای برآورده کردن تقاضاهای مشتریان، از انبار^[۱۷۱] به سمت آن­ها حرکت نمایند و پس از خدمت به تمـامی مشتریـان دوباره به انبار بازگـردند. هدف این مسأله این است که با بهینه­سازی تابع هدف، یکسری از پارامترهای مورد نظر مسأله از قبیل مسافت طی­شده، زمان سفر و تعداد وسایل­نقلیه کمینه شود و تابع هدف حداقل گردد و در نهایت رضایت مشتریان به حداکثر برسد. به دلیل این­که مسائل VRP و TSP جزء مسائل Np- hard یا Np- complete می­باشند و با افزایش اندازه مسأله حجم محاسباتی روش­های شناخته شده برای حل بهینه آن­ها دارای رشد نمایی است، بنابراین حل بهینه مسائل واقعی با اندازه بزرگ تقریبـا غیرعملی است و به ناچـار باید از روش­های ابتکاری و فراابتکاری برای محاسبه­ی جواب قابل قبول و تقریبا بهینه استفاده شود. در دنیای واقعی، وجود یکسری از عوامل باعث می­ شود که مسأله VRP یک مسأله غیرقطعی و متغیر باشد. الگوریتم­های فراابتکاریِ بسیاری درحل مسأله مسیریابی وسایل­نقلیه استفاده شده است که از آن جمله می­توان به الگوریتم ژنتیک اشاره نمود. تحقیقات بسیاری درVRP با بهره گرفتن از GA انجام شده است.
بدیهی است، VRP با تقاضاهای تصادفی (SVRP) چالش برانگیزتر و پیچیده­تر از VRP است. تمرکز ما بر روی «مسیریابی وسایل­نقلیه با تقاضای تصادفی (VRPSD)» می­باشد که در بخش ۱-۶-۴-۴ فصل اول معرفی شد، GA برای حل VRPSD توسعه داده شده است.
در پژوهش ما، روشی بر اساس الگوریتم ژنتیک مقاوم برای حل مسأله VRP غیرقطعی ارائه شده است که در آن سعی می­ شود جواب­های مقاومی برای این مسأله یافت شوند که در مواجه شدن با تغییرات، بهینگی خود را حفظ کنند.

شکل (۲-۱) اساس کار میکروسکوپ الکترونی عبوری
۲-۳-۲- میکروسکوپ الکترونی روبشی(SEM)
در میکروسکوپ الکترونی روبشی که اجزای اصلی آن را در شکل (۲-۲) می­بینید نیز مانند TEM یک پرتوی الکترونی به نمونه می­تابد. منبع الکترونی یک کاتد فیلامان یا تفنگ الکترونی (معمولاً از نوع انتشار ترمویونیکی فیلامان یا رشته تنگستنی) است. معمولاً الکترون­ها بین Kev30-1 شتاب داده می شوند، سپس دو یا سه عدسی متمرکز کننده پرتو الکترونی را کوچک می­ کنند، بطوری­که در موقع برخورد با نمونه قطر آن حدوداً ۲ تا ۱۰ نانومتر است.
وقتی پرتوی الکترونی اولیه با نمونه برهم­کنش می­ کند، الکترون­ها با پراکندگی پی­در­پی انرژی از دست داده و جذب حجم کوچکی از سطح، که به حجم برهم­کنش معروف بوده و کمتر از nm100 تا µm5 از سطح را شامل است، می­شوند. اندازه­ حجم برهم­کنش به انرژی فرودی الکترون­ها، عدد اتمی نمونه و چگالی آن بستگی دارد.
پرتو پس از برخورد با جسم از بین جفت سیم­پیچ­ها یا جفت صفحه­های منحرف کننده­ ستون الکترون عبور می­ کند، که در لنزهای آخر پرتو در جهات x و y منحرف می­ شود. پس یک سطح مستطیلی از سطح نمونه­ اسکن شده نمایش داده می­ شود. تقویت­کننده­ های الکترونی برای تقویت سیگنال­هایی که بعنوان تغییرات در درخشنگی لامپ پرتوی کاتدی نمایش داده می­ شود، استفاده می­شوند. تصویر نهایی، طرح توزیع شدت سیگنال گسیل شده از سطح اسکن شده نمونه است که توسط کامپیوتر نمایش داده می­ شود.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲-۳-۲-۱- بزرگ­نمایی
بزرگ­نمایی در یک SEM می ­تواند از ۱۰ تا ۵۰۰۰۰۰ مرتبه کنترل شود و می ­تواند وابسته به جریان بکار رفته در سیم­پیچ­های x و y یا ولتاژ بکار رفته­ی صفحات منحرف کننده­ x و y باشد.
۲-۳-۲-۲- آماده ­سازی نمونه
نمونه­ها باید اندازه­ مناسب با محفظه­ی نمونه داشته و خیلی محکم روی یک نگهدارنده سوار شده باشند. چندین مدل از SEM­ها می­توانند قرص­های ۶ اینچی (cm5) از نیمه­هادی­ها را بررسی کنند و بعضی می­توانند یک نمونه را تا ۴۵^۰ خم کنند. برای تصویرگری مرسوم در SEM نمونه­ها باید از لحاظ الکتریکی رسانا باشند (حداقل سطح­شان). مواد نارسانا وقتی با پرتوی الکترونی پویش می­شوند، متمایل به باردار شدن بوده و این سبب خطا در کاوش و ایجاد تصاویر مصنوعی می­ شود. پس با یک لایه­نشانی نازک از مواد رسانا (عموماً طلا) با روش­هایی مانند انباشت^[۱۴] یا کند و پاش^[۱۵] خلا روی مواد می­توان نمونه را آماده­ی تصویرگری نمود. این کار مانع از انباشت بار الکتریکی ساکن روی نمونه در طول تابش الکترون می­ شود. یکی از دلایل لایه­نشانی حتی وقتی ­که رسانایی نمونه برای ممانعت از انباشت بار کافیست، افزایش قدرت تفکیک تصویر سیگنال­ها، بخصوص برای نمونه­هایی که دارای عدداتمی (Z) کوچکی هستند، می­باشد.
شکل (۲-۲) نمایی کلی از اجزای اصلی میکروسکوپ الکترونی روبشی
۲-۳-۳- میکروسکوپ روبشی تونل زنی(STM)
میکروسکوپ روبشی تونل­زنی دستگاهی است که برای بررسی ساختار و برخی از خواص سطوح مواد رسانا و مواد بیولوژیکی که تا حدی رسانا هستند و همچنین لایه های نازک نارسانا که روی زیر لایه­ی رسانا در حد ابعاد نانومتری لایه­نشانی شده ­اند، بکار می­رود. مبنای اندازه ­گیری هندسه و خواص سطحی در این دستگاه بر این واقعیت استوار است که هرگاه فاصله­ی یک سوزن تیز رسانا از یک سطح رسانا حدود چند آنگستروم باشد (متصل نشود) و اختلاف ولتاژی به بزرگی حدود چند ده میلی ولت به آن اعمال شود، جریان الکتریکی حدود چند نانوآمپر بین سوزن و سطح برقرار می شود. به این پدیده در اصطلاح جریان تونل­زنی گفته می­ شود، که پدیده­ا­ی مکانیک کوانتمی می­باشد. مقدار جریان الکتریکی تابعی از فاصله سوزن از سطح، شکل و جنس سوزن، هندسه و جنس سطح و اختلاف ولتاژ سوزن و سطح می­باشد. در دستگاه STM این سوزن تیز رسانا به بازوهای پیزوالکتریکی متصل است، که به وسیله­ آنها سوزن به هر نقطه دلخواه از سطح با فاصله­ی دلخواه از آن نقطه منتقل شده و امکان بررسی خواص آن نقطه از سطح فراهم می­ شود. برای تعیین خواص نقاط مختلف سطح از STM به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم استفاده می­ شود. در واقع در تعیین خواصی که مستقیماً از روی تغییرات جریان تونلی بر حسب فاصله سوزن از سطح و اختلاف ولتاژ اعمال شده استنتاج می­شوند، از STM به صورت مستقیم استفاده شده است. خواصی از سطح که به طور مستقیم توسط STM تعیین می­شوند عبارتند از توپوگرافی هندسی سطح، تابع کار نقاط مختلف سطح، چگالی حالات انرژی نقاط مختلف سطح، ترازهای ارتعاشی نقاط مختلف سطح، حوزه های مغناطیسی سطوح و مغناطش آنها.
در دسته­ی دیگر روش­های تعیین خواص سطحی، از جریان تونلی برای تحریک الکترونهای یک نقطه از سطح استفاده می­ شود. در این حالت به طور موقت برخی از خصوصیات آن نقطه از سطح تغییر می­ کند که باعث می­ شود این نقاط توسط روش­های دیگر اسپکتروسکوپی (مانند اسپکتروسکوپی رامان و لومینسانس) قابل شناسایی شوند.
اصول کلی کار STM به این صورت است که یک سوزن بسیار ظریف و نوک تیز رسانا به یک بازوی پیزوالکتریک متصل است. به منظور تنظیم مکان سوزن نسبت به سطح نمونه­ مورد بررسی، با اعمال اختلاف ولتاژهای مناسب به پیزوالکتریک­ها در سه راستای x، yوz، سوزن را به هر نقطه دلخواه از فضای سه بعدی، با دقت آنگستروم، می­توان منتقل کرد. برای تهیه نقشه­ی خصوصیات یک ناحیه از سطح، سوزن به بالای تک تک نقاط سطح منتقل شده که به این کار در اصطلاح “روبش سطحی” گفته می­ شود. در این حالت در یک ارتفاع معین، اختلاف ولتاژ خاصی بین سطح نمونه و سوزن رسانا اعمال شده و جریان الکتریکی تونلی اندازه ­گیری می­ شود. بررسی اندازه­ جریان، منتج به خصوصیات سطح و ارتفاع سوزن از سطح می­ شود. دو مد حالت برای عملکرد سیستم داریم، یکی مد جریان ثابت که اغلب در مواردی که جنس سطح در نقاط مختلف یکسان است استفاده می­ شود، در نتیجه جریان تونلی تنها تابعی از ارتفاع سوزن بوده و تغییرات ارتفاع ثبت خواهد شد. حالت دیگر مد ارتفاع ثابت می­باشد، که فرایند سریع­تری بوده و در اختلاف ولتاژ ثابت، ارتباط جریان تونلی بر حسب فاصله­ی سوزن از سطح، مطابق رابطه­ I_T ~ exp (-2kz) می­باشد، که z فاصله­ی سوزن از سطح و k بسته به جنس سطح و جنس و شکل سوزن مقدار ثابتی می­باشد. در نتیجه از روی این رابطه فاصله سوزن از سطح بدست می ­آید، که به معنی معلوم شدن توپوگرافی هندسه­ی سطح می باشد.
۲-۳-۴- تولید و خواص اشعه­ی ایکس
در این بخش در مرحله­ اول تولید و خواص اشعه­ی ایکس و در مرحله­ بعد دستگاه XRD توضیح داده می­ شود. اشعه­ی X در سه فرایند نشر، جذب و تفرق به ما اطلاعاتی در مورد شناسایی مواد می­دهد. سیستم اشعه­ی X طول موجی در حدود ۰۱/۰تا ^۰A100 دارد. معمولاً در تحقیقات همراه با آنالیز، از اشعه­ی X با طول موج کم و انرژی بالا استفاده می­ شود.
مکانیسم تولید اشعه­ی ایکس به این صورت است که وقتی الکترون­های پر سرعت به آند برخورد می­ کنند، وارد فضای الکترونی مواد می­شوند. بین الکترون­های داخل ماده و الکترونی که از خارج آمده میدان­های الکتریکی برقرار می­ شود و الکترون­ها با یکدیگر برهم کنش­هایی صورت می­ دهند. اگر انرژی اولیه­ الکترونی که از خارج وارد شده E₀ باشد و در اثر نیروهای میدان­های اطراف به E₁ تغییر پیدا کند، این میزان تغییر انرژی تبدیل به انرژی امواج الکترومغناطیس شده و یک فوتون اشعه­ی X تولید می­ کند. از آنجایی که الکترون­های ورودی انرژی­های مختلفی را از دست می­ دهند، می­توانند طول موج­های کاملاً متفاوتی را ایجاد می­ کنند، که به این اشعه­ی تولیدی، اشعه­ی X پیوسته یا سفید می­گویند. اگر اختلاف پتانسیل بین کاتد و آند را افزایش دهیم، بر روی نمودار شدت اشعه­ی X تولیدی- طول موج اشعه­ی X تولیدی، یک سری پیک­ها ایجاد می­ شود. برای ایجاد این پدیده یک حداقل انرژی نیاز است که در کمتر از آن این پیک­ها ایجاد نخواهند شد. ابتدا شاخک­هایی بوجود می­آیند که طول موج بلندتری دارند. زیرا این شاخک­ها انرژی کمتری برای تولید نیاز دارند. با افزایش انرژی، طول موج این شاخک­ها تغییری نمی­کند و از یک حد انرژی به بعد تعداد آن­ها نیز ثابت می­ماند و تنها با افزایش انرژی و اختلاف پتانسیل، شاخک­ها بلندتر می­شوند. محل برخوردها به انرژی الکترون برخوردی ربطی ندارد. اگر آند تغییر کند، طول موج شاخک­ها تغییر می­ کند و به عبارتی این خطوط، آند را مشخص می­ کنند. این خطوط را خطوط ویژه­ی اشعه­ی X یا characteristic line گویند. وقتی هسته عوض می­ شود، سطوح انرژی تغییر کرده و پیک­ها تغییر می­ کند. وقتی انرژی به قدری کافی باشد که بتواند الکترون را از داخلی­ترین لایه، k، خارج کند، تمام خطوط ایجاد شده است. وقتی کلیه­ طول موج­هایی که توسط یک اتم ایجاد می­ شود را در نظر بگیریم، چیزی شبیه به اثر انگشت است که متعلق به هر اتم می­باشد و به آن خطوط ویژه می­گویند. از روی این خطوط و با بهره گرفتن از قانون موزلی که ارتباط بین طول موج و انرژی خطوط را با عدد اتمی عنصر تولید کننده ارائه می­دهد و در زیر آمده است، می­توان عناصر را شناسایی کرد.
(۲-۱)
در اینجا K و σ اعداد ثابتی بوده و به نوع خط و نه به نوع عنصر وابسته­اند. تقریباً همه مواد تا حدودی قادر به جذب اشعه­ی X می­باشند.
در بسیاری از تحقیقات نیاز داریم که اشعه­ی X تک طول موج باشد، که برای چنین حالتی دو راه حل وجود دارد:
استفاده از یک یا چند فیلتر که تنها مشکل آن پایین آمدن شدت همه خطوط می­باشد.
استفاده از کریستال و رابطه­ براگ و برخورد دادن اشعه­ی پیوسته­ی X با کریستال که طول موج­های مختلف را در زوایای خاص پراکنده خواهد کرد. در رابطه­ براگ که در زیر آمده است، d فاصله­ی بین صفحه­ای، θ زاویه­ی برخورد پرتوی x و λ طول موج آن می­باشد. مزیت استفاده از کریستال، عدم تغییر زیاد شدت می­باشد.
(۲-۲)
دستگاه XRD بر مبنای پراش یا همان تفرق اشعه­ی X کار می­ کند. برای این­ که پراش انجام شود چند شرط لازم است:
باید امواج متفرق شده توسط همه اتم­هایی که در یک صفحه­ی کریستالی هستند، هم­فاز باشند. پس سطح نمونه نباید خیلی پستی و بلندی داشته باشد و زاویه­ی برخورد به سطح نمونه و زاویه­ی تفرق باید برابر باشند.
امواج پراکنده شده از سطوح اتمی متوالی نیز باید هم­فاز باشند. بنابراین نمونه حتماً باید بلوری باشد.
صفحات اتمی در یک بلور برحسب نوع بلور با یکدیگر فاصله­ی مشخصی دارند. تا جایی که اگر اشعه نفوذ کند، اتم­ها شروع به پراش آن می­ کنند، ولی چون صفحات با یکدیگر فاصله دارند، در دامنه­ موج پراشیده شده از صفحات مختلف تغییر فاز بوجود می ­آید، که اگر این مقدار، مضرب صحیحی از طول موج اشعه باشد، تداخل سازنده بوده و اشعه­ی پراشیده توسط ماده تقویت می­ شود. به عبارت دیگر جایی تداخل سازنده داریم که رابطه­ براگ صدق کند.
در این سیستم اشعه به نمونه­ مجهول برخورد کرده و در زوایای مختلف متفرق می­ شود. آشکارساز با چرخش خود اشعه را در زوایای مختلف شناسایی می­ کند. تنها مجهول d یا همان فاصله­ی بین صفحات است که با تشخیص آن ثابت شبکه و به دنبال آن نوع ترکیب مجهول شناسایی می­ شود.
نمودار شدت اشعه­ی X بر حسب زاویه­ی ۲θ بوده و پیک­ها معمولاً تیز می­باشد. گاهی در نمودارها این پیک­ها بصورت پهن و گرد در آمده­اند. معمولاً وقتی ابعاد بلور به زیر ۱۰۰nm برسد، شاهد چنین حالتی هستیم.
در بررسی نمونه با دستگاه XRD اصولاً ابتدا نمودار شدت اشعه­ی x پراکنده شده از نمونه تهیه می­ شود و سپس با نمودارهای موجود در حافظه­ کامپیوتر متصل به دستگاه، که از مواد مختلف تهیه شده است، مقایسه می­ شود تا نوع ماده یا مواد موجود در بلور شناسایی گردد. این کار بصورت یک به یک و با رویهم انداختن نمودار مربوط به هر ماده انجام می­گیرد.
۲-۴- نانوسیم­ها
عموماً سیم به ساختاری گفته می شود که در یک جهت (جهت طولی) گسترش یافته و در دو جهت دیگر بسیار محدود شده باشد. یک خصوصیت اساسی از این ساختارها که دارای دو خروجی می باشند، رسانایی الکتریکی می­باشد. با اعمال اختلاف پتانسیل الکتریکی در دو انتهای این ساختارها و در امتداد طولی­شان، انتقال بار الکتریکی اتفاق می­افتد. ساخت سیم­هایی در ابعاد نانومتری هم از جهت تکنولوژیکی و هم از جهت علمی بسیار مورد علاقه می­باشد، زیرا در ابعاد نانومتری خواص غیرمعمولی از خود بروز می­ دهند. نسبت طول به قطر یا همان کشیدگی نانوسیم­ها بسیار بالا می باشد.
نانوسیم­ها قطرهایی از مرتبه­ی nm100-10 داشته و نسبت طول به قطر آن­ها^[۱۶] ۱۰-۱۰۰ می­باشد.
۲-۴-۱- انواع نانوسیم­ها
نانوسیم­های فلزی: این نانوساختارها به دلیل خواص ویژه­ای که دارند، نویدبخش کارایی زیادی در قطعات الکترونیکی­اند.
توسعه الکترونیک و قدرت یافتن در این زمینه وابسته به پیشرفت مداوم در کوچک کردن اجزاء الکترونیکی می­باشد. با این حال قوانین مکانیک کوانتومی، محدودیت تکنیک­های ساخت و
افزایش هزینه­ های تولید، ما را درکوچک­تر کردن تکنولوژی­های مرسوم و متداول محدود خواهد کرد.
۱) نانوسیم­های فلزی بخاطر خصوصیات منحصر به فردشان که منجر به کاربردهای گوناگون­شان می­گردد، یکی از جذاب­ترین مواد می­باشند. نانوسیم­ها میتوانند در رایانه و سایر دستگاه­های محاسبه­گر کاربرد داشته باشند.
برای دست­یابی به قطعات الکترونیکی نانومقیاس پیچیده، به سیم­های نانومقیاس نیاز داریم. علاوه بر این، خود نانوسیم­ها هم می­توانند مبنای اجزای الکترونیکی همچون حافظه باشند.
۲) نانوسیم­های آلی: این نوع از نانوسیم­ها، همانطور که از نامشان پیداست، از ترکیبات آلی به دست می­آیند.
علاوه بر مواد فلزی و نیمه رسانا، ساخت نانوسیم ها از مواد آلی هم امکان­ پذیر است. ویژگی این سیم ها (نظیر رسانایی، مقاومت و هدایت گرمایی) به ساختار مونومر و طرز آرایش آن بستگی دارد.
۳) نانوسیم­های نیمه هادی: ساختار شیمیایی این ترکیبات باعث بوجود آمدن خواص جالب توجهی می­ شود.
آینده­ی نانوتکنولوژی به توانایی محققین در دستیابی به فنون سامان­دهی اجزای مولکولی و دستیابی به ساختارهای نانومتری بستگی دارد.
۴) نانوسیم­های سیلیکونی: این نوع از نانوسیم­ها سمی نبوده و به سلول­ها آسیبی نمی­رسانند. این نانوسیم­ها بیشترین کاربرد خود را در عرصه­ پزشکی مانند تشخیص سرطان، رشد سلول­های بنیادی و … نشان داده­اند.
۲-۴-۲- کاربرد نانوسیم­ها
کاربرد نانوسیم­ها را می­توان به انواع مختلفی از قبیل کاربردهای اپتیکی، الکترونیکی، الکتروشیمیایی، مغناطیسی و حسگری تقسیم نمود که در ادامه به این کاربردها می­پردازیم.
۲-۴-۲-۱- کاربردهای اپتیکی
نانوسیم­ها به دلیل خواص منحصر به فرد خود از جمله هندسه­ی ناهمسانگرد آن­ها، نسبت سطح به حجم بزرگ و محدودیت حامل­های بار و فوتون در دو بعد، پتانسیل بالایی برای استفاده در وسایل اپتیک و الکترونیک دارند.
به دلیل توانایی کنترل دقیق ساختار نانوسیم و در نتیجه گاف نواری برایند که با نانولوله­ها بدست نمی­آید، این ساختارها در اپتیک مورد توجه می­باشند. نانوسیم­های ساخته شده از نیمه­رساناهای با گاف نواری مستقیم، امید فراوانی برای جمع­آوری زیرطول­موج­ها در دستگاه­های نانوفوتونیک برای تولید نیرو، موجبری و آشکارسازی نور در مقیاس نانو بوجود آورده است . ابزار نانوفوتونیک از قبیل دیودهای گسیل نوری (LED) ، موجبرها، لیزرهای نانوسیمی، آشکارسازهای فوتونی و دیودهای فوتونی اثر بهمنی، همه بصورت موفقیت­آمیز مورد بحث قرار گرفته است. برانگیختگی لیزری با بهره گرفتن از پمپ اپتیکی در مجموعه­های نانوسیم رشد یافته ZnO نخستین بار توسط گروه پی­یانگ^[۱۷] در برکلی گزارش شده است پس از آن گزارش­های فراوانی از لیزر در نانوسیم­های منفرد از مواد مختلف شامل CdS، GaN و ZnS ارائه شده است.
یون­ها در فلزات ساختاری تناوبی داشته و الکترون­ها با برخودها و پراکندگی­های متعاقب با این ساختار، الگویی نواری می­یابند. فوتون­ها نیز در فرایندی مشابه با برخورد، عبور و پراکندگی از یک دی­الکتریک چنین ساختار نواری را ایجاد می­ کنند. در کل ساختار نواری به معنای وجود یک سری انرژی­های مجاز و غیر مجاز برای ذره می­باشد. از آن­جا که قالب آلومینای آندیک، ساختاری منظم و بلوری دارد، این خاصیت در آن قابل مشاهده است. از این­رو این قالب­ها و مواد مناسبی که آن­ها ­را پر می­ کنند، می­توانند کاربردهای اپتیکی متنوعی از جمله محدود کردن بازه­های فرکانسی عبوری و امکان ساخت آینه­های قوی در لیزرها را فراهم آورند.

۳-۱ وضعیت ایستادن بر روی دستگاه تعادل سنج……………………………………………………..۳۱
۳-۲ مختصات پای آزمودنی ها……………………………………………………………………………..۳۱
۳-۳ کلاه با نشانگر لیزری…………………………………………………………………………………….۳۲
فهرست جداول :
۴-۱ ویژگی های فردی آزمودنی ها……………………………………………………………………………۳۴
۴-۲ مقایسه میزان تاثیر تمرینات ثبات دهنده بر تعادل دانشجویان دختر مبتلا به گردن درد
غیراختصاصی………. ……………………………………………………………………………………………….۳۵
۴-۳ مقایسه میزان تاثیر تمرینات ثبات دهنده بر میزان حس وضعیت دانشجویان مبتلا به گردن درد غیراختصاصی……………………………………………………………………………………………………………۳۷
۴-۴ مقایسه میزان تاثیر تمرینات ثبات دهنده بر میزان درد دانشجویان مبتلا به گردن درد
غیراختصاصی………………………………………………………………………………………………………….۳۹
۴-۵ مقایسه تاثیر تمرینات ثبات دهنده بر تعادل بین دو گروه تجربی بعد از اعمال پروتکل
و گروه کنترل……………………………………………………………………………………………………….۴۰
۴-۶ مقایسه میزان تاثیر تمرینات ثبات دهنده برمیزان حس وضعیت بین گروه تجربی و
گروه کنترل……………………………………………………………………………………………………………..۴۲
۴-۷ مقایسه میزان تاثیر تمرینات ثبات دهنده بر درد در دو گروه تجربی بعد از اعمال پروتکل
و گروه کنترل………………………………………………………………………………………………………….۴۴
فهرست نمودارها:
۴-۱ مقایسه میزان تاثیر تمرینات ثبات دهنده بر تعادل دانشجویان مبتلا به گردن درد
غیراختصاصی…………………………………………………………………………………………………۳۶
۴-۲ مقایسه میزان تاثیر تمرینات ثبات دهنده بر میزان حس وضعیت دانشجویان مبتلا به
گردن درد غیراختصاصی………………………………………………………………………………….۳۸
۴-۳ مقایسه میزان تاثیر تمرینات ثبات دهنده بر تعادل بین دو گروه تجربی بعد از اعمال
پروتکل و گروه کنترل…………………………………………………………………………………..۴۱
۴-۴ مقایسه میزان تاثیرتمرینات ثبات دهنده برمیزان حس وضعیت بین گروه تجربی
بعد از اعمال پروتکل………………………………………………………………………………………۴۳
۴-۵ مقایسه میزان تاثیر تمرینات ثبات دهنده بر درد در دو گروه تجربی بعد از اعمال
پروتکل و گروه کنترل……………………………………………………………………………………۴۵
فصل اول
مقدمه و طرح تحقیق
۱-۱مقدمه
گردن درد یکی از بیماری های شایع (بالغ بر ۶۷ %) بویژه در کشورهای صنعتی می باشد که اکثر گروه -های سنی حتی افراد جوان را شامل می شود (صالح پور و همکاران ۲۰۱۱). شیوع این عارضه به صورت نگران کننده ای، باپیشرفت جوامع، در حال گسترش است. مدت ابتلا به این عارضه در اغلب موارد طولانی شده (حداقل تا ۱۲ هفته ) و بیش از ۱۲ هفته وارد مرحله مزمن می شود که در چنین مواردی به عنوان گردن درد مزمن به تشخیص می رسد (اکبری و همکاران ۱۳۸۸). در ۷۰ درصد از بیماران گردن دردی تشخیص تعریف شده ای بر اساس ساختار درگیر وجود ندارد و علت پاتولوژیک
خاصی برای گردن درد این بیماران یافت نمی شود، در چنین مواردی به عنوان گردن درد غیر اختصاصی شناخته می شود (سلیمی و همکاران ۱۳۹۲).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

گردن درد غیراختصاصی مزمن شایع ترین گردن دردی است که بیماران در اثر آن به کلینیک ها مراجعه می کنند، که بدون علت پاتولوژی مشخص مثل فتق دیسک، فشار روی ریشه عصب و تغییرات تخریبی استخوان تعریف می شود. تغییرات عملکرد حسی-حرکتی در این نوع گردن درد شامل: درد و التهاب، افزایش واسطه های التهابی، خستگی، تغییر الگوهای حرکت واختلال در عملکرد عضلات است که باعث تغییر در کمیت و کیفیت اطلاعات حس عمقی این ناحیه و بی تعادلی می شود (سعادت و همکاران ۲۰۱۲).
سیستم کنترل وضعیت وتعادل یک مکانیزم مرکب و پیچیده است، که هماهنگی سه سیستم تعادلی شامل سیستم بینایی، سیستم دهلیزی و سیستم حسی پیکری در آن نقش بسزایی دارد. همکاری این سیستم ها با یکدیگر منجر به کنترل قامت و تعادل می شود (صادقی و همکاران ۲۰۰۹). مرور مقالات نشان می دهد که به دنبال ناراحتی های گردنی، اختلال در حفظ قامت و کنترل تعادل بوجود می آید (صالح پور و همکاران ۲۰۱۱). گردن شامل مکانیسم هایی است که مستقیما در کنترل تعادل دخالت دارند و اتصالات خاصی بین گیرنده های گردن، سیستم بینایی، دهلیزی و سیستم عصبی سمپاتیک وجود دارد. از این رو سیستم حس عمقی گردن نقش مهمی در حفظ تعادل بدن ایفا می کند (کرنیل^[۱] ۲۰۰۲).
حس عمقی متشکل از حس وضعیت، حس حرکت وحس اعمال نیرو است که به درک آگاهانه ازوضعیت اندام در فضا اطلاق می شود (فیل پیج^[۲] ۲۰۰۶). گیرنده های حس عمقی همراه با پیامهای حس بینایی و دهلیزی در تعامل با هم از طریق رفلکسهای گردنی- چشمی، سری-گردنی، تونیک گردنی و دهلیزی- نخاعی، باعث هماهنگی بین سر و چشم و ثبات وضعیتی فرد می شوند (سعادت ۲۰۱۲، تریلیون^[۳] ۲۰۰۸) و شامل گیرنده های مکانیکی موجود در مفاصل بین مهره های گردن،گیرنده های مکانیکی موجود در عضلات گردن، دوک های واقع در عضلات می باشد (توانای ۲۰۱۳) .
عضلات ناحیه گردن بیشترین میزان دوک عضلانی در بدن ( ۲۰۰ دوک در هر گرم) درمقایسه با تعداد دوک عضلانی ناحیه کف دست( ۱۶ دوک در هرگرم) را دارا هستند. از طرفی طرز قرارگیری دوک -ها درعضلات گردن متفاوت از دیگر عضلات بدن است. دوک ها در عضلات به صورت موازی یا در امتداد هم قرار می گیرند، دوک ها در ناحیه گردن اکثرا در امتداد هم قرار می گیرند. عقیده بر این است که این نوع دوک ها برای افزایش اطلاعات ایستا از این عضلات هستند، بنابراین تراکم بالا و شکل خاص دوکهای عضلانی گردن، اهمیت اطلاعات حس عمقی و نقش کلیدی این ناحیه را در وضعیت سر، تعادل بدن و کنترل حرکت چشم آشکار می سازد (تریلیون ۲۰۰۸).
مطالعات انجام شده نشان داده اند که، شیوع گردن درد در خانم ها بیشتر از آقایان است. ۱۵درصد جمعیت زنان و ۱۰درصد مردان در مقطعی از زندگی خود به گردن درد مزمن مبتلا می شوند(جوانشیر ۱۳۸۹). علیرغم مساوی بودن وزن سر زنان و مردان، قدرت عضلات گردن زنان حدودا نصف مردان است که احتمالاً عضلات نسبتا ضعیف زنان، منجر به بروز سندرم خستگی عضلانی و در نتیجه شیوع بالاتر گردن درد می گردد (معروفی و همکاران ۱۳۹۰). بطوریکه در ناحیه گردن، تقریباً % ۲۰ وزن سر توسط ساختمان استخوانی–لیگامانی کنترل می شود و بقیه آن، یعنی قسمت اعظم وزن سر توسط عضلات پارااسپاینال تحمل می گردد. بدیهی است باضعف این عضلات، ثبات ستون فقرات گردن مختل و باعث درد می شود (چا^[۴] ۲۰۱۰). دردهای عضلانی می توانند اثرمهاری بر عضلات کنترل کننده ثبات داشته باشند و چون عضلات گردن در ارتباط با سیستم وستیبولار و چشم نقش عمده ای در حفظ و نگهداری راستای عمودی بدن دارند، دچار مشکل شده و این امر بر روی عضلات ضدجاذبه به ویژه عضلات ساق پاو نیز در استراتژیهای کنترلی(استراتژی مچ پا) سرایت میکند (صالح پور ۲۰۱۱ ). در حضور درد، کنترل و ثبات ستون فقرات گردنی به خطر می افتد (سلیمی و همکاران ۱۳۹۲).
بنابراین از آنجایی که عضلات ثبات دهنده گردن در ایجاد وضعیت مناسب در سرو گردن اهمیت دارند، بدیهی است که این عضلات در ایجاد ثبات در طی یک فعالیت دینامیک نیز تاثیر داشته باشند. در صورت وجود درد این عضلات آتروفی شده وکارایی مناسب را ندارند. از طرف دیگر ، سندی مبنی بر وجود نگرش درمانی استاندارد برای درمان بیماری وجود ندارد، هیچ کدام ازنگرش های محافظه کارانه فعال و غیرفعال ، اگرچه به صورت گسترده ای تجویز می شوند؛ موثر نبوده اند اخیراً محققان نشان داده اند که روش های چندعاملی (روش های اصلاح وضعیتی ، درمان های دستی ، روانشناسی ، روش های آرام سازی) نسبت به روش های قدیمی (امواج ماورای صوت و تحریک الکتریکی ) در بیماران با درد مزمن گردن باعث کاهش بیشتر درد و برگشت سریع به کارمی شود (اکبری و همکاران ۱۳۸۸). با توجه به اینکه تمرین درمانی بعنوان روشی موثر همواره مورد توجه محققین بوده است روش تمرین درمانی ثباتی در مورد اختلالات ستون فقرات موضوع بسیاری از مطالعات جدید در زمینه درمان عوارض اسکلتی-عضلانی این ناحیه بوده است و تمرین ثبات دهنده گردن روشی است که برای بهبود مکانیسم های درونی ستون فقرات طراحی شده است و سبب ثبات فقرات گردن و آسیب ناپذیری آن می گردد (اکبری ۱۳۸۸). بنابراین از آنجایی که تحقیقات کمی در این زمینه صورت گرفته و زنان بیشتر از مردان در معرض مبتلا به گردن درد هستند، هدف از تحقیق حاضر تاثیر ۸ هفته تمرینات ثبات دهنده بر میزان درد، تعادل و حس وضعیت گردن در دختران مبتلا به گردن درد غیراختصاصی دانشگاه شهید باهنر کرمان خواهد بود.
۱-۲ تعریف مسئله و بیان سؤالهای اصلی تحقیق
گردن درد یکی از شایع ترین و دردناک ترین شرایط اسکلتی عضلانی است. محدوده شیوع آن در طول عمر از ۱۴درصد تا ۷۱ درصد می رسد (تساکیدزیدیس^[۵] ۲۰۱۳). گردن درد می تواند حاد، تحت حاد یا مزمن باشد. درد یا ناتوانی تا ۴ هفته حاد، ۱۲-۴ هفته تحت حاد و بیشتر از ۱۲ هفته مزمن نامیده می شود (پالمگرین^[۶] و همکاران ۲۰۰۹).
در مطالعات نشان داده شده که ۳۰% از مردان و ۴۳% از زنان گردن درد را یکبار در طول زندگیشان تجربه می کنند. یکی ازعلل افزایش شیوع گردن درد در زنان ممکن است بعلت قدرت کمتر عضلات در زنان نسبت به مردان باشد (احسانی ۱۳۹۰).
در مطالعه هاکالا و همکاران در سال ۲۰۰۵ بر روی ارتباط استفاده از کامپیوتر و افزایش درد گردن و شانه، بیان شده که استفاده بیش از دو ساعت در روز از کامپیوتر به عنوان حد آستانه برای بروز گردن درد می باشد. (افتخار سادات ۲۰۱۳)
همچنین برای اکثر گردن دردها، یک بیماری زمینه ای و یا ساختار غیر طبیعی وجود ندارد این نوع گردن درد،گردن درد غیر اختصاصی نامیده می شود (تساکیدزیدس^[۷] ۲۰۱۳). ساختارهای متعدد گردن و مناطق اطراف مثل عضلات، ساختارهای مفصل، لیگامنت، رباط ها و ساختار عصبی ممکن است منبع گردن درد غیراختصاصی باشند (اکبری و همکاران ۱۳۸۸). دلیل گردن درد غیراختصاصی همچنان نامشخص است در حالیکه اغلب خود محدود شونده است ولی به شدت می تواند عملکرد روزانه را محدودکند و در طولانی مدت باعث درد، مرخصی استعلاجی و ناتوانی قابل توجهی شود (تساکیدزیدیس ۲۰۱۳). کاهش دوره های استراحت نسبی عضلات باعث تغییرات گردش خون، اختلال در هدایت اکسیژن ، دفع مواد زائد و درد عضله می شود. اکثر این تغییرات در فیبرهای نوع یک وعضلات تونیک اتفاق می افتد که به طور مداوم فعالند (لیدرمان^[۸] ۲۰۱۰).
در مطالعه ای شیوع درد گردن در افراد در حال تحصیل ۴۶% بوده است ، از آنجا که استفاده از لپ تاپ در بین دانشجویان افزایش یافته است ، سبب خم شدن بیشتر گردن به جلو و درد گردن می شود ( افتخار سادات ۲۰۱۳).
بعد از درد، بی ثباتی و مشکلات قامت در میان شایع ترین نشانه های مواجه بیماران با گردن درد مزمن است.کنترل قامت و تعادل شامل حس عمقی، وستیبولار و سیستم بینایی است (لافوند^[۹]۲۰۰۸). مکانیسم هایی که قامت را کنترل می کنند بسیار پیچیده هستند و شامل طیف گسترده ای از ساختارها،آوران محیطی(یعنی حس عمقی، محرک خارجی و آوران بصری)، سیستم عصبی مرکزی و عضلات موثر هستند. تغییرات در هریک از این مولفه ها، (مثل حس عمقی گردن)، می تواند باعث اختلال در تعادل شود. تخریب حس عمقی گردن اغلب با گردن درد مزمن ارتباط دارد. چندین مطالعه نشان دادند که اختلال در حس عمقی گردن باعث مختل شدن پایداری و کنترل قامت در بیماران مبتلا به گردن درد مزمن می شود(یاهیا^[۱۰] ۲۰۰۹).
حس عمقی گردن نقش مهمی را در کنترل قامت بوسیله فراهم کردن اطلاعات مربوط به موقعیت سر و جابجایی نسبی تنه فراهم می کند. بعبارت دیگر دیده شده است که بین گیرنده های حس عمقی ریشه خلفی نخاع گردن و هسته های دهلیزی، ارتباط وجود دارد این رابطه در هماهنگی چشم و دست، درک تعادل و تنظیم وضعیت بدن نقش ایفا می کند(لافوند ۲۰۰۸).
شکایت های مربوط به عدم تعادل بیماران گردن دردی به صورت بی ثباتی، عدم امنیت و سبکی سر است. این افراد بجز موارد شدید که سرگیجه را تجربه می کنند، از اختلال در تعادل ایستای خود، آگاه نیستند. دلیل احتمالی اختلال در تعادل در مطالعات، نقص اطلاعات حسی در این ناحیه و پدیده عدم انطباق حسی در تعامل باسیستم بینایی ودهلیزی بیان شده است(کریستجانسون ^[۱۱]۲۰۰۹).
با توجه به مطالعات موجود بنظر منطقی می رسد که وقتی عملکرد گردن به هر دلیلی مختل شود،کنترل وضعیت بدن نیز متاثر شده و علائمی مثل سرگیجه و عدم تعادل بوجود آید (توانای ۲۰۱۳). بطوریکه عملکرد ثباتی عضلات ضدجاذبه گردن در افراد با درد گردن متاثر می شود. فیبرهای تونیک این عضلات نقش حمایتی پاسچرال ضدجاذبه دارند. این فیبرها تحت تأثیر عدم استفاده و مهار رفلکسی و درد قرار می گیرند، ماهیت این اختلال عملکرد در تعیین نوع تمرین برای بازگرداندن ثبات یا نقش حمایتی مهم است. یکی از این تمرینات، تمرینات اختصاصی ثبات دهنده گردن است، تمرین های ثبات دهنده با تقویت ایزومتریک عضلات مالتی فیدوس، روتاتورها وفلکسورهای عمقی سبب استحکام ستون فقرات گردنی می شوند و سبب تقویت عضلات موضعی اطراف گردن می شوند، این تمرین ها مشابه تمرینات ثبات دهنده کمر برای بهبود مکانیسم های ذاتی ستون فقرات طراحی شده اند، از نقطه نظر زمان و تجهیزات تمرین های ساده ای هستند ولی از لحاظ فیزیولوژیک پیچیده می باشند. (اکبری و همکاران۱۳۸۸).
در مطالعه اکبری و همکاران که به مقایسه اثربخشی تمرینات ثبات دهنده و دینامیک در بهبود ناتوانی و درد مزمن گردن پرداخته بود، اثربخشی بیشتر تمرینات ثبات دهنده در مقایسه با تمرینات دینامیک را در بهبود درد و ناتوانی افراد گردن دردی مطرح کرد(اکبری و همکاران ۱۳۸۸).
بنابراین از آنجایی که هرگونه برنامه ریزی به منظور پیشگیری، درمان یا توانبخشی گردن درد در افراد مستلزم آگاهی از علل آن به همراه معرفی تمریناتی برای بهبود گردن درد می باشد، محقق در صدد پاسخ دادن به این سوال است که تاثیر ۸ هفته تمرینات ثبات دهنده بر میزان درد، تعادل و حس وضعیت گردن در دختران مبتلا به گردن درد غیراختصاصی مزمن دانشگاه باهنر چگونه بود؟
۱-۳ اهمیت و ضرورت اجرای تحقیق
گردن درد، دومین ناتوانی شایع عضلانی- اسکلتی بعد ازکمر درد است که در سال های اخیر به دلیل پیشرفت تکنولوژی و کار با رایانه میزان آن رو به افزایش است. (سعادت ۲۰۱۲)، که علاوه بر ناراحتی های جسمی و ذهنی، باعث غیبت از کار می شود (تیمیلا^[۱۲] ۲۰۰۰). لذا این درد تاثیر ویژه ای بر فعالیت های زندگی، اشتغال و تفریح دارد و باعث کاهش کیفیت زندگی می شود و هزینه های مستقیم و غیر مستقیم، هزینه های قابل توجه بهداشتی و درمانی را دربردارد. (فیلیپ راو^[۱۳] ۲۰۰۸). گردن درد منجر به بروز اختلال در خواب و فعالیت های داخل و خارج از منزل می شود. در افراد گردن دردی انجام بسیاری از فعالیت ها از جمله رانندگی و کار با کامپیوتر مشکل داشته و اغلب مشارکت های اجتماعی و ورزشی در این افراد کاهش می یابد و اختلال در این فعالیت ها در نتیجه گردن درد، روابط شخصی، خانوادگی، سیستم سلامت و اقتصاد را به میزان قابل ملاحظه ای متاثر می سازد. (احسانی ۱۳۹۰) بطوریکه بخش بزرگی از مراقبت های سلامتی به مراقبت از مشکلات گردن اختصاص داده شده و سالانه میلیون ها دلار صرف درمان می شود و خسارت جبران ناپذیری را به بار می آورد. (برانفورت^[۱۴] ۲۰۰۱)