۳-۵-۵- پایایی سیاهه بهره هیجانی کودکان و نوجوانان

بار-آن ضرایب پایایی سیاهه بهره هیجانی کودکان و نوجوانان را به شیوه آلفای کرونباخ برای خرده مقیاس‌های مختلف بین ۶۵/۰ تا ۹۰/۰ و به روش باز آزمایی بین ۷۷/۰ تا ۸۹/۰ گزارش نمود. همبستگی گزارش شده بین فرم کوتاه و طولانی این پرسشنامه در دامنه ای بین ۹۲/۰ تا ۹۷/۰ می‌باشد که در سطح بالایی می‌باشد. در پژوهش حاضر، جهت به دست آوردن پایایی این مقیاس از شیوه های آلفای کرونباخ و تنصیف استفاده شد. نتایج این بررسی در جدول ۳-۴ ارائه شده است.

جدول ۳-۴ ضرایب پایایی سیاهه بهره هیجانی کودکان و نوجوانان، به روش‌های آلفای کرونباخ و تنصیف در پژوهش حاضر

مقیاس

آلفای کرونباخ

تنصیف اسپیرمن-براون

درون فردی

۴۷/۰
۶۵/۰

بین فردی

۷۹/۰
۷۶/۰

مدیریت استرس

۷۹/۰
۷۷/۰

انطباق پذیری

۷۵/۰
۷۶/۰

خلق کلی

۸۶/۰
۸۴/۰

کل

۹۰/۰
۸۶/۰

همان طور که در جدول ۳-۴ ملاحظه می شود، ضرایب پایایی برای خرده مقیاس های مختلف سیاهه بهره هیجانی کودکان و نوجوانان، به روش آلفای کرونباخ، از ۴۷/۰ تا ۸۶/۰ و برای کل ابزار ۹۰/۰؛ و به روش اسپیرمن-براون برای خرده مقیاس های مختلف از ۶۵/۰ تا ۸۴/ و برای کل ابزار ۸۶/۰ می‌باشند.

۳-۵-۶- روایی سیاهه بهره هیجانی کودکان و نوجوانان

هنجاریابی سیاهه بهره هیجانی کودکان و نوجوانان (بار-آن و پارکر، ۲۰۰۰) بر روی ۹۱۷۲ کودک و نوجوان صورت پذیرفته است. این هنجاریابی شامل معیارهای جداگانه ای برای پسرها و دخترها بوده و نیز ‌گروه‌های سنی مجزایی (۷ تا ۹ سال، ۱۰ تا ۱۲ سال، ۱۳ تا ۱۵ سال و ۱۶ تا ۱۸ سال) را شامل می شود. اعتبار سازه به شیوه تحلیل عوامل^[۲۹۳]، گواهی بر ساختار درونی این ابزار است. در طی تحلیل عوامل پنج خرده مقیاس در ارتباط با این ابزار به دست آمد. همبستگی درونی دامنه نمره ها پایین تر از متوسط (۱۶/۰ تا ۷۲/۰) بود، که نشان دهنده این است که عوامل نسبتاً مجزا هستند (بار-آن و پارکر، ۲۰۰۰). روایی همزمان^[۲۹۴] با بهره گرفتن از نسخه بزرگسالان صورت پذیرفته است:

در این بررسی که به وسیله بالارد^[۲۹۵] و لیون^[۲۹۶] (۲۰۰۲، به نقل از بار-آن و پارکر، ۲۰۰۰) انجام گرفت ضرایب همبستگی مؤلفه‌ بین فردی ۵۶/۰ و انطباق پذیری ۶۳/۰ گزارش شد، که پایین تر از حد انتظار بود.

سیاهه بهره هیجانی کودکان و نوجوانان، برای اولین بار، در ایران، توسط شهنی و مکتبی (۱۳۹۰)مورد استفاده قرار گرفت. جهت تعیین روایی این ابزار، در این پژوهش، از شیوه روایی سازه، با بهره گرفتن از آزمون افسردگی کودکان و نوجوانان^[۲۹۷]، که توسط جان بزرگی (۱۳۷۸) در ایران هنجاریابی شده است استفاده به عمل آمد. جان بزرگی ضریب پایایی پرسشنامه افسردگی کودکان و نوجوانان را با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ حدود ۶۲/۰ گزارش نمود. روایی آن نیز از طریق ارزیابی ماده های آن توسط ۱۰ متخصص بالینی کودک (روایی صوری)، رضایت بخش بود. ضریب روایی سیاهه بهره هیجانی کودکان و نوجوانان، در این پژوهش، با بهره گرفتن از پرسشنامه افسردگی کودکان و نوجوانان، ۲۳/۰- به دست آمد که در سطح معنی دار بود.

۳-۶-عملکرد تحصیلی

جهت اندازه گیری عملکرد تحصیلی دانش آموزان از معدل تحصیلی آن ها در نیم سال دوم سال تحصیلی ۱۳۹۲-۱۳۹۳ و نیم سال اول سال تحصیلی ۱۳۹۳-۱۳۹۴ استفاده شد. در این معدل گیری نمره درس های پرورشی، هنر و ورزش محاسبه نشد.

جدول ۳-۵ مراحل آموزش مهارت های هوش هیجانی

جلسه

عناوین

تکنیک های آموزش

۱

پیش آزمون، معارفه و قوانین

اجرای پیش آزمون ها، معرفی اعضا، بازی اشنایی، معرفی شیوه کار و آموزش قوانین.

۲ و ۳

تشخیص و نامگذاری احساسات

آموزش وازه های احساسی (شادی، غم، تعجب، …)، علل به وجود آورنده احساسات، چگونگی تشخیص و بیان چهره ای مناسب، در این جلسات از تکنیک هایی مثل داستان، توجه به چهره با بهره گرفتن از آینه، پوستر هیجان ها و… استفاده شد.

۴

بیان احساس

آموزش جمله بندی احساسی مناسب و چگونگی انتقال احساسات به دیگران.

۵ و ۶

آموزش همدلی

گوش دادن فعال، انعکاس احساسات، انعکاس کلام و پذیرش صادقانه.

۷

فراگیری حل مسئله

آموزش شیوه های برخورد با مشکلات هیجانی، بررسی مسئله قبل از عمل، بررسی راه ‌حل ‌ها و حل مسئله، آموزش خود تصحیحی به جای تصحیح رفتار دیگران، خود کنترلی، خود گویی مثبت و خود تشویقی.

۸

شناخت شرایط ایجاد کننده دردسر و مسئولیت پذیری

صحبت ‌در مورد احساسات و در میان گذاشتن تجربیات ناخوشایند. استفاده از تکنیک خود گویی و نقش آفرینی، شناسایی احساسات ناخوشایند ایجاد کننده دردسر، آموزش مسئولیت پذیری در قبال احساس، گفتار و رفتار.

۹

مدیریت خشم

آشنایی با شیوه های مناسب ابزار خشم، رایج ترین دلایل عصبانیت (تحریک، تحقیر، ناکامی و…)

از تکنیک هایی مثل خمیربازی، آینه، نقش بازی استفاده شد. برای رفع احساس ناخوشایند، راه حل هایی، مانند استفاده از نقاشی، نوشتن، حرف زدن آموزش داده شد.

۱۰

مدیریت استرس

آموزش تشخیص فشار روانی در خود و دیگران، شناسایی شیوه های نامناسب برخورد با فشار روانی (پرخاشگری، انزوا، خوردن، …) آموزش شیوه های مناسب کاهش استرس (تمرین آرمیدگی، نوشتن جهت برون ریزی)

۱۱

جمع بندی و مرور مطالب

در این جلسه چکیده ای از مطالب آموزش داده شده جلسات قبل مرور شد و به سوال‌های آزمودنی ها پاسخ داده شد.

۱۲

اجرای پس آزمون ها

این جلسه هم زمان مادران دانش آموزان گروه آزمایش اجرا گردید. در این جلسه پس از اجرای پس آزمون ها خلاصه ای از مباحث مطرح شده در این دوره آموزشی برای والدین توضیح داده شد و به سوال های آن ها در این مورد پاسخ داده شد. سپس، جلسه با تشکر از شرکت دانش آموزان در جلسه ها و همکاری والدین و صرف عصرانه به پایان رسید.

۳-۷- روش اجرای پژوهش

۴-۲-۲ مجازات تکمیلی در تعدد معنوی

مجازات‌ها را بر حسب نسبتی که با همدیگر دارند می‌توان به سه طبقه اصلی، تکمیلی و تبعی تقسیم کرد. مجازاتهایی که برای اعمال مجرمانه، در مواد قانون جزایی، پیش‌بینی شده است و اجرای آن ها فقط به موجب حکم قطعی دادگاه ممکن است، مجازات‌های اصلی می‌گویند.

مجازات‌های تکمیلی مجازاتهایی هستند که به مجازات‌های اصلی افزوده می‌شود و علاوه بر اینکه باید در دادنامه ذکر شود هیچ‌گاه به تنهایی مورد حکم قرار نمی‌گیرد. زیرا مجازات‌های مذکور باید مجازات اصلی را تکمیل کند.(اردبیلی، ۱۵۵:۱۳۸۷) مجازات تکمیلی و انواع آن در ماده ۲۳ ق.م.ا. پیش‌بینی شده است: «دادگاه می‌تواند فردی را که به حد، قصاص یا مجازات تعزیری تا درجه شش محکوم ‌کرده‌است با رعایت شرایط مقرر در این قانون، متناسب با جرم ارتکابی و خصوصیات وی به یک یا چند مجازات از مجازات‌های تکمیلی زیر محکوم نماید»: (۱_ اقامت اجباری در محل معین۲_ منع از اقامت در محل یا محل‌های معین۳_ منع از اشتغال به شغل، حرفه یا کار معین۴_ انفصال از خدمات دولتی و عمومی۵_ منع از رانندگی با وسایل نقلیه موتوری و یا تصدی وسایل موتوری۶_ منع از داشتن دسته چک ویا اصدار اسناد تجارتی٧_ منع از حمل سلاح٨_ منع از خروج اتباع ایران از کشور٩_ اخراج بیگانگان از کشور١٠_ الزام به خدمات عمومی١١_ منع از عضویت در احزاب، گروه ها و دسته‌جات سیاسی یا اجتماعی ١٢_ توقیف وسایل ارتکاب جرم یا رسانه یا مؤسسه‌ای که در ارتکاب جرم دخالت داشته است١٣_ الزام به یادگیری حرفه، شغل یا کار معین١۴_ الزام به تحصیل١۵_ انتشار حکم محکومیت قطعی.)

در تعدد معنوی مجازات اصلی همان مجازات جرمی است که جزای آن اشد است. و در خصوص کیفیت اعمال مجازات های تکمیلی در تعدد معنوی، می توان گفت با توجه به ماده ۲۳ ق.م.ا منعی در جهت اعمال این مجازات‌ها وجود ندارد در صورتی که تعدد معنوی در مجازات‌های تعزیری درجه شش تا درجه یک تحقق ‌یابد، این ماده نیز مجازات‌های تکمیلی را در این درجات اجازه داده است.

۴-۲-۳ مجازات تبعی در تعدد معنوی

مجازات‌های تبعی از آثار مترتب بر محکومیت جزایی است و هیچ‌گاه در حکم دادگاه قید نمی‌شود. تبعات محکومیت جزایی عمدتاًً محرومیت از حقوق اجتماعی است که قانون‌گذار آن را به زمان محدود ‌کرده‌است.(همان، ۱۵۷) ماده ۲۵ ق.م.ا مقرر می‌دارد: «محکومیت قطعی کیفری در جرائم عمدی، محکوم را پس از اجراء حکم یا شمول مرور زمان، در مدت زمان مقرر در این ماده، از حقوق اجتماعی به ‌عنوان مجازات تبعی محروم می‌کند:

الف) هفت سال در محکومیت به مجازات‌های سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجراء حکم اصلی،

ب) سه سال در محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنی علیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجه چهار،

پ) دو سال در محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده نصف دیه مجنی علیه یا کمتر از آن باشد و حبس درجه پنج.

ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی، محکومیت‌هایی را که دارای مجازات تبعی می‌باشند احصاء نموده است. و در جرایم تعزیری در صورتی که محکوم علیه به مجازات حبس تا درجه چهار مندرج در بند «ب» و حبس درجه پنج مندرج در بند «پ» ماده فوق محکوم شده باشد، مشمول محکومیتهای تبعی قرار می‌گیرد و اگر شخصی که به مجازات اشد در تعدد معنوی محکوم شود و مجازات او در این درجات باشد مجازات‌های تبعی نیز بر او بار می‌شود. قانون در خصوص کسانی که شلاق تعزیری و یا جزای نقدی محکوم می‌شوند ساکت است و لذا می‌توان نتیجه گرفت که چنین محکومیت‌هایی فاقد آثار تبعی می‌باشد.

برای اعمال مجازات‌های تبعی در تعدد معنوی، می‌بایست شرایط زیر وجود داشته باشد. اول، آنکه فعل ارتکابی که دارای عناوین متعدد جزایی است، عمدی باشد، زیرا وفق ماده ۲۵ محکومیت قطعی کیفری فقط در جرایم عمدی محکوم‌علیه را از حقوق اجتماعی محروم می‌کند. دوم، آنکه مجازات اشدی که در تعدد معنوی مورد حکم دادگاه قرار گرفته است می‌بایست، حبس تعزیری درجه یک تا پنج باشد و ‌بنابرین‏ در صورتی که رأی دادگاه، مجازات شلاق یا جزای نقدی، در تعدد معنوی مورد حکم قرار گرفته باشد، و همچنین در صورتی که حبس درجه شش تا هشت مورد حکم قرار گرفته باشد، چنین محکومیتی وفق شرایط ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی فاقد آثار تبعی می‌باشد.

۴-۲-۴ نهادهای جزایی مؤثر و تعدد معنوی

در این مبحث در خصوص ارتباط تعدد معنوی جرم و تاثیر آن ها با نهادهای جزایی مؤثر در میزان مجازات و نحوه اجرای آن، پرداخته شده و از این حیث به بررسی کیفیات مخففه و تعلیق مجازات، تعویق صدور حکم که در قانون لاحق پیش‌بینی شده و آزادی مشروط و عفو و همچنین مجازات معاون در حالت تعدد معنوی و در پایان ضرر و زیان ناشی از جرم در عناوین متعدد از رفتار واحد را با توجه به مقررات قانون مجازات اسلامی مطرح نموده و به توضیح، تبیین وارتباط آن ها پرداخته شده است.

۴-۲-۴-۱ تخفیف و تشدید مجازات در تعدد معنوی

قاعده آن است که همزمان بتوان جهات مشدده و مخففه مجازات را اعمال کرد زیرا نه تنها منعی برای آن وجود ندارد بلکه در تبصره ۳ ماده ۱۳۴ ق.م.ا نیز یکی از مصادیق را به صراحت بیان ‌کرده‌است: «در تعدد جرم در صورت وجود جهات تخفیف، دادگاه می‌تواند مجازات مرتکب را تا میانگین حداقل و حداکثر و چنانچه مجازات، فاقد حداقل و حداکثر باشد تا نصف آن تقلیل دهد.». تعدد جرم یکی از عوامل تشدید مجازات شناخته شده است و خصوصیتی ندارد که قاعده جمع تشدید و تخفیف مجازات، منحصر در آن شود ‌بنابرین‏ ‌در مورد تکرار جرم نیز دادگاه می‌تواند جهات مخففه را رعایت کند همان گونه که سایر جهات تشدید مجازات نیز با جهات تخفیف مجازات قابل جمع است.

ممکن است گفته شود جمع تخفیف و تشدید مجازات، که نه در عمل ممکن و نه با مبانی فلسفه این دو نهاد سازگار است، امکان عملی ندارد، زیرا چگونه می‌توان از یک طرف مجازات را تا کمتر از حداقل قانونی تخفیف داد و از طرف دیگر آن را تشدید نموده و به ویژه اگر تشدید مجازات را به معنای افزایش آن به بیشتر از حداکثر قانونی دانست. این گفته صحیح نیست زیرا تخفیف و تشدید مجازات به شکلهای گوناگونی صورت می‌گیرد. مثلاً می‌توان از یک طرف مجازات را تا حداقل مجازات قانونی تخفیف داد و از طرف دیگر آن را همراه با جزای نقدی نمود که در حالت عادی، اختیاری است. از نظر مبانی هم می‌توان چنین توجیه کرد که اگر مجرمی استحقاق تخفیف مجازات را داشته باشد و از طرفی مجازات مشدد را تحمل کند، نمی‌توان از تشدید یا تخفیف یا هر دو صرفنظر کرد.

۲-۱-۱۰- روش های مبارزه با فساد اداری:

علی رغم عمل در زمینه مبارزه با فساد اداری به روش های بسیار زیادی اشاره شده که‏ در زیر لیستی از این راه‏ حلها و روش‌ها آمده است.ما نیز این روش‌ها را برای حل مسأله‏ مفید می‏دانیم اما به نظر می‏رسد علی رغم وجود راه ‏حلها، مشکل در تضمین اجرای‏ راه‏ حلها و قوانین است تا نبود

راه‏ حلها. راه ‏حلهای بی ‏شماری البته برای مسأله وجود دارد اما اشکال در عدم ‏اجرا و قاطعیت در اجراست. فهرست زیر،معدودی از راه‏ حلها را بیان‏ می‏ نماید.

۱-اصلاح نظام اداری و ساختار آن(در معنایی بسیار کلی)

۲-مقررات ‏زدایی و خصوصی‏ سازی

۳-احیای اخلاقی

۴-نظارت بر ثروت مصرف و سطح زندگی‏ کارمندان دولت

۵-جلوگیری از فساد استخدامی

۶-پاکسازی گروهی و جمعی نظام‏ اداری

۷-ایجاد نهرهای مستقل و دایمی برای مبارزه

۸-سیاست‏ زدایی نظام اداری

۹- تشویق کارمندان و شهروندان به ارسال اطلاعات و افشاگری و جلب اعتماد در عمل‏

۱۰-آزادی و مصونیت مطبوعات در ارائه گروهی و افشاگری

۱۱-آموزش مدیران‏ دولتی ‌در مورد فساد اداری

۱۲-حساب کشی و جواب دهی سیاستمداران و کارکنان

۱۳-افزایش حقوق و مزایای کارکنان

۱۴-کاهش تقاضا برای فساد اداری از طریق حذف‏ مقررات زاید

۱۵-افزایش هزینه ‏های ارائه خدمات فساد مثل اعمال تنبیه و جریمه‏ های‏ سنگین‏ تر

۱۶-افزایش خطر کشف و دستگیری

۱۷-ایجاد واحدهای مستقل برای‏ پیشگیری

۱۸-تشویق کارمندان و مأمورین وظیفه‏ شناسی

۱۹-به روز کردن قوانین و توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی زمان قانون

۲۰-تبلیغ در افکار عمومی برای مبارزه‏ با فساد

۲۱-تربیت خبرنگاران زبردست برای به چنگ آوردن و گزارش فساد اداری و تشویق آن ها

۲۲-استقلال قوه قضائیه و تضمن قضات و استقلال آن ها در برخورد با عاملین و تأمین جای آن ها (مجموعه اول،۲۴،حبیبی،ص۸۸ و ۱۲۶).

اکنون سؤال این است که آیا دولت‌ها این راه‏ حلها را نمی‏دانند و اگر می‏ دانند چرا به‏ مبارزه با این مسأله نمی‏ پردازند.در جواب می‏توان گفت که با توجه به حجم مطالعات‏ انجام شده، دولت‌ها با اغلب راه‏ حلها آشنایی دارند.از این‏رو می‏توان گفت که دولت‌ها در مبارزه با این مسأله تساهل به خرج می ‏دهند که دلایل آن شامل موارد ذیل می‌باشد:

۱-تک حزبی بودن نظامهای دولتی و عدم‏ بازپرسی در آن ها

۲-ناتوانی در تأمین‏ کارمندان و کاهش شدت نارضایتی از طریق فساد اداری(جبرانی برای نرسیدن به موقع‏ حقوق و مزایا)

۳-بروز تفرقه و تضاد در داخل هیئت حاکمه همه را به خطر می‏اندازد

۴-حفظ آبرو و حیثیت نظام توجیه برای عدم‏ رسیدگی

۵-وفاداری و ارزش تخصصی‏ خاص مانع از رسیدگی به تخلفات وی می‏ شود و مواردی از این قبیل(حبیبی،۱۲۷).

۲-۱- ۱۱-جلوگیری از بروز انواع فساد اداری:

اگر چه جامعه ایران ، جامعه ای توام با گرایش‌های مذهبی و ملی است که همه آن ها فساد را پدیده ای زشت شناخته اند و همواره تأکید بر مبارزه با آن کرده‌اند ، با این حال شاهد این هستیم که شیوع فساد در جامعه مسیر بسیاری از پیشرفت‌های اجتماعی و ملی را بسته و هزینه های هنگفتی را بر دوش کشور و در نهایت مردم گذاشته است که یکی از مهمترین آن ها در بعد کلان ، افزایش فاصله طبقاتی میان طبقات اجتماعی غنی و فقیر است .

یکی از عوامل فساد اداری وجود افراد فاسد در دستگاه های دولتی و در رأس
تصمیم گیری هاست. مهمترین عامل بروز فساد اداری بزرگ شدن دولت است. ‌بنابرین‏ برای زدودن فساد از چهره نظام اداری کشور دل بستن به دولت کار اشتباهی است زیرا دولت برای این کار باید با صرف هزینه های فراوان اقدام به تأسیس نهاد جدیدی برای این کار و تأمین امکانات، استخدام افراد، تنظیم مقررات و قوانین مورد نیاز و …. نماید.

اهمیت بوروکراسی در این است که می‌تواند با متناسب کردن اهداف و وسایل به جامعه خدمت کند و با سازماندهی تخصیص بهینه منابع، کشور را در مسیر پیشرفت قرار دهد. اهداف و آرمانها در چارچوب یک نظام اداری سالم قابل اجرا، پیاده و عملیاتی شدن هستند و اگر نظام اداری، سالم و کارا نباشد علی‌رغم نیت های خیر سیاست گذاران آنچه در عمل تحقق می‌یابد ممکن است در تضاد با آن اهداف و سیاست ها باشد. ‌بنابرین‏ بدون نظام اداری سالم دستیابی به توسعه در یک کشور جهان سومی نظیر ایران بسیار بعید بنظر می‌رسد.

۲-۱-۱۲- ضرورت و اهمیت برخورد بافساد اداری:

فساد اداری در سطوح مختلف مدیریتی ، با رده های مختلف کارمندان رابطه قوی دارد زیرا فساد اداری در رده های بالای سازمان و مدیران عالی نیاز به کمک و هماهنگی رده های میانی و عملیاتی نظام اداری که این امر ویژگی نهادِینه بودن فساد اداری را گسترش می‌دهد.

مسئله فساد اداری همیشه از مسائل قابل توجه جامعه و دولت مردان بوده و یک امر اجتناب‌ناپذیر است. برای مبارزه با این معضل اجتماعی باید راه‌های قانونی پیش‌بینی شود و از طریق قانون و برخورد قانونی می توان مانع از رشد فساد اداری شد. در کشور ما از بدو قانون‌گذاری تاکنون همیشه این مهم مدنظر بوده و با وضع قوانین مخصوص، سعی شده فساد اداری به حداقل برسد. از جمله این قوانین، قانون رسیدگی به تخلفات اداری و آیین‌نامه اجرایی آن است که به موجب این قانون به تخلفات اداری رسیدگی می‌شود.

اگر در حین رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان متوجه شوند جرمی هم به وقوع پیوسته آن دستگاه رسیدگی‌کننده که معمولاً یک نهاد اداری است، موظف است به دادسرا و دادستان عمومی اعلام جرم کند. در قانون رسیدگی به تخلفات اداری فهرستی از تخلفات ذکرشده، که هر کارمند و یا کارگری ممکن است مرتکب این تخلفات شود، ‌به این تخلفات (صرفا اداری) که جنبه جزایی ندارد در دادگاه‌های اداری و یا هیات‌های اداری مخصوص به خودش خواهد بود ، رسیدگی خواهد شد و مجازات‌های خاص خودش را نیز دارد.

یکی از راه‌های مبارزه با فساد اداری البته در حد جنبه‌های غیرجزایی آن است. حال اگر جنبه‌های جزایی پیدا کرد به دادسرای عمومی فرستاده می‌شود و در آنجا ممکن است این جرم عنوان مجرمانه‌ای در قانون مجازات باشد.

فساد پدیده ای است که کم و بیش ‌در کلیه کشورهای جهان وجود دارد. اما نوع، شکل، میزان و گستردگی آن در هر کشور متفاوت است، همان‌ طور که نتایج و پیامدهای آن نیز بنا بر نوع سازمان سیاسی و اقتصادی وسطح توسعه یافتگی تفاوت دارد.

در هر صورت فساد موجب انحطاط است، سیاست های دولت را در تضاد با منافع اکثریت قرار می‌دهد، باعث هدر رفتن منابع ملی می شود و به کاهش اثربخشی دولت ها در هدایت امور می‌ انجامد و از این طریق اعتماد مردم نسبت به دستگاه های دولتی و غیر دولتی کاهش یافته، بی تفاوتی، تنبلی و بی کفایتی افزایش می‌یابد.

بااین وجود بررسی‌ها نشان داد پژوهشی در زمینه ترویج خواندن به صورت مجزا بسیار کم انجام گرفته و بیشتر یافته های ما ‌در مورد تجربه های عملی است که در زمینه ترویج خواندن صورت گرفته است. این طرح ها نیز روش‌مند نبوده و شاید انگیزه‌ای شده است براینکه این پژوهش به بررسی عمیق یکی از این طرح‌ها (سبدخواندن)بپردازد.

۲-۱۰-۱٫ پیشینه و تحقیقات انجام گرفته در داخل کشور:

سامانیان (۱۳۷۶)، در مقاله‌ای تحت عنوان” بررسی نقش آموزش و پرورش مدارس در آموزش و ترویج مطالعه و کتابخوانی بین دانش‌آموزان ” به نقش آموزش و پرورش در ترویج مطالعه و کتابخوانی بین دانش ­آموزان می‌پردازد. او در این مقاله نهاد اولیه تعلیم و تربیت را خانواده معرفی کرده و پدر و مادر و سایر افراد بزرگسال خانواده را به طور مستقیم و غیر مستقیم در ایجاد عادت و علاقه به مطالعه دخیل می‌داند. سپس اهداف تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران را بیان کرده و اظهار می‌دارد برای رسیدن ‌به این اهداف باید کتابخانه‌های مجهز در محیط مدرسه وجود داشته باشد تا کودکان بتوانند در تمام زمینه‌ها رشد و تعالی یابند و با توجه ‌به این که اولین مرحله شناخت، مطالعه است، وجود کتابخانه‌های آموزشگاهی در تحقق اهداف مورد نظر آموزش و پرورش را ضروری می‌داند. سامانیان به وضعیت موجود کتابخانه‌های آموزشگاهی اشاره می‌کند و می‌گوید وضعیت موجود کتابخانه‌های آموزشگاهی از لحاظ کمی و کیفی اصلا مطلوب نیست و همیشه بدترین مکان‌ها که کاربرد آموزشی نداشته‌اند به کتابخانه اختصاص می‌یابد و در آن همیشه بسته است، زیرا کتابداری در آن وجود ندارد. سپس او به سرانه بودجه کتابخانه‌های آموزشگاهی اشاره می‌کند و می‌گوید اکثر کتابخانه‌ها کمبود بودجه دارند و از لحاظ سرانه کتاب در مدارس به فقر کتاب مواجه هستند. و در آخر به شیوه های مختلف علاقه‌مند ساختن کودکان به مطالعه می‌پردازد

۲-۱۰-۲٫ پیشینه طرح‌های عملی و گزارش نشست‌ها در داخل کشور:

شورای کتاب کودک در راستای دسترسی به اهداف خود که به طور مبسوط بیان شد.‌در سال‌ ۱۳۷۳همزمان با سال جهانی خانواده توسط گروهی از مروجین طرح خورجین کتاب را اجرا کرد(سبد خواندن کنونی).بسته های کتاب در اختیار ده خانواده که داوطلبانه در این طرح شرکت داشتند قرار می‌گرفت و در پایان هر ماه بسته ها با یکدیگر معاوضه می‌شد.هدف عمده طرح آشنایی خانواده ها با کتاب‌های کودک و نوجوان ،شیوه های قصه‌گویی و شناخت فرهنگ کشور بیان شده است.کتاب‌های منتخب در کیسه‌های که به خورجین معروف شد در اختیار خانواده ها قرار می‌گرفت.هر سال با ده عضو جدید این طرح اجرا می‌شد،که پس از شکل‌گیری خانه کتابدار که هدف اصلی آن ترویج خواندن است ازسال ۱۳۸۷باتوجه به همان شیوه پیشین و با نام سبد خواندن با خانواده طرح دنبال شده است.

مجله کتاب ماه کودک و نوجوان در مهر ۱۳۸۷ مقاله‌ای منتشر کرد که در واقع گزارشی از دویست و یازدهمین نشست تخصصی کتاب ماه کودک و نوجوان با موضوع “تأثیر کتب «ترویج کتابخوانی» بر میزان مطالعه کودکان و نوجوانان به همراه نقد و بررسی کتاب‌های روانشناسی خواندن نوشته دکتر اکرم پدرام‌نیا و رویکرد ترویج کتابخوانی نوشته دکترکمال پولادی” بوده است. این نشست با حضور دکتر کمال پولادی، محمد هادی محمدی و شهرام اقبال‌زاده در سرای اهل قلم برگزار شد. این جلسه به بهانه انتشار دو کتاب «روانشناسی خواندن» نوشته دکتر اکرم پدرام‌نیا و مقدمه مفصل شهرام اقبال‌زاده و «رویکردهای ترویج کتابخوانی» نوشته دکتر کمال پولادی برگزار شد. در طول این جلسه هر یک از نویسندگان پیرامون کتاب و این که چگونه آن را نوشتند صحبت کرده و در ادامه به تفصیل هر یک از بخش‌های کتاب را معرفی و شرکت کنندگان در جلسه به گفتن مزایا و معایب کتاب‌ها پرداختند. بسیار روشن است که برگزاری چنین جلساتی گامی در پیشبرد اهداف ترویج خواندن در جامعه است و موجب به وجود آمدن راه‌ حل ‌های جدید در این زمینه می‌گردد.

گروه مطالعه و بررسی کتاب از نگاه مادران در اردیبهشت ۸۴ مقاله‌ای تحت عنوان ” ترویج کتاب و کتابخوانی در مؤسسه مادران امروز به مناسبت بزرگداشت هانس‌کریستیان اندرسن” نوشتند که در واقع گزارشی از جلساتی است که به مناسبت روز جهانی کودک برگزار شده است. در این گزارش آمده، که مؤسسه مادران امروز در چندگردهمایی به ترویج خواندن آثار اندرسن پرداخته‌اند و از خانواده ها خواسته‌اند تا در این جلسات شرکت نمایند.

در این جلسه، دوستان شرکت‌کننده ‌در مورد ضرورت خواندن با فرزندان در محیط خانواده و به طورکلی ترویج کتاب و کتابخوانی در خانواده به عنوانی یکی از مهم‌ترین محورهای کاری مؤسسه بحث و گفتگو کردند و سپس به زندگی اندرسن و تحولات زندگی این انسان بزرگ پرداخته شد.

در طی این جلسات چند اثر از اندرسن برای دوستان قصه‌گویی شد و درباب آثار اندرسن، ویژگی‌ها، جایگاه آثار و … گفتگوهایی انجام گرفت. آن‌ ها با برگزاری این جلسات سعی بر آن داشتند تا با قصه‌ها و داستآن‌های اندرسن خانواده ها را به جهان کودکان آشنا کنند و شیوه ترویج خواندن و مطالعه را به آن‌ ها بیاموزند.

این مؤسسه‌ جلساتی باعنوان خانواده واهمیت آن نیز داشته است: راستی چرا خانواده این قدر اهمیت دارد ؟ اگر خانواده نباشد ، چه می‌شود ؟ رابطه‌ خانواده با جامعه چیست ؟ آیا وجود خانواده در جامعه ضروری است؟ و..خانواده اولین و بهترین بستر برای پرورش و هویت بخشی به نسل آینده است .
خانواده اصلی ترین و بنیادی‌ترین نهاد جامعه است و سلامت جامعه و خانواده به هم گره خورده و وابسته است .مثلا اگر خانواده نباشد ، تکلیف پرورش نسل آینده ، بویژه از نظر عاطفی ، چه می‌شود ؟
می‌دانیم که پرورش عواطف که در آغاز زندگی سرچشمه‌ی یادگیری هم به شمار می‌رود ، در محیطی آرام ، امن ، قابل اتکا به عنوان پشت و پناه ، ثابت و دارای الگو‌های مناسب برای تقلید و همانند سازی‌های اولیه کودک ، امکان پذیر است . آیا محیطی غیر از خانواده می‌تواند به طور عینی و واقعی نه ذهنی و کاذب ،دارای چنین ویژگی‌هایی باشد و بتواند ‌به این ترتیب شخصیت و هویت نسل آینده را شکل دهد ؟
. حمایت از نهاد خانواده دارای ابعاد اقتصادی ، علمی و فرهنگی است . اگر خانواده از نظر تفکر و عملکرد و از نظر مادی و معنوی توانمند شود ، آن گاه می‌تواند سر بلند و مقتدر به مسئولیت‌ها و وظایف خود عمل کند و به عنوان واحد بنیادین جامعه در سلامت جامعه هم نقش مؤثر داشته باشد ما می‌دانیم که نیازها و چالش‌های پیش روی خانواده ها به تدریج و با توجه به تغییر در شرایط زندگی اجتماعی تغییر می‌کند . پس کار مراقبت و حمایت از خانواده ها نیز مقطعی و گذرا نیست و باید برای آن برنامه ریزی‌های بلند مدت ، پیگیر و همه جانبه انجام شود .

داشتن نظرگاه مثبت نقش سرنوشت سازی در تاب آوری دارد و عناصر کلیدی آن شامل امید، خوش بینی، متمرکز شدن بر نقاط قوت و توانمندی ها، ابتکار و پایداری، اطمینان به غلبه بر دشواری ها، جرئت و دلگرم سازی هستند و همه این ها برای مقاومت در برابر دشواری ها و بازگشت به حالت اولیه پس از تجربه آن شرایط لازم است. در مطالعه های مختلف برخی از ویژگی‌ها و فضیلت های فردی به عنوان شاخصه تاب آوری شناسایی گردیده اند که از جمله آن ها می توان به عواملی مثل بهزیستی روانی، کنترل فردی، مهارت‌های کنارآمدن کارآمد و مفید، امید، خوشبینی، مهارت، خودکارآمدی، سرسختی روانی، احساس یکپارچگی و درایت، اطمینان، انعطاف پذیری، داشتن مهارت های حل مسئله اشاره کرد (اسکهیل ، ۲۰۰۱)

از نظر والش (۲۰۰۶) افراد تاب­آور در رویدادها و بحران­های شکننده بعد اخلاقی­شان گسترده ­تر می­ شود، احساس هدفمندی بیشتری در زندگی می‌کنند و شفقت و مهربانی­شان نسبت به گرفتاری­های دیگران افزایش می­یابد همچنین افراد تاب آور بر این باورند که مقداری از وقت و انرژیشان را برای پشیمانی و جبران و ترمیم ‌جراحت‌های قدیمی خویش هدر داده‌اند ولی در عوض تجاربشان را بررسی و کوشش کرده‌اند که از آن ها درس ارزشمندی بگیرند که بتواند راهنمای آن ها در آینده باشد و ‌به این طریق زندگی بهتری را برای خویش رقم بزنند (والش،۲۰۰۶).

افراد تاب آور به صورت موفقیت آمیز به مدیریت استرس و تحمل فشارهای روانی یا جسمی بدون نشان دادن ناکامی و ناتوانی می پردازند. زمانی که فرد در معرض استرس قرار می‌گیرد روی آوردن به افراد دیگر برای تحمل آسیب نشانه مهم تاب آوری است و زمانی که از دیگران دور می شود و به طرف تنهایی می رود، احتمال گیر افتادن در الگوی ناکارآمد و انعطاف ناپذیر افزایش می باد. نوجوانان و جوانان تاب آور به فاکتورهای حمایتی از جمله عوامل محیطی، دوستان و خانواده در مقابله با استرس ها و مشکلات روزمره روی می آورند. مدل تاب آوری شامل حس مراقبت، مقدار تحمل کردن، حل مسأله ، تعامل با دیگران و مقابله با درجه ای از تنهایی است( اسمیت، ۲۰۰۹).

جیم (۲۰۰۶) بیان کرد برای افرادی که رویدادهای سخت را تحمل می‌کنند ما مطرح می‌کنیم که معنا باید عواطف مثبت را تسهیل کند و آن را برای جبران احساس های افسردگی، ناامیدی، بی هدفی که ممکن است رخ دهد، به کار گیرد(خدابخشی، نصیری و مصطفایی، ۱۳۸۹).

هیگانز ^[۵۱](۱۹۹۴) در مطالعه ای که به بررسی ویژگی‌های بزرگسالان تاب آور پرداخته است ‌به این نتیجه رسیده که آن ها سعی و تلاششان را در جهت غلبه بر مشکلات قابل کنترل و پذیرش آنچه غیرقابل تغییر است به کار گیرند، وی بر این باور است که تاب آوری مستلزم پذیرش محدودیت توانایی ماست. آنچه را که می‌توانیم بر آن تأثیر گذار باشیم و آنچه که تحت کنترل ما نیست، ارزیابی و شناسایی کنیم و بهترین کوشش را برای ممکن ها انجام دهیم. برای مثال وقتی برای بیماری یکی از اعضای خانواده، درمانی وجود ندارد اعضای خانواده می‌توانند روش هایی را برای مشارکت فعال در مراقبت از او به کار بگیرند و رنج کشیدن و استرس را کنار بگذارند (والش، ۲۰۰۶).

برون و رودز(۱۹۹۱؛ به نقل از انسیاکسون، ۲۰۰۲) بیان کردند که افراد تاب آور قادر به اعمال کنترل می‌باشند و قادرند خود را از سردرگمی ها برهانند(جوادی ، ۱۳۸۷). مطالعات ‌و پژوهش‌های مختلف ویژگی‌های متفاوتی رابرای افراد تاب آور ذکر کرده‌اند که برخی از این ویژگی‌ها عبارتند از :عزت نفس،اطمینان، خوش بینی، امید، استقلال، تمایل برای رشد وخودارتقایی، توانایی کنار آمدن با استرس، مردم آمیزی، نگرش مثبت در مواجهه با مشکلات وحل آن ها، بینش­مندی، توانایی برقراری روابط بین فردی، ابتکارعمل، خلاقیت، شوخ طبعی وطنز، اخلاقی بودن، استفاده از سازوکارهای دفاعی­رسش یافته (والش،۲۰۰۶).

از نظر فریبورگ و همکاران افراد تاب آور انعطاف پذیری بیشتری در مقابل شرایط آسیب زا دارند و خود را در برابر این شرایط حفاظت می‌کنند(حجازی و سلیمانی؛ ۱۳۸۹).

کورون ^[۵۲]و همکاران(۱۹۹۶) ویژگی‌های کودکان تاب آور را چنین بر می شمرند: خوی نرم، هوش بالا، پیوند قوی بین والدین ‌و کودک، نگرش مثبت کودک به سلامت والدین، احساس شایستگی از طرف کودک، کنترل عملی، همدلی و توانایی مشکل­گشایی اجتماعی، معنی یابی و هدف گزینی و راهبرد­های مشکل گشایی(کورون و همکاران ۱۹۹۶به نقل از محمد خانی،۱۳۸۵)راتر (۱۹۸۷)یکی از چهار فرایند محافظت کننده راکه تقویت تاب آور هستند ایجاد وحفظ اعتماد به نفس ‌و کفایت خود می‌داند و از نظر گلاند ^[۵۳]و همکاران (۱۹۹۸)مراحل مرتبط با تاب آوری عبارتند از اجتناب پاسخ هیجانی به محرکها، شایستگی، محیط سازمان یافته، توانایی هوشی وکلامی (نقل شده از محمدی،۱۳۸۴).

۲-۱۵عوامل مؤثر در تاب آوری

تاب آوری فرایندی است برای فراهم سازی نوعی محیط حفاظتی و خلق فرصت هایی برای افراد نوجوان تا در اجتماعاشان مشارکت کنند . در شرایطی که به نقصان ها و کاستی ها بیشتر از توانایی ها توجه می شود؛ سئوال تاب آوری این است که چطور شما با وجود تجربه کردن مشکلات زیاد در طی مسیر رشد موفق می­شوید به موفقیت­های زیادی دست یابید؟ چه عواملی نوجوان را تاب­آور می­سازند؟(سبزعلی سنجانی، ۱۳۸۹).

کوئرنر و فیتزپاتریک(۲۰۰۴) چهار عامل اساسی را عامل تعیین کننده تاب آوری مطرح می‌کنند:

1. 1. صفات کودکان مثل خلق و خوی آسان گیر و صفات فردی

1. 1. مهارت های گوناگون و فرآیندهای ترزش گذاری و شایستگی اجتماعی

1. 1. انسجام خانواده و ارتباط خوب والدین-کودک

1. حمایت اجتماعی

در این میان باید بیان کرد که ترکیب عواملی باعث شکل گیری تاب آوری می شود. یکی از این عوامل نوع رابطه و تعاملات در خانواده است. مطالعات خانواده امروز بیشتر در جهت این موضوع است که چطور افراد در برخورد با عوامل استرس زا توان مقابله و مقاومت را دارا هستند و چه طور خانواده بر این توانایی اساسی اثر می‌گذارند(کوئرنر و فیتزپاتریک(۲۰۰۴).

خانواده و مدرسه می‌توانند راهکارهایی را پدید آورند که فاکتورهای محافظ را بیشتر کنند و تاب آوری را افزایش دهند . با فراهم کردن محیطی که به اندازه کافی تسهیل کننده است افراد توانایی تغییر سازنده و رشد حداقل برخی از خصوصیات تاب آوری را در زندگی شان کسب خواهند کرد. بزرگسالان می‌توانند نسبت به افراد جوان حضور پایدار، دلسوز، اعتماد بلند مدت و محبت بی قید وشرط ابراز دارند.دلبستگی و دریافت حمایت، حداقل از فرد بزرگسال یک فاکتور حفاظتی اصلی تلقی می شود(سبزعلی سنجانی، ۱۳۸۹).

از سوی دیگر پژوهش ها حاکی از ان است که پیوند های غیر رسمی اجتماعی که در همسایگی شکل می‌گیرد تاب آوری اجتماعی را بالا می‌برد . ریشه‌های اجتماعی تاب آوری ، ساخت اجتماعی جامعه و دسترسی به منابع اجتماعی و مواجه­سازی با شرایط مختلف را شامل می­شوند. به علاوه افراد تاب­آور همواره می­دانند که ایجاد شبکه­ های حمایتی اجتماعی، مقابله را تسهیل می‌کند(دیمونس، ۱۹۸۹،کومفر، ۱۹۹۹) و بهبود سریع­تر را پس از رویدادهای منفی نشان می­دهد(توگاید، فردریکسون و بارت،۲۰۰۴).