هماهنگی: میان طرح های جامع و طرح های مرمت
پویایی: پویایی در بافت به خصوص در وجه اقتصادی
هدف اصلی: بهبود عملکرد، اقدام به کالبد زنده و پویا
روش مداخله شیوه اقدام: روش بازسازی و مرمت جامع شهری شیوه بهسازی و نوسازی برنارد
۲-۱۷-۳- برنارد چومی^[۴]
طراحی برنارد چومی برای پارک لاویلت باعث تعجب بسیاری از متخصصان و طراحان جهان کردیده چرا که حرکت وی درطراحی، حرکتی نو و انقلابی محسوب می باشد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

نظریات چومی در رابطه با مرمت بافت شهری بسیار شایان اهمیت است. این نظریات شامل:
۱- جایگزینی مفاهیم تازه: اهمیت و ضرورت جایگزینی مفاهیم تازه در رابطه با تضاد فرم و عملکرد در جهت آشتی دادن آنها
۲- معماری پیچیده بدون رعایت قواعد سنتی سلسله مراتب و ترکیبی می تواند سامان یابد.
۳- زدودن مفاهیم قرار دادی از طراحی و جایگزین کردن مفاهیم قابل تاویل در آن
انقطاع تاریخی
اصول مورد بحث چومی در رابطه با مدیریت یکپارچه شهری به شرح زیر می باشد:
استقلال موضوع در متن: تعریف مناسب موضوع در زمینه کاری
روی هم قرار گیری عملکردها : تبیین کردن عملکردها بر هم قرار گرفته شد
بی انتهایی: نامحدود بودن
تضاد در تقابل بی پیوند
کثرت در تقابل با وحدت
بی نظمی در تقابل با نظم
انعطاف پذیری
ناهماهنگی
تغییر مداوم موضوع و معنا در متن
شکستن تضاد و تباین میان فرم و عملکرد.(اکبری زاده ، ۱۳۸۸)
دستور العمل های چومی در رابطه با مدیریت یکپارچه شهری شامل:
وجود تضاد در نظام های هنری کالبدی
تغییر و تحول در کالبد بنا و انعطاف پذیر بودن آنها
با استناد به نظریه اصول و دستور العمل برنارد چومی میتوان این چنین به نتیجه رسید که هدف چومی جایگزین کردن مفاهیم جدید جهت آشتی دادن فرم و عملکرد بوده است. کاربری پیشنهاد وی تعیین کردن کاربری بر مبنای متن و زمینه آن است.
شیوه عملی و اقدامی وی بهسازی-نوسازی و بازسازی است. روش ملاحظه چومی هم به صورت موضعی-موضوعی است.
۴ دیدگاه نظریات چومی:
۱- جانشینی مفاهیم تازه
۲- معماری پیچیده مغایر قوای سنتی
۳- جانشینی مفاهیم قابل تأویق بجای قرار دادی
۴- انقطاع تاریخی

مفهوم مدیریت شهر
اعمال قدرت مدیریت شهری در چگونگی استقرار و اداره شهرها بر حسب گونه های فرهنگی و ساختار اجتماعی – سیاسی جوامع پدیدار می شود. شهر که پیچیده ترین و متنوع ترین جلوه های زندگی بشری را در خود دارد بدون وجود نظام مدیریت شهری که ضمن انجام برنامه ریزیهای لازم برای رشد و توسعه آینده شهر به مقابله با مسایل و مشکلات کنونی آن می پردازد، بی سامان می گردد.
اصطلاح مدیریت شهری از لحاظ مفهومی متنوع و تا حدی مبهم است. این امر ناشی از تنوع نگرشهای موجود به دلیل میان رشته ای بودن و جدید بودن مدیریت شهری است و دستیابی به تعریفی مشخص و واحد مستلزم در نظر گرفتن بسیاری از این تعاریف است که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود:
داده های سیستم مدیریت شهری، خواسته های دولت و شهروندان و ستانده های آن توسعه کمیت و کیفیت زندگی شهری است. بنابراین مدیریت شهری باید تمام شهری اعم از فضای کالبدی و عملکردی آنرا تحت پوشش قرار دهد. لذا دارای ماهیت سازمانی توامان چند عملکردی و چند سطحی است.
ویلیامز در سال ۱۹۷۸ مدیریت شهری را یک تئوری و چشم انداز نمی داند، بلکه آنرا چارچوب و پایه و اساس مطالعات شهر می داند. او اضافه می کند که مدیریت شهری ارتباط قوی و تنگاتنگ با ماهیت شهر از یک طرف و ساختارهای اجتماعی و اقتصادی از طرف دیگر دارد، همچنین مدیریت شهری با سازمانهای دولتی که در شهر خدمات ارائه می دهند و جمعیت شهر ارتباط تنگاتنگی دارد.
تمام این تعاریف دلالت بر انعطاف پذیری مدیریت شهری دارند. چرا که نظام مدیریت شهری متشکل از عناصر و اجزاء بهم پیوسته ای است که باید در تعامل و ارتباط با هم در نظر گرفته شوند و آنچه که امروزه در هدایت این نظام اهمیتی ویژه دارد توانایی آن در انعطاف پذیری است. نظام مدیریت شهری یک سیستم پویا و باز است و با انواع فراسیستمها و زیر سیستمهای متعدد در ارتباط است. بنابراین با توجه به متغیرهای بسیار و محیط ناهمگن و متنوعی که مدیریت شهری در آن قرار دارد، این نظام باید به روش باز عمل کند و ساختارهای خشک و غیر قابل انعطاف را از خود دور سازد و دارای این توانمندی باشد تا با محیط اطرافش سازگار شده و ضمن حفظ کلیت خود به تبادل پویا با محیط بپردازد.(الوندی ، ۱۳۸۸)
اصل اساسی در حکومتهای محلی این است که مردم همان محل با مشارکت و همفکری یکدیگر و حتی المقدور با بهره گرفتن از منابع و امکانات محلی نسبت به تامین خدمات عمومی و نیز عمران و آبادی محل در چارچوب قانون اقدام نمایند. از این رو سطح محلی مدیریت و اداره امور باید در سطح ملی به رسمیت شناخته شود و در پی آن سطح منطقه ای رابط بین این دو تلقی گردد. در واقع امروزه رابطه مستقیم بین بهبود مدیریت شهری و دموکراسی محلی با تمرکززادیی پذیرفته شده است. تفویض اختیارات، جلب مشارکت مردم و بسترگشایی نهایی آن در سطوح پایین تر، شرط موفقیت سیاستهای عدم تمرکز فضایی است .
همانگونه که ذکر گردید از مهمترین حکومتهای محلی شهرداریها هستند. وجود این سازمان از هنگامی ضرورت یافت ک برآورده ساختن نیازهای افراد بشر، از عهده تک تک آنها خارج گردید و لازم شد سازمانی این نیازها را بطور مشترک برآورده سازد.
با توجه به آنچه ذکر گردید واژه مورد نظر به هر دو حوزه اداری و عملی شهرداری اشاره نموده است. مشخصات شهرداری از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. اما می توان حوزه شهرداری را بطور کلی با خصوصیات زیر تعریف کرد:
ناحیه ای است که بوسیله مرزهای اداری معین، مشخص شده و ویژگی مسلط شهری دارد و معمولا توسط یک مجموعه از ماموران برگزیده محلی اداره می شود و در محدوده یک واحد حکومتی بالاتر مثل فرمانداری قرار دارد. مجموعه اداری شهرداری نیز سازمانی محلی و غیردولتی است که به منظور اداره امور محلی و ارائه خدمات لازم با هدف مدیریت و توسعه کالبدی، اقتصادی و اجتماعی در محدوده تعریف شده از سوی قانونگذار که معمولا شهر و اطراف آن است، به فعالیت می پردازد. شهرداری سازمانی منتخب است که مشروعیتش از انتخاب کنندگان می باشد. از استقلال نسبی در چارچوب قانونی برخوردار است و تشکیل آن از حق حاکمیت ملی نشات می گیرد. (اکبری زاده ، ۱۳۸۸)

وظائف مدیریت یکپارچه شهری و شهرداریها:
صرفنظر از اینکه شهرداریهای مختلف در نقاط متفاوت جهان چه وظائفی را به انجام می رسانند اصولاً سیر تحولی جوامع ایفای وظائف و تعقیب اهداف خاصی را برای مدیریت شهری بطور عام و شهرداری بطور خاص الزامی نموده یا حداقل مورد توجه و تاکید قرار داده است. این اهداف و وظائف اغلب بوسیله سازمانهای وابسته به سازمان ملل تحلیل، معرفی و ترویج می شوند . در واگذاری وظائف تعیین شده به شهرداریها باید به صورت تدریجی و همگام با تامین و تخصیص امکانات لازم (قانون، تشکیلاتی، مالی و نیروی انسانی) و نحوه توزیع این امکانات بین شهرداری و سازمانهای دولتی بر اساس دستورالعملهای مشخص صورت گیرد .(احسانی ، ۱۳۸۹)
در بخش زیر عمده ترین وظائف مدیریت شهری و شهرداریها ذکر شده که در پنج گروه طبقه بندی شده است:
۱- آماده ساختن زیرساختهای اساسی برای عملکرد کارامد شهرها؛
۲- آماده ساختن خدمات لازم برای توسعه منابع انسانی، بهبود بهره وری و بهبود استاندارهای زندگی شهرنشینان؛

Y: شاخص قیمت سهام
LnRER : لگاریتم نرخ ارز
: LnM2 لگاریتم حجم نقدینگی
۳-۸- متغیرهای پژوهش و نحوه محاسبه آن­ها
با توجه به روابط (۳-۱) نحوه محاسبه متغیرهای پژوهش بدین شرح می­باشد:
۳-۸-۱- متغیر وابسته
در این پژوهش متغیر وابسته عبارت است از:
Y: شاخص کل قیمت نشان میدهد که سطح عمومی قیمت شرکتهای بورس در چه وضعیتی قرار دارد. شاخص قیمت، نماگر روند عمومی قیمت شرکت‌های مشمول شاخص است و تغییرات سطح عمومی قیمت‌ها را نسبت به تاریخ مبدأ نشان می‌دهد. کلیۀ بورس‌های معتبر به محاسبه این شاخص می‌پردازند و اکثراً از شیوه‌های مشابهی برای محاسبه و تعدیل آن پیروی می‌کنند. بورس تهران از فروردین ماه ۱۳۶۹ اقدام به محاسبه و انتشار شاخص قیمت خود با نام تپیکس (TEPIX) نمود. شاخص قیمت بورس تهران تمامی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را در برمی‌گیرد، شاخص قیمت سهام که بر اساس رابطه (۳-۲) محاسبه می­ شود:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

(۳-۲)
قیمت سهام شرکت iام در زمان t (tزمان مورد محاسبه)
تعداد سهام منتشر شده شرکت iام در زمان t
عدد پایه در زمان t و مقدار در زمان مبدا
= قیمت سهام شرکت iام در زمان مبدا
= تعداد سهام منتشر شده شرکت iام در زمان مبدا
۳-۸-۲- متغیرهای مستقل
نرخ ارز : در این پژوهش برای محاسبه نرخ ارز از نرخ ارز حقیقی بر اساس رابطه (۳-۳) استفاده می­ شود: (کریم­زاده، ۱۳۸۵)
(۳-۳)
که در این رابطه:
: RERنرخ ارز حقیقی
CPIUSA: شاخص قیمت مصرف کننده آمریکا (سال پایه سال ۲۰۰۰ است)
CPI : شاخص قیمت مصرف کننده ایران (سال پایه ۱۳۸۱ است)
که آمار مورد نیاز برای محاسبه این متغیر از مجموعه آماری بانک مرکزی و مرکز آمار ایران و بانک جهانی گردآوری می­ شود.
حجم نقدینگی: تغییرات در حجم پول، یکی از عوامل موثر بر متغیرهای مهم اقتصادی به شمار می‏آید و می‏تواند در دست‏یابی به اهداف اقتصادی یک کشور از جمله رشد و توسعه بازار سرمایه تأثیر بسزایی داشته باشد. در تعاریف رایج، پول چیزی است که در داد و ستد و مبادله مورد قبول عموم افراد جامعه می‏باشد. پول در اقتصاد کلان به مجموع اسکناس و مسکوک در دست مردم و سپرده‏های دیداری تعریف می‏شود (). ، مفهوم گسترده‏تری از پول را مد نظر دارد و حجم پول را به پول و شبه پول تعریف می‏کند. در واقع ، علاوه بر تعریف از پول، شبه پول را نیز به عنوان بخشی از حجم پول معرفی می‏کند. در این پژوهش حجم نقدینگی بر حسب رابطه (۳-۴) محاسبه می­ شود:
(۳-۴) شبه پول + پول = حجم نقدینگی
که آمار مورد نیاز برای محاسبه این متغیر از مجموعه آماری بانک مرکزی و مرکز آمار ایران و بانک جهانی گردآوری می­ شود.
۳-۹- روش شناختی آماری و انواع آزمون­های مورد استفاده در پژوهش
انواع داده ­ها به سه دسته شامل داده ­های سری زمانی، داده ­های مقطعی و داده ­های ترکیبی (مقطعی و سری زمانی)، تقسیم­ پذیر هستند. داده ­های سری زمانی داده­هایی هستند که در طی یک دوره زمانی جمع­آوری می­شوند. چنین داده­هایی می­توانند در فواصل منظم مانند روزانه، هفتگی، ماهانه و سالانه گردآوری شوند. داده ­های مقطعی براساس یک یا چند متغیر در یک زمان مشخص جمع­آوری می­شوند. داده ­های ترکیبی شامل داده ­های مقطعی برای زمان­های مختلف است. در این پژوهش از داده ­های سری زمانی برای برآورد الگو پژوهش استفاده شده است. (گجراتی، ۱۳۸۷).
۳-۹-۱- سری­های زمانی
الگوهای سری زمانی سعی می­ کنند رفتار یک متغیر را براساس مقادیر گذشته آن متغیر و احتمالاً مقادیر گذشته سایر متغیرها توضیح دهند. این الگوها قادرند حتی در مواردی که الگوهای اقتصادی زیرساختی نامشخص دارند، پیش ­بینی­های دقیقی از متغیر موردنظر ارائه دهند. این الگوها برخلاف الگوهای اقتصادسنجی که از اطلاعات مربوط به نظریه­ های اقتصادی و داده ­های آماری سود می­جویند، تنها از اطلاعات مربوط به داده ­های آماری استفاده می­ کنند و توجهی به مبانی نظری تئوری­های اقتصادی ندارند. الگوهای سری زمانی که تنها مقادیر فعلی یک متغیر را به مقادیر گذشته آن و مقادیر خطاهای حال و گذشته ارتباط می­ دهند، الگوهای سری زمانی تک متغیری نام دارند و فرآیندهای خودتوضیح نمونه ­ای از این الگوها به شمار می­آیند.
در اغلب سری­های زمانی اقتصاد کلان این تمایل وجود دارد که متغیرهای اقتصادی، هم­جهت با یکدیگر حرکت کنند و علت این امر وجود روندی است که در تمامی آن­ها مشترک است. چنانچه متغیرهای سری زمانی که ناپایدار هستند در برآورد ضرایب الگوی مورد استفاده قرار گیرد، ممکن است نتیجه به یک رگرسیون کاذب منجر شود، زیرا در بین متغیرهایی که از روند برخوردارند این گرایش دیده می­ شود که حتی در مواردی که یک رابطه اقتصادی معنی­داری بین آن­ها وجود ندارد همبستگی شدیدی را نشان دهند و موجب دستیابی به استنباط­های نادرست در مورد ارتباط بین متغیرها شود.
روش سنتی برای اجتناب از بدست آوردن یک ارتباط کاذب بین متغیرهای سری زمانی آن بوده است که متغیر روند زمانی t را در بین متغیرهای مستقل الگو قرار دهند. این روش زمانی می ­تواند صحیح و قابل قبول باشد که روند زمانی متغیرها از نوع روند قطعی باشد و تصادفی نباشند. وقتی که متغیرهای سری زمانی روند مانا هستند، می­توان با اضافه نمودن یک روند زمانی از بروز رگرسیون کاذب جلوگیری کرد. در عین حال می­توان ابتدا رگرسیونی را با این متغیرها بر روی روند زمانی انجام داد و سپس جملات پسماند آن­ها را که عاری از روند هستند به عنوان متغیرهای پایا در برآورد ضرایب مورد استفاده قرار داد و به این ترتیب از ایجاد رگرسیون کاذب اجتناب کرد، اما وقتی متغیرهای سری زمانی روند مانا نیستند، اضافه کردن متغیر روند زمانی در بین متغیرها و یا کم کردن روند قطعی از متغیرها موجب پایایی این متغیرها نخواهد شد (نوفرستی، ۱۳۷۸).
۳-۹-۲- آزمون مانایی متغیرها
اغلب الگو های اقتصاد سنجی که در دهه های اولیه مورد استفاده قرار می گرفت، بر فرض مانایی سری های زمانی استوار بود. بعدها که نامانایی اکثر سری های زمانی آشکار شد، به کار گیری سری های زمانی منوط به انجام آزمون های مانایی مربوط گردید. به این دلیل، در این بخش مانایی متغیرها و آزمون مانایی آن مورد بحث قرار می گیرد. متغیرهای اقتصادی اصولاً نامانا و دارای روند تصادفی هستند. ترکیب خطی سری های نامانا نیز در حالت کلی یک سری نامانا است.
پیش از برآورد الگو لازم است مانایی تمام متغیرهای مورد استفاده در تخمین، مورد آزمون قرار گیرد زیرا مانایی متغیرها چه در مورد داده های سری زمانی و چه در مورد داده های تابلویی باعث بروز مشکل رگرسیون مجازی می شود. در داده های سری زمانی آزمون ریشه واحد یکی از معمول‏ترین آزمون‏هایی است که برای تشخیص پایایی یک فرایند سری زمانی مورد استفاده قرار می‏گیرد. برای آزمون ایستایی از آزمون های دیکی-فولر^[۷۴] و دیکی فولر تعمیم یافته^[۷۵] استفاده می­ شود. در تمامی این آزمون ها فروض آن مشترک است، یعنی فرضیۀ H₀ بر پایۀ وجود ریشۀ واحد و فرضیۀ H₁ بر اساس مانا بودن متغیر استوار است
۳-۹-۳- همجمعی^[۷۶]
مفهوم همجمعی، رابطه تعادلی بلندمدت بین دو یا چند متغیر را نشان می­دهد. مفهوم اقتصادی همجمعی این است که اگر دو یا چند متغییر یک رابطه تعادلی بلند مدت با هم داشته باشند، حتی اگر مسیر این سری های زمانی در کوتاه مدت از هم منحرف شده باشند، آن­ها در تعادل بلند مدت نزدیک به هم و در یک جهت حرکت خواهند کرد. وجود هماهنگی در حرکت بین سری­های زمانی ایده ال اصلی همجمعی است. این هماهنگی بین آن است که احتمالا یک رابطه تعادلی بلند مدت بین سری­های زمانی موجود در معادله وجود دارد. اگر چنین باشد متغیر­ها همجمع بوده و رگرسیون برآورد شده کاذب نیست و آمتره­های tوF از اعتبار لازم بر خوردار خواهند بود. نکته قابل توجه این است که اگر لازم باشد یک سری زمانی d بار تفاضل­گیری شود تا پایا شود دارای d ریشه واحد است که گفته می­ شود همجمع از مرتبه d یا I(d) است (نوفرستی، ۱۳۷۸).
۳-۹-۴- معادلات تصحیح خطای برداری^[۷۷]
برای بدست آوردن مدل کوتاه‏مدت از الگوهای تصحیح خطا استفاده می‏کنیم. ویژگی این الگوها این است که نوسانات کوتاه‏مدت متغیرها را به مقادیر تعادلی بلندمدت آنها ارتباط می‏دهند و واکنش‏های پویای کوتاه‏مدت موجود بین متغیرهای الگو را نیز در نظر می‏گیرند. مدل کوتاه‏مدت بر مبنای الگوی تصحیح خطای برداری به صورت زیر بدست خواهد آمد. اگر در نتیجه تخمین الگوی بلندمدت، r بردار تعادلی بدست آید، r مکانیزم تصحیح خطای برداری خواهیم داشت که می‏توانند جهت تخمین مدل دینامیکی کوتاه‏مدت مورد استفاده قرار گیرند. بنابراین مدل دینامیکی کوتاه‏مدت به صورت زیر است:
(۳-۵)
: جز اخلال رابطه بلندمدت است که با یک تاخیر ظاهر می‏شود.
۳-۹- ۵- الگوهای خودرگرسیون برداری^[۷۸] (VAR)
به طور کلی، الگوهایی که سعی می­ کنند رفتار یک متغیر را براساس مقادیر گذشته آن متغیر و تعدادی از متغیرهای مختلف دیگر به صورت همزمان توضیح دهند، الگوهای سری زمانی چند متغیره نامیده می­ شود، الگوی خود توضیح برداری VAR از این جمله می­باشد. در واقع زمانی که رفتار چند متغیر سری زمانی را بررسی می­کنیم باید به ارتباط متقابل این متغیرها در قالب یک الگوی سیستم معادلات همزمان توجه نماییم. اگر معادلات این الگو شامل وقفه­های این متغیرها باشد با یک الگوی سیستم معادلات همزمان پویا مواجه می­شویم. در این الگوها شناخت در مورد درون­زا بودن و برون­زا بودن متغیرها حائز اهمیت می­باشد. برای رفع این محدودیت، الگوی خودتوضیح برداری VAR توسط سیمز^[۷۹] (۱۹۸۰) بیان شد، به صورت رابطه (۳-۶) می­باشد:
(۳-۶)
در یک الگو VAR با متغیر و وقفه بایستی تعداد پارامتر (به غیر از واریانس‏ها) تخمین زده می­ شود. در صورتی که حجم نمونه به اندازه کافی بزرگ نباشد، تعیین این تعداد زیاد از پارامترها به درجات آزادی زیادی نیاز خواهد داشت. به دلیل حفظ درجه آزادی، الگو‏های VAR معمولاً متغیرهای اندکی (۴ تا ۸ متغیر) را شامل می­شوند.
الگو­های VAR دارای مزایای متعددی در مقایسه با الگو­های سری زمانی تک متغیره و یا الگو­های ساختاری معادلات همزمان است که برخی از این مزایا به شرح زیر است:

۲-۲-۵ فرضیه اول: روان درمانی روش رفتاری- شناختی گروهی در مصرف کنندگان مواد افیونی در کاهش اضطراب موثر است.
با توجه به یافته های آماری مداخله گروهی با رویکرد روانشناختی نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول پژوهش حاکی از آن بود که تفاوت میانگین داده های گروه آزمایش در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و دوره پیگیری در مورد متغیر اضطراب معنادار است.
بین میانگین نمره های اضطراب گروه آزمایش تفاوت معنادار وجود دارد بنابراین فرض پژوهش تأکید شد. یعنی گروه درمانی به روش رفتاری – شناختی در مصرف کنندگان مواد افیونی باعث کاهش اضطراب می گردد. همچنین با انجام تحلیلی کوواریانس کنترل اضطراب در پیش آزمون به عنوان متغیر همپراش، اثر اصلی متغیر گروه درمانی رفتاری- شناختی بر نمره های اضطراب درمرحله پیش آزمون و پس ازمون و پیگیری معنادار بود .این یافته ها با نتایج پژوهش مارلات و گوردون (۱۹۹۹)، راوسون (۱۹۹۸)، شاپ تاو^[۱۷۳] (۲۰۰۳)، هوبر^[۱۷۴] (۲۰۰۴) و … همخوانی دارد.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در پژوهشی راوسون (۱۹۹۸) با بهره گرفتن از مداخلات چند جانبه مشخص نمود این روش باعث بهبود وضعیت درمانی و مشکلات خلقی معتادانی می شود. با توجه به این نتایج می توان گفت اضطراب در بخش های مختلف فرایند درمان ایجاد اختلال می کند. همچنین این نتایج با بخشی از نتایج عرب ورنو سفادارانی (۱۳۸۶)، ایروانی (۱۳۸۴)، محمدی (۱۳۸۲)، عارف نسب، محمدی، رحیمی، بابا محمودی (۱۳۸۶)، محمد نریمانی (۱۳۸۶)، پورناش تهرانی (۱۳۸۷)، ملازاده و عاشوری (۱۳۸۸)، خدایاری فرد، یونسی، سهرابی، عابدینی (۱۳۸۷)، علاالدینی، مولوی، کجباف (۱۳۸۹) همخوانی دارد.
ارزیابی نتایج درمان شناختی – رفتاری اضطراب بر پایه پروتکل هایی است که به ویژه جهت بررسی اختلال های انفرادی به کار می رفته است. درمان شناختی رفتاری بر این فرض قرار دارد که معتادین مبتلا به اختلال اضطراب الگوهای ناسازگارانه درک و پاسخدهی به محیط را یاد گرفته اند و همچنین فاقد راهبردهای مقابله ای مؤثر هستند. از این دیدگاه، فرد معتاد مبتلا به اختلال اضطراب بخاطر اینکه بجای رفتار سازنده، مستعد درک تهدید، پاسخ اجتنابی و ناتوانی است، از نگرانی و اضطراب مفرط رنج می برد. بعد از سال ها شناسایی تهدیدهای بالقوه و پاسخدهی به صورت اضطراب، نگرانی و اجتناب، این مراجعان الگوهای پاسخدهی خودکار و مداوم را پیدا می کنند. افکار، احساسات و رفتارهای اضطرابی مداوم و تکرار شونده هستند، بنابراین در نهایت این زنجیره کاملاً خارج از آگاهی قرار میگیرد. با توجه به این که اصلی ترین ملاک اختلال اضطراب عامل نگرانی می باشد لذا با بهره گرفتن از درمان شناختی و رفتاری و محتوای شناختی جلسات درمانی و تغییر ادراکی بیماران سبک پردازش آنها تغییر می کند و در نتیجه با روش های
تحلیل منطقی راهبردهای جدیدی برای حل مسائل بیماران مطرح می شود. نظر به اینکه اضطراب اختلالی است که از تعامل مؤلفه های فیزیولوژی، شناختی و رفتاری به وجود می آید درمان جامع شناختی رفتاری میتواند اثربخشی بالایی در مورد آن داشته باشد .
در مورد دلایل اثربخشی درمان شناختی رفتاری در کاهش اضطراب و نگرانی معتادین مبتلا به اضطراب می توان به مؤلفه های این درمان اشاره کرد. تکنیک های که مؤلفه فیزیولوژی اضطراب را هدف قرار میدهند شامل آموزش تنفس دیافراگمی یا عمیق، آموزش آرمیدگی پیش رونده و آموزش آرمیدگی ذهنی است. این تکنیکها مؤلفه جسمانی و فیزیولوژی اضطراب را مورد هدف قرار میدهند. مراجعان با آموزش این تکنیک ها یاد میگیرند که در برابر نشانه ها و راه اندازهای اضطراب به طور مناسب مقابله کنند، به طوری
که سطح پایه تنش جسمانی را کاهش دهند. این راهبردها را میتوان مهارت های تنظیم هیجانات اساسی دانست که معمولاً بیماران معتاد مبتلا به اضطراب فاقد آن هستند .
تمرین آرمیدگی مستلزم آن است که فرد توجه خود را بر زمان حال و اینجا و اکنون متمرکز کند و به همین دلیل برای افراد معتاد مبتلا به اختلال اضطراب مناسب است، چرا که ماهیت نگرانی معطوف به آینده است (هازلت، ۲۰۰۸).
تکنیک های شناختی به مراجعان یاد می دهد که افکار اضطرابی خود را شناسایی کنند و آنها را به طور عینی مورد آزمون قرار دهند. درمانگر سعی می کند که بیمار را با اطلاعات جدیدی روبرو کند، که قبلاً آنها را نادیده گرفته است. این تکنیکها به مراجعان کمک میکند که تفسیرها و برداشت های نادرست خود از رویدادهای محیطی را تعدیل و تصحیح کنند و دیدگاه های جدیدی را ایجاد کنند.
مراجعان یاد میگیرند که پیچیدگی و ابهام ویژگی اکثر موقعیت های زندگی است، و بنابراین یاد می گیرند که این ابهام و عدم قطعیت را تحمل کنند و از لحاظ شناختی انعطاف پذیری بیشتری داشته باشند. در نهایت مراجعان این دیدگاه های شناختی جدید را به عنوان پاسخ مقابله ای متفاوتی در برابر رویدادهای اضطراب زا بکار می برند (هازلت، ۲۰۰۸).
تکنیک های که مؤلفه رفتاری اضطراب را هدف قرار می دهند عبارتند از شناسایی رفتارهای ایمنی نگرانی،
شناسایی و حذف رفتارهای اجتنابی فعال و منفعل، مواجهه ذهنی و تمرین مقابله، تغییر رفتار سبک زندگی و شناسایی رفتارهای نادیده گرفته شده. این تکنیک ها رفتارهای ایمنی نگرانی و اجتناب فعال و منفعل را از طریق مواجهه و تکالیف بازداری پاسخ، را به تدریج حذف می کنند.
یافته های به دست آمده با یافته های بسیاری که نشان داده اند مداخلات شناختی رفتاری موجب بهبود علائم روانی در وابستگان به مواد افیونی میشود، مطابقت دارد. به عنوان مثال کارول و همکاران، ۲۰۰۱) نشان داده اند که مداخلات شناختی رفتاری جزء درمان هایی است که بیشترین میزان حمایت تجربی را دریافت نموده و بیشترین اثربخشی را داراست.
(پولاک و همکارا ن، ۲۰۰۲) اثربخشی درمان رفتاری شناختی را بر کاهش اضطراب بررسی نمودند. یافته های پژوهش آنها نشان می دهد که درمان رفتاری شناختی با کمک به بیمار در شناخت عوامل برهم زننده درونی و بیرونی و ایجاد اضطراب و به کار گیری شیوه های جایگزین به منظور مقابله با احساس اضطراب اثر بخشی نسبتا خوبی داشته است. همچنین او دریافت که مداخله فوق در شکستن ارتباط بین خلق منفی و استفاده از مواد اثر بخش بوده است.
با توجه به آن که تجارب بالینی و مطالعات مختلف نشان داده اند که اشتیاق به مصرف تحت تاثیر عوامل مختلفی از قبیل شرایط اجتماعی، فشارهای روانی و اضطراب قرار میگیرد، بنابراین به نظر میرسد که تکنیک های شناختی رفتاری که روی شناسایی موقعیت های برانگیزاننده اشتیاق به مصرف و برهم زننده روان و ایجاد اضطراب و افزایش آگاهی نسبت به عوامل و نشان دادن واکنش های کارکردی به جای استفاده از مواد تاکید دارد توانسته در کاهش عوامل برهم زننده درون فرد اثر گذار باشد.
همچنین مطالعات نشان داده که پدیده اشتیاق عاملی پیچیده و چند بعدی بوده و به نظر میرسد که نقش خلق منفی بیمار و اضطراب در شروع و تداوم مصرف مواد مخدر موثر میباشد. بنابراین می توان با مداخلات روان شناختی به بیماران کمک نمود خلق افسرده و مضطرب را به خوبی مدیریت نمایند.
برای تبیین اثربخشی رویکرد شناختی رفتاری در کاهش علایم اضطراب میتوان گفت که خلق ناخوشایند و مضطرب می تواند به عنوان یک برانگیزاننده درونی مصرف کنندگان را به سمت مصرف مجدد سوق دهد. با توجه به اینکه بسیاری از بیماران بر این باورند که به خاطر رها شدن از خلق ناخوشایند و مضطرب بایستی به سمت مصرف روی آورند، انجام مداخلات در جهت اصلاح این عقیده و جایگزین نمودن عقاید کارآمدتر ضروری می باشد (پترسکی و همکاران، ۲۰۰۲).
از طرفی مطالعات بسیاری نشان داده اند که سوء مصرف مواد می تواند به بروز اضطراب در مصرف کنندگان منجر شود (وادورث و همکارا ن، ۲۰۰۶).
در این راستا به نظر میرسد که آموزش مهار تهای مقابله ای می تواند به فرد کمک کند تا به منظور مقابله با برهم زننده های درونی و به ویژه خلق منفی بر راهبرد سالمتری روی آورند.
مطالعات بسیار حاکی از آن است که خلق مضطرب می تواند به عنوان یک برانگیزاننده عمل کرده و فرد را به سمت مصرف مواد سوق دهد. از طرفی مصرف مواد خصوصا به بروز اضطراب درفرد منجر میشود. در تبیین کارایی درمان شناختی- رفتاری بر کاهش اضطراب در مصرف کنندگان می توان گفت درمان اضطراب به کمک تکنیک های شناختی- رفتاری سبب میشود که بیمار کمتر در معرض تجربه خلق ناخوشایند و مضطرب قرار گیرد. بنابراین درمان اضطراب می تواند به طور غیر مستقیم در کاهش مصرف اثربخش باشد.
نتایج این تحقیقات نشان داده است که گروه درمانی رفتاری – شناختی، شناخت درمانی گروهی مذهبی و امید درمانی گروهی موجب بهبود علائم اضطراب معتادان می شود. همچنینی مشایخی پور (۱۳۸۹) نشان داد که گروه درمانی پذیرش خویشتن باعث تغییر نگرش افراد و بهبودی علائم اضطرابی معتادان می شود. جمع بندی تحقیقات نشان دهنده ی آن است که روابط اجتماعی و مسائل شغلی، مشکلات خانوادگی، نگرانی از وسوسه و فرایند درمان و مهارتهای بسیار پایین حل مسأله (یزدی زاده، ۱۳۸۸)، تصمیم گیری وکنترل هیجان (اورکی، ۱۳۸۹) و فشارهای مختلف در مورد لزوم بهبود باعث افزایش مشکلات اضطرابی در معتادان می شود که همگی نشان دهنده اهمیت کاهش اضطراب در بهبود وضعیت درمانی معتادان می باشد.
۳-۲-۵ فرضیه دوم: گروه درمانی به روش رفتاری – شناختی در مصرف کنندگان مواد افیونی در کاهش افسردگی معتادان موثر است.
با توجه به یافته های آماری مداخله گروهی با رویکرد روانشناختی نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم پژوهش حاکی از آن بود که تفاوت میانگین داده های گروه آزمایش در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و دوره پیگیری در مورد متغیر افسردگی معنادار است. و بین میانگین نمره های افسردگی گروه آزمایش تفاوت معنادار وجود دارد. بنابراین فرض پژوهش تأیید شد. یعنی گروه درمانی به روش رفتاری – شناختی در معتادان باعث کاهش افسردگی شد. همچنین با انجام تحلیل کوواریانس درمانی و کنترل افسردگی در پیش آزمون به عنوان متغیر همپراش، اثر اصلی متغیر گروه درمانی رفتاری- شناختی بر نمره های افسردگی در مرحله پیش آزمون و پیگیری معنادار بود.
این یافته ها با نتایج پژوهش مارلات و گوردون (۱۹۹۹)، راوسون (۱۹۹۸)، شاپ تاو (۲۰۰۴)، راوسون (۲۰۰۵)، هوبر (۲۰۰۷)، و … همخوانی دارد. در پژوهشی راوسون (۱۹۹۸) با بهره گرفتن از مداخلات چند جانبه مشخص نمود این روش باعث بهبود وضعیت درمانی و مشکلات خلقی معتادان می شود. با توجه به این نتایج می توان گفت اضطراب در بخش های مختلف فرایند درمان ایجاد اختلال می کند. همچنین این نتایج با بخشی از نتایج عرب ورنو سفادارانی (۱۳۸۷)، ایروانی (۱۳۸۴)، محمدی (۱۳۸۲)، عارف نسب، محمدی، رحیمی، بابا محمودی (۱۳۸۶)، محمد نریمانی (۱۳۸۶)، پور ناش تهرانی (۱۳۸۷)، ملازاده و عاشوری (۱۳۸۸)، خدایاری فرد، یونسی، سهرابی، عابدینی (۱۳۸۸)، علاالدینی، مولوی، کجباف (۱۳۸۷) همخوانی دارد.
نتایج این تحقیقات نشان داده است که گروه درمانی رفتاری – شناختی، شناخت درمانی گروهی مذهبی و امید درمانی گروهی موجب بهبود علائم افسردگی معتادان می شود.
راوسون در تحقیقات مختلف خود برای تحقیق در مورد مصرف کنندگان کوکایین الکل و انواع روانگردان استفاده نمود و اثربخشی این مداخلات را با روش های بیمارستانی مورد مقایسه قرار داد. نتایج به دست آمده نشان دهنده تأثیر این مداخلات بود که باعث تأثیر بر متغیرهای روانشناختی مانند افسردگی نیز می شد. در پژوهش حاضر با آموزشهای مربوط به فرایند درمان و تأثیرگذاری بر باورها و طرحواره های نادرست در معتادان و انتظارات و راهبردهای مخرب موجود در خانواده تلاش شد مشکلات خلق پایین مورد توجه قرار بگیرد. تخلیه هیجانی در حین جلسات، بازخوردهای اعضای گروه، تکنیک های رفتاری و شناختی درتحقیق مورد استفاده قرار گرفت.
۴-۲-۵ فرضیه سوم: گروه درمانی شناختی رفتاری بر کاهش نشانه های جسمانی بیماران وابسته بر مواد افیونی موثر است.
با توجه به یافته های آماری مداخله گروهی با رویکرد روانشناختی نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم پژوهش حاکی از آن بود که تفاوت میانگین داده های گروه آزمایش در مراحل پیش آزمون، پس آزمون در مورد متغیرنشانه های جسمانی معنادار است ولی در دوره پیگیری گروه درمانی بی تاثیر بوده است.
همان گونه که مشاهده شد درمان گروهی با رویکرد شناختی -رفتاری توانسته روی بعدجسمانی سلامت عمومی در مرحله پس آزمون اثر بخش باشد. بعد جسمانی سلامت عمومی شامل ارزیابی فرد از دردهای جسمانی خود، نیاز او به درمان پزشکی برای انجام فعالیت های روزمره، داشتن انرژی برای انجام فعالیتهای روزانه، رضایت فرد از وضعیت ظاهری، خواب، توانایی انجام فعالیت ها و توانایی اشتغال است. شناخت ها، باورها و افکار بنیادین فرد نقش تعیین کننده ای در ارزیابی فرد از وضعیت جسمانی اش دارد. بنابراین،
توجه به دو نکته در این مقوله لازم است: اول آنکه سلامت عمومی به شرایط فرد و ابعاد جسمانی او بستگی داشته (ارزیابی اولیه) و دوم اینکه سلامت عمومی به ارزیابی فرد از این شرایط بستگی دارد (ارزیابی ثانویه).
بررسی ها نشان داده درمان های نگهدارنده همچون متادون توانسته تا حدی بر مشکلات جسمانی بیماران وابسته به مواد افیونی که در جریان درمان با آن مواجه می شوند غلبه کنند که از جمله آن می توان به بالا بردن توان و انرژی فرد برای انجام فعالیت های روزانه، کاهش مشکلات فیزیولوژیکی ناشی از مصرف مواد و کاهش نشانه های جسمانی ترک اشاره کرد. بنابراین، درمان های دارویی در کمک به بیماران برای غلبه بر مشکلات جسمانی سودمند هستند.
اما بعد دوم، ارزیابی فرد از شرایط جسمانی خود است که این ارزیابی بیشتر جنبه روان شناختی دارد و این ارزیابی در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است.
فردی که دچار خطاهای شناختی باشد، ارزیابی صحیحی از خود و شرایط موجود نداشته و این ارزیابی در همه ابعاد به چشم می خورد. بنابراین، می توان گفت که مداخلات روان شناختی و بویژه درمان شناختی- رفتاری که تمرکز اصلی آن بر تغییر باورها و افکار فرد است می تواند بر بعد سلامت عمومی فرد نیز اثرگذار باشد. در زمینه اثربخشی درمان شناختی – رفتاری گروهی بر بعد جسمانی سلامت عمومی، نتایج نشان دهنده اثربخشی درمان در مرحله پس آزمون و عدم اثربخشی در دراز مدت است. این نتیجه با یافته های قبلی (مارتیک و هینز^[۱۷۵]، ۲۰۰۳؛ هولن^[۱۷۶]، ۲۰۰۲؛ کریس^[۱۷۷]،۲۰۰۶؛ کریستف^[۱۷۸]، ۱۹۹۹و مارلات^[۱۷۹]و همکاران،۲۰۰۴ ؛ به نقل از کونور^[۱۸۰]، ساندرس و فنی، ۲۰۰۶) همسو است.
نشان های جسمانی ۷ ماده را به خود اختصاص می دهد که سردرد، احساس ضعف و سستی، احساس نیاز به داروهای تقویتی و احساس داغی یا سردی در بدن را مورد بررسی قرار می دهد. بر اساس نتایج اصلی به دست آمده از تحقیقات (حسن شاهی و همکاران، ۱۳۸۳) مشخص گردید که در زیرمقیاس شکایات جسمانی، متوسط نمرات بیماران وابسته به مواد تقریباً دو برابرآزمودنی های عادی بوده و تفاوت میان آنها (t=19/7) در سطح p <0/001 معنی دار می باشد. به عبارتی آزمودنی های وابسته به مواد روانگردان بیش از افراد بهنجاراز نشانه های بدنی (مثل سردرد، احساس سرمای شدید یا گرگرفتگی، ضعف و بیماری) شکایت داشتند.
در پژوهش (احمدیان، ۱۳۸۳)، تفاوتی بین سلامت روان بیماران مورد بررسی بر اساس تحصیلات و شیوه
مصرف دیده نشد، ولی فراونی نشانه های جسمانی در بیمارانی که از چند نوع ماده روان گردان استفاده می نمودند، بیشتر از مصرف کنندگان تریاک وهروئین بود.
به علاوه اینکه نتایج تحلیل رگرسیون (مورگان، ۲۰۰۵) نشان داد که از مجموع سلامت عمومی و مولفه های آن، مولفه اضطراب و اختلال خواب و نشانه های جسمانی به طور معنی داری می تواند اعتیاد به مواد را پیش بینی مینماید.
در پژوهش حاضر بیشتر بر بهبود وضعیت روان شناختی بیماران تاکید شده و این عامل می تواند در تبیین عدم اثر بخشی درمان طولانی مدت (مرحله پیگیری) نشانه های جسمانی مد نظر قرار گیرد.

یکی از کمیت­های مهم در ترمودینامیک، انرژی آزاد است که می ­تواند اطلاعات مفیدی در اختیار قرار دهد. در این فصل علاوه بر مقدمه­ای در مورد خواص ترمودینامیکی، انواع روش­ها برای محاسبه انرژی آزاد، نحوه­ محاسبه­ی این کمیت با بهره گرفتن از شبیه­سازی رایانه­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ای بررسی می­ شود.

۳-۱- انواع خواص ترمودینامیکی
خواص ترمودینامیکی به چهار دسته تقسیم می­شوند که در ادامه توضیحاتی در مورد این خواص ارائه خواهد شد.
۳-۱-۱- توابع ترمودینامیکی ساده
این توابع یا از میانگین هامیلتونی و یا از مشتقات مکانی و اندازه­حرکت آن­ها به دست می­آیند. به­عنوان مثال، می­توان به دما، فشار، انرژی داخلی، میانگین مجذور نیرو روی یک مولکول و کشش سطحی اشاره کرد.
۳-۱-۱-۱- انرژی داخلی
برای یک سیستم منزوی انرژی داخلی کل با هامیلتونی، H، برابر می­باشد:
در معادله­ (۳-۱) r بردار مکان و p اندازه حرکت است.
(۳-۱)
که به دو قسمت انرژی جنبشی و انرژی پتانسیل تقسیم می­ شود.
(۳-۲)
میانگین انرژی جنبشی را می­توان از معادله­ (۳-۳) به­دست آورد:
(۳-۳)
در معادله (۳-۳) ، m جرم ذره و M تعداد کل گام­های زمانی است.
(۳-۴)
در معادله (۳-۴)،L طول سلول شبیه­سازی، α شمارنده سلول شبیه­­­سازی، K شمارنده گام زمانی و N تعداد کل اتم­ها است[۲۲].
۳-۱-۱-۲- فشار
فشار از طریق معادله­ ویریال با مقادیر مولکولی زیر ارتباط دارد:
(۳-۵)
جمله­ دوم در معادله­ بالا نیرو­های بین­مولکولی را با فرض تقریب جمع­پذیر جفت­گونه^[۴۰] به حساب آورد و می­توان آن را از مسیر فضا­ی فاز­ی با توجه به معادله (۳-۶) به­دست آورد:
(۳-۶)
پارامتر­ها همان تعریف ذکر شده در قبل را دارند.
۳-۱-۱-۳- میانگین مجذور نیرو
میانگین مجذور نیرو روی یک اتم <F²>، اطلاعاتی درباره شکل قسمت دافعه­ی پتانسیل بین مولکولی ارائه می­دهد. میانگین مجذور نیرو را می­توان به­ صورت تجربی از عامل جدایی ایزوتوپی بخار- مایع^[۴۱] به دست آورد.
میانگین زمانی مجذور نیرو روی یک اتم، به­عنوان مثال اتم ۱، از معادله­ (۳-۷) به­دست می ­آید:
(۳-۷)
در این معادله، عملگر گرادیان است.
مربع میانگین مجذور نیرو برای سیستمی متشکل از N اتم با معادله­ (۳-۸) به­دست می ­آید:
(۳-۸)
درمعادله (۳-۸)، i وj شماره اتم­ها و طول مدت شبیه­سازی است[۲۲].
۳-۱-۲- توابع ترمودینامیکی پاسخ
توابع ترمودینامیکی پاسخ، کمیت­های دیفرانسیلی هستند و نشان می­ دهند که چگونه خواص ترمودینامیکی ساده به تغییرات دما و فشار پاسخ می­ دهند.
به­عنوان مثال، ظرفیت گرمایی در حجم ثابت نشان می­دهد که چگونه انرژی داخلی به تغییرات دما پاسخ می­دهد.
دو روش کلی برای محاسبه­ی توابع پاسخ وجود دارد:
با بهره گرفتن از چندین شبیه­سازی مختلف، مقادیر یک کمیت ساده (مثل E در مورد Cv) بر حسب تابعی از متغیر مستقل (T) محاسبه می­ شود. تابع پاسخ را می­توان به­ طور مستقل از شبیه­سازی محاسبه کرد.
تابع پاسخ را می­توان به­ صورت تحلیلی با بهره گرفتن از مکانیک آماری هم محاسبه کرد[۲۲]
شکل تحلیلی مشتق ترمودینامیکی همیشه شامل افت­وخیز می­باشد، برای مثال، برای ظرفیت گرمایی در حجم ثابت می­توان نوشت:
(۳-۹)
در معادله (۳-۱۰) ، δE، افت­وخیز انرژی داخلی حول مقدار میانگین می­باشد:
(۳-۱۰)
مقایسه­ بین دو روش:
روش اول اغلب از روش دوم دقیق­تر است، اما باید قبل از محاسبه­ی مشتق خاصیت ترمودینامیکی مورد­نظر چندین شبیه­سازی انجام شود. در روش دوم مشتق ترمودینامیکی از یک شبیه­سازی تخمین زده می­ شود. در مدت زمان شبیه­سازی، میانگین <E> محاسبه شده و مقادیر لحظه­ای E(t) ذخیره می­گردد و تنها در پایان شبیه­سازی است که افت­وخیز در E محاسبه می­ شود.
روش دوم دارای یک مشکل نظری است، روابط بین توابع پاسخ و افت­وخیز­ها به انتخاب نوع مجموعه هم بستگی دارد. برای مثال، در مورد C_v، نمی­ توان از مجموعه میکرو­کانونیکال استفاده کرد، زیرا در این سیستم انرژی کل دارای افت­وخیز نمی ­باشد.
۳-۱-۳- خواص وابسته به انتروپی
خواصی همانند انتروپی، انرژی آزاد گیبس، و انرژی آزاد هلمهولتز را نمی­ توان به طور مستقیم محاسبه کرد، زیرا این خواص به صورت میانگین­های زمانی روی مسیر فضا­ی فاز تعریف نمی­شوند، بلکه با حجم فضا­ی فاز ارتباط دارند[۲۲].
در یک سیستم منزوی با متغیر­های مستقل N، E، V انتروپی برابر است با:
(۳-۱۱)
در سیستمی با متغیر­های مستقل N، V، T انرژی آزاد هلمهولتز برابر است با:
(۳-۱۲)
و در سیستمی که N، P، T مستقل هستند، انرژی آزاد گیبس برابر است با:
(۳-۱۳)
در معادلات (۳-۱۱)، (۳-۱۲)، (۳-۱۳)، Ω حجم فضا­ی فاز قابل دسترس برای یک سیستم منزوی، Q حجم فضا­ی فاز مربوط به مجموعه کانونیکال و Δ حجم فضای فاز مجموعه گیبس می­باشد. در سیستم منزوی، انتروپی ماده­ خالص توسط معادله­ اساسی زیر با سایر خواص ترمودینامیکی مرتبط است:
(۳-۱۴)
معادله (۳-۱۴)، ۳ مسیر برای محاسبه­ی انتروپی در اختیار می­ گذارد:

هدف ۲-۶

Y6

با ترسیم روابط مابین فرآیندهای اصلی و اهداف استراتژیک سازمان در جدول ۴-۵، حال در گام بعدی، با در نظر گرفتن مفروضات و روندهای سازمان، این روابط بررسی و میزان صحت و کفایت آن‏ها مشخص ‏می‏شود.

۴-۴-۳- بررسی کفایت روابط

در این مرحله، روابط موجود در جدول ۴-۵ از گام ۴-۴-۲ بررسی و تحلیل می‏شوند. ابتدا اولویت‏های اول و سپس اولویت‏های دوم در تحلیل روابط در نظر گرفته می‏شوند. پیش از شروع، تکرار یک نکته الزامی است. همان‌طور که در بخش ۴-۲-۲ ذکر شد، اهداف و سنجه‏های منظرهای مالی و مشتری در یک کارت امتیازی متوازن، پیامدهای مطلوب یک استراتژی موفق را نشان می‏دهند؛ درعین‌حال اهداف و سنجه‏های منظر فرآیندهای داخلی، نحوه اجرای استراتژی را توصیف می‏کنند و در کنار آن منظر رشد و یادگیری، به‌عنوان توانمند‏سازها و پشتیبان، این اجرا را تقویت می‏کنند و بهبود فرآیندهای کلیدی را پیش می‏برند. لذا جدول ۴-۵ نیز بر پایه‏ی این استدلال بررسی می‏شود که، فرآیندهای اصلی تعریف‌شده در نقشه فرآیندی، درواقع در جهت شکل‏گیری و دست‏یابی به اهداف منظر فرآیندهای داخلی از کارت امتیازی متوازن اجرا می‏شوند و دستیابی به سنجه‏های این اهداف و تحقق آن‏ها سبب دستیابی سازمان به اهداف کلان استراتژیک خود می‏شود. از طرفی با در نظر گرفتن نقش توانمند‏ساز و پشتیبان منظر رشد و یادگیری، اهداف این منظر فرآیندهای داخلی را در راستای تحقق اهداف کلان پشتیبانی می‏کنند و بالطبع این اهداف می‏بایستی در راستای پشتیبانی فرآیندهای اصلی، در راستای تحقق اهداف منظر فرآیندهای داخلی باشند.
با اولویت‏بندی شاخص‏ها در بخش ۴-۴-۲ و ترسیم روابط در جدول ۴-۵ گام بعدی تفسیر روابط می‏باشد. هدف شناسایی فرآیندها و اهداف با شاخص‏‏ یا شاخص‏های یکسان و متناظر می‏باشد تا از این منظر، اهداف منظر فرآیندهای داخلی با بیشترین تمرکز فرآیندی مشخص شوند و از طرف دیگر، فرآیندهایی که نقش پررنگ‏تری در تحقق اهداف دارند شناسایی گردند. همچنین در بعد رشد و یادگیری، اهدافی که تمرکز بیشتری را بر پشتیبانی فرآیندها دارند شناسایی می‏شوند.
تعدد اولویت‏های اول در راستای یک هدف از منظر فرآیندهای داخلی می‏تواند بیانگر نقش به‏سزای آن هدف در تحقق اهداف استراتژیک سازمانی باشد و همین امر برای اهداف منظر رشد و یادگیری اهم آن هدف را در پشتیبانی فرآیندهای سازمانی نشان می‏دهد. همچنین در یک ستون عمودی برای فرآیندها، تعدد علامت‏های × بازگوکننده نقش مهم فرایند مذکور به‌عنوان یک فرایند اصلی جهت تحقق اهداف در سازمان می‏باشد. اولویت‎‏های دوم نشان‌گذاری شده اهمیت نسبی اهداف متناظر در ستون‏های افقی و فرآیندهای متناظر در ستون‏ها عمودی را در سازمان بازگو می‏کنند.

با در نظر گرفتن اولویت‏های اولیه و مطالب مذکور، روابط زیر در بعد فرآیندهای داخلی از جدول ۴-۵ قابل‌استخراج است:
تقریبا تمام فرآیندهای اصلی (به‌جز فرایند تامین یا P4) در درجه اول، در راستای تحقق هدف ۱-۱ (تطابق زمان‌بندی) اجرا می‏شوند. درنتیجه می‏توان این هدف را مهم‏ترین هدف منظر فرآیندهای داخلی تلقی کرد.
اهداف ۱-۳ (توسعه زنجیره تامین) و ۱-۲ (افزایش عمق ساخت)، در درجه بعدی با دارا بودن یک شاخص متناظر به ترتیب با فرآیندهای P2 (طرح‏ریزی و سازمان‏دهی) و P4 (تامین) با اولویت اول، از اهمیت بالایی برخوردار می‏باشند. با در نظر گرفتن اولویت‏‏های دوم، هدف ۱-۳ اولویت بیش‏تری در قیاس با دو هدف ۱-۲ و ۱-۴ دارد.
هدف ۱-۴ (بهبود مدیریت دعاوی) درجه اولویت پایین‏تری در قیاس با سه هدف دیگر داشته که با دو فرایند طراحی و راه‏اندازی و صحه‏گذاری با درجه اولویت متوسط دنبال می‏شود.
فرایند P2 یا طرح‏ریزی و ساخت، با تاثیرگذاری بر ۳ هدف از اهداف منظر فرآیندهای داخلی، از اهمیت به‏سزایی به‌عنوان یک فرایند اصلی برخوردار می‏باشد. همچنین فرایند P1 یا تهیه پیشنهاد مذاکره و مناقصه، از اهمیت کمتری مابین فرآیندهای اصلی در تحقق اهداف استراتژیک برخوردار است. سایر فرایند‏ها دارای اهمیت یکسانی می‏باشند.
در بعد رشد و یادگیری روابط زیر را می‏توان مشاهده کرد:
هدف ۲-۱ (توسعه جانشین‏ پروری)، با بیش‏ترین اولویت‏، به‌عنوان مهم‏ترین عامل پشتیبانی اهداف منظر فرآیندهای داخلی و فرآیندهای اصلی (ازجمله فرآیندهای P1، P2، P5، P6 و P7) تلقی می‏شود
هدف ۲-۴ (توسعه مدیریت دانش) در اولویت‏ دوم و در راستای پشتیبانی از فرآیندهای P2 و P3 در درجه اول و فرآیندهای P4، P5 و P7 در درجه دوم قرار دارد.
هدف ۲-۲ (ارتقای ICT) و هدف ۲-۶ (افزایش مهارت‏های تخصصی)، در میان اهداف مذکور در این بعد، در اولویت بعدی قرار دارند. هدف ۲-۲ در اولویت اول خود، فرایند P4 (تامین) و هدف ۲-۶ به‌عنوان اولویت دوم سه فرایند P1، P3 و P6 (به ترتیب تهیه پیشنهاد مذاکره، تامین و راه‏اندازی و صحه‌گذاری) را پشتیبانی می‏کند.
اهداف ۲-۳ (افزایش رضایت کارکنان) و ۲-۵ (افزایش بهره‏وری منابع انسانی)، همان‌طور که مشهود است در ارتباط نزدیکی با هیچ‌یک از فرآیندهای اصلی قرار ندارند.
مابین فرآیندهای اصلی ارائه‌شده، فرایند P1 از پشتیبانی کمتری مابین سایر فرآیندها برخوردار است (که با توجه به نقش کم‏رنگ آن در تحقق اهداف منظر فرآیندهای داخلی قابل پیش‏بینی می‏باشد).
حال با مشخص شدن روابط موجود در جدول، به بررسی آن‏ها پرداخته می‏شود. ابتدا لازم است ذکر شود که سازمان فرآب همان‌طور که در بخش ۴-۴-۱ گفته شد، تحت عناوین پیمانکار EPC و پیمانکار EPCF پروژه‏های خود را پیش می‏برد. لذا برخی از اهداف تعریف‌شده در کارت امتیازی متوازن، با مصاحبه‏هایی که با مدیران ذی‌ربط و طراحان کارت امتیازی صورت گرفت، در مجموعه فرآب به‌عنوان یک پیمانکار EPCF دنبال می‏شوند که دارای نقشه فرآیندی مختص خود می‏باشد. ازآنجاکه فرآیندهای بررسی‌شده در این پژوهش جزء فرآیندهای اصلی فرآب به‌عنوان یک پیمانکار EPC بوده است، لذا عدم وجود روابط دوگانه با اهداف مرتبط با پروژه‏های EPCF و عدم پشتیبانی آن‏ها بسیار طبیعی خواهد بود.
اهداف تعریف‌شده در منظر فرآیندهای داخلی که در درجه اول، مرتبط با پروژه‏های EPCF می‏باشد، دو هدف توسعه زنجیره تامین و بهبود دعاوی می‏باشند. با ذکر این نکته و بررسی روابط استخراجی در بالا، عدم وجود رابطه‏های دوبه‏دو این دو هدف با فرآیندهای اصلی، در جدول ۴-۵ قابل توجیه می‏باشد.
دو هدف دیگر، تطابق زمان‌بندی و افزایش عمق ساخت، با مشورت‏هایی که با مدیران و متخصصان حوزه صورت گرفت، سازمان را در راستای تحقق وعده‏های خود، کسب رضایت کارفرمایان (به‌ خصوص در مورد پروژه‏های موجود در کشور‏های خارجی) کمک کرده و می‏تواند به برند‏سازی و معتبر ساختن نام سازمان در جهت کسب پروژه‏های بعدی یاری کند. همچنین افزایش عمق ساخت، می‏تواند فعالیت‏های سازمان را در راستای بومی‏سازی (به‌ خصوص در مورد تحریم‏های اخیر کشور، که سازمان را به دلیل همکاری‏های گسترده‏اش در گذشته با پیمانکاران خارجی، دچار بحران و آشفتگی کرده بوده است) توسعه بخشیده و در کنار آن سازمان، خود به‌عنوان یک تامین کننده، بازار پروژه‏های متنوع را در دست بگیرد. درنتیجه ارتباط تنگاتنگ این دو هدف با بیش‏تر فرآیندهای اصلی قابل توجیه می‏باشد.
با تهیه یک پرسشنامه حاوی تفاسیر بالا، میزان رضایت‏بخش بودن روابط استخراجی از جداول بالا، از صاحب‏نظرانی که در مرحله اول حضور داشتند، موردسنجش قرار گرفت. سوالات پرسشنامه برگرفته از تفاسیر بیان‌شده در این بخش می‏باشند. هر سوال ضمن بیان یک جمله حاوی یکی از نتایج حاصل از جدول ۴-۵، میزان موافقت صاحب‏نظر را از ۰ تا ۱۰ امتیازدهی می‏کند. عدد ۰ به معنای عدم موافقت و عدد ۱۰ به معنای موافقت کامل می‏باشد. پرسشنامه توزیع‌شده، در پیوست ب قابل‌مشاهده می‏باشد.
روابط تشریح شده در ۱۶ جمله قابل‌بیان است. از ۴ صاحب‏نظر پاسخ‏دهنده در مرحله اول درخواست شد به هر یک از این جملات، بنا به میزان موافقت و یا عدم موافقت خود بین ۰ الی ۱۰، امتیازدهی کنند.
با گردآوری پرسشنامه‏های توزیع‌شده، میانگین‏ حسابی امتیازهای ارائه‌شده به هر جمله محاسبه شد. امتیازهای متناظر با هر سوال در جدول ۴- ۶ قابل‌مشاهده می‏باشد.
جدول ۴- ۶- میانگین حسابی امتیاز‏ها به روابط مابین اهداف استراتژیک و فرآیندهای اصلی

سوال

۱

۲

۳

۴

۵