از دیدگاه تهیه کنندگان صورت های مالی، محافظه کاری به عنوان کوششی برای انتخاب روشی از روش های پذیرفته شده حسابداری که به یکی از موارد زیر منتج می شود ، تعریف شده است:

1. 1. شناخت دیرتر درآمد فروش؛

1. 1. شناخت سریع تر هزینه؛

1. 1. ارزشیابی کمتر دارایی ها؛ و یا

1. ارزشیابی بیشتر بدهی ها ( شباهنگ ، ۱۳۸۱، ۵۴ ).

واتز (Watts , 2002)محافظه کاری حسابداری را این چنین تعریف می‌کند:

لزوم تفاوت قائل شدن در اثبات پذیری شناسایی سود در مقابل زیان. طبق این تعریف از محافظه کاری، پیش‌بینی سودهای آتی، بایستی از قابلیت اثبات پذیری بیشتری نسبت به زیان‌های آتی برخوردار باشد .

به طور کلی می توان محافظه کاری حسابداری را در سه مقوله به شرح زیر طبقه بندی کرد:

الف – مقوله رفتاری: بدبینی از خوش بینی بهتر است. به عنوان نمونه ‌بر اساس رهنمودهای حسابدار بدهی های احتمالی(زیان‌های احتمالی) تحت شرایط خاص شناسایی می‌شوند در صورتی که این رهنمودها در خصوص دارایی های احتمالی (سودهای احتمالی) کاربرد ندارد.

ب- مقوله زمان: زودتر نشان دادن زیان ها و هزینه ها از دیرتر نشان دادن آن ها بهتر است و دیرتر نشان دادن سودها و درآمدها از زودتر نشان دادن آن ها بهتر است.

ج) مقوله ارزش: کمتر نشان دادن سودها و درآمدها از بیشتر نشان دادن آن ها بهتر است و بیشتر نشان دادن زیانها و هزینه ها از کمتر نشان دادن آن ها بهتر است

۲-۲جایگاه محافظه کاری در استانداردهای حسابداری

هیئت استانداردهای حسابداری مالی که در سال ۱۹۸۰ شروع به فعالیت خود نمود ، محافظه کاری را این گونه تعریف می‌کند : محافظه کاری یک واکنش محتاطانه نسبت به شرایط ابهام است و سعی دارد ابهام و ریسک های ذاتی موجود در موقعیت های تجاری، به اندازه کافی مورد توجه واقع شوند و مراقبت لازم از آن ها به عمل آید.محافظه کاری یا احتیاط در چهار چوب مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران به صورت زیر تعریف شده است:

تهیه‌کنندگان‌ صورت‌های‌ مالی‌ درعین‌ حال‌ باید با ابهاماتی‌ که‌ به گونه‌ای‌ اجتناب‌ناپذیر بربسیاری‌ رویدادها و شرایط‌ سایه‌افکنده،‌ برخورد کنند. نمونه‌ این‌ ابهامات‌ عبارت‌ است‌ از قابلیت‌ وصول‌ مطالبات‌، عمر مفید احتمالی‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ مشهود و تعداد و میزان‌ ادعاهای‌ احتمالی‌ مربوط‌ به‌ ضمانت‌ کالای‌ فروش‌ رفته‌. چنین‌ مواردی‌ با رعایت‌ احتیاط‌ در تهیه‌ صورت‌های‌ مالی‌ و همراه‌ با افشای‌ ماهیت‌ و میزان‌ آن ها شناسایی‌ می شود. احتیاط‌ عبارت‌ است‌ از کاربرد درجه‌ای‌ از مراقبت‌ که‌ در اعمال‌ قضاوت‌ برای‌ انجام‌ برآورد در شرایط‌ ابهام‌ مورد نیاز است‌ به گونه‌ای‌ که‌ درآمدها یا داراییها بیشتر از واقع‌ و هزینه ها یا بدهیها کمتر از واقع‌ ارائه‌ نشود. اعمال‌ احتیاط‌ نباید منجر به‌ ایجاد اندوخته‌های‌ پنهانی‌ یا ذخایر غیر ضروری‌ گردد یا داراییها و درآمدها را عمداً کمتر از واقع‌ و بدهیها و هزینه ها را عمداً بیشتر از واقع‌ نشان‌ دهد زیرا این‌ امر موجب‌ نقض‌ بی‌طرفی‌ است‌ و بر قابلیت‌ اتکای‌ اطلاعات‌ مالی‌ اثر می‌گذارد.

نمونه هایی از کاربرد محافظه کاری در استاندارد ها عبارتند از:بند ۲۸و۳۶و۳۷و۵۷ استاندارد شماره ۴ «ذخایر،بدهی‌های احتمالی و دارایی‌های احتمالی» بند ۴ استاندارد حسابداری شماره ۸ «حسابداری موجودی مواد و کالا »، بند۲۱ و ۲۴ استاندارد حسابداری شماره ۹ «حسابداری پیمان های بلند مدت»، بند ۴۰ استاندارد حسابداری شماره ۱۱«دارایی های ثابت مشهود»، بند های ۲۹ و ۳۱ و ۳۴ استاندارد حسابداری شماره ۱۵«حسابداری سرمایه گذاریها»، بند های ۳۳و۴۰ و ۴۴ استاندارد حسابداری شماره ۱۷«دارایی های نا مشهود» بند ۱و ۱۸ و ۲۱ استاندارد شماره ۳۱ «دارایی‌های غیر جاری نگهداری شده برای فروش و عملیات متوقف شده».

۲-۳ تفاوت محافظه کاری و احتیاط

محافظه کاری به نوعی دور اندیشی ‌در مورد شناخت اخبار بد نسبت به شناخت اخبار خوب تعبیر می شود. در حالی که احتیاط عبارت است از به کارگیری دقت در اعمال قضاوت، در شرایط عدم اطمینان .‌بنابرین‏ احتیاط نباید منجر به اندوخته های پنهانی یا ذخایر غیر ضروری گردد، یا اینکه داراییها و یا درآمد ها را عمدا کمتر از واقع و بدهیها و هزینه ها را عمدا بیش از واقع نشان داد . مثلا بر اساس محافظه کاری بعد از پیش‌بینی عدم وصول مطالبات در آینده ]پیش‌بینی یک خبر بد[ ، باید ذخیره مطالبات مشکوک الوصول محاسبه و در حساب‌ها ثبت شود. اما در احتیاط، علاوه بر احتساب و ثبت ذخیره مطالبات مشکوک الوصول، باید دقت کافی در تخمین میزان سوخت مطالبات صورت گیرد، تا ذخایر منفی ایجاد نشود. ایجاد ذخایر منفی موجب انتقال بخشی از سود دوره جاری به دوره های آتی می شود. ‌بنابرین‏ در احتیاط علاوه بر دور اندیشی ‌در مورد پیش‌بینی اخبار بد، باید دقت کافی در پیش‌بینی اخبار بد صورت پذیرد، تا در آمد ها و دارایی ها عمدا کمتر از واقع ، و هزینه ها و بدهی ها عمدا بیش از واقع نشان داده نشوند. احتیاط تأکید بیشتر بر قابلیت اتکا دارد. استفاده درست از احتیاط، موجب کاهش تعارض میان ویژگی‌های کیفی یعنی تعارض میان محافظه کاری و بی طرفی می شود (بنی مهد و میر سپاسی،۱۳۹۰).

۲-۴ انواع محافظه ­کاری

محافظه کاری شرطی^[۱۳] و غیر شرطی^[۱۴]

محافظه کاری را به دو نوع شرطی و غیر شرطی تفکیک نموده اند. محافظه کاری غیر شرطی، در زمان شناسایی و ثبت اولیه اعمال شده و سبب می شود که خالص داراییها به مبلغی کمتر از ارزش بازار آن ها ثبت شود. مثل هزینه تحقیق اما محافظه کاری شرطی، در طول عمر خالص دارایی ها اعمال شده و سبب شناسایی به موقع زیان ها و شناسایی تاخیری سود ها می شود.مثل اقل بهای تمام شده و ارزش بازار.

انگیزه اصلی برای محافظه کاری شرطی، خنثی کردن انگیزه مدیران برای ارائه اطلاعات حسابداری غلط و دارای جانبداری رو به بالا در مواقعی است که رویدادهای نا مناسب اتفاق افتاده باشد. محافظه کاری شرطی را محافظه کاری پس رویدادی و محافظه کاری وابسته به اخبار نیز می‌نامند . انگیزه اصلی برای محافظه کاری غیر شرطی، سختی ارزیابی دارایی ها و بدهی­هاست. محافظه کاری غیر شرطی را محافظه کاری پیش رویدادی یا محافظه کاری مستقل از اخبار نیز می‌گویند. انگیزه های مشابه نیز برای این دو محافظه ­کاری وجود دارد برای مثال، تابع نامتقارن زیان سرمایه ­گذاران موجب می­ شود اثر منافعی که آن ها از سود کسب ‌می‌کنند کمتر از آسیب­­هایی که از زیانی با اهمیت مشابه می­بینند. این دو مفاهیم مشابه نیز دارند که مهمتر از همه فزونی ارزش بازار خالص دارایی­ ها به ارزش دفتری آن ها است. (بیور و رایان، ۲۰۰۴)

۲-۵ دلایل کاربرد محافظه کاری

واتز (۲۰۰۳) دلایل کاربرد محافظه کاری را به شرح زیر بر می شمرد:(مهرانی،مرادی و اسکندر،۱۳۸۹)

توجیه مالیاتی

شناسایی نامتقارن سود ها و زیان ها ، مدیر را در کاهش ارزش فعلی مالیات پرداختی و در نتیجه افزایش ارزش شرکت یاری می رساند. تعویق شناسایی درآمد ها و تسریع شناسایی هزینه ها، مالیات های قابل پرداخت شرکت را به دوره های آتی منتقل می‌کند.

توجیه قراردادی

ایران می‌تواند با تقویت مناسبات منطقه‌ای از جمله گسترش تجارت با کشورهای واقع در این منطقه، فرایند یکپارچگی اقتصادی را به گونه‌ای مطمئن و با حفظ منافع ملی فراهم آورده و مبانی امنیت و اقتدار ملی کشور را تحکیم و تقویت کند.

‌بنابرین‏ تعامل منطقه‌ای با کشورهای واقع در منطقه اکو می‌تواند فرصت مناسبی برای جمهوری اسلامی ایران محسوب شود. قرار گرفتن ایران در مرکزیت جغرافیایی کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، نقش مهمی برای ایران در برقراری ارتباط تجاری و اقتصادی فی‌مابین کشورهای عضو ایجاد ‌کرده‌است. ایران می‌تواند در چارچوب همکاری‌ها و موافقت‌نامه‌های مختلف تجاری، در ترانزیت کالاهای صادراتی و وارداتی کشورهای عضو نقش مؤثر داشته باشد.

موقعیت جغرافیایی ایران در منطقه مذکور اهمیت ویژه‌ای ‌به این کشور به لحاظ ترانزیت کالا و عبور خطوط لوله‌های نفت و گاز در اقتصاد جهانی بخشیده است. ایران با بهره‌گیری از این مزیت می‌تواند منافع بسیاری را به دست آورد و جایگاه اقتصادی خود را در سطوح منطقه‌ای و جهانی ارتقا بخشد. این مهم مستلزم درک واقعیت، بهره‌گیری از فرصت‌ها و کسب آمادگی لازم برای رقابت با رقبای منطقه‌ای و بین‌المللی است.

از سوی دیگر وضعیت بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران سبب شده که اتحادیه اروپا از کانال اکو و همچنین به صورت مستقیم در پی ارتباط با ایران بوده و به مذاکره با ایران در خصوص مسائل هسته‌ای بپردازد.

مبحث سوم: ضرورت و اهمیت تحقیق

تا پیش از تأسیس جامعه اقتصادی اروپا صادرات ایران به کشورهای عضو آن با مسئله خاصی روبرو نبود، اما از سال ۱۹۵۸ که جامعه اقتصادی اروپا تأسیس شد، صادرات کالاهای ایرانی با دشواری‌هایی روبرو شد. این دشواری‌ها حاصل اتخاذ سیاست مشترک گمرکی از سوی کشورهای عضو بود. برای رفع این مشکلات ایران از سال ۱۹۶۲ با جامعه اقتصادی اروپا وارد مذاکره شد که به امضای یک قرارداد بازرگانی بین طرفین در سال ۱۹۶۳ منتهی شد. بر اساس این قرارداد حقوق گمرکی برای برخی از کالاهای صادراتی ایران کاهش یافت. مدت این قرارداد پنج سال بود اما تا ۱۹۷۲ تمدید شد.

با انقلاب اسلامی ایران، روابط ایران با جامعه اقتصادی اروپا دچار فراز و نشیب زیادی شد که تا امروز ادامه دارد. بر این اساس روابط ایران با اتحادیه اروپا را می‌توان به چند دوره تقسیم کرد.

دوره اول، دوره (۱۹۹۷-۱۹۹۲) است که اتحادیه سیاست «گفتگوی انتقادی با ایران» را اتخاذ کرد و از سیاست آمریکا که تحریک اقتصادی ایران بود، پیروی نکرد. با وجود این روابط اقتصادی ایران با اتحادیه همچنان غیر فعال بود.

دوره دوم، مربوط به سال‌های (۲۰۰۱-۱۹۹۷) است. در این دوره سیاستی مبنی بر تنش‌زدایی و انعطاف‌ بیشتر در مناسبات منطقه‌ای و بین‌المللی، فصل جدیدی در روابط اقتصادی ایران با اتحادیه اروپا گشوده شد. به طوری که اتحادیه سیاست «گفتگوی انتقادی» را کنار گذاشت و بجای آن سیاست جدیدی که مبتنی بر «مشارکت اقتصادی» در طرح‌های توسعه اقتصادی ایران بود، در پیش گرفت. در این مورد می‌توان به مشارکت اروپا در طرح‌های نفت و گاز ایران اشاره کرد.

تنش‌زدایی در روابط ایران با اتحادیه بسیار مهم می‌باشد زیرا اقتصاد ایران از دیرباز به اروپا گره خورده است. اروپا از مهمترین شرکای تجاری ایران است و صنایع ایران از نظر تجهیزات، لوازم یدکی و قطعات به اروپا نیاز شدید دارد. با توجه به اینکه صنایع نفت و گاز ایران نیاز فوری به سرمایه و دانش فنی داشت و اروپا نیز نیازمند نفت ایران بود، در این راستا اروپا پس از آمریکا می‌توانست این نیاز را تأمین کند. کشور ما همواره یکی از سه کشور تأمین کننده نفت اتحادیه اروپا بوده است. علاوه‌بر آن، نیاز صنایع نفت ایران به سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد انگیزه فراوان برای شرکت‌های نفتی اروپایی جهت سرمایه‌گذاری سبب شد که اتحادیه اروپا قانون داماتو را که از سوی آمریکا وضع شده بود رد کند. با توجه ‌به این قانون، شرکت‌های غیر آمریکایی که بیش از ۴۰ میلیون دلار در صنایع نفت و گاز ایران سرمایه‌گذاری کنند، مورد تحریم و مجازات اقتصادی آمریکا قرار خواهند گرفت.

پس از حوادث تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ دوره سوم آغاز شد. در این دوره چرخش مهمی در روابط اقتصادی ایران و اتحادیه اروپا صورت گرفته است و مواضع اتحادیه اروپا در برابر ایران به مواضع آمریکا نزدیک‌تر شده است. به گونه‌ای که اتحادیه اروپا ادامه گفتگو با ایران را مشروط ‌کرده‌است. این گفتگوها ‌در مورد انعقاد یک موافقت‌نامه تجارت و همکاری بوده است. کشورهای عضو اتحادیه اروپا در ژوئن ۲۰۰۳ با تصویب بیانیه‌ای، ادامه مذاکرات با ایران را مشروط به پیشرفت مثبت ایران در زمینه احترام به حقوق بشر، جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای، تروریسم و روند صلح خاورمیانه دانستند.

در میان این مسائل، فعالیت های هسته‌ای ایران ابعاد وسیع‌تری به خود گرفته است. در ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۳ وزرای خارجه سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران به تهران آمدند. به دنبال آن با صدور بیانیه‌ای اعلام شد که ایران پروتکل الحاقی موسوم به ۲+۹۳ را امضاء خواهد کرد. موضع اروپا و آمریکا نسبت به برنامه هسته‌ای ایران بسیار به هم نزدیک است، زیرا دولت‌های آن ها نمی‌خواهند انحصار قدرت هسته‌ای از دست آنان خارج شود و در دسترس کشورهای دیگر قرار بگیرد. به نظر می‌رسد موضع فن‌آوری هسته‌ای ایران، روابط آمریکا و اروپا را که پیش از این به خاطر مسائل عراق رو به واگرایی بود، همگرا ‌کرده‌است. هر چند در بررسی تاریخچه روابط ایران با اتحادیه اروپا، شاهد بوده‌ایم که در مواقع بروز بحران در روابط این دو، اتحادیه اروپا همواره حل مسائل را با گفتگو و در بلندمدت امکان‌پذیر کرده و به آن اعتقاد داشته است. البته این مسئله خللی در مبادلات تجاری ایران با اتحادیه اروپا ایجاد نکرده است و اتحادیه همچنان بزرگترین شریک تجاری ایران است.

مبحث چهارم: چارچوب نظری

همزمان با رشد و گسترش منطقه‌گرایی در عرصه عملی، در عرصه نظری نیز نظریه‌پردازان مختلفی برای تبیین تحولات در این حوزه تلاش کرده‌اند. در نظریه های مختلف از دیدگاه‌های گوناگون، همگرایی منطقه‌ای توصیف و تحلیل شده است و در هر کدام، برخی پیش‌شرط‌ها و سازوکارها در موفقیت روند منطقه‌گرایی بیان شده است. جمع‌بندی بسیاری از نظریه ها نشان می‌دهد که همگرایی منطقه‌ای، پدیده‌ای کثیرالاضلاع است که برای تبیین آن، باید از نظریه های همساز استفاده کرد و فقط با یک نظریه یا تأکید بر یک دلیل، نمی‌توان به تبیین آن پرداخت. نظریه های نوکارکردگرایی^[۱] و صلح دموکراتیک، از مهمترین نظریه ها در این زمینه هستند .

Richlin, SS., Shanti, A., Murphy, AA. Assisted reproductive technology. (2003). In: Scott JR, Cibbes RS, Karlan BY, Haney AF. Danforths obstetrics and gynecology. 9^th ed. Philadelphia: Lipincott Williams and Wilkins. 647-713.

Schalock,
 R.L.,
 Brown,
 I.,
 Brown,
 R.,
 Cummins,
 R.A.,
 Felce,
 D.,
 Matikka,
 L.,
 et
 al.
(۲۰۰۲).
Conceptualization, measurement,
 and
 application
 of
 quality
 of
 life
 for
 persons
 with
intellectual
 disabilities:
 Report
 of
 an
 international
 panel
 of
 experts.
 Mental Retardation,40(6),
۴۵۷‐۴۷۰٫

Schneider, Z., Elliot, D., LoBiondo­Wood, G., Beanland, C., Haber, J. (2004). Nursing research: methods, critical appraisal and utilization. 2nd ed. Sy dney: Mosb y­Elsevier: P: 487.

Shaw, S. E. (1979). Health education for the public: Stress and stress management. Top Clin Nurs.1(1): 53-7.

Sherrod, R.A. (2004). Understing the emotional aspect of infertility: implications for nursing practice. Journal Psychosomatic Nursing Mental Health Survey,42, 40-47.

Upkong, D. & Orji, E. (2006). Mental health of infertile women in Nigeria. Turk Psikiyatri Derg; 17(4): 259-65.

Van Balen, F. V., & Gerrits, T. (2001). Quality of Infertility Care in poor-resource Areas and the Introduction of new Reproductive Technologies, Human Reproduction Vo1. 16(2): 215-219.

Vayena, E. (2002). Current practices and controversies in assisted reproduction: report of a meeting on “Medical, ethical and social aspects of assisted reproduction” held at WHO headquarters in Geneva. Switzerland: World Health Organization; 396 p.

Verhaak, C.M., Smeenk, J.M., Van Minnen, A., Kremer, J.A., & Kraaimaat, FW. (2005). A longitudinal, prospective study on emotional adjustment before, during and after consecutive fertility treatment cycles. Hum Repord. 20 (8):2253-60.

Weiss, P., Mateju, L., & Urbanek, V. (2004). Personality and characteristics of couples in infertile marriage. Ceska Gynekologie. 69 (1). 42-47.

WHOQOL SRPB Group. (2006). A cross-cultural study of spirituality, religion, and personal beliefs as components of quality of life. Social Scince & Medicine, 62, 1486-1497.

WHO – QOL – GRUP. (1998). What is quality of life? World helth organization: 17: 354 – ۳۵۶٫

Wischmann, T. (2010). Sexual disorders in infertile couples. Journal of Sexual Medicin, 7, 5, 1868-1876.

Wischmann, T., Scherg, H., Strowitzki, T., & Verres, R. (2009). Psychosocial characteristics of women and men attending infertility counselling. Human Reproduction. 24(2):378-85

پیوست

پیوست شماره ۱

پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی

سؤالات زیر در پی یافتن احساس شما درباره کیفیت زندگی، سلامتی و یا سایر حیطه‌های زندگیتان است

۱ – کیفیت زندگی خود را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار بد

بد

نه خوب، نه بد

خوب

بسیار خوب

۲ – چقدر از سلامتی خود رضایت دارید؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار ناراضی

ناراضی

نه راضی، نه ناراضی

راضی

بسیار راضی

سؤالات زیر ‌در مورد این است که هر یک از موارد را در چهار هفته گذشته چقدر تجربه کرده‌اید.

۳ – تا چه حدی احساس می‌کنید که درد بدنی، شما را از انجام کارهایی که لازم است انجام دهید باز می‌دارد؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار زیاد

زیاد

به میزان متوسط

کمی

اصلاً

۴ – برای کارکرد عادی در زندگی روزمره، چقدر به معالجه و درمان پزشکی نیاز دارید؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار زیاد

زیاد

به میزان متوسط

کمی

اصلاً

۵ – چقدر از زندگی لذت می‌برید؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار زیاد

زیاد

به میزان متوسط

کمی

اصلاً

۶ – چقدر احساس می‌کنید که زندگیتان معنادار است؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار زیاد

زیاد

به میزان متوسط

کمی

اصلاً

۷ – چقدر خوب می‌توانید تمرکز کنید؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار زیاد

زیاد

به میزان متوسط

کمی

اصلاً

۸ – در زندگی روزمره چقدر احساس امنیت می‌کنید؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار زیاد

زیاد

به میزان متوسط

کمی

اصلاً

۹ – محیط فیزیکی اطراف شما چقدر سالم و بهداشتی است؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار زیاد

زیاد

به میزان متوسط

کمی

اصلاً

سؤالات زیر درباره این است که هر یک از موارد را در چهار هفته گذشته تا چه حد تجربه کرده‌اید یا تا چه حد توانسته‌اید انجام دهید؟

۱۰ – آیا انرژی کافی برای زندگی روزمره دارید؟

۱

۲

۳

۴

۵

اصلاً

کمی

نسبتاً

زیاد

کاملاً

۱۱ – آیا قادر هستید که وضعیت بدنی و ظاهر خود را بپذیرید؟

۱

۲

۳

۴

۵

اصلاً

کمی

نسبتاً

زیاد

کاملاً

۱۲ – آیا برای تأمین نیازهای خود پول کافی دارید؟

۱

۲

۳

۴

۵

اصلاً

کمی

نسبتاً

زیاد

کاملاً

۱۳ – اطلاعاتی که برای زندگی روزمره لازم دارید تا چه حد در دسترس شما است؟

۱

۲

۳

۴

۵

اصلاً

کمی

نسبتاً

زیاد

کاملاً

۱۴ – تا چه حد برای فعالیت‌های تفریحی فرصت دارید؟

۱

۲

۳

۴

۵

اصلاً

کمی

نسبتاً

زیاد

کاملاً

۱۵ – چقدر خوب می‌توانید از جایی به جای دیگر بروید (جابجا شوید)؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار بد

بد

نه خوب، نه بد

خوب

بسیار خوب

۱۶ – چقدر از خوابتان رضایت دارید؟

۱

۲

۳

۴

۵

بسیار ناراضی

ناراضی

نه راضی، نه ناراضی

راضی

بسیار راضی

فرضیه سوم:

– سیاست تقسیم سود شرکت‌ها(مبتنی بر نسبت سود تقسیمی) تاثیر معنی‌داری بر کیفیت اقلام تعهدی اختیاری دارد.

روش شناسی تحقیق

این پژوهش به لحاظ هدف، از نوع کاربردی و طرح پژوهش آن از نوع نیمه تجربی^[۱۲] با بهره گرفتن از رویکرد پس رویدادی^[۱۳] است. این تحقیق از لحاظ ماهیت پژوهشی جزو پژوهش‌های توصیفی_–مقایسه ای از نوع رگرسیون لجستیک محسوب می شود. همچنین جهت آزمون فرضیه‌ها از نرم افزار SPSS 22 استفاده به عمل آمده است.

جامعه آماری، روش نمونه گیری و حجم نمونه

جامعه آماری این تحقیق مشتمل بر تمامی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ‌می‌باشد که طی سال­های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲ در بورس فعالیت داشته اند.

همچنین انتخاب نمونه از جامعه آماری فوق به صورت روش حذفی سیستماتیک با در نظر گرفتن تمامی شرایط زیر انجام گرفته شده است.

۱ . دوره مالی آن ها منتهی به پایان اسفند ماه باشد و اطلاعات مالی آن ها نیز در دسترس باشد.

۲.شرکت‌ها می­بایست در طی سه دوره انتهایی پژوهش سوده باشند.

۳ . جزء شرکت‌های سرمایه ­گذاری، واسطه­گری مالی، بیمه­ها و بانک­ها نباشند.

۴ . طی بازه زمانی مذکور تغییر سال مالی نداشته باشند.

۵ . در بازه زمانی تحقیق نماد معاملاتی آن در تابلو اصلی یا فرعی یا بازار ثانویه توقف بیش از چهار ماه نداشته باشد.

۶ . مشمول شرکت‌های موضوع ماده (۱۴۱) قانون تجارت^[۱۴] و اصلاحات پس از آن نباشند.

پس از اعمال شرایط فوق تعداد ۵۱ شرکت حاصل شد که با توجه به طول ۶ دوره مالی تعداد ۳۰۶ نمونه به صورت سال- شرکت جهت انجام روش­های آماری انتخاب به عمل آمده است.

روش جمع ­آوری اطلاعات و متغیرهای تحقیق

در این پژوهش جهت جمع‌ آوری داده ­های پژوهش مبتنی بر ارقام و اطلاعات واقعی بازار سهام و صورت‌های مالی شرکت‌ها از اطلاعات موجود در سایت بورس اوراق بهادار تهران و نرم افزار ره­آوردنوین استفاده شده است

متغیرهای این پژوهش شامل سه متغیر مستقل^[۱۵]؛ نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام، نسبت بازدهی ارزش ویژه، و نسبت سود تقسیمی( که به ترتیب به عنوان معیارهایی از سنجش ” ارزش شرکت، سودآوری شرکت، و سیاست تقسیم سود شرکت ” هستند)، و یک متغیر وابسته^[۱۶]؛ اقلام تعهدی اختیاری و چهار متغیر کنترل^[۱۷] شامل؛ اندازه شرکت، اهرم مالی، عمر شرکت، و نوع گزارش حسابرسان مستقل است.

الف: متغیّرهای مستقل :

نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام^[۱۸]:

به عنوان معیاری در جهت سنجش و مقایسه ارزش بازار یک شرکت در مقایسه با سایر شرکت‌ها محسوب می شود به نحوی که چنانچه میزان مقدار عددی این نسبت چنانچه پایینتر از یک باشد نشان دهنده پایین بودن ارزش بازار یک شرکت نسبت به ارزش دفتری آن و چنانچه این مقدار یک باشد نشان دهنده برابری ارزش بازار و ارزش دفتری یک شرکت است و به تبع زمانی که این مقدار هر چقدر بالاتر از یک باشد گویای این مطلب است که ارزش بازار یک شرکت فراتر از ارزش دفتری آن است.

نسبت بازدهی ارزش ویژه^[۱۹] :

نسبت بازدهی ارزش ویژه از جمله نسبت­هایی که در رابطه با بررسی و سنجش عملکرد و سودآوری یک شرکت استفاده می شود مبنی بر اینکه هر چقدر این نسبت بالاتری باشد نشان دهنده سودآوری و در مفهوم کلی­تر بالا بودن نرخ رشد سود شرکت‌ها است.

نسبت درصد سود تقسیمی:

نسبت درصد سود تقسیمی عبارت است از نسبت سود نقدی تقسیمی هر سهم به سود اعلام شده هر سهم شرکت^[۲۰]، این نسبت نشان می­دهد که چه نسبت از سود هر سهم بین سرمایه گذاران تقسیم شده است

ب: متغیر وابسته :

اقلام تعهدی اختیاری^[۲۱]: شامل اقلام تعهدی هستند که طی یک فرایند غیرعادی ناشی از تحریفات و دستکاری های مدیریت به منظور مدیریت سود ایجاد می­شوند(رُونِن و یاری ۲۰۰۸: ۳۸۱).

ج:‌متغیر های کنترلی :

متغیرهای کنترل این تحقیق شامل اندازه شرکت، اهرم مالی، عمر شرکت و نوع گزارش حسابرسان مستقل می‌باشد.

نحوه اندازه گیری متغیرها:

اندازه گیری متغیرهای وابسته، مستقل و کنترل مبنتی بر فرمول­ها و اطلاعاتی است که از صورت‌های مالی شرکت‌ها از طریق نرم افزار اکسل و نرم افزار SPSS انجام گرفته شده است.

۱ . متغیرهای مستقل :

۲ . متغیر های کنترل:

اندازه شرکت^[۲۲]: برحسب لگاریتم طبیعی مجموع حجم درآمدهای عملیاتی شرکت تعریف می شود.

اهرم مالی^[۲۳]: بر حسب نسبت مجموع بدهی­ها به مجموع دارایی­ ها تعریف می­ شود.

عمر شرکت^[۲۴]: بر حسب لگاریتم طبیعی از زمان تأسيس شرکت تا کنون تعریف می­ شود.

نوع گزارش حسابرسان مستقل^[۲۵]: به طور کلی نوع گزارش(اظهار نظر) حسابرس مستقل نسبت به صورت‌های مالی شامل چهار نوع گزارش؛گزارش مطلوب(مقبول)، گزارش مشروط، گزارش عدم اظهار نظر وگزارش مردود ‌می‌باشد، حسب این مورد این متغیر را به صورت قیاسی^[۲۶] تعریف نموده­ایم که در آن برای گزارش نوع مطلوب عدد یک، گزارش مشروط عدد دو، گزارش عدم اظهار نظر عدد سه وگزارش مردود عدد چهار درنظر گرفته شده است.

۳ . متغیر وابسته :

نحوه محاسبه اقلام تعهدی اختیاری به عنوان متغیر تابع پاسخ این تحقیق مبتنی به مراحل زیر است؛

الف. محاسبه اقلام تعهدی کل؛

Total Accruals=Net Income- Cash Flow from Operations

مجموع اقلام تعهدی= سود خالص-جریان های نقدی عملیاتی

فرمول فوق مطابق با استانداردهای بین‌المللی است که در آن صورت جریان وجوه در در سه طبقه تهیه می شود و با تأکید به اینکه در ایران صورت جریان وجوه نقد در پنج طبقه تهیه می شود،این موضوع موجب ایجاد تفاوتهایی در رابطه با اقلام ورودی و خروجی در بین طبقات نسبت به نوع سه طبقه ای مرسوم در استانداردهای بین‌المللی می شود، لذا میزان اقلام تعهدی با توجه ‌به این تفاوت‌ها (در ایران) از طریق فرمول زیر محاسبه می­ شود(خلیفه سلطانی و همکاران ۱۳۸۹: ۶۶)؛

مجموع اقلام تعهدی= سود قبل از اقلام غیر مترقبه و عملیات مستمر( جریان­های نقدی عملیاتی طبق صورت جریان وجوه نقد+سود سهام پرداخت شده+جریان­های نقدی مرتبط با بازده سرمایه­گذاریها و سود پرداختنی بابت تامین مالی_جریان­های نقدی مرتبط به مالیات).

ب. تفکیک مجموع اقلام تعهدی:

Total Accruals (TA) =Non-Discretionary Accruals (NDA) +Discretionary Accruals (DA)

TA=NDA+DA

مجموع اقلام تعهدی: اقلام تعهدی غیر اختیاری+ اقلام تعهدی اختیاری(غیر عادی)

در رابطه فوق، بخش غیر اختیاری اقلام تعهدی از طریق مدل رگرسیونی خطی پیرسون زیر(مدل کشف مدیریت سود ، جونز تعدیل شده ۱۹۹۵”(دیچاو و اِسلُون[۲۷] ۱۹۹۵)( برآورد می شود؛

:REVدرآمد سال منهای درآمد سال-۱ هم مقیاس شده توسط کل دارایی ها در سال-۱

REC تغییر در حسابهای دریافتنی از پایان دوره قبل تا و دوره جاری.

:PPEناخالص میزان اموال، ماشین آلات و تجهیزات در سال در سال-۱ هم مقیاس شده توسط کل دارایی ها در سال-۱

: A_-۱جمع کل دارایی های در سال -۱

_۱، _۲ و _۳ پارامترهای خاص شرکت هستند.

۳-۱)جنگ نزد یهود:

هیچ جنگی در قساوت و شدّت همانند جنگ در دین یهود نیست. یهود بر اساس شریعت خود در طول تاریخ، به جنگ و خون‏ریزی فراوان پرداخته‏اند و در این راه، به طفل و زن هم رحم نمی‏ کردند و همچنان خود را «ملت برگزیده خدا» می‏ دانند، یکی از بزرگان یهود می‏گوید:«ما یهود نیستیم مگر آقای عالم و فاسد کننده عالم، ایجاد کننده فتنه در عالم و جلادعالم.عجیب این است که یهودیان، همه این جنگ‏طلبی‏ها را به استناد تورات انجام می ‏دهند.قرآن کریم، عده‏ای از اهل کتاب را ستایش می‏ نماید، همان‏هایی که از غرور، خودپرستی و تکبر خودداری می‏ نمایند و همواره حق و حقیقت را مدنظر دارند.”همه اهل کتاب یکسان نیستند گروهی ازآنها به طاعت خدا ایستاده ومطیع اوامرالهی هستند وآیات الهی را دردل شب تلاوت می‌کنند در حالی که سجده می‌کنند”^[۹] ‌به این ترتیب، قرآن کریم از این که نژاد یهود را بکلی محکوم کند و یا خون آن ها را کثیف بشمرد، خودداری کرده و تنها روی اعمال آن ها انگشت می‏ گذارد.

در این مجال به یکی ‌از اقدامات وحشیانه یهود،علیه مسلمانان درقرن بیست اشاره می شود که چطوریهودیان با قساوت تمام وبا سنگدلی وشقاوت خون مسلمانان رابرزمین ریختند.”عصرروزنهم آوریل ۱۹۴۸ ناگهان نعره های گوش خراش بلندگوهای اسرائیل درقریه دیریاسین که درکنارشهر بیت المقدس واقع است پیچید وبا ارعاب وتهدید مردم را دعوت به تخلیه دهکده ‌و بیرون رفتن ودست شستن ازداروندار خود می‌کردند.مردم بی دفاع،گیج ‌و حیران ‌و مضطرب برای فهمیدن علت حادثه به هرسو می دویدند.درچنین وضعیت بحرانی سربازان شقی یهودی مثل گرگان مست مردم را به محاصره می کشیدند.گویا می خواستند همه کینه ها ودرد دلهایی را که درطول هزاران سال دربدری یهود ‌از تمام مردم روی زمین داشتند،برسراین مردم که همیشه آنان را پناه می‌دادند وحمایت می‌کردند خالی کنند. دریدن شکم های زنها وبریدن سربچه ها در دامان یا جلو چشم مادران وآتش زدن زنده ها، ‌از کارهای عادی آن کفتارهای گرسنه بود.جنایت پیشه های وحشی عده ای ‌از دختران عرب را اسیرکردند ولخت وعریان درکامیون های بی سرپوش ریختند ‌و در شهرهای یهودی مخصوصاٌ در شهربیت المقدس جدید ازمیان مردم عبور می‌دادند ویهودیان رذل وپست ازآنان عکس می گرفتند.”^[۱۰]

۲-دین مسیحیت:

دین مسیحیت، یکی از ادیان مهم جهان است که در سراسر دنیا، پیروان زیادی داشته ودرصد قابل توجهی ‌از جمعیت جهان مسیحی می‌باشند. آغاز پیدایش این دین به ۲۰۰۰ سال قبل بر می‏ گردد و پیروان این دین، خود را پیرو پیامبر الهی، حضرت مسیح (ع)می‏ دانند.

پروفسور محمّد حمیداللّه می‏گوید:«تعالیم اولیه مسیحیت به وضوح مشعر بر این است که یک مسیحی نه تنها نباید از خود با توسل به زور دفاع کند، بلکه حتی نباید از قانون کشور در برابر ظلم و ستم استمداد کند.^[۱۱] ولی،پیروان این دین به جهت برخی مسائل درونی ، به دنیا روی آورده و خطر بزرگی را از نظر بین ‏المللی برای دیگر ملل ایجاد کردند که جنگ‌های صلیبی شاهد این مدّعاست. بر اساس فرمان پاپ، حتی همه پیمانهای منعقده با مسلمانان را لغو کردند.در آیاتی از قرآن کریم، به نژاد پرستی مسیحیان اشاره شده است از جمله، مسیحیان همانند یهودیان ادعا کردند که ما فرزندان خدا هستیم! و خداوند در جواب آنان می‏فرماید:”ازجمله ادعاهای بی اساسی که یهود و نصاری دارند این است که گفتند مافرزندان خدا ‌و دوستان ویژه او هستیم وازمیان همه انسان‌های خلق شده ما بردیگران برتری داریم ‌و پیروان هیچ مذهبی ‌و مردمان هیچ ملت و گروه ‌و قبیله ای به مقام ما نمی رسندبلکه آنان برای خدمت به ما خلق شده اند.ای پیامبر درجواب آن ها بگو ،پس چرا (به اعتراف خودتان )خداوند، شمارابه سبب گناهانتان عذاب می‌کند ، پس شما بشری هستید ‌از جنس سایرمخلوقات خدا وهمانند سایرانسانها ،خداهرکه رابخواهد وشایسته ببیند می بخشد وهرکه رامستحق ببیند کیفر می‌دهد ازاین گذشته مالکیت وفرمانروایی آسمان‌ها وزمین وآنچه میان آن دو قرار دارد،فقط دراختیارخداست(وکسی حق ندارد خود را فرزند خدا بنامد،زیراهمه بنده خدا هستند) وسرانجام تمام مخلوقات به سوی او بازمی گردند^[۱۲]

از نظر قرآن کریم، آنان از انحصارطلبان بهشت محسوب می ‏شوند:آن ها گفتند: هیچ کس جز یهود و نصاری، هرگز داخل بهشت نخواهد شد؛ این آرزوی آن ها‌ است؛ بگو، اگر راست می‏گویید، دلیل خود را بیاورید^[۱۳].

سراسر کتاب انجیل از رفتار محبت‏آمیز، حتی نسبت به دشمنان موج می‏زند و از نظر حضرت مسیح (علیه‏السلام) احسان باید شامل دشمنان هم بشود. با این وجود، نژادپرستی در قوم مسیحیت ـ همانند قوم یهود ـ دیده می‏ شود. آنان مخالف سرسخت غیرمسیحیان هستند با این تفاوت که از نظر قرآن‏کریم، عداوت و دشمنی یهودیان، در مقابل پیروان مذاهب دیگر، بسیار بیشتر از مسیحیان بوده است.^[۱۴]

حوادث تاریخی مسیحیت بیانگر این نکته است که آنان هیچ‏گاه به دستور حضرت مسیح (علیه‏السلام) ، مبنی بر محبت و دوستی نسبت به همه انسان‌ها، عمل نکرده‏اند.

«در سال ۱۴۱۵ میلادی، پاپ نیکولای پنجم فرمان داد که هر شخصی که مظنون به آداب مذهبی یهود است، به محکمه انگیزیسیون جلب شود و بدین ترتیب ۳۰۰ هزار یهودی قتل عام شدند و بقیه به ایتالیا گریختند و از آنجا نیز مجبور به مهاجرت به ترکیه شدند.^[۱۵]

مسیحیان حتی نسبت به همنوعان خود رحم نکردند. طی هفت قرن؛ یعنی از سال ۱۱۸۳ م. تا ۱۸۳۴ م. که تاریخ آغاز و پایان رسمی محاکم تفتیش عقاید در اسپانیاست، ده‌ها هزار نفر صرفا به اتهام ارتداد و تخطّی از دین رسمی، در آتش سوزانده شدند و یا پس از شکنجه هولناک به قتل رسیدند و اموالشان مصادره گردید. افراد ملزم می‏ شدند عقیده و مذهب خاص داشته باشند. دوران قرون وسطی با تفتیش عقاید، قتل و شکنجه شناخته می‏ شود. پاپ ششم طی پیامی در ۱۰ مارس ۱۷۹۱ م. آزادی مذهبی را به «حقوق وحشتناک» توصیف می ‏کند؛ ولی سرانجام کلیسا، اعلامیه جهانی حقوق بشر و «حق آزادی مذهب» را پذیرفت. این امر در سال ۱۹۶۳ م. طی اعلامیه‏ای از سوی ژان پُل بیست و سوم اعلام شد.”^[۱۶]

دربرخی ‌از اسناد تاریخی آمده است که “فرانسه مسیحی ازپررنج ترین ومصیبت بارترین کشورهای اروپایی بود.آزادی سیاسی و برابری ها اجتماعی به طورکلی در این کشوریافت نمی شد، و هیچ ساختار و قانون عادلانه ای نیزدرآن به چشم نمی خورد ،بویژه درمالیات ها که هماهنگ با خواسته های حاکمان تعیین می شد.درچنین جامعه ای به برخی طبقات اجتماعی امتیازهایی اختصاص یافته بود که اکثریت غالب ازآن محروم بودند.این طبقات عبارت ‌بودند از:۱)اشراف زادگان ۲)روحانیون کلیسا ۳)قانون گذاران ۴)سندیکاهای کارگری”^[۱۷]

اگربخواهیم به مصداقی در این زمینه اشاره کنیم که رفتارمسیحیان با دیگرادیان چگونه بوده است باید ازجنگهای صلیبی وجنایتهایی که پاپهای مسیحی برمسلمین وارد کردند ،یاد کرد.این جنگها دراثر تعصبات ضدانسانی پاپها وکشیشها ومبلغین مسیحی به وجود آمد.”سپاهیان مسیحی ازهمان آغاز حرکت شروع به قتل وغارت دهات وقصبات کردند وازارتکاب هیچ گونه عمل وحشیانه وکارشنیع خودداری نکردند.با یک وضع کذایی بالاخره اولین سپاه صلیبی درپانزدهم ژوئیه ۱۰۹۹-یعنی پس از سه سال- وارد شهربیت المقدس شده ‌و آنجا را به دست گرفتند”^[۱۸]