بعد از استخراج داده ­ها، ترافیک دیتای تک تک سل­ها مشخص شده است، سپس بیشترین حجم دیتایی که هر سل حمل نموده در طی ۲۴ ساعت شبانه­­روز جدا گردیده و متوسط ترافیک آنها طی روزهای نمونه گیری محاسبه شد. در ادامه با مشخص نمودن سل­های منصوبه در هر شهر و شهرستان،مجموع و متوسط دیتای حمل شده توسط سل­های هر شهر و شهرستان در چهار مقطع از ماه­ها و سال­های مختلف محاسبه و استخراج گردیده که شرح آن در جدول ۴٫۲ ضمیمه آمده است.سه شهری که دارای بیشترین ترافیک جذب شده می­باشند به ترتیب با رنگ سبز،آبی و زرد مشخص شده ­اند.
برای مشاهده بهتر نتایج، نمودار نزولی ترافیکی هر شهر و سپس ترافیک بهمراه میزان جمعیت در آخرین دوره اندازه ­گیری دیتای شبکه یعنی پاییز ۹۳ در نمودار ذیل و نمودار ۴٫۱ ضمیمه آورده شده است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

نمودار ۴-۱ ترافیک و جمعت شهرها (پاییز ۹۳)
علاوه بر حجم دیتای جذب شده در هر شهرستان که بصورت سه سطح ترافیکی یا پله کاملا مشخص می­باشد از جمله مواردی که در جداول ضمیمه و نمودار بالا دیده می­ شود نسبت ترافیک به جمعیت بالا در بعضی شهرها مانند آمل، بابلسر، چالوس، نوشهر، تنکابن و رامسر و بلعکس نسبت ترافیک به جمعیت پایین در شهرهای قائم­شهر، بهشهر ، نکا و جویبار می­باشد.
در جدول ۴٫۳ و نمودارهای ۴٫۳-۴٫۷ ضمیمه، تعداد ده درصد از سل­ها (۲۵۰ سل) که دارای بالاترین میزان جذب ترافیک بودند انتخاب و از بین این سل­ها مجموع ترافیک سل­های هر شهر برای هر سه مقطع تعیین شده است. با بررسی رفتار ترافیکی مناطق مختلف تا حد زیادی وضعیت کشش ترافیکی شهرها در زمان­های گوناگون مشخص گردیده که مواردی از آنها به شرح زیر می­باشد:
در دوره زمستان ۹۲ نوسان تغییرات ترافیکی با جمعیت شهرها تقریبا یکسان بوده است،در عین حال نسبت ترافیک به جمعیت در دوشهر آمل و ساری از میزان بالایی در مقایسه با شهرهای دیگر برخوردار بوده و در شهرهای نکا، بهشهر و قائم­شهر این نسبت معکوس می­باشد.
همانطور که در نمودار ۴٫۴ ضمیمه مشخص است، در دوره نوروز ۹۳ تغییرات و نوسانات ترافیکی بویژه در شهرهای مسافر پذیر از جمله نور، فریدونکنار ، رویان، محمودآباد، رامسر بوجود آمده و به طور کاملا چشمگیر از حالت یکنواختی دیتا بر مبنای جمعیت که در زمستان شاهد آن بودیم خارج گردیده است.
از جمله موارد تاثیر گذار در نوروز، افت ترافیک در شهرهای پرجمعیتی مثل ساری و بابل می­باشد. البته این افت در شهر ساری بسیار زیاد می­باشد که نشان دهنده عدم مسافر پذیر بودن این شهر به همراه خروج مهاجرین شهرستانی در ایام نوروز و برگشت به شهرهای خود می­باشد. ضمنا در بین شهرهای بزرگ، شهر آمل و قائم­شهر که در مبادی ورودی جاده­های ترانزیتی و در مسیر مسافران می­باشند نه تنها کاهش نیافته بلکه بیشتر نیز شده است.
ترافیک حاصل از اندازه ­گیری­های انجام گرفته در تابستان ۹۳ حاکی از ترافیک بالای شهرهای توریستی البته با نوسان کمتر نسبت به نوروز می­باشد. از جمله موارد ویژه این ایام افزایش ترافیک در منطقه کلاردشت می­باشد که نسبت به دوره­ های قبلی رشد چشمگیری داشته است.
در دوره پاییزه شاهد کاهش ترافیک شهرهای توریستی بطور خاص در منطقه کلاردشت و افزایش ترافیک در شهرهای بزرگ می­باشیم، همچنین نوسانات ترافک به جمعیت یکنواخت­تر می­باشد.
موردی که در هر سه دوره تقریبا شاهد آن بودیم فاصله بسیار زیاد ترافیکی دو شهر آمل و ساری با سایر شهرها می­باشد بویژه نسبت ترافیک به جمعیت شهر آمل در تمام دوره­ها بالا می­باشد بطوریکه با شهر بعد از خود نزدیک به دو برابر ترافیک بیشتری جذب نمود. همچنین نسبت ترافیک به جمعیت در شهرهای بابل، قائم­شهر، نکا و بهشهر منفی بوده که در همه دوره­ها تکرار شده است.
ب: تحلیل میانگین ترافیک سل­های شهرها
علاوه بر تحلیل مجموع ترافیک سل­ها، بین مناطق و شهرهای مختلف از نظر متوسط ترافیک سل­ها مقایسه­ ای انجام شده است. بدین منظور نمودار متوسط دیتای ده درصد از سل­های پرترافیک شبکه مربوط به شهرهای مختلف محاسبه گردیده که شرح آن در نمودار ۴٫۷ ضمیمه آمده است.
همانطور که در نمودارهای۴٫۷ و ۴٫۸ دیده می­ شود سطح متوسط ترافیک دارای نوسان شدید نمی ­باشد که بیانگر توزیع نسبتا متناسب و متوازن منابع در نسل ۲٫۵ موبایل در شبکه مازندران می­باشد، البته در بعضی شهرها بویژه شهرهای ساحلی مثل بابلسر، سلمانشهر، فریدونکنار و رویان نسبت متوسط ترافیک به منابع زیادترمی­باشد، این نوسان و عدم یکنواختی در تابستان و نوروز نسبتا زیاد می­باشد. این امر نشان دهنده ترافیک­پذیری بالاتر سل­ها در این مناطق بوده و نیازمند جبران کسری منابع در نسل جدید می­باشد که می­بایستی با مدیریت و جابجایی تجهیزات اضافی از مناطق کم ترافیک به مناطق پرترافیک­تر حتی­الامکان نمودار متوسط دیتا در همه شهر­ها را یکنواخت­ترنمود. میزان پایین متوسط ترافیک دیتا در انتهای جدول عمدتا مربوط به شهرهای کوچک می­باشد که تعداد سایت­های موبایل در آنها محدود بوده و فقط توجیح پوششی دارند، البته در مورد شهرهایی مثل بهشهر ، نکا، رستم­کلا این امر قابل بررسی می­باشد.
با توجه به آنچه که بیان گردید و در نمودارهای ضمیمه دیده ­می­ شود، چند مورد قابل ملاحظه می­باشد:
مجموع ترافیک شهرها تا حدود زیادی متناسب با بزرگی بازار و یا جمعیت هر شهر می­باشد ولی در این بین ترافیک پایین شهرهایی مثل قائم­شهر ،نکا ، بهشهر و تاحدودی بابل نسبت به جمعیت آنها و برعکس ترافیک بالای شهرهایی مثل کلارآباد و مرزن­آباد حتی در ایام پاییز و زمستان با توجه به پایین بودن میزان مسافر قابل تامل می­باشد.
رده­بندی سل­ها بر اساس جمع کل ترافیک و متوسط ترافیک حمل شده توسط سل­ها کاملا متفاوت می­باشد، بنابراین می­ شود پذیرفت که دانسیته ترافیکی بعضی شهرها و موقعیت ­ها در مقایسه با سل­های شهرهای بزرگ بیشتر و ترافیک پذیرتر می­باشد. بعنوان مثال شهرهای سلمانشهر، کلاردشت و بابلسر دارای بیشترین میزان متوسط ترافیک هستند در حالی که مجموع ترافیک آنها در رتبه به نسبه پایین­تری در نمودار مجموع دیده می­ شود، این وضعیت برای شهرهای بلده و نشتارود کاملا قابل ملاحظه­ است.
مقایسه متوسط ترافیک شهرها نسبت به شهرستان، با توجه به اضافه شدن سایت­های به نسبه کم­ترافیک در مناطق حومه­ای و روستایی، بیانگر افزایش نسبی متوسط ترافیک سایت­های شهری می­باشد. مثلا متوسط ترافیک شهرستان ساری از ۲۴Mb به ۴۱Mb در منطقه شهری افزایش یافته است.
رفتار نمودار جمعیتی و مجموع ترافیک در سطح شهر و شهرستان تقریبا مشابه می­باشد.
تغییرات ترافیکی کاملا مشابه تغییرات جمعیتی نمی ­باشد بعنوان مثال جمعیت شهری آمل، بابل و قائمشهر نزدیک به یکدیگر و شیب نمودار جمعیت ملایم می­باشد، ولی تغییرات ترافیکی آنهاقابل توجه و نمودار ترافیکی دارای شیب تندی می­باشد.
افزایش روند ترافیک نسبت به جمعیت در شهرهای توریستی وساحلی در ایام تعطیلات کاملا روشن بوده و هرچه میزان جمعیت این شهرها کمتر باشد پیک ترافیکی اتفاق افتاده تیزتر می­باشد.
ج: بررسی ترافیک روزانه
در جدول ۴٫۴ و نمودارهای۴٫۷ – ۴٫۹ ضمیمه ده درصد از سل­های پرترافیک واقع در هر منطقه و شهرستان درمقاطع زمانی مختلف مشخص گردید. در هر روز سه شهرستانی که دارای بیشترین تعداد سل پرترافیک بودند به تفکیک رنگ مشخص شده است.همانطور که در نمودار دیده می­ شود شهرستان­های ساری، آمل و بابل به ترتیب دارای بیشترین سل پرترافیک در روزهای نمونه­ گیری شده در پاییز ۹۲ می­باشند.
بطور مشابه طی۱۴ روز از ایام نوروز ۹۳ عملیات تعیین، تفکیک و مرتب سازی مناطق و شهرهای مختلف براساس میزان جذب ترافیک دیتا انجام گرفت که در جدول ۴٫۵ ضمیمه مشخص است. همانطور که انتظار می­رفت سه شهرستانی که دارای بیشترین تعداد سل­های با ترافیک بالا بوده ­اند شامل شهرهای مسافرپذیر بوده که در نمودار ۴٫۱۰ ضمیمه آمده است، در بین ده درصد از سل­ها­­ی پرترافیک، شهرستان­های نوشهر،آمل و نور به ترتیب دارای بیشترین سل پرترافیک می­باشند.
برای یک دوره دوازده روزه در تابستان ۹۳، مشابه دوره­ های قبلی سل­ها و سایت­های پرترافیک در طی شبانه­روز مشخص و به ازای هر شهرستان تعداد آنها تعیین و جداول ۴٫۶ و ۴٫۷ و نمودارهای ۴٫۱۱ و ۴٫۱۲ رسم گردیده است. این دوره ترکیبی از دوحالت بالا بوده بدین معنی که بخاطر اقلیم مازندران در سرتاسر نیمه دوم مسافران به این استان سفر می­ کنند و در عین حال تحرک در زندگی بومیان از نظر اقتصادی، تجاری و اجتماعی نیز در بیشترین حد ممکن خود می­باشد. لذا در همه مکان­ها ترافیک سل­ها بالا بوده، بجز روزهای خاص که شرایط ترافیکی ویژه­ای اتفاق می­افتد. با این توصیف دیده می­ شود که در بین ده درصد از سل­ها، شهرستان­های آمل، ساری و بابل و همچنین چالوس دارای بیشترین سل­های پرترافیک می­باشند و در بین صد سل­برتر شهرستان­های آمل، ساری و بابلسر وهمچنین چالوس و بابل دارای بیشترین سل پرترافیک در این دوره می­باشند.
همانطور پیشتر نیز گفته شد، ترافیک دیتای پایین شهرستان پرجمعیتی مثل قائمشهر و همچنین شهرستان­های نکا و بهشهر در خور توجه می­باشد، همچنین ترافیک دیتای شهرهای توریستی رامسر و فریدونکنار نسبت به سایر شهرستان­ها­ی توریستی در تابستان و در نوروز پایین می­باشد.
ه: بررسی ترافیک شهرها بر اساس تعداد سایت­های با متوسط ترافیک بالا
در ادامه متوسط ترافیک سایت­ها در سه مقطع محاسبه گردیده که آمارکلی آن در جدول ذیل و جدول ۴٫۸ و نمودار های ۴٫۱۳،۴٫۱۴، ۴٫۱۴ضمیمه آمده است.
جدول۴-۳ تعداد سایت­های پرترافیک در شهرستان­ها در سه مقطع مختلف

City
Winter.2013
Summer.2014
Nouroz.2014

Sari

۲۲

۲۷

۸

Amol

۱۹

۱۳

۱۳

(۳-۲)

که مقدار k_R ضریب واکنش از درجه اول و k_D ضریب انتقال جرم در لایه اطراف ذره هیدرات می‌باشند. برگرون^[۱۳۳] با بهره گرفتن از رابطه شروود برای ذرات کروی مقدار k_D را در حدود ۱۰^-۵ m/s محاسبه نموده با مقدار k_R که توسط کلارک^[۱۳۴] در حدود ۱۰^-۸ m/s گزارش شده مقایسه و نتیجه گرفت که بدین ترتیب می‌توان از مقاومت انتقال جرم در لایه اطراف هیدرات در برابر واکنش تشکیل هیدرات صرف نظر کرد. رابطه زیر معادله مصرف گاز را برای اساس نیروی محرکه به صورت غلظت نشان می‌دهد:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

(۳-۳)

در این رابطه فرض شده تا از مقاومت‌های فاز گاز در سطح مشترک و توده فاز مایع صرف نظر شود. A_p سطح تماس ذرات هیدرات با فاز مایع تعریف شده و شامل تمامی ذرات و هسته‌های هیدرات می‌گردد. مقدار A_V-L نیز سطح تماس مشترک بین فاز گاز و مایع تعریف شده است. با توجه به اینکه تولید هیدرات مانند فرایند‌های کریستالیزاسیون با افزایش تعداد هسته‌ها و رشد آنها همراه است، افزایش تعداد و اندازه ذرات منجر به افزایش سطح ذرات خواهد شد. با نگاهی به رابطه فوق مشاهده خواهد شد که با افزایش مقدار سطح (A_P) مقدار سرعت مصرف (dn/dt) نیز ناگزیر افزایش خواهد یافت. این امر بر خلاف اطلاعات موجود در مقالات و تحقیقات است که تاکنون به چاپ رسیده‌اند. به تعبیر دیگر با نگاهی به مقالات و تحقیقاتی که بر روی فرایند تشکیل هیدرات در دما و فشار ثابت انجام گرفته‌اند، می‌توان مشاهده نمود که سرعت تشکیل هیدرات در مرحله رشد هیدرات ثابت خواهد ماند.
برای توجیه نمودن سرعت ثابت مصرف گاز توسط هیدرات ناگزیر به قبول ناچیز بودن مقاومت واکنش تشکیل هیدرات و انتقال جرم حول ذرات هیدرات در برابر مقاومت انتقال جرم در سطح مشترک گاز- ‌‌مایع خواهیم بود. می‌توان نتیجه گرفت از مقاومت‌های ذکر شده تنها مقاومت انتقال جرم در فاز مایع محدود‌کننده تشکیل‌هیدرات‌می‌باشد. بدین‌ترتیب می‌توان معادله مصرف گاز و تولید هیدرات را به صورت زیر بیان نمود:

(۳-۴)

تشکیل هیدرات با پیدایش مستمر پدیده
در انتهای قرن بیستم، توسعه معادلات‌حاکم بر جریان‌های مختلف در دینامیک سیالات به بلوغ نسبی رسید. امّا، مشخص شد که هنوز معادلات بی‌شماری از مسائل طبیعی وجود دارد که حل کردن آن‌ بطور تحلیلی غیر ممکن است. این موضوع باعث پیدایش و توسعه راهکارهای حل نیمه دقیق از یک طرف و شبیه سازی عددی (حل عددی) از طرف دیگر شد. تکنیک‌های حل نیمه دقیق که بطور گسترده در دینامیک سیالات بکار گرفته می‌شود، در مواردی نظیر روش‌های اغتشاشی، تقریب تشابه، روش انتگرالی برای محاسبه لایه مرزی و همچنین روش مشخصه‌ ها در جریان‌های مافوق صوت غیر لزج کاربرد دارد. در مقابل، تکنیک‌های عددی برای حل میدان جریان در رژیم‌های مختلف بکار گرفته شد.
امروزه، دینامیک سیالات عددی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. به همین دلیل از همان ابتدا پیدایش تکنیک‌های حل عددی، کاربرد آنها در دینامیک سیالات عددی همواره مد نظر قرار داشته است. با توسعه سخت‌افزارها و نرم افزار‌های برنامه نویسی، دینامیک سیالات عددی نیز توسعه یافته بطوریکه امروزه به‌عنوان یکی از مهمترین روش‌های شبیه سازی عددی مسائل سیالاتی و حرارتی مختلف بشمار می‌رود. برای حل عددی فرم گسسته معادلات‌دیفرانسیلی پاره ای، تعیین شرائط مرزی و اولیه الزامیست. این موضوع در بحث ریاضی یک اصل محسوب می‌شود. در شبیه سازی عددی جریان سیالات علاوه بر مطرح بودن بحث ریاضی حل معادلات، باید نوع و فیزیک جریان نیز در مرزهای دامنه محاسباتی به حلگر شناسانده شود. بنابراین هدف از تعریف شرائط مرزی در دینامیک سیالات عددی، مقید ساختن فرم گسسته معادلات برای حل آن‌ در یک چهارچوب خاص و نیز تعریف ویژگی جریان در مرزهای دامنه محاسباتی می‌باشد. فرم‌های متعددی از شرائط مرزی برای شبیه سازی جریان وجود دارد. بعضی از شرائط مرزی حالت خاص داشته و بعضی از آن‌ نیز بطورگسترده‌ای برای آنالیز انواع جریان استفاده می‌شود. استفاده از شرط مرزی مناسب تابعی از نوع رژیم جریان، اطلاعات موجود در ورودی و خروجی جریان و نیز سازگاری نوع حلگر و الگوریتم عددی استفاده شده با شرط مرزی است. در صورت انتخاب نامناسب شرط مرزی، نه تنها دقت شبیه‌سازی کاهش می‌یابد بلکه در مواقعی نیز موجب همگرائی کند و یا حتی واگرائی در روند حل می‌شود.
در اینجا به کمک دینامیک سیالات عددی ما با ارائه قسمتی از لوله در حال تشکیل هیدرات، به بررسی شرایط فیزیکی تشکیل هیدرات پرداخته‌ایم. در شکل ‏۳‑۶ و شکل ‏۳‑۷ می‌توان مدل ارائه شده را مشاهده نمود. معمولا هیدرات‌ها به صورت یک فیلم کریستالی نازک متخلخل در سطح تماس بین فاز آبی و فاز هیدروکربنی(گاز یا مایع) شکل می‌یابند. مکانیزم تشکیل هیدرات برای یک قطره آب شامل سه مرحله زیر می‌باشد:
مرحله ۱ : گسترش یک فیلم نازک متخلخل هیدرات پیرامون یک قطره آب
مرحله ۲ : توسعه هیدرات
مرحله ۳ : تبدیل توده به هیدرات
شکل ‏۳‑۶ : شماتیک مدل ارائه شده در حال تشکیل هیدرات
شکل ‏۳‑۷ : شماتیک مکانیزم پیشنهادی تشکیل هیدرات از یک قطره آب
دینامیک سیالات عددی پژوهش
دینامیک سیالات عددی یک تکنیک شبیه سازی است که با بهره گرفتن از آن‌ می‌توان جریان یک سیال را بطور کامل تجزیه و تحلیل نمود. با انجام این امر خصوصیت جریان، نیروها و گشتاور‌ها، ضرایب آئرودینامیکی و رفتار حرارتی آن‌ محاسبه می‌شود. در شبیه سازی جریان به این روش لازم است که مراحل زیر به ترتیب اجراء شود:
۱- مدلسازی فیزیکی
۲- تولید شبکه عددی مناسب
۳- مدلسازی ریاضی
۴- تعیین شرائط مرزی و اولیه
۵- تعیین استراتژی حل
۶- گسسته سازی معادلات حاکم
۷- تهیه و اجرای برنامه رایانه‌ای
۸- پس پردازش نتایج^[۱۳۵]
در استفاده از دینامیک سیالات عددی نه تنها رفتار جریان پیشگوئی می‌شود، بلکه انتقال حرارت یا جرم، تغییر فاز، واکنش‌های شیمیایی، خصوصیات جریان‌های چند فازی، حرکت‌های مکانیکی (همانند جریان در اطراف پره‌های پمپ) و خیلی مسائل دیگر مربوط به حرارت و سیالات را نیز می‌توان شبیه سازی کرد. در این قسمت پژوهش از نرم افزار کامسول استفاده شده است.
مراحل آنالیز جریان به کمک نرم افزار کامسول
به طور کلی، شبیه سازی هر گونه رژیم جریان به کمک دینامیک سیالات عددی بخصوص در کامسول باید در سه مرحله انجام شود. مرحله اول یا مرحله پیش پردازش^[۱۳۶] حدود ۴۰ درصد، مرحله حل عددی میدان جریان (پردازش) حدود ۴۰ درصد و پس پردازش حدود ۲۰ درصد کل فرایند را به خود اختصاص می‌دهد که در این قسمت به آنها اشاره می‌شود.
پیش پردازش
پس از درک کامل از ماهیت مسأله تعریف شده، لازمست که در اولین مرحله مقدمات کار برای ساخت یک دامنه محاسباتی مناسب بر اساس رژیم جریان فراهم آید. برای تولید فضای محاسباتی با رژیم جریان به ترتیب زیر عمل نموده:
– تعیین و شناسایی هندسه : با توجه به قلمرو فیزیکی^[۱۳۷] و بر پایه نوع جریان و مرزها، مدل هندسی تعریف و ساخته می‌شود. در این پژوهش ما یک استوانه افقی تو خالی با طول و شعاع مشخص (لوله) به عنوان دیواره و مرز سیستم داریم.
– تولید شبکه : شبکه عددی بر اساس مرزها و نوع رژیم جریان تولید می‌شود پس انتخاب صحیح مرزهای لوله به صورت دیواره عایق یا دارای انتقال حرارت حول دیواره باید بگونه‌ای باشد که بتواند لایه مرزی را به درستی محاسبه نماید.
– انتخاب مدل فیزیکی : با توجه به ماهیت مسئله واقعی و با توجه به یک سری فرضیات مسئله به زبان علمی بیان می‌شود. مثال در نظر گرفتن یا نگرفتن اثرات لزجت، تراکم پذیری و غیره. عمدتاً در این مدلسازی رژیم جریان و شرائط مختلف حاکم برآن بطور کامل تعیین می‌شود.
انتخاب مدل ریاضی : با توجه به مدل فیزیکی، مدل ریاضی آن‌ انتخاب می‌شود. به عنوان مثال، معادلات ناویر استوکس^[۱۳۸] برای جریان‌های تراکم ناپذیر و اویلر^[۱۳۹] برای جریان‌های تراکم پذیر و مدل‌های آشفتگی از جمله مدل‌های ریاضی در شبیه سازی جریان است. همچنین انتخاب شرائط اولیه و مرزی نیز جزء مدل ریاضی بشمار می‌رود.
– انتخاب رایانه : یکی از مهمترین موضوعات در شبیه سازی جریان به روش دینامیک سیالات عددی، انتخاب سخت افزار مناسب می‌باشد. برای مثال، استفاده از ابر رایانه^[۱۴۰] و سیستم‌های پردازش موازی^[۱۴۱] برای شبیه سازی جریان پیچیده و یا برای مدل‌های پیچیده ممکن است ضروری باشد.
– انتخاب روش عددی : روش عددی در چگونگی همگرائی و دقت مورد نیاز تأثیر به سزایی دارد. الگوریتم‌های تفاضل پیشرو^[۱۴۲] مرتبه اول یا دوم و روش‌های ضمنی^[۱۴۳] و صریح^[۱۴۴] از جمله روش‌های محاسباتی می‌باشد که در قسمت‌های بعدی به جزئیات آنها پرداخته شده است.
حل عددی میدان جریان
پس از انجام مرحله اول، اطلاعات لازم برای تهیه یک برنامه رایانه‌ای فراهم می‌شود. با توجه به دامنه عددی^[۱۴۵]، مدل فیزیکی، مدل ریاضی، نوع رایانه و روش‌های عددی انتخاب شده برای شبیه سازی جریان، معادلات حاکم بر جریان حل می‌شود. بطور کلی حل عددی میدان جریان باید طبق مراحل زیر پیش رفت.
– نوشتن برنامه رایانه‌ای : از آنجا که حل عددی میدان جریان بطور دستی امکان پذیر نمی‌باشد، لازمست از برنامه‌های رایانه‌ای استفاده شود. دقت، پشتکار و داشتن اطلاعات کافی در زمینه رایانه و محاسبات عددی از ضروریات نوشتن یک برنامه رایانه‌ای دینامیک سیالات عددی است.

۳-۸-۲ رگرسیون خطی^[۱۳۷]
رگرسیون روش آماری است که به بررسی ارتباط دو یا چند متغیر میپردازد که با بهره گرفتن از آن می‌توان یک متغیر را بر اساس یک یا چند متغیر دیـگر پیش‌بـینی نمود. از آنجایی که بیش از یک متغیر مستقل در این تحقیق وجود دارد با مدل رگرسیون چندگانه مواجه می‌شویم.
مدل‌های رگرسیونی که شامل دو یا چند متغیر مستقل باشند به مدلهای رگرسیون چندگانه معروفند. فرض کنید ، k متغیر تصادفی مستقل باشند و Y یک متغیرتصادفی وابسته باشد. رگرسیون خطی چندگانه میان این متغیرها به صورت زیر تعریف می‌شود:

که در آن ضرایب رگرسیونی می باشند. از نظر آماری رابطه فوق چنین در نظر گرفته می‌شود:
:H0 مدل رگرسیون خطی برازش داده شده، معنیدار نیست.
:H1 مدل رگرسیون خطی برازش داده شده، معنیدار است.
۳-۸-۳ مدل معادلات ساختاری^[۱۳۸]
برای بررسی روابط علی بین متغیرها به صورت منسجم کوششهای زیادی در دهه اخیر صورت گرفته است یکی از روش های نویدبخش در این زمینه مدل معادلات ساختاری یا تحلیل چند متغیری یا متغیرهای مکنون است. مدل معادلات ساختاری یک رویکرد آماری جامعی برای آزمون فرضیههایی درباره روابط بین متغیرهای مشاهده شده^[۱۳۹] و متغیرهای مکنون^[۱۴۰] میباشد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۸-۳-۱ معیارهای برازش
تعریف معیارهای NFI،RFI، IFI، CFI،RMR، GFI، AGFIوRMSEA در نرمافزار لیزرل:
NFI: این شاخص به مقایسه مدل مستقل (مدلی که در آن بین متغیرها هیچ رابطهای نیست به این مدل، مدل پایه نیز گفته میشود) با مدل پیشنهادی موردنظر میپردازد. این شاخص هرچه به عدد یک نزدیکتر باشد به این معناست که مدل پیشنهادی ما مناسب بوده است و به صورت زیر محاسبه میشود:

بطوریکه، Aمقدار آماره خی‌دو تحت مدل مستقل و Bمقدار آماره خی‌دو تحت مدل پیشنهادی هستند.
RFI: شاخص برازش نسبی است و مناسبت مدل ارائه شده را میسنجد و به صورت زیر محاسبه میشود:

که در فرمول فوق، Aمقدار آماره خی‌دو تحت مدل مستقل و Bمقدار آماره خی‌دو تحت مدل پیشنهادی هستند. و d به ترتیب نشان‌دهنده درجه آزادی مدل مستقل و درجه آزادی مدل پیشنهادی هستند. هرچه مقدار RFI به یک نزدیکتر باشد، مدل بهتر است.
IFI: این معیار شاخص برازش نموی است و به صورت زیر محاسبه میشود:

Aمقدار آماره خی‌دو تحت مدل مستقل و Bمقدار آماره خی‌دو تحت مدل پیشنهادی و d نشان دهنده درجه آزادی مدل پیشنهادی هستند. هرچه مقدار IFI به یک نزدیکتر باشد نتیجه میگیریم که مدل پیشنهادی مناسب است.
CFI: این معیار شاخص برازش مقایسهای است و به صورت زیر محاسبه میشود:

در این فرمول نیز مقادیر A، B، d و همانند قبل تعریف میشوند. هرچه مقدار CFI به یک نزدیکتر باشد نتیجه میگیریم که مدل پیشنهادی مناسب است.
RMR:این شاخص نشان دهنده ریشه میانگین مربعات باقی ماندههاست. فرض کنید مشاهدات در i سطر، j ستون وk طبقه قرار داده شده باشند. فرمول RMR به صورت زیر میباشد:

درفرمول فوق و به ترتیب نشان دهنده کوواریانس و واریانس مشاهدات هستندو نشان دهنده درجه آزادی مدل مستقل است.هرچه مقدار RMRبه صفر نزدیکتر باشد مدل مناسبتر است.
GFI: شاخص نیکویی برازش است که داری فرمول زیر میباشد:

در این فرمول نشان دهنده ماتریس وزنها، و نیز نشان دهنده بردارهای واریانس و کوواریانس مشاهدات هستند که توسط مشاهدات برآورد شدهاند. مقدار GFI همواره کمتر از۱است. هرچه مقدار GFI به عدد یک نزدیک باشد مدل مناسبتر است.
AGFI: شاخص نیکویی برازش تعدیل شده است و دارای فرمول زیر میباشد:

که در فرمول فوق و به ترتیب نشان دهنده درجه آزادی مدل مستقل و درجه آزادی مدل پیشنهادی هستند.مقدارAGFIهمواره کمتراز۱است.هرچه مقدارAGFI به عدد یک نزدیک باشد مدل مناسبتراست.
RMSEA:این شاخص نشان دهنده جذرمیانگین مربعات خطای تقریبی است وبه صورت تفاضل بین مجموع مربعات خطای کلی ومجموع مربعات خطای مدل پیشنهادی محاسبه میشود.درصورتی که مقدار RMSEA از ۰۵/۰ کمتر باشد نتیجه میگیریم مدل مناسب است.در صورتی که مقدار آن بین ۰۵/۰ تا۰۸/۰ باشد، مدل برازش داده شده قابل قبول و در صورتی که از ۱/۰ بالاتر باشد نتیجه میگیریم که مدل برازش داده شده ضعیف است (افشانی و همکاران، ۱۳۹۱).
۳-۹ خلاصه فصل
در این فصل توضیحاتی در مورد روش تحقیق ذکر شد. روش‌شناسی به کار رفته در این تحقیق از نظر هدف کاربردی، از نظر روش،توصیفی– تحلیلی و از نظر جمع‌ آوری اطلاعات میدانی می‌باشد که ابزار جمع‌ آوری اطلاعات پرسشنامه بوده است. جامعه آماری این پژوهش شامل دو جامعه کارکان بانک ها و مشتریان آنها می باشند. حجم نمونه با توجه به فرمول تعیین حجم نمونه برای جامعه نامحدود نامحدود مشتریان ۳۰۳ مورد تخمین زده شد که برای اطمینان از کفایت پرسشنامه ۳۲۰ مورد توزیع و تعداد ۳۱۲ پرسشنامه‌های جمع‌ آوری شده و برای جامعه کارمندان حجم نمونه با توجه به محدود بودن جامعه ۹۰۰ نفری ،۲۷۱ نفر تعیین شد وجهت انجام مقایسه بین دو جامعه تعداد ۳۱۲پرسشنامه مورد توزیع و جمع آوری قرار گرفت و این داده ها در تجزیه و تحلیل مورد استفاده قرار گرفتند. پایایی پرسشنامه ها از طریق آزمون آلفای کرونباخ و روایی آن نیز با بهره گرفتن از روایی محتوا تضمین شده است.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
۴-۱ مقدمه
فصل چهارم، هسته اساسی تحقیق و مشتمل بر جداول و تجزیه و تحلیل اطلاعات است. تجزیه و تحلیل اطلاعات به عنوان بخشی از فرایند روش تحقیق علمی یکی از پایه های اصلی هر مطالعه و بررسی است.
به عبارتی در این بخش، پژوهش گر برای پاسخ گویی به مسئله تدوین شده و یا تصمیم گیری در مورد رد یا تأیید فرضیه یا فرضیه هایی که برای تحقیق در نظر گرفته است، از روش های مختلف تجزیه و تحلیل استفاده می کند. تجزیه و تحلیل داده ها فرآیندی چند مرحله ایی است که طی آن داده هایی که از طریق بکارگیری ابزارهای جمع آوری در نمونه آماری فراهم آمده اند، خلاصه، کدبندی و دسته بندی و در نهایت پردازش می شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل ها و ارتباط ها اصلی می باشد: ابتدا شرح و آماده سازی داده های لازم برای آزمون فرضیه ها، سپس تحلیل روابط بین متغیرها، و در نهایت مقایسه ی نتایج مشاهده شده با نتایجی که فرضیه ها انتظار داشتند(کامپنهوندوکیوی، ۱۳۷۸).دراین فرایند داده ها هم از لحاظ مفهومی و هم از لحاظ تجربی پالایش می شوند وتکنیک های گوناگون آماری نقش بسزایی در استنتاج هاوتعمیم ها به عهده دارند.
داده های خام با بهره گرفتن از نرم افزار آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند و پس از پردازش به شکل اطلاعات در اختیاراستفاده کنندگان قرار می گیرند. برای تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده آمار تحلیلی به دو صورت آمار توصیفی و استنباطی مطرح می گردد. در ابتدا با بهره گرفتن از آمار توصیفی، شناختی از وضعیت ها و ویژگی های جمعیت شناختی پاسخ دهندگان حاصل می شود و در ادامه در آمار استنباطی، به کمک مدل سازی معادلات ساختاری، به بررسی روابط علی بین متغیرهای موجود در مدل مفهومی تحقیق می پردازیم.
۴-۲ توصیف ویژگی های جمعیت شناختی نمونه
در این تحقیق پس ازکد گذاری و وارد نمودن داده‌های تحقیق از نرم‌افزار SPSS21 برای توصیف داده ها از جداول و نمودارهای توزیع فراوانی، از آمار توصیفی استفاده شده است. آمار توصیفی ویژگی های موضوع مورد مطالعه به زبان آمار تصویر سازی و توصیف می گردد.
باتوجه به اهمیت ویژگی‌های عمومی گروه نمونه در مطالعات پیمایشی به توصیف این ویژگی های اندازه‌گیری شده در مورد جنسیت، سن، سطح تحصیلات و … اشاره می‌کنیم.
۴-۲-۱ توزیع فراوانی جنسیت پاسخ دهندگان
جدول (۴-۱) زیر بر اساس شاخص جنسیت، فراوانی و فراونی تجمعی پاسخ دهندگان مورد مطالعه را نشان می‌دهد.
جدول(۴-۱) توزیع فراوانی جنسیت پاسخ دهندگان

Li, Jun (2009).Fostering Citizenship in China’s Move from Elite to Mass Higher
Education: An Analysis of Students’ Political Socialization and Civic Participation
.International Journal of Educational Development, Vol 29, No 4, PP: 382-398. July 2009.
هوئین کائوتری و دیگران(۲۰۰۱)مشارکت در توسعه، ترجمه: هادی غبرائی و داوود طبایی، تهران: انتشارات روش.
ترنر، تام (۱۹۹۸) شهر همچون چشم‏انداز، ترجمه فرشاد نوریان، شرکت پردازش و برنامه‏ ریزی شهری
نیما حجتی زیابری در مقاله ای تحت عنوان نقش مشارکت شهروندان در مدیریت پایدار شهری (The Role of Citizen Participation in Sustainable
Urban Management) که در
Journal of Social Issues & Humanities, Volume 2, Issue 12, December 2014 به چاپ رسید به این موضوع پرداخته است.
۱-۸-روش شناسی تحقیق:
۱-۸ -۱-نوع روش تحقیق :
شیوه این تحقیق از نوع توصیفی – تحلیلی است . با معرفی جامعه مورد مطالعه و فرایند مشارکت مردم از نوع توصیفی است و به دلیل ارتباط بین عوامل موثر بر مشارکت و آزمون های آماری از نوع تحلیلی است.
۱-۸-۲- روش و ابزار گردآوری اطلاعات:
در این پژوهش گردآوری اطلاعات به دو صورت کتابخانه ای و میدانی انجام می شود .
در روش کتابخانه ای از ابزار کتب – مقالات – فیش برداری – پایان نامه ها و نقشه واینترنت وآمارنامه ها استفاده شده است و در روش میدانی برای گردآوری اطلاعات از تکنیک مشاهده و پرسش نامه استفاده شده است .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱-۸-۳-جامعه آماری:
جامعه آماری را میتوان اینگونه تعریف کرد: کلیه عناصر وافرادی که دریک مقیاس جغرافیایی مشخص (جهانی، منطقه ای، محلی، ویا مکانی) دارای یک یاچند صفت مشترک باشند(حافظ نیا، ۱۳۸۹،ص۱۴۳)
جامعه آماری این تحقیق ازبین گروه های ذیحق و ذینفع که شامل کلیه شهروندان ومسئولین وکارشناسان مدیریت شهری می باشد. براساس آمارنامه سال۱۳۹۰ سرشماری نفوس ومسکن کل کشورتعداد خانوارشهرپل سفید۷۷۰۸ خانوار می باشد.
۱-۸-۴-حجم نمونه و روش نمونه گیری:
هرچه تعداد و حجم نمونه بزرگتر باشد دقت واطمینان تعمیم نتایج نمونه تحقیق به کل جامعه تحقیق ونیز دقت برآوردهای آماری بیشتر می شود. برای تعیین حجم نمونه ازروش آماری کوکران باتوجه به تعداد شهروندان جامعه آماری موردمطالعه می باشداستفاده می شود.وازمیان این تعداد نمونه گیری براساس جدول نمونه گیری تصادفی انتخاب می شوند.

n=حجم نمونه مورد نیاز
N=تعداد کل جامعه آماری
t=درصد احتمال صحت گفتار
p=احتمال وجود صفت=احتمال وجود شاخص ها در نمونه مورد مطالعه
q =احتمال عدم وجود صفت=احتمال عدم وجودشاخص هادرنمونه مورد مطالعه
d =خطای نمونه گیری با سطح احتمالی مورد نیاز درجه اطمینان.
۱-۸-۵-شیوه تجزیه وتحلیل یافته ها:
دراین پژوهش به منظورتجزیه وتحلیل داده ها با استفاده ازآمارهای توصیفی واستنباطی همچون ضریب همبستگی وضریب کااسکوئر اطلاعات گرآوری شده حاصل ازپرسشنامه برای پردازش درفضای بسته نرم
افزار SPSS وارد کرده وبعداز آن موردتجزیه وتحلیل قرار خواهد گرفت.درضمن باضریب آلفای کرونباخ که یکی ازرایج ترین وساده ترین شیوه های محاسبه پایایی می باشد؛پایایی پرسشنامه محاسبه می شود.
الف-آزمون همبستگی:
آزمونی که دراین تحقیق ازآن استفاده می شودآزمون آماری همبستگی است.رابطه همبستگی به بررسی ارتباط بین دویاچند متغیر می پردازد.وضریب آن رامحاسبه می نماید.همبستگی بین متغیرها ممکن است مثبت یامنفی باشد.اگرتغییرات یک متغیر باتغییرات متغیردیگر همراه باشد وافزایش یکی باافزایش دیگری ویابرعکس کاهش یکی باکاهش دیگری همراه بشود؛میگوییم که همبستگی بین آنها مثبت است.اگرتغییر وافزایش یک متغیرباکاهش متغیر دیگری همراه شود؛گفته می شود که همبستگی بین آنها منفی است ومقدار آن از۰تا۱-تغیر میکند؛یعنی میزان همبستگی کامل منفی برابر۱-است.اگربین دومتغیر رابطه ای وجودنداشته باشد؛ضریب همبستگی صفر خواهد بود.
آزمون همبستگی پیرسون یکی ازمتداولترین آزمونهای تعیین ضریب همبستگی بین متغیرهای دارای اندازه های مقیاس فاصله ای ونسبی است وبعداز محاسبه ضریب آن وبادرنظر گرفتن درجه آزادی سطح احتمال مورد نظر(۱%تا۵%خطا)ضریب همبستگی محاسبه میشود.ومیزان آن رادرجدول مربوط مقایسه می کنندچنانچه ضریب محاسبه شده مساوی یابزرگترازعددجدول باشد ضریب همبستگی معنادارووجود همبستگی بین متغیرها راتایید میکند واگرمقدارمحاسبه شده ازعددجدول کمترباشد نمی تواندوجود ضریب همبستگی رابپذیرد.
ب-مجذورکا یا آزمون خی ۲:
مجذور کا یا ازمون خی ۲ میزان احتمال تصادفی وشانسی بودن همبستگی بین دو یا چند متغیر یا دو یا چند ارزش را نیز تعیین می نماید. پس از محاسبه مجذور کا می توان ضریب همبستگی را می توان محاسبه کرد. آزمون خی ۲ دارای محدودیت هایی به شرح زیراست:
۱)تنها در مورد اطلاعات مربوط به فراوانی می تواند مورد استفاده قرار گیرد ونه در مورد نمره ها
۲)باید رویدادها واندازه گیریهای فردی از یکدیگر مستقل باشد ،یعنی اطلاعات پیوسته نباشد وبه صورت گسسته وطبقه ای وجود داشته باشدواساسا غیرپارامتریک است.برای محاسبه خی۲ازفرمول زیراستفاده می شود :
۱-۹-قلمرو تحقیق:
۱-۹-۱-قلمرومکانی تحقیق:
این پژوهش با عنوان بررسی نقش مشارکت شهروندان در مدیریت مطلوب شهری در قالب مطالعه موردی شهرپل سفید می باشد. از نظرقلمرو مکانی تحقیق محدوده جغرافیایی شهرپل سفید که یکی از شهرهای استان مازندران است مورد بررسی قرارمی گیرد.
۱-۹-۲-قلمرو زمانی تحقیق:
ازنظرقلمرو زمانی تحقیق این پژوهش به آخرین تصمیم وتحولات شهرپل سفید و آمارتاسال ۱۳۹۰ لحاظ گردیده است.
۱-۱۰-محدویت های تحیق:
معمولا درهر پژوهش وتحقیق یکسری محدودیت ها وموانع وجود دارد که محقق را در راه رسیدن به هدف بامشکل روبرو می کند وآن را از ادامه مسیر تحقیق باز می دارد. ازجمله مشکلات که پیش روی این تحقیق بود شامل:
۱- همکاری ضعیف برخی ازمسئولان وسازمانها نهادها در ارائه اطلاعات
۲- تحقیق وتفحص هنوز جایگاه خود را درکشور پیدانکرده است ولذا همکاری افراد کم است و روشن است بدون داشتن میل همکاری اعم از مراحل اداری یا حقوقی درکار تحقیق امری بدیهی است.
۳- عدم ارتباط بین آمار و ارقام واطلاعات موجود در سازمانها و ادارات .
۴- کمبود پژوهش ومستندات داخلی در زمینه بکارگیری رویکردهای مدیریت مشارکتی.
۱-۱۱-شاخصهای تحقیق:
الف) شاخص مشارکت

۱- چاکرای تاجی؛ با شعور برتر، دانایی و تلفیق ساختار معنوی و فیزیکی فرد ارتباط دارد.
۲- چاکرای پیشانی؛ به عشق عرفانی و ماورایی مربوط میشود. این عشق ورای محدوده عشق بشری بوده و تمام حیات را در بر میگیرد.
۳- چاکرای گلو؛ به ارادهی برتر مربوط میشود و با مشیت الهی رابطه عمیق دارد. این چاکرا به قدرت بیان، گفتن ناگفتهها و قبول مسؤولیت اعمال مربوط میشود.
۴- چاکرای قلب؛ تأمین کننده انرژی عشق و مهرورزی به بشریت است.
۵- چاکرای شبکه خورشیدی؛ با حیات ذهنی و اندیشه سروکار دارد.
۶- چاکرای خاجی؛ به خصوصیات عاطفی انسان مربوط میشود و ابراز عواطف و احساسات فرد را تحت کنترل دارد.
۷- چاکرای ریشه؛ با وظایف و حواس فیزیکی مانند، احساس رنج، لذت و … ارتباط دارد.
شکل ۲- ۴ جایگاه چاکراهای اصلی روی بدن انسان
هر یک از چاکراهای ذکر شده با حوزهی انرژی کیهانی در ارتباط هستند. هنگامی که چاکراها به درستی عمل میکنند، همه باز بوده و در جهت عقربههای ساعت میچرخند تا بدین وسیله انرژیهای خاص مورد نیاز را از حوزهی انرژی کیهانی جذب نمایند. از آنجا که هر چاکرا وظیفهی خاصی را بر عهده دارد و با کارکردهای جسمانی و روانی خاصی در ارتباط است، با تعیین وضعیت چاکراها میتوان نیازها و مشکلات احتمالی روانی و جسمانی بیمار را تشخیص داد. هفت چاکرای اصلی در تشخیص وضعیت روانی بیمار مورد استفاده قرار میگیرند. این چاکراها به مراکز ذهنی، اراده و عواطف تقسیم میشوند. برای حصول سلامت باید هر سه دستهی چاکراها یعنی مراکز مربوط به استدلال، اشتیاق و عاطفه باز و هماهنگ باشند(جوکار، ۱۳۸۸). در جدول ۲-۸ چاکراهای اصلی و عملکرد روانی مربوط به آنها آورده شده است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

جدول ۲-۸ چاکراهای اصلی و عملکرد روانی آنها

مراکز چاکرا

چاکراهای مربوطه

عملکرد روانی آنها

ذهنی

چاکرای تاجی
چاکرای پیشانی

ترکیب نیروی حیات با شخصیت انسان و ویژگیهای معنوی آدمی.
قابلیت تصویرسازی و درک مفاهیم ذهنی

احساسات

چاکرای گلو
چاکرای قلب
چاکرای شبکه خورشیدی

دریافت و انطباق.
عواطف قلبی عاشقانه نسبت به بشریت، گشایش قلبی در برابر حیات.
لذتهای عمیق، خرد معنوی، و آگاهی از حیات جهانشمول.

اراده

چاکرای خاجی
چاکرای دنبالچهای

کمیت قدرت جنسی
کمیت قدرت جسمی، تمایل به زیستن

چاکراها امکان دستیابی به آگاهی جسمانی و روانشناختی عمیقتر، از فردی را که ممکن است در مقابل دیگر روش های تشخیصی مستقیم مقاومت کند، فراهم میآورد. کاهش عملکرد چاکراها، تأثیرات عمیقی را بر سلامت جسمانی و روانی فرد بر جا میگذارند. به نظر میرسد چاکراها مانند یک ایستگاه انتقال انرژی عمل میکنند، این ایستگاهها اجازه میدهند تا انرژی حیاتی از منبع نامحدود انرژی در جهان به درون بدن فرد جریان یابد و در سرتاسر بدن پخش شود و در صورت زیاد بودن نیروی حیاتی مقدار اضافی آن را از بدن خارج میکنند. لایه های مختلف میدان زیستی که در ادامهی این بخش به بیان آنها خواهیم پرداخت هر کدام عمل خاصی را انجام میدهد و با یک چاکرا مشترک است (استفن^[۱۹۶] و همکاران، ۲۰۰۷).
۲-۶-۱-۳ لایه های میدان زیستی
متون و نوشته های بسیاری اعم از قدیمی و جدید، لایه های متفاوتی از میدانهای انرژی را توصیف کردهاند که بدن انسان را احاطه کرده و در سرتاسر آن جریان دارد (کرامر، ۲۰۰۲). هر چند متون بسیاری مطرح میکنند که احتمالاً هفت لایه در میدان انرژی وجود دارد، اما کونز (۱۹۸۵) توصیفی چهار لایهای را بیان میکند که بینش و بصیرت بیشتری را درباره کارکرد لایه های انرژی و کاربردهای درمانی آنها ارائه میکند. این لایه ها ارتباط مستقیمی با شفا بخشی و درمان دارد (کونز و پیپر^[۱۹۷]، ۱۹۸۵؛ به نقل از کرامر، ۲۰۰۲) و عبارتند از:
۱- لایه حیاتی؛ که لایه «اتریک» هم نامیده میشود. نزدیکترین لایه به بدن جسمانی است و با بعد هیجانی و اعمال و احساسات طبیعی مانند درد و لذت همراه است. این لایه حدوداً ۵ سانتیمتر از بدن فاصله دارد و لایهای است که بیشترین ارتباط را با شفابخشی و تعادل انرژی دارد. این لایه همچنین، با اعمال خود به خودی بدن در ارتباط بوده و اختلال یا انسداد در این لایه میتواند منجر به ایجاد علایم بیماری جسمانی گردد.
۲- لایه «عاطفی» یا «هیجانی»؛ فراتر از لایه اتریک قرار دارد و با جنبه های احساسی و عاطفی انسان در ارتباط است. این لایه دارای حرکت مداوم است و در فاصله ۵/۲ تا ۵/۷ سانتیمتری بدن قرار دارد. اختلال در این لایه با عواطف محدود و اختلالاتی مانند افسردگی و ناامیدی در ارتباط است.
۳- لایه عقلانی؛ با فرایند تفکر، تعقل و تصورات بینایی در ارتباط است و نسبت به دو لایه قبل فاصله بیشتری از بدن دارد. این لایه مربوط به ساختار عقاید فرد است و اغلب در متون قدیمی لایه «علّی» نامیده میشده است. اختلال در این لایه به صورت الگوی تفکر معیوب و تردید نسبت به خود ظاهر میشود.
۴- لایه شهودی؛ چهارمین لایه و دورترین لایه از سطح بدن است، و با بعد معنوی و روحانی در ارتباط میباشد. این لایه همراه با چاکرای قلب هماهنگ است و اختلال در آن به صورت بیهدفی یا احساس ناامیدی در زندگی فرد تجربه میشود (کرامر^[۱۹۸]، ۲۰۰۲). در شکل ۲-۵ لایه های انرژی اطراف بدن انسان قابل مشاهده است.
شکل ۲-۵ لایه های انرژی اطراف بدن انسان
۲-۶-۱-۴ علم انسانی وحدتنگر
بسیاری از پژوهشگران، درمانگران و حامیان حوزه لمسدرمانی معتقدند که علم انسانی وحدتنگر راجرز پایهای نظری برای تبادل و انتقال انرژی (به عنوان یکی از اصول مهم لمسدرمانی) فراهم کرد. بررسی انتقادی این ادعا مستلزم بازبینی مفاهیم به کار برده شده توسط راجرز مانند «میدان»، «انرژی» و «الگو» است که به عنوان زبان و اساس لمسدرمانی به کار برده میشود. باید خاطرنشان کرد که این پایه های نظری راجرز از نظر مفهومی متفاوت از آن چیزی است که ابتدا بوسیلهی کریگر و کونز (۱۹۷۹) پیشنهاد گردید و همچنین متفاوت از چارچوب نظری ارائه شده بوسیله وبر (۱۹۹۰) در مورد میدانهای انرژی است (اوماسنا و همکاران، ۲۰۰۲).
راجرز در دهه ۱۹۷۰ الگوی پرستاری خود را بیان کرد. وی از نظریات دانشمندانی چون نورتوف^[۱۹۹] (۱۹۳۵)، پولانی^[۲۰۰] (۱۹۵۸)، لوین^[۲۰۱] (۱۹۶۴)، بوهم و وبر( ۱۹۸۰) و پاردین^[۲۰۲] (۱۹۶۱) بهره گرفت. بوهم و وبر (۱۹۸۰) معتقد بودند که جهان جریانی از انرژی است که همه مواد را احاطه کرده است و همه چیز بواسطه این انرژی با هم در ارتباط است. بدن انسان نیز جزئی از این نظام انرژی است و همه موجودات زنده با انرژی و شعور برتر هستی در ارتباط هستند و این باعث زنده ماندن آنها میشود. راجرز به استناد ترکیبی از مجموعه دیدگاه های مطرح در علوم؛ نجوم، فیزیک، زیستشناسی، روانشناسی، جامعهشناسی و انسان شناسی عقیده داشت انسانها را نباید به عنوان مجموعهای از نظامها یا اجزای جدا از هم در نظر گرفت، بلکه باید آنها را به منزله میدانهای واحدی از انرژی در نظر گرفت که با محیط خود تعامل دارند. این دیدگاه با باورهای سنتی که تا قبل از ظهور پزشکی مدرن در مورد سلامت و سیستمهای سلامتی رواج داشتند وجوه مشترکی دارد. باورهایی که تأثیر آنها باعث شد، روش های ارائه شده برای درمان در میان بومیان آمریکای شمالی، اهالی دریای مدیترانه و حتی بسیاری از ساکنان فعلی آسیا، بر کلنگری و غیر قابل تجزیه بودن انسانها به اجزاء و قسمتهای مختلف تأکید داشته باشد. بر اساس این نظریه مشکلات جسمانی و روانی که معمولاً در آن طیف گسترده و متنوعی از مشکلات از جمله؛ ضعف، گیجی، آشفتگی و بیحالی و حتی بسیاری دیگر از مشکلات مرتبط با سلامتی قرار میگیرند، در اثر عدم تعادل انرژی ایجاد میشوند (اگلتون و کالمرز^[۲۰۳]، ۲۰۰۰، به نقل از آدامز و رایت، ۲۰۰۱). به اعتقاد راجرز انسان از میدانی از انرژی تشکیل شده، میدانی که بسیار بزرگتر از بدن ما است، این میدان شکل خاصی دارد و محیط روی آن اثر میگذارد. راجرز بیان میکند که بهتر است بگوییم میدانی از انرژی اطراف ما وجود ندارد، بلکه ما خود تودهای از انرژی هستیم. به نظر راجرز، انسان فقط متشکل از مجموعه سیستمهای فیزیولوژیک، روانی و اجتماعی نیست، بلکه انسانها سیستمهای پویایی از انرژی هستند که خود از میدانهای وسیعتر محیط اطراف به شمار میروند. میدان واحد انسانی عبارت است از؛ میدان انرژی غیر قابل تغییر، غیر قابل تقسیم و چند بعدی که از طریق الگوها و ویژگیهایی که مختص کلیت فرد هستند، شناخته میشود و از روی اجزاء قابل پیشبینی نیست. میدان انرژی انسان جزئی از میدان انرژی محیط وی و در واقع مکمل آن است و اثر تشدید کننده بر همدیگر دارند که درمانگران هنگام رسیدگی به مشکلات و نیازهای درمان جویان باید به آنها توجه داشته باشند (به نقل از مستوفی، ۱۳۸۶).
میدانهای انرژی انسانی باعث بروز ویژگیهای متمایز کنندهای میشوند که راجرز آنها را «الگو^[۲۰۴]» نامید. انرژی انسان با الگو میتواند از انرژی محیط تشخیص داده شود. الگوها مستقیماً قابل مشاهده نیستند، ولی از خود تظاهراتی دارند که ممکن است به شکل یک حسدرونی یا به صورت پاسخهای تخیلی یا عملی بروز کند. میدانهای انرژی خصوصیتی از خود نشان می دهند که راجرز آن را «همه بعدی» مینامد. بدن در سه بعد سیر میکند که ابعاد دیگر روی آن اثر میگذارد ولی دنیای سه بعدی در درک مفهوم زمان قاصر است. راجرز واژه «همه بعدی نگری» را برای توضیح واقعیت بدون محدودیت زمان و مکان ابداع کرد. به عقیده راجرز، جهان سه بعدی نمیتواند توصیف مناسبی از موجودات انسانی ارائه دهد. او پس از پذیرش جنبه های فراطبیعی به این نتیجه رسید که باید میدانهای انرژی انسانی به عنوان موجوداتی که با بهره گرفتن از شیوه ها و ابعادی نسبتاً ناشناخته در تعامل با دیگران به سر میبرند، نگریست. علاوه بر موارد ذکر شده، میدانها پویا در نظر گرفته میشوند، این ویژگی اضافی میدان بوسیله اصطلاح «انرژی» معرفی و مشخص میگردد. ماهیت این انرژی بوسیله راجرز با بهره گرفتن از « اصول همودینامیک^[۲۰۵]» توصیف شده است. به اعتقاد راجرز با بهره گرفتن از اصول همودینامیک، میتوان ارتباط بین انسان و سایر میدانهای انرژی را توصیف نمود. اولین اصل از این اصول، «اتحاد^[۲۰۶]» نام دارد که به وجود تعامل دائمی در میان میدانهای انرژی انسانی و میدانهای انرژی محیطی اشاره دارد. دومین اصل، اصل «مارپیچی^[۲۰۷]» است که نحوه وقوع تغییرات انسانی و محیطی را توصیف میکند. راجرز شاید تا اندازهای خوشبینانه اعتقاد داشت که این تغییرات غالباً در جهت نوآوری مستمر و افزایش پیچیدگی به وقوع میپیوندد. بر اساس آخرین اصل از اصول راجرز که «رزونانی^[۲۰۸]» خوانده میشود، میدانهای انرژی انسانی میل به تغییر دارند و با گذشت زمان بواسطه اثر این تغییرات، الگوهایی از امواج با فرکانس بالاتر پدیدار میشود. به عنوان نمونه از این تمایل انسانی میتوان به فعالیت بیش از حد کودکان اشاره کرد که باعث میشود دوره های خواب و بیداری آنها فرکانس محدودی داشته باشد. البته این وضعیت با گذشت زمان به تدریج جای خود را به امواج با فرکانس بالاتر میدهد. به گونهای که دیده میشود سالمندان فرکانسهای بالاتری از خواب و بیداری را تجربه میکنند (اوماسنا و همکاران، ۲۰۰۲).