مقالات علمی و آموزش های کاربردی

خانهموضوعاتآرشیوهاآخرین نظرات
دانلود فایل ها با موضوع : ارزیابی تأثیر وفور ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
ارسال شده در 17 تیر 1401 توسط نویسنده محمدی در بدون موضوع
  • ارزش‎گذاری بیش از حد پول ملی؛
  • افزایش قابل توجه درآمد حاصل از فروش منابع طبیعی؛

          1. تأثیرات نهادی

چارچوب تحلیل اقتصاد متعارف عموماً متمرکز بر متغیر‎های اقتصادی بوده و متغیر‎های سیاسی و نهادی را برون‎زا در نظر گرفته و وارد تحلیل‎های خود نمی‎کند. اما روابط علی بسیار پیچیده حاکم بر اقتصاد سبب شده است که این گونه تحلیل‎ها (مانند بیماری هلندی) نتوانند به خوبی شواهد موجود در مورد روابط بین عملکرد اقتصادی و وابستگی به منابع طبیعی را تبیین نمایند. مایکل راس یکی از اندیشمندانی است که به این ضعف تحلیلی معتقد بوده و تحقیقات وی بیشتر بر این سوال متمرکز است که چگونه مقولات سیاسی می‎توانند بر توسعه منابع، مدیریت درآمد‎های منابع طبیعی و در نهایت خط سیر توسعه‎ای یک کشور اثر‎گذار باشند.
نظریاتی که از این دیدگاه نشأت می‎گیرند بر خلاف نظریات متعارف اقتصادی بیانگر این هستند که نه تنها منابع طبیعی ممکن است عامل کمکی برای توسعه نباشد بلکه عوامل سیاسی می‎توانند این رابطه را معکوس نمایند و در واقع این عوامل کلید فهم چگونگی مدیریت بهره برداری از منابع طبیعی و درآمد‎های آن هستند. هسته‎ی اصلی بحث‎های طرفداران این نظریات این است که درآمد‎های عظیم ناشی از منابع طبیعی می‎تواند ماهیت دولت را تغییر دهد. این نظریه‎ها بر این نکته تاکید دارند که فراوانی منابع طبیعی می‎تواند باعث تشدید فساد، تنازع و بی ثباتی سیاسی گردد.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در این شرایط چون دولت به طور مستقیم درآمد‎های منابع طبیعی را دریافت می‎کنند، لذا مواجه با محدودیت‎های بودجه‎ای شده که به سختی قابل رفع هستند. و انعطاف پذیری مالی آن نیز کاهش می‎یابد. نتیجه این که این دولت‎ها عموماً از فساد بیشتری نسبت به دیگر کشور‎ها رنج برده و از شفافیت کمتری برخوردارهستند (راس ۲۰۰۰). این دیدگاه نسبت به نفرین منابع (که نفرین منابع سیاسی نیز نامیده می‎شود) وابستگی به منابع طبیعی را یک پدیده اقتصادی صرف ندانسته و آنرا عاملی برای ناکارآمدی نظام‎های دموکراتیک به حساب می‎آورد.
۱٫۳٫۱۰٫۲ حکمرانی و نهادها
تحقیق ساچ وارنر (۱۹۹۷) در مورد نفرین منابع بیان می‎کند که” نفرین منابع ” ارتباطی با نهاد‎ها ندارد. اما پژوهش کارل (۱۹۹۷) این نتیجه را زیر سوال برده و بیان می‎کند که چارچوب‎های تصمیم‎گیری کلید اصلی فهم علل تفاوت در مسیر‎های توسعه کشور‎ها هستند. تصمیمات نیز برآمده از ساختار‎های انگیزشی‎ای هستند که خود از نهاد‎های خاص اقتصادی- سیاسی منتج گردیده‎اند. عمده تحقیقات انجام شده دیدگاه کارل را تایید نموده و بر اهمیت نهاد‎ها در فهم نفرین منابع تاکید می‎کنند.
نهاد‎ها از چه راه‎‎هایی تاثیرگذار هستند:
تعداد زیادی از مطالعات انجام شده بر این نکته تاکید نموده‎اند که نهاد‎ها اثری جدی بر رشد اقتصادی دارند. در بحث نفرین منابع، فرضیه‎های مربوط به چگونگی اثر نهاد‎ها بر دو قسمت هستند. گروه اول بیان می‎کنند که منابع اثرات ناهمگن دارند که این اثرات برگرفته از نهاد‎هایی هستند که از قبل وجود داشته‎اند و در واقع منابع طبیعی اثری بر نهاد‎ها ندارند. گروه دوم فرضیه‎ها چنین حدس می‎زنند که که منابع خود بر نهاد‎ها تاثیر گذارند و از آن طریق مسیر توسعه‎ی کشور‎ها را نیز تغییر می‎دهند. گروه اول که بر خط سیر گذشته تاکید دارند – چگونه نهاد‎هایی که از قبل موجود بوده‎اند اثر منابع طبیعی را تغییر می‎دهند- شواهدی بدست آوردند مبنی بر اینکه اثر فراوانی منابع شدیداً وابسته به نهاد‎هاست، این تحقیقات نشان می‎دهد که منابع (قابل تجارت) باعث ایجاد تخصص در فعالیت‎های رانت جویانه که از کارایی کمتری برخوردار می‎شوند. همچنین این تحقیقات نشان می‎دهند که فساد مالی موجود در بهره برداری از درآمد‎های منابع نیز به نهاد‎هایی که از قبل موجود بوده‎اند وابسته است. گروه دوم که در واقع تکمیل کننده فرضیه‎های گروه اول هستند بیان می‎کنند که منبع درآمدهای دولت و به طور خاص وابستگی آن به منابع طبیعی بر رشد تاثیرگذار بوده و این تاثیر از طریق نهاد‎هاست. بحث اصلی این است که جوامعی که مبتنی بر فعالیت‎های اقتصادی محدود مانند کشاورزی و استخراج منابع هستند، نهاد‎های متفاوتی نسبت به سایر کشورهایی که از تمرکز کمتری برخوردارند در طول زمان ایجاد می‎کند. به همین ترتیب، چنین تصور می‎شود که ساختار صادراتی بر توانایی یک کشور برای مواجه با شک‎ها و مسیر رشد آن اثر می‎گذارند. این امر از طریق اثر گذاری جدی بر رابطه بین دولت و مردم آن کشور، نهاد‎های سیاسی و اجتماعی و ماهیت جوامع اتفاق می‎افتد.
۱٫۱٫۳٫۱۰٫۲ نهاد‎ها به چه دلیل مهم هستند؟
در این بخش به ویژگی‎های مهمی از یک حکومت می‎پردازیم که نهاد‎ها نقش قابل توجهی در شکل گیری آنها دارند. این ویژگی‎ها نقش مهم در دولت‎های وابسته به منابع بازی کرده و بخشی از دور باطلی هستندکه در آن، این ویژگی‎ها بر وابستگی به منابع تاثیر گذارده و از آن تاثیر می‎پذیرند.
۲٫۱٫۳٫۱۰٫۲ نابرابری
یکی از این ویژگی‎هاست که واکنش‎های نهادی و سیاسی مهمی با خود داشته و وابستگی به منابع با نابرابری در ارتباط است. چنین تصور می‎شود که کشور‎هایی که از نابرابری عمیق رنج می‎برند، دارای نهاد‎های ضعیف هستند (ایشام و همکاران ۲۰۰۵). ایجاد دولت‎های توسعه‎ای با توجه به این تحلیل‎ها، منوط به تخصیص اولیه منابع است بنابراین آئوتی و بسیاری دیگر از اندیشمندان بر این نکته تاکید نموده‎اند که کشور‎هایی که دارای منابع طبیعی اندکی بوده‎اند مجبور شده‎اند تا سیستم مالکیت زمین را توسعه داده و تنوع بخشند. سیستم‎هایی که زمین‎ها را با برابری بییشتری توزیع کرده‎اند. روابط اقتصادی ارتقاء دهنده رشد را ترغیب نموده و زمینه ساز ظهور دولت‎هایی هستند که هدف آنها بیشینه کردن رفاه اجتماعی است.
هنگامی که دولت‎ها منابع طبیعی قابل توجهی ندارند نیاز آنها به درآمد، نهاد‎هایی را پرورش می‎دهد که حامی توسعه هستند. اکثریت فقیر جامعه آسیب کمتری از رانت‎جویی دولت خود خواهند دید. دولت به طور نسبی از سیاست‎های تجارت آزاد حمایت بیشتری خواهد کرد (که علت آن عدم نیاز به حمایت از اقتصاد داخلی در مقابل تشدید کاهش ارزش پول به جهت افزایش‎های ناگهانی درآمد‎های ناشی از منابع است). در این حالت حوزه‎های کمتری برای (اشتباه سیاسی) برای این کشور‎ها وجود خواهد داشت زیرا عملاً با محدودیت‎های مالی زیاد مواجه بوده و خیلی نمی‎توانند آزادانه به اعمال سیاست بپردازند. در برخی کشور‎ها استعمار، این فرایند نهادینه شدن نابرابری را با ایجاد نهاد‎هایی که برای حمایت از تسلط استعمار کنندگان طراحی شده‎اند ترکیب می‎کند.
برای مثال در نیجریه و سودان، نهاد‎های مستعمراتی مربوط به صنعت استخراجی تحمیل شده وبقایای آن تا دوره‎ی استقلال مانده بود. این نهاد‎ها به وسیله‎ی ایجاد فقر و نا‎برابری از طریق تعبیه مکانیسم‎های کنترلی به نفع استعمار کنندگان منجر به حاشیه نشینی سیاسی و اجتماعی- اقتصادی قشر اصلی جامعه شده و دولت‎هایی که از لحاظ سیاسی بی ثبات هستند به بار آورده‎اند.
۳٫۱٫۳٫۱۰٫۲ انگیزه‎ها- هزینه‎های مبادله و تعهد
یکی از مواردی که در آنها نهاد‎ها حائز اهمیت هستند دلالت‎های آن‎ها در محاسبات هزینه- فایده عاملان اجتماعی است. خط سیر‎های اقتصادی‎ که کشور‎های مختلف طی نموده‎اند از خط سیر‎های همزمان نهادی و سیاسی تاثیر پذیرفته‎اند و بر آن تاثیر می‎گذارند. لازم به ذکر است که این خط سیر‎های نهادی و سیاسی یکی از مهمترین عوامل شکل دهنده‎ی روابط مردم هر کشور، بنگاه‎های چند ملیتی و کارکنان دولتی هستند.
هم نهاد‎های رسمی و هم نهاد‎های غیر رسمی ساختار انگیزشی و هزینه‎های مبادله را تغییر داده و بنابراین بر حساب‎های ملی که نشان‎دهنده مجموع فعالیت‎های سیاسی و اقتصادی است، تاثیرگذار است. یکی از بارزترین اهمیت نهاد‎ها، بحث رانت‎جویی است. اینکه آیا منابع “قابل غارت” سبب تخصصی شدن فعالیت‎های رانت جویانه و فساد مالی می‎شود یا خیر، بستگی به هزینه‎ها و منافع فعالیت‎های مولد و فعالیت‎های رانت جویانه نسبت به هم دارد. این انگیزه‎ها از نهاد‎هایی که در زمان ورود این‎گونه درآمد‎ها موجودند متاثر هستند (مهلوم و همکاران،۲۰۰۵).
ساختار انگیزشی و هزینه‎های مبادله دو عامل بسیار مهمی هستند که سیاست‎گزاران با آن‎ها درگیر بوده و می‎توانند علل بسیاری از سیاست‎های شکست خورده‎ی موجود را تبیین نمایند. ماهیت نهاد‎هایی که در کشور‎های دارای منابع فراوان پرورش می‎یابد و سیستم انگیزشی‎ای که در چنین کشور‎هایی ایجاد می‎گردد، ایجاد جو اعتماد را مشکل می‎سازد. بدون وجود محدودیت‎هایی که توسط نهاد‎های قوی و پایدار حمایت گردند در کشوری که دارای درآمد‎های فراوان منابع طبیعی است (وبه همین خاطر بسیاری از محدودیت‎های مالی که سایر دولت‎ها با آن مواجه هستند را ندارد). کارکنان دولت از انگیزه‎های ضعیف برای اعتماد سازی برخوردارند. بدون وجود یک ساختار قدرتمند نهادی، رهبران مکانیزم‎های لازم برای دستیابی به اهداف مورد نظر را در اختیار ندارند. این موضوع دلالت‎های بسیار مهم برای کشور‎هایی که به درآمد‎های منابع طبیعی وابسته هستند دارد.
۴٫۱٫۳٫۱۰٫۲ حقوق مالکیت
یکی از شرط‎های اصلی توسعه- وجود سیستمی است که از حقوق مالکیت پایدار حمایت می‎کند. حقوق مالکیت ضعیف هزینه‎های کسب و کار را افزایش داده و بنابراین آن بخش‎ها- مانند بخش ضعیف- را تضعیف می‎کند. نهاد‎های سیاسی از طریق هزینه‎های مبادله بر حقوق مالکیت اثر می‎گذارند. هنگامی که نهاد‎ها ضعیف و ناپایدار هستند، حقوق مالکیت نیز ضعیف و ناپایدار است. در نتیجه هزینه‎های مبادله نیز بالاست. بالا بودن هزینه‎های مبادله و ضعف حقوق مالکیت نیز با کشمکش‎های سخت داخلی، افزایش رانت جویی و استفاده‎ی بسیار ناکارا از منابع طبیعی همراه است.
به علاوه، هزینه‎های ایجاد حقوق مالکیت مستحکم ممکن است در کشور‎های وابسته به منابع طبیعی بیشتر باشد. حقوق مالکیت هنگامی به استحکام می‎رود که منافع آن بیش از هزینه‎های آن باشد. در کشور‎های وابسته به منابع طبیعی، هزینه‎های نهادینه سازی و حفاظت از حقوق مالکیت ممکن است به طرز قابل توجهی بیش از سایر کشور‎ها باشد. از آنجا که منابع طبیعی متمرکز اغلب اغلب در دست تعداد اندکی از افراد جامعه قرار دارد، هزینه‎های استحکام حقوق مالکیت زیاد خواهد بود. به علاوه، باید توجه داشت که قدرت سیاسی که عهده دار پرداخت هزینه‎های نهادینه نمودن حقوق مالکیت است خود منفعت کمی از آن می‎برد زیرا حقوق مالکیت ماهیتاً یک کالای عمومی است.
این انگیزه‎های منفی به جهت ماهیت صنایع استخراجی پیچیده گردیده است از آنجا که سرمایه‎‎گزاران خارجی نمی‎توانند مالکیت به دست آورده و فقط می‎توانند به صورت بلند مدت اجاره نمایند، دارایی در این صنعت انباشته شده، حقوق مالکیت مخدوش و مسئله ساز می‎گردد. این مسئله هنگامی‎که با انگیزه‎های رانت جویی‎ که در صنعت استخراج منابع طبیعی وجود دارد، ترکیب گردد سبب می‎شود که اعتماد شرکت‎های چند ملیتی حاضر در این صنعت نسبت به قرارداد‎های بسته شده سست گردد. زیرا فراوانی منابع می‎تواند زمینه ساز مصادره و لغو یک طرفه قرارداد‎ها گردد. این موضوع سبب می‎شود که شرکت‎های چند ملیتی توان چندانی در دفاع از حقوق خود در این کشور‎ها نداشته و تمایل چندانی به عقد قرارداد‎ها‎ی بلندمدت نداشته باشند. به علاوه عدم وجود ثبات در حقوق مالکیت و عدم شفاف بودن آن سبب می‎شود که انگیزه‎ی این شرکت‎های چند ملیتی به سمت (سرمایه‎‎گذاری رابطه‎ای) جهت‎گیری شود.
در این نوع سرمایه‎گذاری، قوت قرارداد‎ها بستگی به میزان ارتباطات مسالمت آمیز این شرکت با (افراد) دولتی و صاحب قدرت و میزان نفوذ و تاثیر گذاری این افراد خواهد داشت. که یکی از مهمترین نتایج آن دور شدن از فضای سالم و شفاف کسب و کار و افزایش فساد خواهد بود.
۵٫۱٫۳٫۱۰٫۲ ثبات
نهاد‎های مستحکم، ظرفیت‎های کشور‎ها در تحمل نوسانات شدید را افزایش می‎دهند. در واقع این نهاد‎ها در زمانیکه نیرو‎های بی‎ثبات کننده افزایش می‎یابند. در جهت برقراری ثبات اعمال فشار می‎نمایند. شواهد موجود مبنی بر اینکه کشور‎هایی که از کیفیت نهادی کمتری برخوردارند، توان کمتری در بازپرداخت بدهی‎های خود دارند، موید این نظریه هستند. البته در مورد اثر نهاد‎ها بر ثبات اقتصادی و سیاسی مطالعات زیادی صورت نگرفته است. با وجود مطالعات اندک موجود در این زمینه، نوسانات معناداری که کشور‎های دارای منابع طبیعی فراوان با آن مواجه هستند، نشان دهنده اهمیت وجود نها‎های قوی که ثبات سیاسی را به دنبال دارند در این کشور‎هاست.
دولت‎های وابسته به درآمد‎های نفتی شدیداً وابسته به یک محصول خاص بوده که این باعث ایجاد منافعی ویژه (و البته قابل توجه) برای عده‎ای معدود از مسئولین رده بالای جامعه (طبقه‎ی حاکم) می‎گردد. در هر جامعه‎ای وقتی اقتصاد کشور با رکود مواجه می‎شود، تحلیل بخش صنعت در این شرایط خود سبب می‎شود که به مرور توان کل اقتصاد هم در مواجه با شک‎های احتمالی بعدی کاهش یابد. این مشکل در کشور‎هایی که وابسته به یک محصول خاص هستند، نسبت به کشور‎هایی که تنوع در تولیدات خود دارند بسیار جدی‎تر است. زیرا در صورت بروز چنین مشکلی عملا در این نوع کشور‎ها بخش دیگری وجود ندارد که نقش جبران کننده را ایفا نموده و کشور را در مقابله با شک‎های احتمالی بیمه نماید.
بنابراین انتظار می‎رود که کشور‎های تک محصولی نوسانات بیشترو شدیدتری را در اقتصاد تجربه نمایند. این امر منجر به یک وضعیت سیاسی خاص و بحران در این کشور‎ها شده که عامل آن وجود قیمت و تقاضای پر نوسان کالاها و اتکاء به حمایت‎های مالی دولت (به صورت یارانه‎ها) است. نتیجه‎ی بسیار مهمی که این شرایط همیشه بحرانی در پی دارد، تضعیف شدید حاکمیت قانون در این کشورهاست.
۲٫۳٫۱۰٫۲ رانت‎جویی
از جنبه‎ای دیگر ایجاد انگیزه‎هایی که باعث تخریب نهاد‎ها و سیاست‎ها می‎شود نیز می‎تواند زمینه‎ساز بلا شدن منابع طبیعی گردد. رانت‎جویی نقش اساسی در مورد توجه قرار گرفتن نظریات مربوط به استفاده‎ی غیر مولد از درآمد‎های منابع طبیعی داشته است. درآمد‎های منابع طبیعی و حق امتیاز‎های مربوط به آن بسیار سهل الوصول و عظیم‎تر از درآمد سایر منابع است. این صرفاً به این دلیل نیست که این نوع درآمد‎ها متمرکز بوده و در صنایع مختلف پراکنده نگردیده است. بلکه بیشتر به این دلیل است که در عوض بخش خصوصی، این دولت است که بخش عظیمی از این گونه درآمد‎های متمرکز را کنترل می‎نماید. این امر انگیزه فعالیت‎های مولد در جامعه و انگیزه فعالیت‎های سودمند در دولت را تغییر می‎دهد. در کشور‎های دارای منابع طبیعی فراوان، بازده انتظاری فعالیت‎های رانت جویانه بالا بوده و هزینه فرصت چنین فعالیت‎هایی پایین است. درنتیجه، مردم و گروه‎های مردمی برای کنترل این منابع و درآمد‎های مربوط به آن با یکدیگر به رقابت می‎پردازند. نتیجه این هزینه‎های غیر مولد سرمایه‎ی انسانی، چیزی جز فساد نیست؛ فساد یکه کاهش سرمایه‎گذاری، افزایش بی ثباتی و رشد پایین‎تر را به دنبال دارد. (لیت و ویدمن، ۲۰۰۲)
رانت‎جویی و نتایج حاصل از آن ارتباطی تنگاتنگ با بحث نوآوری و علل پایین بودن آن دارد. بازده بالای رانت‎جویی در کشور‎های دارای منابع طبیعی فراوان سبب می‎شود که منابع کارآفرینی از تولید خارج و به سمت فعالیت‎های غیر مولد سوق پیدا نماید (ملهوم و همکاران،۲۰۰۵). بنابراین، فعالیت‎های رانت‎جویانه صرفاً سبب این نمی‎شود که دولت مردان درآمد‎های حاصل از منابع طبیعی که باید صرف بیشینه کردن رفاه اجتماعی شود را اسراف نموده و یا به باطل هزینه نمایند، بلکه سبب می‎شود که هزینه‎های مالی و زمانی جستجوی رانت افزایش یافته که به معنی کاهش زمان و انرژی برای فعالیت‎های مولد است. نتیجه آن که انباشت سرمایه‎ی انسانی و پایه‎های مالیاتی در طی این فرایند کاهش می‎یابند. که علت آن هدایت منابع به سمت فعالیت‎های غیر مولد و فعالیت‎های غیر کارا است، که عملاً امکان مالیات‎بندی بر آن‎ها وجود ندارد. عکس العمل دولت در قبال رانت جویی می‎تواند اثرات منفی ناشی از چنین فعالیت‎هایی را در کشور‎های دارای منابع طبیعی فراوان تشدید نماید؛ به این دلیل که چگونگی عکس‎العمل دولت مردان از طریق چند برابر نمودن انگیزه‎های رانت جویی اثرات پشت سر هم و زنجیره‎ای سیاسی ایجاد می‎نماید.
عکس‎العمل دولت به رانت جویی بازخوری بر بازده انتظاری فعالیت‎های رانت‎جویانه داشته و لذا سبب ایجاد انگیزه برای (کارآفرینان شده که فعالیت‎های رانت‎جویانه‎ی خود را تخصصی نمایند) (مهلوم و همکاران،۲۰۰۵). این امر فعالیت‎های رانت‎جویانه را وارد مرحله‎ی جدیدی نموده که بازده‎های اقتصادی مربوط به آن به شدت وابسته به محیط اقتصادی هر کشور است. عکس‎العمل فعالان اقتصادی خصوصی و عمومی به رانت‎جویی محدود به محیط نهادی بوده و هر چه این محیط نهادی ضعیف‎تر باشد این موضوع جدی تر و مسئله ‎ساز‎تر می‎گردد(مهلوم و همکاران،۲۰۰۵). یک محیط نهادی سالم در بر دارنده‎ی انگیزه‎هایی برای ایجاد فعالیت‎های مولد بوده و در همین حال محدودیت‎هایی، هم برای فعالیت‎های رانت‎جویانه و هم برای حمایت‎های سیاسی ایجاد می‎نماید. بدون وجود نهاد‎هایی که عکس‎العمل‎ها‎ی دولت برای تقاضای باز توزیع منابع را محدود ننماید، حمایت‎های سیاسی به قدری بزرگ خواهد بود که منابع توزیعی بیش از منابع تولیدی می‎گردد. این واقعیت که فعالان دولتی اغلب به صورت انتقال منابع از طریق حمایت‎های سیاسی در مقابل رانت‎جویی عکس‎العمل نشان می‎دهند، دلالت بر این موضوع دارد که دولت مردان از چنین حمایت‎هایی در دوران زمام داری خود نفع برده و لذا حفظ قدرت در چنین شرایطی برای آن‎ها منافعی قابل توجه نیز در پی دارد. رانت‎جویی و حمایت‎های سیاسی اثری بسیار مهم بر طول دوره‎ی حیات رژیم‎های سیاسی دارد.
نتایج تجربی تحقیق لام و وانتچکن(۲۰۰۳) نشان می‎دهد که منابع طبیعی با طول دوره‎ی زمامداری دیکتاتور‎ها در ارتباط است. در واقع اینگونه حمایت‎ها می‎تواند سبب گردد که مردم حاضر باشند در دوره‎ای طولانی حتی یک حکومت دیکتاتوری را نیز تحمل نمایند. مدل نظری آن‎ها بیان می‎کند که فرایند توزیع رانت قدرت را متمرکز نموده و منابع را تشدید می‎نماید (رابینسون و ترویک،۲۰۰۵). حمایت‎های دولتی را در مقابل میزان استخدام دولتی مدل سازی نموده‎اند و به این نتیجه‎ی جالب رسیده‎اند که افزایش‎های شدید درآمد‎های منابع طبیعی بازده اقتصادی قدرت سیاسی را افزایش داده و لذا عدم تخصص بهینه منابع را به سمت بخش دولتی بیشتر می‎نماید که نتیجه‎ی آن تمایل به هزینه‎های بیشتر برای باقی ماندن در قدرت و تمایل به ورود بیشتر به بخش دولتی است. دولت‎هایی که اغلب در این شرایط ظهور می‎یابند، نوعاً دولت‎هایی هستند که به دنبال توزیع مجدد منابع در جهت بیشینه سازی رفاه اجتماعی نیستند.
در عوض، کشمکش‎های بر سر تصاحب این درآمد‎ها اغلب باعث قدرت گرفتن زیر مجموعه‎هایی از مردم می‎گردد که لزوماً حامی سیاست‎های ایجاد ثبات در کشور نیستند. درواقع، دولت مردان به طور غیر قانونی، از این منابع در جهت حفظ خود در قدرت استفاده می‎کنند؛ در حالیکه باید آنرا در جهت تقویت اقتصاد، بهبود شرایط زندگی مردم، ایجاد و حفاظت زیر ساخت‎ها و تقویت نهاد‎هایی که حامی توسعه هستند، هزینه نمایند. بنابراین، درآمد‎های ناشی از منابع طبیعی به جای آنکه در جهت با ثبات نمودن پایه‎های سست چنین اقتصاد‎هایی استفاده گردد، اغلب صرف گسترش صنایع و بروکراسی غیر کارا می‎گردد (آئوتی،۲۰۰۳).
۳٫۳٫۱۰٫۲ تنازع و کشمکش
تحقیقات بسیاری وجود دارند که نشان می‎دهند که احتمال وجود جنگ‎های داخلی نیز با وابستگی به کالاهای اولیه افزایش می‎یابد (راس۲۰۰۳). انگیزه‎هایی که سبب افزایش رانت‎جویی و حمایت‎های سیاسی می‎شوند به طوری مشابه می‎تواند تنازع و کشمکش‎های داخلی کشور‎های وابسته به منابع طبیعی را نیز افزایش دهند. افزایش ریسک و نا اطمینانی علل سیاسی مختلفی دارد که اغلب با فراوانی منابع طبیعی به صورت همزمان مشاهده گردیده‎اند. عللی مانند دولت غیر مسئول که به جای اینکه پایبند مشروعیت خود باشند به منابع طبیعی وابسته هستند. فساد، ظرفیت‎های پایین نهاد‎های عمومی برای مقابله با تعارضات و تنازعات داخلی و نابرابری. به علاوه درآمد‎ها و حق امتیاز‎های ناشی از منابع طبیعی اغلب برای تامین مالی گروه‎هایی که درگیر این مناقشات هستند صرف می‎شود. که نمونه‎ های بارز آن آنگولا، سومالی – سودان و جمهوری خلق کنگو است. صادرات کالاهای اولیه ارتباط معنادار با افزایش احتمال جنگ‎های داخلی دارد. این ارتباط غیر خطی بوده و وقتی سهم صادرات این کالاها بیش از یک سوم تولید ناخالص داخلی باشد به اوج خود می‎رسد. کشوری با این سطح از صادرات منابع اولیه با احتمال جنگ داخلی در حد ۲۲ درصد مواجه بوده در حالیکه این احتمال برای کشور‎هایی که صادرات مواد اولیه ندارند در حدود یک درصد است (کولیر و هافلر۲۰۰۴).

نظر دهید »
مطالب در رابطه با : الگوی تجدید حیات بافت- فایل ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
ارسال شده در 17 تیر 1401 توسط نویسنده محمدی در بدون موضوع

پله های دیگر این نردبان که به عنوان یک قدم اولیه مفید توجیه شدنی است، اطلاع رسانی و مشاوره است. آگاه کردن شهروندان از حقایق موجود در مورد برنامه های حکومت و حقوق و مسئولیت های آنان و راهکارهای موجود، به خصوص اگر طوری طراحی شده باشد که جریان اطلاعات یکسویه نباشد، گامی مثبت در جهت حرکت به سوی جلب مشارکت شهروندان به شمار می آید.
مشاوره و کسب نظر شهروندان در صورتی که واقعی باشد مفید است. به طور مثال بررسی فرم های نظرخواهی از شهروندان ممکن است اطلاعات واقعی را در اختیار تصمیم گیرندگان قرار دهد ولی اگر تنها روش مشارکت باشد، نقش زیادی در تضمین به کار گرفتن دیدگاه های شهروندان به طور موثر و جدی نخواهد داشت و شهروندان نیز فاقد این قدرت خواهند بود که ناظر بکارگیری دیدگاه شان به وسیله قدرتمندان باشند.
تسکین بخشیدن و فرونشاندن خشم شهروندان، پله ای از نردبان مشارکت است که بر اساس آن مدلی از مشارکت ارائه می شود که نتیجه اش بهره مند شدن شهروندان ضعیف از سهمی است که از آن طریق
خشم شان فرو نشیند و به طور موقت تسکین می یابند. این مدل رضایت بخش برای مشارکت واقعی به نظر نمی رسد. ارنشتاین این سه پله از نردبان مشارکت را زیر عنوان مساوات طلبی نمایشی قرار می دهد. به عبارت دیگر هنوز اقتدار یافتن شهروندان در مفهوم کنترل آنان بر برنامه ها و اجرای آن تحقق نمی یابد و حق تصمیم گیری نهایی برای صاحبان قدرت باقی می ماند.

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در بالاترین پله های این نردبان شراکت، قدرت تفویض شده وکنترل شهروندی به عنوان شکل های
واقعی تری از مشارکت شهروندی شناسایی و مطرح می شود. ارنشتاین مشارکت واقعی را در نردبان هشت
پله ای خود، در بالاترین جایگاه می بیند. زیرا آن را نشانگر توزیع قدرتی می داند که از طریق مذاکره به دست
می آید. (شریفیان ثانی،۱۳۸۰: ۴۴ )
۲-۲-۲-۳٫ اسکات دیویدسون[۴۲]
اسکات دیویدسون در سال ۱۹۹۸، گردونه مشارکت را برای بحث مشارکت شهروندی طراحی کرد. این گردونه، سطوح مختلفی از مشارکت را بدون این که ترجیحی برای هیچ یک قائل شود، ارائه می کند. در این مدل، تصمیم گری در تعاملی مستمر بین دولت و شهروندان صورت می گیرد. هر چند که دیویدسون برای سطوحی که برای مشارکت بیان می کند، تقدم و تاخر خاصی قائل نیست و اساساً به همین دلیل از استعاره گردونه به جای نردبان استفاده می کند، اما به هر حال سطوح چهارگانه ای برای مشارکت، در نظر دارد که عبارتند از(رسولی، ۱۳۸۷، ۶۸): اطلاع رسانی، مشاوره، مشارکت، توانمندسازی
شکل (۲-۷ ): گردونه مشارکت دیویدسون – (مأخذ: رسولی، ۱۳۸۷: ۶۸)
۲-۲-۲-۴٫ دیوید دریسکل[۴۳]
دریسکل در اثر خود با عنوان “شهرهایی بهتر همراه با کودکان و نوجوانان (راهنمایی برای مشارکت)” که توسط یونسکو به چاپ رسیده، مباحثی در رابطه با مشارکت و انواع آن طرح می کند. وی معتقد است، مشارکت بر سه اعتقاد ذیل مبتنی است:
الف. توسعه، در وهله اول و پیش از همه، باید به نفع ساکنان محلی باشد.
ب. مردمی که در محدوده مورد برنامه ریزی زندگی می کنند، دقیق ترین اطلاعات را درباره آن محدوده و موضوعات مرتبط با آن دارند.
پ. مردمی که بیشترین تاثیرات را از تصمیمات می پذیرند، سهم بیشتری برای مشارکت در روند تصمیم گیری دارند.
۲-۲-۲-۴-۱٫اشکال مختلف مشارکت مردم
از نظر دریسکل اشکال مختلفی از مشارکت وجود دارد که در دو دسته کلی تر “مشارکت” و “عدم مشارکت” جای می گیرد. دریسکل انواع مشارکت را در یک نمودار دو بعدی و برحسب میزان اختیار در تصمیم گیری به شکل زیر نشان می دهد:
شکل (۲-۸): انواع مشارکت و عدم مشارکت از نظر دریسکل- (مأخذ: حبیبی و سعیدی رضوانی، ۱۳۸۴: ۱۷)
بر اساس شکل می توان قلمرو مشارکت و عدم مشارکت را از هم جدا کرد:

    • اشکال عدم مشارکت[۴۴]

دستکاری و تقلب[۴۵]: وقتی اتفاق می افتد که از نیروی کار و منابع محلی برای رسیدن به اهداف طرح استفاده شود.
تزیین[۴۶]: وقتی است که از افراد، خواسته می شود کاری را انجام دهند، بدون اینکه هدف آن کار را بدانند. نمونه عملی مشارکت تزیینی وقتی است که از عده ای که از محتوای یک سخنرانی یا سمینار هیچ اطلاعی ندارند خواسته شود برای پر کردن سالن و مهم جلوه دادن جلسه، در آن شرکت کنند.
مساوات طلبی نمایشی[۴۷]: وقتی است که افراد، ظاهراً در کارها مشارکت داده شده اند ولی در واقع اختیاری درباره موضوع و روند کارها ندارند. نمونه مساوات طلبی نمایشی وقتی است که یکی از اهالی توسط مدیران طرح انتخاب شود تا به عنوان نماینده مردم در جلسات شرکت کند. در حالی که او توسط اهالی انتخاب نشده و معلوم نیست که آنها را به اندازه کافی بشناسد و بتواند نظر اهالی را منتقل کند.

    • اشکال مشارکت [۴۸]

مشاوره[۴۹]: وقتی است که مسئولین یا برنامه ریزان، نظرات مردم را جویا می شوند و به نظرات آنها به طور جدی در تصمیم گیری ها توجه می شود. مشاوره بسته به اینکه چگونه انجام می گیرد، می تواند در
حوزه ی قلمرو مشارکت یا عدم مشارکت قرار گیرد.
بسیج اجتماعی[۵۰]: وقتی است که از مردم خواسته می شود در برنامه ای که از قبل تدارک دیده شده شرکت کنند. برخی اوقات، بسیج اجتماعی به حوزه عدم مشارکت و گاهی اوقات هم به حوزه مشارکت کشانده می شود. اگر مردم ندانند که مشغول چه کاری هستند و چرا این کار را انجام می دهند و فرصت کمی برای تاثیرگذاری بر روند طرح و نتایج آن داشته باشند، بسیج اجتماعی در قلمرو عدم مشارکت ، قرار می گیرد. بسیج اجتماعی می تواند به مشارکت معنادار تبدیل گردد به شرطی که :
الف. مردم به اندازه کافی نسبت به کاری که انجام می دهند، اطلاعات داشته باشند.
ب. مشارکت، کاملاً داوطلبانه و اختیاری باشد.
ج. آراء و نظرات مردم بر تصمیمات و نتایج طرح تاثیر بگذارد.
مسئولیت پذیری مردم[۵۱]: وقتی صورت می گیرد که شهروندان فعالیتی را آغاز کنند، خود تصمیمات را اتخاذ کرده و نهایتاً محصول نهایی کار را تعیین می کنند. سطح تعامل با دیگر افراد جامعه، نسبتاً پایین است اما قدرت تصمیم گیری بالاست.
سهیم شدن در تصمیمات[۵۲]: وقتی است که همه اعضای جامعه، بدون در نظر گرفتن سن و سوابقشان، فرصت می یابند تا در روند امور شرکت کنند و سهم برابری برای تاثیرگذاری بر تصمیمات داشته باشند. مهم این نیست که طرح توسط دولت یا مردم آغاز شده باشد. بلکه آنچه اهمیت دارد این است که متصدیان طرح، اهمیت جلب همکاری و مشارکت سایر اعضای جامعه در جریان برنامه ریزی و تصمیم گیری را درک نمایند. (حبیبی و سعیدی رضوانی، ۱۳۸۴: ۱۷ )
۲-۲-۲-۵٫ نظریه میانجی گری
این نظریه در تحقیقی که به سفارش دفتر نخست وزیر بریتانیا انجام شده، مطرح گردیده است و حاوی مباحث عمیق و در عین حال کاربردی در زمینه برنامه ریزی مشارکتی است و در این رابطه، راهبرد میانجی گری را برای به حداکثر رساندن مشارکت پیشنهاد می کند.
در تحقیق مزبور بر تدقیق مفهوم برنامه ریزی مشارکتی و مشخص کردن مرز آن با مفاهیم مشابه، از جمله مشارکت عمومی و مشاوره عمومی تاکید شده است. این تحقیق معتقد است: آنچه تاکنون وجود داشته مشارکت عمومی بوده و نه برنامه ریزی مشارکتی.
۲-۲-۲-۵-۱٫ ضرورت استفاده از رویکرد میانجی گری:

    • وجود برخی تعارضات در برنامه ها و سیاست ها و نیز در مورد برخی موضوعات
    • ظهور منافع متضاد یا متنوع در مورد موضوع، مکان یا منابع خاص
    • چارچوب مبهم و پیچیده ی اختیارات در رابطه با برنامه ریزی و حل اختلافات، در زمانی که بیش از یک ارگان دولتی در موضوع مورد بررسی، منافع یا داعیه هایی دارند.
    • تقاضاهای قانونی برای بهره گیری از میانجی گری و اشکال جدید برنامه ریزی
    • در گذشته، هر کجا که از مشارکت در برنامه ریزی استفاده شده، نتایج موفقیت آمیزی داشته است.
نظر دهید »
دانلود منابع تحقیقاتی : دانلود پایان نامه در رابطه با : جداسازی … – منابع مورد نیاز برای مقاله و پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
ارسال شده در 17 تیر 1401 توسط نویسنده محمدی در بدون موضوع

—

اسید سولفوریک مولار

یدات پتاسیم

۱۰

دودسیل بنزن سولفونات سدیم

۲

اسید سولفوریک مولار

یدات پتاسیم

۱۰

دودسیل بنزن سولفونات سدیم

۵

اسید سولفوریک مولار

یدات پتاسیم

۱۰

پلی اتیلن گلیکول

۲

اسید سولفوریک مولار

یدات پتاسیم

۱۰

پلی اتیلن گلیکول

۵

اسید سولفوریک مولار

یدات پتاسیم

۱۰

دودسیل هیدروژن سولفونات

۲

اسید سولفوریک مولار

یدات پتاسیم

۱۰

دودسیل هیدروژن سولفونات

۵

۳-۷- روش تعیین غلظت فلزات سنگین در نمونه‌ها
برای اندازه‌گیری غلظت فلزات سنگین از یک دستگاه طیف سنجی جذب اتمی به نام Perkin-Elmer مدل ۲۳۸۰ ساخت آمریکا، اساس کار بر پایه میزان نور جذب شده توسط اتمهاست که متناسب با غلظت نمونه است. تمام مواد نور را در طول موجی که جذب می‌کنند،‌ نشر می‌نمایند. بنابراین نور قابل جذب برای اتمهای یک عنصر باید توسط اتمهای آزاد همان عنصر که به حالت برانگیخته هستند منتشر گردد. این دستگاه مجهز به مشعل استیلن و هوا می‌باشد و برای اندازه‌گیری هر یک از فلزات سنگین از لامپ کاتدی توخالی[۳۴] عنصر مربوط باید استفاده کرد. پس از آماده شدن دستگاه ابتدا صفر دستگاه توسط آب مقطر تنظیم می‌گردد. سپس به کمک ۵ نمونه استاندارد و با غلظتهای مختلف تهیه و مقادیر جذب هر کدام از این محلولها که توسط خروجی دستگاه نشان داده می‌شود، یادداشت می‌شود. سپس با بهره گرفتن از این اعداد و با نرم افزار Excel میزان جذب بر حسب غلظتهای مختلف فلز سنگین و خط کالیبراسیون به دست می‌آید. پس از تهیه منحنی کالیبراسیون نمونه اصلی و نمونه‌های پس از جداسازی جهت تعیین غلظت فلز کادمیوم و سرب در دستگاه قرار داده شد و میزان جذب هر کدام از این محلولها از خروجی دستگاه به دست آمد و با بهره گرفتن از این اعداد و مراجعه به منحنی کالیبراسیون غلظت یون کادمیوم و سرب در این محلولها به دست آمد و در جداول مختلف ارائه گردید.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۹- چگونگی جداسازی کادمیوم
جهت جداسازی کادمیوم از تکنیک راکتور اختلاط کامل منقطع استفاده شد. به این منظور در این مرحله ۵/۰ گرم جاذب را در ۵۰ میلی‌لیتر از محلول حاوی کادمیوم در هر سه محیط و در زمان ۲ ساعت در دما و فشار محیط روی همزن مغناطیسی قرار داده شد. برای بررسی اثر غلظت در مورد بعضی از جاذبها میزان ۲۵/۰ گرم جاذب و در مرحله بعد نیز میزان ۱۰۰ میلی‌لیتر از محلول نیز مورد بررسی قرار گرفت. در مورد پیرولیت و آمبرجت نیز تغییر زمان ۱ و ۲ ساعت و همچنین تاثیر غلظت نیز بررسی شد. سپس محلول را صاف کرده و از پساب به دست آمده نمونه گیری شد. غلظت یون کادمیوم در پساب رد شده از صافی با بهره گرفتن از دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد.
۳-۹- چگونگی جداسازی سرب
جهت جداسازی سرب از تکنیک راکتور اختلاط کامل منقطع استفاده شد. به این منظور در این مرحله ۵/۰ گرم جاذب را در ۵۰ میلی‌لیتر از محلول حاوی سرب در هر سه محیط و زمان ۲ ساعت در دما و فشار محیط روی همزن مغناطیسی قرار داده شد. برای بررسی اثر غلظت در مورد بعضی از جاذبها میزان ۲۵/۰ گرم جاذب و در مرحله بعد نیز میزان ۱۰۰ میلی‌لیتر از محلول نیز مورد بررسی قرار گرفت. در مورد پیرولیت و آمبرجت نیز تغییر زمان ۱ و ۲ ساعت و همچنین تاثیر غلظت نیز بررسی شد. سپس محلول را صاف کرده و از پساب به دست آمده نمونه گیری شد. غلظت یون سرب در پساب رد شده از صافی با بهره گرفتن از دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شد.
۴-۱- نتایج به دست آمده در جداسازی سرب
۴-۱-۱- مبادله کننده‌های کاتیونی و کربن فعال
کاهش غلظت سرب با بهره گرفتن از پیرولیت و آمبرجت در شرایط آزمایشگاهی کاملاً مشابه و به میزان ۵/۰ گرم مبادله کننده در ۵۰ میلی‌لیتر از محلول صورت گرفت. در این مرحله برای بررسی اثر غلظت و زمان، این آزمایش را در شرایط، غلظت متغیر(۵/۰ گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر و ۱ گرم در۵۰ میلی‌لیتر) و زمان متغیر(۱و۲ساعت) نیز انجام شد.
جدول( ۴-۱): نتایج کاهش غلظت سرب با بهره گرفتن از مبادله کنندهای کاتیونی و کربن فعال

نظر دهید »
منابع کارشناسی ارشد با موضوع : ارزیابی ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
ارسال شده در 17 تیر 1401 توسط نویسنده محمدی در بدون موضوع

ارزیابی عملکرد در بُعد نحوه استفاده از منابع و امکانات در قالب شاخص های کارآیی بیان می شود. اگر در ساده ترین تعریف، نسبت داده به ستاده را کارآیی بدانیم، نظام ارزیابی عملکرد در واقع میزان کارآیی تصمیمات مدیریت در خصوص استفاده بهینه از منابع و امکانات را مورد سنجش قرار می دهد.
ارزیابی عملکرد در بعد سازمانی معمولاً مترادف با اثربخشی فعالیتها است . منظور از اثربخشی میزان دستیابی به اهداف و برنامه ها با ویژگی کارآ بودن فعالیت ها و عملیات است.(رحیمی،۱۳۸۵)
به طور کلی ارزیابی عملکرد به فرایند سنجش و اندازه گیری عملکرد دستگا ه ها در دوره های مشخص به گونه ای که انتظارات و شاخصهای مورد قضاوت برای دستگاه ارزیابی شونده شفاف و از قبل به آن ابلاغ شده باشد، اطلاق می گردد (طبرسا،۱۳۷۸).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ارزیابی عملکرد عبارت است از: «فرایند کمی کردن کارایی و اثربخشی عملیات»(نیلی و همکاران،۱۹۹۵) که با مروری بر ادبیات موضوع می توان دلایل آن را به سه گروه اصلی زیر تقسیم کرد:
۱- اهداف استراتژیک : که شامل مدیریت استراتژیک و تجدید نظر در استراتژی هاست؛
۲-اهداف ارتباطی : که شامل کنترل موقعیت فعلی ، نشان دادن مسیر آینده ، ارائه بازخور و الگوبرداری از سازمانهای دیگر است؛
۳-اهداف انگیزشی : که شامل تدوین سیستم پاداش و همچنین تشویق بهبود و یادگیری است.
مسئله ارزیابی عملکرد (عامل موردبررسی و روش ارزیابی) سالیان زیادی است که محققان و کاربران را به چالش واداشته است. سازمانهای تجاری در گذشته از شاخصهای مالی به عنوان تنها ابزار ارزیابی عملکرد استفاده می کردند تا اینکه جانسون و کاپلن در اوایل دهه ۱۹۸۰ پس از بررسی و ارزیابی سیستم های حسابداری مدیریت بسیاری از ناکاراییهای این اطلاعات را برای ارزیابی عملکرد سازمانها نمایان ساختند که این ناکارایی ناشی از افزایش پیچیدگی سازمانها و رقابت بازار بود (کاپلان و نورتون ،۱۹۹۲).
لذا استفاده از سیستم های ارزیابی عملکرد (PERFORMANCE MEASUREMENT SYSTEM=PMS) که تنها بر شاخصهای مالی متکی هستند می تواند موجب بروز مشکلاتی برای سازمان شود که برخی از این مشکلات به شرح زیر است: (گالایینی و همکاران ،۱۹۹۷)
_ از آنجا که شاخصهای مالی با استراتژی‌های سازمان ارتباط پیدا نمی کنند ممکن است با اهداف استراتژیک سازمان تضاد داشته باشند و موجب پدید آمدن مشکلاتی در تدوین استراتژی شوند . به عنوان مثال افراط در استفاده از «نرخ برگشت سرمایه» می تواند به بهبودهای کوتاه مدت منجر شود.
_ معیارهای سنتی نظیر کارایی هزینه و مطلوبیت ممکن است باعث فشار آمدن به مدیران در جهت توجه به نتایج کوتاه مدت شده و در نتیجه هیچگونه حرکتی به سمت بهبود صورت نگیرد.
_ شاخصهای مالی گزارش دقیقی درباره هزینه فرایندها ، محصولات و مشتریان نمی دهند و تنها بر فرایند کنترل بخشی به جای کل سیستم تاکید دارند.
_ شاخصهای مالی قادر به تشخیص هزینه های کیفی به شکل دقیق و مناسب نیستند و تنها تولید بیشتر را تشویق می کنند.

۲-۲-۴٫ ویژگی های سیستم ارزیابی عملکردویژگیهای یک سیستم ارزیابی عملکرد مناسب را می توان به شرح زیر خلاصه کرد (تانگن ،۲۰۰۴) :
_
از اهداف استراتژیک پشتیبانی کند: سیستم های ارزیابی عملکرد باید از اهداف استراتژیک نشات گرفته باشند. در غیر این صورت این سیستم ممکن است فعالیتهایی را پشتیبانی کند که اثر معکوس بر اهداف استراتژیک بگذارد. به علاوه باید به این نکته توجه کرد که اگر در طول زمان، استراتژی ها تغییر یابند، برخی شاخصهای عملکرد نیز تغییر خواهند کرد. در نتیجه نیاز به انعطاف پذیری در این سیستم ها احساس می شود تا بتوان از این طریق اطمینان حاصل نمود که سیستم ارزیابی عملکرد همیشه با اهداف سازمان سازگار است.
_
متوازن باشد: این موضوع که سیستم ارزیابی عملکرد نباید تنها از نقطه نظر مالی دیده شود بسیار حیاتی است. یک سیستم ارزیابی عملکرد بایستی انواع مختلفی از شاخصهای عملکرد را شامل شود تا تمامی جنبه های مهم برای موفقیت سازمان را پوشش دهد. لذا بایستی بین شاخصهای مختلف توازن وجود داشته باشد. یعنی به صورت متناسبی بر روی نتایج کوتاه و بلند‌مدت ، انواع مختلف عملکرد (نظیر هزینه، کیفیت، تحویل، انعطاف پذیری و…) جنبه های مختلف ( نظیر مشتریان، ذی‌نفعان، رقبا، نوآوری و…) و سطوح مختلف سازمانی (نظیر عملکرد کلی و بخشی) تمرکز داشته باشد.
_
در مقابل بهینه سازی بخشی بایستد: از آنجا که شاخصهای عملکرد بر روی رفتار کارکنان اثرگذارند ، مجموعه ای نامناسب از شاخصها می تواند به رفتار غیر کارکردی از طرف کارکنان منجر شود. به عبارت دیگر، کارکنانی که تنها در پی ارتقا و بهبود شاخص عملکرد مربوط به خود هستند، ممکن است تصمیماتی بگیرند که در تضاد با خواسته های مدیران باشد و بهبود در عملکرد واحد آنها به آسیب دیگر قسمتها و یا حتی عملکرد کلی سازمان منجر شود. یک سیستم ارزیابی عملکرد باید از اینگونه بهینه سازیها جلوگیری کند.
_
تعداد شاخصهای عملکرد آن محدود باشد: برای ایجاد عملکرد مناسب ضروری است که تعداد شاخصهای عملکرد محدود باشند. افزایش تعداد شاخصها نیاز به زمان تحلیل بیشتری دارد. گردآوری اطلاعاتی که از آنها استفاده ای نمی شود یک اتلاف تلقی می شود. بنابراین، ضروری است که تنها داده هایی که برای یک هدف خاص کاربرد دارند و هزینه گردآوری آنها از مزایای مورد انتظارشان بیشتر نیست گردآوری شوند. همچنین افزایش تعداد شاخصهای عملکرد، ریسک انباشت اطلاعات را افزایش می دهد که این امر موجب می شود که امکان اولویت بندی شاخصها وجود نداشته باشد.
_
دسترسی به آن آسان باشد: هدف یک سیستم ارزیابی عملکرد، دادن اطلاعات مهم ، در زمان مناسب و به شخص مناسب است. لذا نکته مهم درباره این سیستم ها آن است که باید به گونه ای طراحی شوند که اطلاعات آنها به راحتی بهبود یافته و در دسترس استفاده کنندگان از آن قرار گیرد و برای آنها قابل فهم باشد.
_
شامل شاخصهای عملکرد جامع باشد: یک شاخص عملکرد باید هدف مشخص داشته باشد. به علاوه ضروری است که یک غایت مشخص نیز برای هر شاخصی تعریف شود و چارچوب زمانی مشخص شود که در قالب آن بایستی به آن غایت نائل شد.

۲-۲-۵٫ دیدگاه های سنتی و نوین در ارزیابی عملکرد

مباحث ارزیابی عملکرد را می‌توان از زوایای متفاوتی مورد بررسی قرار داد. دو دیدگاه اساسی سنتی و نو در این باره وجود دارد. دیدگاه سنتی، قضاوت و یادآوری عملکرد و کنترل ارزیابی شونده را هدف قرار داده و سبک دستوری دارد. این دیدگاه صرفاً معطوف به عملکرد دوره زمانی گذشته است و با مقتضیات گذشته نیز شکل گرفته است. دیدگاه نو، آموزش، رشد و توسعه ظرفیت‌های ارزیابی شونده، بهبود و بهسازی افراد و سازمان و عملکرد آن، ارائه خدمات مشاوره‌ای و مشارکت عمومی ذینفعان، ایجاد انگیزش و مسئولیت‌پذیری برای بهبود کیفیت و بهینه‌سازی فعالیت‌ها و عملیات را هدف قرار داده و مبنای آن را شناسایی نقاط ضعف و قوت و تعالی سازمانی تشکیل می‌دهد. خاستگاه این دیدگاه مقتضیات معاصر بوده و به ارزیابی سیستمی عملکرد با بهره گرفتن از تکنیک‌ها و روش‌های مدرن، توسعه پیدا می‌کند. حوزه تحت پوشش اندازه‌گیری عملکرد می‌تواند سطح کلان یک سازمان، یک واحد، یک فرایند و کارکنان باشد.
سطح ارزیابی عملکرد اگر تنها شامل افراد باشد بطوری که امروزه در بخشهای مدیریت منابع انسانی متداول است، ارزشیابی شایستگی کارکنان با معیارهای مختلف در سازمانها انجام می‌‌شود.
سازمان، افراد و یا واحد سازمانی گرچه به ظاهر انجام دهنده کار هستند اما تنها جزیی از سیستم کل می‌باشند و باید شرایط اجزای دیگر آن نیز مد نظر قرار گیرد. توجه به معیارهای همه جانبه و استراتژی‌ها و آرمان‌های سازمان از لوازم یک سیستم مدیریت عملکرد جامع می‌باشد. چنین رویکردی در ارزیابی عملکرد، یک ارزیابی واقعی، عدالت محور، قابل اعتماد و اتکا و پیش برنده و پویا خواهد بود.
اسنپ (Ed snap) و همکارانش تفاوتهای دو نگرش فوق در ابعاد مورد نظر را به شرح جدول زیر ارائه می‌کنند:

جدول۲-۱: ارزیابی دستگاه ها و کارکنان بر اساس نگرش نوین در مقایسه با نگرش سنتی

نگرش نوین
نگرش سنتی

معطوف به رشد و توسعه
(بهبود عملکرد) معطوف به قضاوت
(یادآوری عملکرد)
ویژگیها

مشورت دهنده و تسهیل کننده عملکرد

قضاوت و اندازه‌گیری عملکرد

نقش ارزیابی کننده

آینده

نظر دهید »
منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود مطالب پایان نامه ها در رابطه با طراحی ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
ارسال شده در 17 تیر 1401 توسط نویسنده محمدی در بدون موضوع

در مورد مسئله­ای که قرار است توسط مدل پیشنهادی حل شود، در فصل اول این پژوهش توضیحات کافی ارائه شد، ضمن آنکه حتی عنوان پژوهش به تنهایی گویای کامل هدف آن می­باشد. در اینجا تنها اگر بخواهیم مجددا مروری کلی و موجز بر این بخش داشته باشیم، می­توان گفت هدف از ارائه­ این چارچوب، ایجاد یک سیستم چندعاملی است که قادر باشد بر اساس وضعیت کنونی سازمان و سایر عوامل درون و برون­سازمانی، بر اساس رسالت و چشم­انداز سازمان، وضعیت موردانتظار آن را در افق زمانی معین ترسیم و ارائه نماید. مسلما ایجاد چنین مدلی کار ساده­ای نبوده و نیازمند تحلیلی دقیق و همه­جانبه از بسیاری از عوامل مؤثر در وضعیت حال و آینده سازمان می­باشد. در ارائه­ چارچوب موردبحث سعی شده حتی­الامکان تمامی جنبه­ های دخیل در این وضعیت­ها لحاظ شوند تا قدرت و کارایی چارچوب به حداکثر رسیده و به یک مدل کاربردی تبدیل شود.
پس از بیان نحوه­ ایجاد مدل و فلسفه­ی ایجاد آن، چارچوب پیشنهادی که در شکل ‏۳‑۳ ارائه شده است و در ادامه به تشریح ویژگی­های آن خواهیم پرداخت:
پایگاه دانش عمومی
شکل ‏۳‑۳ – شمای چارچوب پیشنهادی
در این چارچوب هر بیضی بیانگر یک عامل هوشمند و هر خط بیانگر ارتباط میان دو عامل است (که به­ طور مثال می ­تواند از طریق ACL انجام شود). ارتباطات میان عامل­ها می­توان یک­سویه یا دوسویه باشد که در این مدل بیشتر از ارتباطات یک­سویه استفاده شده است. در ادامه متدلوژی مورداستفاده جهت ارائه­ مدل به همراه جزئیات و کارکرد تک­تک عامل­ها به طور کامل تشریح شده است.
متدلوژی پرامتئوس[۴۶]
با شناخته تر شدن عامل­ها و گسترش کاربرد آن­ها به عنوان یک فناوری، نیاز به متدلوژی­های کاربردی به منظور توسعه برنامه ­های عامل­گرا بیش از پیش احساس می­ شود. پرامتئوس یکی از متدلوژی­هایی نوینی است که به منظور توسعه سیستم­های مبتنی بر عامل­های هوشمند ایجاد شده است که طی چندین سال گذشته در تعامل با نرم­افزارهای عامل­گرا ایجاد شده است. هدف از ایجاد پرامتئوس این بوده که یک متدلوژی ساده، کامل و در عین حال کاربردی برای طراحی سیستم­های چندعاملی ارائه دهد، به گونه ­ای که هم بتواند در صنعت و برای ایجاد سیستم­های تجاری واقعی و هم توسط دانشجویانی که هیچ پیش­زمینه­ای در توسعه سیستم­های چندعاملی ندارند، در کاربردهای آکادمیک مورداستفاده قرار گیرد. بنابراین پرامتئوس بر خلاف بیشتر متدلوژی­های توسعه سیستم­های چندعاملی که بیشتر حالت انتزاعی و کلی دارند، یک متدلوژی کامل و دارای جزئیات است.

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

ادعا شده که پرامتئوس به گونه ­ای طراحی شده که می ­تواند توسط افراد غیرمتخصص (در زمینه سیستم­های چندعاملی) نیز به کار گرفته شود. از مهمترین تفاوت­های پرامتئوس با سایر متدلوژی­های مشابه می­توان موارد زیر را برشمرد:
پشتیبانی از توسعه عامل­های هوشمندی که از اهداف، باورها، نقشه­ها و رویدادها استفاده می­ کنند. به بیان دیگر بیشتر متدلوژی­های مشابه به سادگی هر عامل را معادل با یک پروسه­ی نرم­افزاری درنظر می­گیرند و یک سیستم­چندعاملی را مجموعه ­ای از این پروسه­ها می­دانند که در تعامل با هم اهداف کلی سیستم را محقق می­ کنند.
پشتیبانی از ابتدا تا انتها[۴۷] و با جزئیات فرایند که در هر مرحله ورودی و خروجی آن مشخص و قابل مستندسازی خواهد بود.
قابلیت به کارگیری هم در کاربردهای صنعتی و هم برای مقاصد آموزشی و آکادمیک.
ارائه­ مکانیزم­ های با ساختار سلسله مراتبی که امکان انجام طراحی در سطوح مختلف انتزاع را فراهم می ­آورد. چنین مکانیزم­ هایی در عمل برای انجام طراحی­های بزرگ مقیاس ضروری هستند.
به جای استفاده از مدل خطی آبشاری، از یک مدل تکرار شونده برای فازهای مختلف مهندسی نرم­افزار استفاده می­ کند.
با توجه به مطالب فوق، شاید بتوان گفت مهمترین مزیت پرامتئوس نسبت به متدلوژی­های مشابه گزینه­ی اول می­باشد. سایر متدلوژی­ها در حقیقت از عامل­های هوشمند استفاده نمی­کنند، بلکه عامل­ها را به صورت نرم­افزارهایی جعبه سیاه به تصویر می­کشند. البته مسلما پرامتئوس نیز قادر به ارائه­ یک تصویر شفاف و کامل جعبه­سفید از عامل­ها نیست، ولی به هر حال سعی کرده است که معماری سیستم چندعاملی را به صورت دقیق­تر بیان کند. بنابراین می­توان ادعا کرد که این متدلوژی برای توسعه عامل­های BDI گزینه­ی مناسبی است و شاید برای طراحی و توسعه سایر انواع عامل­ها به این اندازه مناسب به نظر نرسد.
متدولوژی پرامتئوس شامل ۳ فاز است. فاز مشخصات سیستم[۴۸] تمرکز بر روی شناسایی کارکردهای اساسی سیستم دارد که در آن تمام ورودی‌ها، خروجی‌ها و منابع داده‌ای مشترک مهم مشخص می‌شوند. اطلاعات خامی که از محیط بدست می‌آید را ورودی یا ادراک[۴۹]، و مکانیزم تاثیرگذاری بر روی محیط را خروجی یا عمل[۵۰] می‌گویند. معمولا برای اینکه عامل‌ها بتوانند عملیاتی انجام دهند نیاز به اطلاعاتی از محیط دارند. این عملیات می‌تواند از یک طیف بسیار ساده در حد منطق گزاره‌ها تا بسیار پیچیده در حد هوش مصنوعی باشد. قابلیت‌های کارکردی[۵۱] که در این فاز نشان داده می‌شود، بر روی جنبه‌های مشخصی از سیستم تمرکز دارد. فاز طراحی ساختاری[۵۲] از خروجی های فاز قبل استفاده می‌کند تا مشخص کند سیستم شامل چه عامل‌هایی است و آن‌ها چگونه با هم تعامل می­ کنند. با دسته‌بندی کارکردها بر اساس تقارب آن‌ها، عامل‌های مختلف را طراحی می‌کنیم. کارکردهایی که از داده‌های یکسان استفاده می‌کنند برای اینکه به یک عامل تعلق گیرند بسیار مناسب هستند. در این فاز نمودار ارتباط بین عامل‌ها و کارکردهایشان نمایش داده می‌شود. ما باید عامل‌هایمان را به صورتی طراحی کنیم تا انسجام[۵۳] بالا باشد و از جفت شدگی[۵۴] (وابستگی عامل‌ها به یکدیگر) به شدت پرهیز کنیم. فاز طراحی جزئیات[۵۵] به منطق داخلی هر عامل و اینکه هر عامل چگونه وظایفش را در داخل سیستم انجام می‌دهد، نگاه می‌کند. در این فاز قابلیت‌های کارکردی هر عامل به طور صریح مشخص می‌شود. این قابلیت‌ها می‌توانند ساده یا تو در تو باشتد که هر چه تعداد سطوح یک قابلیت بیشتر شود، پیچیدگی آن نیز بیشتر می‌شود. در این مرحله نمودار مروری هر عامل کشیده می‌شود. نمودار این فاز شبیه به نمودار فاز قبل است با این تفاوت که به جای اینکه روابط بین عامل‌ها مد نظر باشد، قابلیت‌های هر عامل مد نظر است]۶۷[.
در ادامه فازهای سه­گانه متدلوژی پرامتئوس در مدل پیشنهادی تشریح شده است.
فاز مشخصات سیستم
همانگونه که پیشتر در بخش تشریح متدلوژی بیان گردید، کارکردهای اصلی سیستم، ورودی­ ها، خروجی­ها و منابع داده­ای موردنیاز سیستم در این فاز مشخص می­شوند. پس در ابتدا ضروری است کارکرد کلی سیستم را مشخص نماییم. در اینجا هدف ایجاد مدلی است که بتواند به کمک عامل­های هوشمند خودمختار، در یک سازمان دارای سیستم­ اطلاعاتی راهبردی، با پارامتری نمودن وضعیت فعلی سازمان (و نیز اهداف آتی و چشم­انداز سازمان) در یک افق زمانی مشخص، وضعیت موردانتظار سازمان را ترسیم نموده و به نحو قابل درکی ارائه دهد.
در این مدل از روش سناریوسازی برای ترسیم وضعیت آینده سازمان استفاده شده و درنهایت با ایجاد چندین سناریو، مناسب­ترین آ­ن­ها را با توجه به شرایط به عنوان وضعیت موردانتظار انتخاب نموده و ارائه می­کنیم.و در اولین قدم بایست عوامل تأثیرگذار در ایجاد یک سناریو تعیین شوند. عواملی که به طورکلی (و به صورت مشترک در تمامی سازمان ها) می­توانند بر وضعیت آینده سازمان و ایجاد سناریو­های آینده تأثیرگذار باشند، را می­توان به صورت زیر برشمرد:
وضعیت فعلی و فرصت­ها و چالش­های سیاسی از قبیل مانند سیاست­های کلان داخلی و خارجی دولت، مراودات سیاسی با سایر کشورها، امکان استفاده از تسهیلات و حمایت نهادهای دولتی، اقتصادی مانند زمینه ­های سرمایه ­گذاری­های کلان دولتی و خصوصی، تحریم­های اقتصادی، تفاهم­نامه­ های همکاری بین ­المللی، شرکای تجاری، اجتماعی و فرهنگی مانند الگوی مصرف جامعه، میزان تجمل­گرایی، تمایل به استفاده از یک کالا یا خدمت ویژه که همگی می­توانند سرنوشت آینده و جهت­گیری­های یک سازمان را به طور کلی تعیین نموده یا دستخوش تغییر کنند. در کنار این عوامل محیطی که معمولا از کنترل سازمان خارجند، وضعیت و توان مالی سازمان و سابقه­ موفقیت­ها یا ناکامی­های تجاری آن، محصولات و خدماتی که سازمان در گذشته و حال تولید و ارائه میکرده یا در آینده قصد سرمایه ­گذاری بر روی آن­ها را دارد و چشم­انداز آینده­ی افزایش یا کاهش تقاضا برای این کالاها یا خدمات، محصولات و کالاهای مشابه، سرعت رشد فناوری­های موردنیاز سازمان جهت تولید آن­ کالاها یا خدمات، بازار هدف، میزان گستردگی و مخاطبین آن و نیز رقبای سازمان، تنوع و توان و مزایای رقابتی آن­ها و میزان تأثیرگذاری هریک بر بازار، کارکنان و نیروی انسانی و نیز تخصص­های موردنیاز جهت ارائه­ بهینه­ خدمات از سوی سازمان، میزان در دسترس بودن نیروی انسانی و سطح تخصص آن­ها و همچنین هزینه­ های جذب، آموزش و نگهداری نیروی کار و تأمین رفاه و رضایت شغلی آن­ها و مواردی از این دست می­توانند وضعیت موردانتظار سازمان را تحت­الشعاع خود قرار دهند. همانطور که مشاهده می­کنید این­ها اکثرا اطلاعاتی هستند که به سادگی از طریق یک سیستم مدیریت منابع سازمان در اختیار بوده و لذا در تأمین اطلاعات ورودی سیستم با مشکلی مواجه نخواهیم بود. سیستم بایست این قابلیت را داشته باشد که با پردازش اطلاعات ورودی، دانش موردنیاز خود را از آن­ها استخراج نموده و به صورت مناسب ذخیره و از آن در ایجاد ترسیم سناریوی وضعیت موردانتظار استفاده نماید. این سناریو در واقع خروجی سیستم خواهد بود. با توجه به آنچه گفته شد سیستم باید قابلیت نمایش وضعیت فعلی و وضعیت موردانتظار را داشته باشد. برای این منظور نیز می­توان این وضعیت­ها را در قالب پارامترهایی در زمان حال و آینده نمایش داد که مقادیر هر پارامتر می ­تواند در طول زمان تغییر نماید. همچنین ممکن است این متغیرها به هم وابسته بوده و روابط معناداری میان آن­ها برقرار باشد. این روابط بین متغیرها می ­تواند به صورت یک­طرفه یا دوطرفه باشد و تغییر مقدار هر متغیر بر روی متغیر دیگر تأثیری قابل پیش ­بینی و اندازه ­گیری به­جای بگذارد (مثلا رابطه­ بین میزان درآمد و تعداد کارکنان شرکت یا بین میزان درآمد و رضایت شغلی کارکنان). پس در واقع هر سناریو به صورت مجموعه مقادیری برای تعدادی پارامتر بیان خواهد شد (مثلا میزان درآمد یا تعداد کارکنان سازمان در حال حاضر و مقادیر همان پارامترها در سال آینده) که بیانگر وضعیت سازمان در یک برهه زمان مشخص است. حال که ورودی، خروجی و کارکرد کلی سیستم بیان گردید، می­توانیم به بررسی فاز طراحی ساختاری بپردازیم.
فاز طراحی ساختاری
فاز طراحی ساختاری از خروجی های فاز قبل استفاده می‌کند تا مشخص کند سیستم شامل چه عامل‌هایی است و آن‌ها چگونه با هم تعامل می­ کنند.
از آنجا که با یک سیستم اطلاعاتی راهبردی مواجهیم، دسترسی به اطلاعات معمولا به سادگی امکان­ پذیر خواهد بود و دغدغه­ی اصلی در این پژوهش یکی نحوه تبدیل دانش ضمنی موجود در عناصر مختلف درون و برون­سازمانی به دانش صریح و دیگری نحوه­ تحلیل این اطلاعات و دانش بدست آمده به منظور دستیابی به نوعی هوشمندی و تشخیص یک الگوی رفتاری ساختیافته برای سازمان است که بتواند به نوعی پیش ­بینی در وضعیت آینده سازمان با توجه به وضعیت فعلی آن منجر شود. این مفهوم شباهت بسیاری با مباحث هدف­گذاری در سازمان­ها داشته که یکی از راه­ حل­های ارائه شده برای آن از طریق ترسیم­سناریو است. لذا ما از تکنیک ترسیم سناریوی هدف­گرا برای دستیابی به این مهم بهره برده­ایم و با بررسی مجزای وجوه مختلف سازمان، هریک از آن وجوه را از طریق یک عامل هوشمند مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و نهایتا به برقراری رابطه­ مناسب بین این وجوه به هدف موردنظر دست خواهیم یافت. هوشمندی موردبحث در این مدل در ساختار و رفتار درونی عامل­ها متمرکز بوده و می ­تواند از سطوح بسیار پیچیده (مانند الگوریتم­های هوش مصنوعی، شبکه عصبی، ژنتیک یا غیره) تا عبارات و گزاره­های شرطی ساده متغیر باشد. توجه به این نکته بسیار حائز اهمیت است که بسیاری از سامانه­های هوشمند دارای رفتارهای خودساختیافته و پیچیده، از اجزای با توان پردازشی و یا به عبارتی میزان هوشمندی بسیار اندک تشکیل شده ­اند که با قرارگیری در کنار یکدیگر سطح قابل توجهی از هوشمند را ایجاد می­ کنند. از طرف دیگر با توجه به نوپا بودن حوزه پژوهشی سیستم­های چندعاملی و کمبود کارهای عملی انجام شده در این زمینه نبایست انتظار داشت مدل ارائه شده جزئیات بسیار دقیقی از این هوشمندی ارائه دهد.
برای ارائه­ مدل با توجه به متدلوژی پرامتئوس ابتدا مهم­ترین جنبه­ های تأثیرگذار در وضعیت سازمان را مشخص نموده­ایم که عبارتند از:
توان مالی سازمان
رقبا
منابع انسانی
ذینفعان
محصولات و خدمات
دانش سازمانی
توانایی­های بالقوه سازمان
سایر عوامل محیطی
در این فاز متناظر با هر یک از این موارد یک عامل­هوشمند درنظر میگیریم که وظیفه­ی بررسی سازمان از حیث آن جنبه­ خاص را بر عهده دارد (توجه به این نکته ضروری است که ممکن است جنبه­ های مختلف و متعدد دیگری نیز در آینده سازمان تأثیرگذار باشند، اما در این پژوهش ما صرفا جنبه­ های مذکور را مدنظر قرار داده و از بررسی سایر جنبه­ های احتمالی به دلیل محدودیت زمانی صرف­نظر می­کنیم، اما بدیهی است که در صورت نیاز مدل ارائه شده انعطاف لازم برای گنجاندن وجوه دیگر در آینده را داراست).
اما کارکرد کلی چارچوب پیشنهادی در این پژوهش هدف آنست که اجزای هر سازمان برخوردار از سیستم اطلاعاتی راهبردی را در قالب عامل­های هوشمند نگاشت کرده و با برقراری روابط مناسب بین آن عامل­ها، راهکاری به منظور پیش ­بینی وضعیت موردانتظار سازمان در یک افق زمانی خاص با کمک تکنیک سناریوسازی ارائه کند. در طراحی چارچوب مذکور سعی برآن است که در کلیه­ سازمان­ها قابل انطباق و کاربرد باشد، هرچند به­نظر می­رسد که در سازمان­های پروژه­محور کارایی بهتر و ملموس­تری از خود نشان دهد، زیرا کارکرد عامل­های ترسیم شده در این­گونه سازمان­ها شفاف­تر و بدون ابهام­تر خواهد بود.
سیستم بایست بتواند با درنظر گرفتن رسالت و چشم­انداز سازمان و با کمک دانش موجود و در دسترس سازمان، با توجه به عوامل محیطی، بازار، محصولات و خدمات فعلی و آینده، تمایلات ذینفعان، امکان تدارک مواد و خدمات و با بهره گرفتن از مناسب از توان مالی و منابع انسانی سازمان، سناریوهایی برای ترسیم وضعیت موردانتظار در یک بازه زمانی خاص ارائه داده و از میان آن­ها محتمل­ترین سناریو را انتخاب نموده و به عنوان وضعیت موردانتظار ارائه دهد. در حقیقت هدف چارچوب پیشنهادی نگاشت ملزومات انجام این کار به عامل­هایی هوشمند یا به بیان دیگر نگاشت سازمان به یک سیستم چندعاملی به گونه ­ای است که هر عامل مستقل و دارای قدرت تصمیم ­گیری و میزان قابل قبولی از هوشمندی در اتخاذ تصمیمات خود باشد، به نحوی که با تعامل تمامی این عامل­ها، خروجی حاصل از تصمیمات آن­ها کل سیستم را در راستای استراتژی کلان به سوی چشم­انداز موردانتظار به پیش برد. توجه به این نکته بسیار ضرویست که از آنجا که از یک طرف ما با یک سیستم چندعاملی مواجهیم، اطلاعات برای ما از اهمیت کلیدی برخوردارند و از آنجاکه از طرف دیگر با یک سیستم اطلاعاتی راهبردی مواجهیم، تأمین اطلاعات کار دشواری نخواهد بود، بلکه قسمت مهم استخراج دانش موردنیاز عامل­ها از این اطلاعات (تأمین ورودی سیستم) و استفاده از آن دانش به منظور اتخاذ تصمیمات صحیح و بهینه به صورت مستقل توسط هر عامل است (ایجاد خروجی سیستم). بدین منظور در مدل پیشنهادی یک پایگاه دانش مشترک درنظر گرفته شده و فرض بر آن است که دانش موردنیاز هر عامل از طریق روش­های داده ­کاوی در آن ذخیره شده باشد.
در تشریح کارکرد و ارتباطات میان­ عامل­ها به طور مختصر می­توان گفت که یکی از اجزای اساسی مدل پایگاه دانشی است که دانش ضمنی موجود در سازمان و نیز دانش موردنیاز کلیه­ عامل­های هوشمند مدل پیشنهادی را به صورت صریح در خود ذخیره می­ کند. نکته­ی بسیار مهم آنکه نحوه­ تبدیل دانش ضمنی به دانش صریح قابل ذخیره­سازی بر روی مدیا جهت استفاده­ی عامل­ها، نیازمند به­ کارگیری تکنیک­های داده ­کاوی است که از حوزه­ این پژوهش خارج است. پس از آن تمامی­عامل­ها قادر خواهند بود از دانش موجود در این پایگاه­دانش استفاده کنند و نیز دانش خود را در صورت نیاز از طریق این پایگاه به اشتراک بگذارند. ساز و کار درونی عامل­ها نیز می ­تواند از الگوریتم­های پیچیده هوش مصنوعی تا گزاره­های ساده­ی منطقی و پرس­وجوهای عادی بر روی پایگاه­های­اطلاعاتی موجود متغیر باشد. ضمنا میزان هوشمندی هر عامل بسته به سیستم­اطلاعاتی در دسترس و ماهیت سازمانی که از آن سیستم اطلاعاتی راهبردی استفاده می­ کند، می ­تواند متفاوت باشد که این حقیقت میزان اهمیت هر عامل را بسته به نوع سازمان و سیستم اطلاعاتی تعیین می­ کند. اما در تشریح کارکرد عامل­ها می­توان چنین گفت که عامل انطباق­دهنده رسالت و چشم­انداز با نظارت بر تصمیمات سایر عامل­ها از انطباق آن­ها با چشم­انداز کلی اطمینان حاصل می­ کند و در صورت مغایرت تصمیمات یک عامل با چشم­انداز و رسالت سازمان، از اجرای آن تصمیم جلوگیری به عمل می ­آورد. بدیهی است که جهت پیاده­سازی این عامل نیاز است ابتدا رسالت و چشم­انداز سازمان به صورت دانش­صریح بیان شده و در پایگاه دانش عمومی مشترک ذخیره شود و نیز هر تصمیمی که قرار است سازگاری آن با چشم­انداز از طریق این عامل بررسی شود، می بایست با شاخص­ هایی از دانش صریح مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و میزان تناسب به درستی مشخص شود. از آنجا که بسیاری از این شاخص ­ها ممکن است به صورت فازی بیان شوند، لذا ممکن است خروجی حاصل از این عامل نیز یک خروجی فازی باشد.
عامل بعدی با نام مراقب PESTEL وظیفه­ی رصد عوامل محیطی را برعهده دارد. این عامل نیز به طریقی مشابه عامل قبلی، با سایر عامل­ها در ارتباط است. از آنجا که تمامی عامل­ها برای اتخاذ تصمیمات هوشمندانه نیاز به داشتن دیدی صحیح از محیط پیرامون خود دارند، بایست بتوانند به طریقی این دانش را کسب نمایند که عامل مراقب PESTEL در مدل پیشنهادی این وظیفه را بر عهده دارد. تحقیق و توسعه یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار در نیل به وضعیت موردانتظار است که در این مدل نیز به صورت یک عامل هوشمند نمایش داده شده است. میزان هوشمندی و قابلیت درک آینده در این عامل بایست در سطح بالایی باشد تا بتواند دانش و نتیجتا تصمیم ­گیری و عملکرد سایر عامل­ها را اصلاح کرده و بهبود بخشد و این در واقع همان وظیفه­ی اصلی این عامل هوشمند است. عامل تدارکات وظیفه­ی احتمال­سنجی، براورد هزینه و بررسی پیش­زمینه و امکان فراهم­سازی ملزومات یک فرایند که ممکن است توسط سایر عامل­ها موردنیاز باشد، به بهترین و مناسب­ترین وضع ممکن را بر عهده دارد. این عامل به دلیل واضح و مشخص با عامل هوشمند تحلیل­گر بازار ارتباطی تنگاتنگ دارد. عامل تحلیل­گر بازار به صورت هوشمند با تعامل با سایر عامل­هایی از قبیل مراقب PESTEL، وضعیت لحظه­ای بازار هدف سازمان را رصد نموده و با توجه به ارزش­های حاکم بر سازمان (رسالت و چشم­انداز) رویکرد و تصمیمات سازمان را در این قبال مدیریت خواهد نمود. نیاز به هوشمندی و الگوریتم­های تحلیل بازار در این عامل هوشمند بدیهی و اجتناب ناپذیر است. توجه عامل تحلیل­گر ذینفعان نیز به تمایلات و گرایشات ذینفعان معطوف بوده و نظرات آن­ها را در آینده سازمان لحاظ خواهد نمود. این ذینفعان می­توانند شامل گروه ­های مختلفی باشند که هر یک بایست به صورت جداگانه مورد تجزیه تحلیل قرار گرفته و نظرات آن­ها به صورت دانش صریح در پایگاه دانش مشترک ذخیره شده و توسط این عامل موردارزیابی قرار گیرد. منابع انسانی یکی از وجوه مهم تأثیرگذار در آینده سازمان است که می ­تواند مستقیما بر سیاست­های و خط مشی سازمان و همینطور بهره­وری و کیفیت تولیدات یا خدمات آن تأثیرگذار باشد و عامل تنظیم­کننده منابع انسانی تجزیه و تحلیل آن را در سطوح مختلفی از تأمین نیروی انسانی گرفته تا روش­های جلب رضایتمندی و افزایش راندمان کاری آن­ها بر عهده دارد. ناظر محصولات و خدمات با توجه به عوامل مختلف دیگری مانند بازار، ذینفعان، منابع انسانی و وضعیت مالی سازمان، تصمیمات مربوط به تولیدات و خدمات سازمان را مدیریت و کنترل خواهد نمود (مواردی مانند اینکه چه محصولات یا خدماتی می­توانند توسط سازمان ارائه شوند یا چه خدمت یا محصولی بایست جایگزین شده و یا از رده خارج شود). عامل ناظر مالی وظیفه­ی واضح­تر و ساده تری برعهده دارد که همانا تجزیه و تحلیل شرایط مالی سازمان در گذشته و حال و پیش ­بینی روند نوسانات مالی در آینده سازمان می­باشد. بسیاری اطلاعات موردنیاز این عامل داده­هایی است که از پایگاه­داده ­های سیستم امورمالی سازمان­ها قابل استخراج است.
در ادامه به تفصیل و به صورت مجزا کارکرد هر عامل در چارچوب پیشنهادی را مورد بحث و بررسی قرار می­دهیم. لازم به ذکر است برای انجام فاز طراحی ساختاری از نرم­افزار JACK Development Environment (که نرم­افزاری مختص تجزیه و طراحی سیستم­های چندعاملیست) استفاده شده است.
۳.۳.۲.۱. عامل انطباق دهنده رسالت و چشم انداز
هدف از ایجاداین عامل کنترل عامل­های دیگر به منظور عمل در راستای رسالت و چشم­انداز سازمان است. از آنجایی که وضعیت موردانتظار سازمان بایست در راستای رسالت و مأموریت آن سازمان بوده و با چشم­انداز سازمان ناهمخوانی و تضادی نداشته باشد، لذا نیازمند عاملی هستیم که تصمیمات و اعمال سایر عامل­ها را (منظور تصمیمات و رفتاری است که عامل از خود بروز می­دهد) با چشم­انداز پیش روی سازمان انطباق دهد و از عدم سازگاری احتمالی عملکرد یک عامل با چشم­انداز و مأموریت سازمان اطمینان حاصل نماید. ضرورت وجود این عامل بدین­صورت توجیه می­ شود که چنانچه کنترلی در این زمینه بر عملکرد عامل­ها صورت نگیرد، ممکن است منجر به ایجاد سناریو­ها و در نهایت ترسیم وضعیت مطلوبی گردد که کاملا با چشم­انداز، ارزش­ها و رسالت سازمان ناهمسو و ناهمخوان باشد و در نتیجه خروجی کل سیستم فاقد ارزش و اعتبار خواهد بود. بنابراین این عامل یکی از مهم­ترین عامل­های این چارچوب می­باشد.
تعیین اینکه آیا تصمیمی که قرار است توسط یک عامل اتخاذ شود، با رسالت و چشم­انداز سازمان همخوانی لازم را دارد یا خیر؟
انحراف تصمیمی که قرار است اتخاذ شود با چشم­انداز سازمان به چه میزان است؟
آیا ممکن است تصمیم موردنظر با آنکه با چشم­انداز سازمان انطباق ندارد، تأثیر مثبتی در آینده سازمان داشته باشد؟
آیا نهایتا عامل اجازه­ی اجرای تصمیم موردنظر را دارد یا خیر؟
این عامل با توجه به دانش­درونی خود و تجربیاتی که از سوابق گذشته کسب نموده است، ممکن است در برخی برهه­های زمانی اجازه اتخاذ تصمیماتی را توسط سایر عامل­ها صادر نماید که گرچه به­ظاهر و به­تنهایی برخلاف رسالت یا چشم­انداز سازمان به نظر برسند، ولی در طول زمان و در کنار سایر تصمیمات اتخاذ شده توسط سایر عامل­ها، سازمان را در جهت نیل به چشم­انداز و دستیابی به وضعیت موردانتظار یاری نماید. عملکرد این عامل با آنکه از دید خارجی ممکن است بسیار ساده و کلی به نظر برسد، نیازمند سطح بالایی از دانش و هوشمندی درونی می­باشد که عامل مذکور بایست به طریقی در طول زمان بدان دست یابد و آن را به فرم مناسبی ذخیره نماید. دستیابی به اطلاعات خام موردنیاز توسط این عامل کار چندان دشواری نخواهد بود(فراموش نکنید که با یک سیستم اطلاعاتی راهبردی طرف هستیم!)، اما قسمت دشوار در واقع استخراج دانش از این داده ­های خام و نیز تبدیل دانش ضمنی[۵۶] موجود در سازمان به دانش صریح[۵۷] قابل ذخیره­سازی و به روز رسانی بر روی مدیا توسط این عامل است که به راحتی امکان­ پذیر نمی ­باشد.
همچنین رسالت و چشم­انداز سازمان نیز، بایست به طریقی مناسب فرموله شده و در اختیار این عامل قرار داده شوند که این کار بهتر است توسط کارکنان خبره سیستم اطلاعاتی با دقت تمام صورت پذیرد، زیرا هرگونه اشتباه در این زمینه می ­تواند نتایج فاجعه­باری داشته و عملکرد کل چارچوب پیشنهادی را با اخلال مواجه کند.
ارتباط این عامل با تمام عامل­ها نیز به صورت یک­طرفه می­باشد. به طور کلی این عامل یک عامل ­منفعل است که هیچ­گاه شروع­کننده ارتباط با سایر عامل­ها نخواهد بود، بلکه سایر عامل­ها به منظور تأیید صحت تصمیماتشان، بایست بدان مراجعه نموده و اقدام به درخواست تأیید صحت تصمیم اتخاذ شده نمایند. از لحاظ پیاده­سازی، عامل انطباق­دهنده رسالت و چشم­انداز بایست از یک پایگاه دانش، تکنیک­های داده ­کاوی و الگوریتم­های هوش مصنوعی برای انجام وظایف خود بهره کافی ببرد. ارتباط این عامل با سایر عامل­ها نیز می ­تواند در قالب یک وب­سرویس با یک ورودی منفرد (تصمیم موردنظر) و یک خروجی بولی یا فازی (معین­کننده انطباق یا عدم انطباق و یا میزان انطباق تصمیم موردنظر با چشم­انداز و رسالت سازمان) پیاده­سازی شود. مسلما در اینصورت تنها عامل­های موردنظر تعیین شده در چارچوب پیشنهادی اجازه دستیابی و فراخوانی وب سرویس ایجاد شده را خواهند داشت. البته پیشنهاد دیگری نیز به منظور پیاده­سازی این عامل وجود دارد و آن پیاده­سازی عامل انطباق­دهنده رسالت و چشم­انداز در قالب یک ناظر[۵۸] برای سایر عامل­هاست. مزیتی که این روش پیاده­سازی در پی خواهد داشت آن است که می ­تواند با اتکا به قوه­ی قهریه! مانع از اتخاذ خودسرانه تصمیمات توسط عامل­های مدل پیشنهادی گردد.
شکل ‏۳‑۴ عامل انطباق­دهنده رسالت و چشم­انداز
شکل ‏۳‑۴ بیانگر شمای عامل در سیستم موردنظر است. این عامل با دو پایگاه دانش در ارتباط است که یکی پایگاه دانش عمومی سیستم (مشترک در میان تمام عامل­ها) و دیگری پایگاه دانش درونی عامل می­باشد. ترجمه­ی مواردی از قبیل چشم­انداز و رسالت سازمان به نحو قابل فهم برای این عامل (به صورت دانش صریح) بایست در پایگاه دانش اختصاصی این عامل در دسترس باشد و بدیهی است که هر گونه تغییر در این موارد بایست به طریقی (توسط کاربران سیستم اطلاعاتی راهبردی) در این پایگاه ثبت شود. همچنین این عامل (مانند تمامی عامل­های دیگر) می ­تواند در صورت صلاحدید بخشی از دانش خود را از طریق پایگاه دانش عمومی با سایر عامل­ها به اشتراک بگذارد.
پیاده­سازی این عامل از لحاظ نحوه­ فعالیت ممکن است به دو روش منفعل[۵۹] یا فعال[۶۰] انجام شود. ، منظور از منفعل آنست که عامل به خودی خود درخواست یا پیامی به سایر عامل­ها ارسال نمی­کند، بلکه بایست از طریق سایر عامل­ها مورد ارجاع قرار گیرد، بدین ترتیب که هر عاملی از عامل­های سیستم که تصمیمی را اتخاذ نموده و قصد انجام فعالیتی را دارد، بایست برای اطمینان از تطابق تصمیم خود با چشم­انداز سازمان، آن را در قالب یک پیام به این عامل ارسال نموده و که این عامل پس از بررسی، نتیجه را به صورت پیامی به عامل درخواست کننده بازمی­گرداند. محتویات پیام­های ارسالی و دریافتی بایست برای هردو عامل قابل فهم باشد. توجه داشته باشید که این پیام­ها الزاما شامل دانش خاصی نبوده و ممکن است حاوی مقادیری اطلاعات خام و پردازش نشده باشند. به طور مثال عامل کنترل­ کننده محصولات و خدمات، با بهره گرفتن از دانش درونی خود تصمیمی مبنی بر تولید یک محصول جدید اتخاذ نموده است. آن عامل برای اطمینان از عدم مغایرت این تصمیم با چشم­انداز سازمان بایست تصمیم خود را به صورت گزاره­هایی قابل فهم برای عامل­انطباق­دهنده رسالت و چشم­انداز ارسال نموده و با دریافت نتیجه از سوی عامل مذکور، آن نتیجه را در اجرایی نمودن تصمیم خود، لحاظ نماید. در حالت پیاده­سازی فعال، این عامل بایست بر تمامی عامل­های دیگر نظارت مستمر داشته و به محض اینکه عاملی قصد اجرای تصمیمی را داشته باشد، آن تصمیم را از لحاظ انطباق یا عدم انطباق با رسالت و چشم­انداز سازمان بررسی نموده و در صورت عدم تطابق، مانع از اجرای آن شود. در این حالت تنها در صورت عدم انطباق تصمیم یک عامل با چشم­انداز سازمان، پیامی از سوی این عامل به آن ارسال خواهد شد که بیانگر عدم امکان اجرای چنین عملیاتی توسط آن عامل است و می ­تواند در ارتقای دانش درونی عامل مذکور مؤثر باشد.
عامل مراقب PESTEL[61]
این عامل وظیفه مراقبت و آگاه نمودن عامل­ها از وضعیت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تکنولوژیکی، محیطی و قانونی را که در واقع همگی عواملی خارجی سازمان و نیز خارج از حیطه کنترل آن می­باشند را بر عهده دارد. مسلما تمام موراد ذکر شده در آینده­ی هر سازمان نقش مهم و اساسی ایفا می­ کنند (که البته این نقش بسته به نوع و شرایط سازمان ممکن است در هر حوزه کمتر یا بیشتر باشد، ولی به هر حال تأثیرپذیری سازمان از عوامل خارجی ذکر شده غیرقابل انکار است) و لذا تصمیماتی که توسط هر عامل اتخاذ می­ شود، بایست با درنظر گرفتن تمامی این شرایط باشد و درغیر اینصورت ممکن است آینده کل سازمان را به مخاطره بیاندازد. در نتیجه نیاز به عاملی که بتواند سایر عامل­ها را به محض هرگونه تغییر در عوامل ذکر شده، از آن تغییرات آگاه سازد، ضروری به نظر می­رسد و به همین دلیل در مدل پیشنهادی ما یک عامل هوشمند به این کار اختصاص داده شده است.
مجموعه ­ای از متغیرها و پارامترهای مختلف در شش حوزه ذکر شده بایست مدام توسط این عامل بررسی شده و تغییرات احتمالی در هر یک از آن­ها ثبت و در تصمیم ­گیری­های این عامل تأثیرگذار باشند. برخی از مهم­ترین مواردی که عامل در هر حوزه بایست بدان­ها توجه داشته باشند عبارتند از:

نظر دهید »
  • 1
  • ...
  • 909
  • 910
  • 911
  • ...
  • 912
  • ...
  • 913
  • 914
  • 915
  • ...
  • 916
  • ...
  • 917
  • 918
  • 919
  • ...
  • 947

مقالات علمی و آموزش های کاربردی

 گرمازدگی حیوانات خانگی
 افزایش فروش محصولات دست‌ساز
 تبلیغات موفق گوگل
 درآمد از دوره‌های برنامه‌نویسی
 آموزش کوپایلوت
 فروش عکس حرفه‌ای استوک
 چیزهای منفور گربه‌ها
 دلایل عدم ازدواج مردان
 علائم عاشق شدن مردان مغرور
 کنترل پارس سگ
 برانگیختن خوشحالی دیگران
 درآمد از ویدیوهای آموزشی
 رفع تردید در رابطه
 درآمد استارتاپ آنلاین
 نگهداری توله سگ دو ماهه
 پانسیون سگ تهران
 فروش عکس اینترنتی
 جلوگیری از بیان احساسات
 کسب درآمد بدون اینترنت
 سئو تصاویر
 افزایش درآمد فروش فایل
 فروش فایل‌های آموزشی گرافیک
 رازهای رابطه عاطفی پایدار
 درمان کک و کنه سگ
 علل بی‌حالی سگ
 فروش محصولات در فریلنسینگ
 

کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کاملکلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

لطفا صفحه را ببندید کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

لطفا صفحه را ببندید

کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

لطفا صفحه را ببندید

جستجو

آخرین مطالب

  • پروژه های پژوهشی در مورد بررسی ارتباط چند شکلی های ژنتیکی GPX1 pro198leu و SOD1 A251G با خطر ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • فایل پایان نامه با فرمت word : پژوهش های کارشناسی ارشد درباره بررسی رابطه بین ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • دانلود پژوهش های پیشین درباره بررسی تأثیر مدیریت ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • نگارش پایان نامه با موضوع : نهان نگاری در تصاویر ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • پژوهش های کارشناسی ارشد درباره شناسایی ابعاد موثر ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • دانلود پایان نامه های آماده | ۲-دارایی ثابت بعنوان ورودی اولیه مرحله ۱ شامل ارزش میزها،صندلیها،رایانه،اثاثیه وسایرمیباشد – 4
  • تحقیق-پروژه و پایان نامه | ۱٫ پیشگیری اجتماعی ۲٫ پیشگیری وضعی که خود پیشگیری وضعی به دو شاخه تقسیم می شود: – 8
  • دانلود مقاله-پروژه و پایان نامه | گفتارسوم : فرض علم فروشنده به عیوب پنهانی کالا – 4
  • بررسی ترکیبات اسانس، ترکیبات فنلی و آنتی اکسیدانی … – منابع مورد نیاز برای مقاله و پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • مقالات و پایان نامه ها در رابطه با مدل مدیریت کیفیت ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • پژوهش های انجام شده با موضوع ارزیابی و سنجش کیفیت محیط … – منابع مورد نیاز برای مقاله و پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • دانلود فایل پایان نامه : طرح های پژوهشی و تحقیقاتی دانشگاه ها با موضوع بررسی رابطه بین پیش ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • دانلود پایان نامه با فرمت word : راهنمای نگارش مقاله در رابطه با بررسی رابطه … – منابع مورد نیاز برای مقاله و پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • مقطع کارشناسی ارشد : منابع کارشناسی ارشد در مورد شبیه سازی قلب راکتور۹۱ ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • پایان نامه ارشد : منابع کارشناسی ارشد در مورد بررسی تاثیر توانمندسازی ضابطین در … – منابع مورد نیاز برای مقاله و پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • فایل های دانشگاهی -تحقیق – پروژه – قسمت 20 – 1
  • دانلود فایل های پایان نامه با موضوع راهبرد ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • مقاله های علمی- دانشگاهی | (ب) پیمان­های استراتژیک و امنیتی افغانستان – آمریکا و انواع پیمان‌های امنیتی – 4
  • تحقیق-پروژه و پایان نامه | قسمت 7 – 5
  • بررسی پایان نامه های انجام شده درباره ... - منابع مورد نیاز برای پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین
  • مقالات و پایان نامه ها – آزمون کولموگروف- اسمیرنف (K-S) – 1
  • پژوهش های انجام شده با موضوع بررسی تاثیر مازاد جریان … – منابع مورد نیاز برای مقاله و پایان نامه : دانلود پژوهش های پیشین

موضوعات

  • همه
  • بدون موضوع

فیدهای XML

  • RSS 2.0: مطالب, نظرات
  • Atom: مطالب, نظرات
  • RDF: مطالب, نظرات
  • RSS 0.92: مطالب, نظرات
  • _sitemap: مطالب, نظرات
RSS چیست؟
کوثربلاگ سرویس وبلاگ نویسی بانوان