الف) آزمون خلاقیت تورنس: این آزمون از ۶۰ سوال تشکیل شده است که خلاقیت را در چهار بعد سیالی (سوال ۱تا ۱۵)­، انعطاف (سوال ۱۶تا۳۰)، ابتکار (سوال ۳۱تا۴۵) و بسط جزئیات (سوال ۴۶تا۶۰) می سنجد. نمره گذاری این آزمون به صورت لیکرتی سه گزینه ای است که گزینه اول صفر، گزینه دوم، یک و گزینه سوم، دو نمره دارد. حداکثر نمره در این آزمون ۱۲۰ و برای هریک از ابعاد ۳۰ می‌باشد.

ب) آزمون انگیزش پیشرفت هرمنس: این آزمون از ۲۹ سوال تشکیل شده است که نه ویژگی زیر را می سنجد:

1. 1. سطح آرزوی بالا

1. 1. انگیزه قوی برای تحرک به سوی بالا

1. 1. مقاومت طولانی در مواجهه با تکالیف یا سطح دشواری متوسط

1. 1. تمایل به تلاش مجدد در انجام تکالیف نیمه تمام

1. 1. ادراک پویا از زمان، این احساس که امور به سرعت روی می‌دهند

1. 1. آینده نگری

1. 1. توجه به ملاک شایستگی در انتخاب دوست، همکار و الگو

1. 1. بازشناسی از طریق عملکرد خوب در کار

1. کاری را به خوبی انجام دادن

نمره گذاری این آزمون به صورت لیکرتی چهارگزینه ای از یک تا چهار برای هر سوال است. ‌بنابرین‏ دامنه تغییر نمرات هر فرد از ۲۹ تا ۱۱۶ است.

ج) آزمون محقق ساخته یادگیری: این آزمون از ۲۰ سوال تشکیل شده است. نمره گذاری این پرسشنامه به شکل دو گزینه ای است. گزینه اول نمره ۱ و گزینه دوم نمره صفر برای هر سوال است. مجموع کل نمره ۲۰ می‌باشد.

۳-۹-روایی و پایایی آزمون

روایی و پایایی از خصایصی هستند که برای مفید و مؤثر واقع شدن روش های جمع‌ آوری داده ها شرط اساسی به شمار می‌روند. روایی^[۲] اصطلاحی است که به هدفی که آزمون برای تحقق بخشیدن به آن درست شده است ، اشاره می‌کند و آزمونی دارای روایی است که برای اندازه گیری آنچه مورد نظر است، مناسب باشد (سیف، ۱۳۸۹) پایایی^[۳] یکی از ویژگی‌های فنی ابزار اندازه گیری است این مفهوم با این امر سرو کار دارد که ابزار اندازه گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی به دست می‌دهد (سرمد و همکاران، ۱۳۸۹).

روایی و پایایی پرسشنامه خلاقیت تورنس: این پرسشنامه استاندارد بوده و از روایی مناسبی برخوردار است. برای تعیین ضریب پایایی، محقق پرسشنامه را در یک گروه کوچک ۱۵ نفری شبیه نمونه آماری تحقیق اجرا کرد و با بهره گرفتن از آلفای کرانباخ ضریب پایایی ۸۷% را به دست آورد. برای هر یک از ابعاد خلاقیت ضریب پایایی به ترتیب سیالی، ۸۶%، انعطاف، ۹۳%، بسط، ۷۹% و ابتکار، ۹۰% به دست آمد.

پرسشنامه انگیزش پیشرفت هرمنس: این پرسشنامه استاندارد بوده و از روایی مناسبی برخوردار است. نامدار (۱۳۸۸) در یک بازآزمایی با بهره گرفتن از محاسبه آلفای کرانباخ ضریب پایایی ۸۴/۰برای این پرسشنامه گزارش ‌کرده‌است. در این تحقیق در یک بازآزمایی ۱۵ نفره شبیه نمونه آماری ضریب پایایی ۸۲% به دست آمد.

روایی و پایایی آزمون محقق ساخته یادگیری: طبق نظر متخصصان و اساتید روایی این پرسشنامه بیش از ۸۰% تعیین شد. محقق برای تعیین پایایی این آزمون، آن را در یک گروه کوچک ۱۵ نفری شبیه نمونه آماری اجرا کرد و با بهره گرفتن از فرمول کودر ریچاردسون ضریب پایایی این آزمون را ۸۶% محاسبه کرد.

۳-۱۰-روش تجزیه و تحلیل داده ها:

به منظور تجزیه و تحلیل داده های حاصل از پژوهش از شاخصه های آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده شده است. تحلیل کلیه محاسبات این پژوهش با بهره گرفتن از نرم افزار spss22 انجام شده است.

شاخصه های آمار توصیفی: از شاخصه های میانگین، انحراف معیار نمرات و جداول فراوانی برای توصیف داده ها استفاده شده است (و برای طبقه بندی داده ­ها و رسم جداول و نمودارها استفاده شد).

شاخصه های آمار استنباطی: به منظور آزمون فرضیه های پژوهش و مقایسه میانگین نمرات گروه آزمایش و گواه از آزمون تحلیل کواریانس چند متغییره برای متغییر وابسته خلاقیت، و تحلیل کواریانس یک طرفه برای آزمون فرضیات مربوط به انگیزش و یادگیری استفاده شد.

فصل چهارم

تجزیه و تحلیل داده های آماری

۴-۱-مقدمه

تجزیه و تحلیل داده ­ها برای ‌پاسخ‌گویی‌ به سوالات پژوهش از اهمیت خاصی برخوردار است. امروزه در بیشتر تحقیقاتی که متکی بر اطلاعات جمع ­آوری شده از موضوع مورد ­پژوهش می‌باشد؛ تجزیه و تحلیل اطلاعات از اصلی­ترین و مهم­ترین بخش­های پژوهش محسوب می­ شود. داده های خام با بهره گرفتن از فنون آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار می­ گیرند و پس از پردازش به شکل اطلاعات در اختیار استفاده کنندگان قرار می­ گیرند. بدین منظور در این فصل در بخش آمار توصیفی شاخص هایی نظیر فراوانی، میانگین و انحراف استاندارد نمرات و در بخش استنباطی آزمون تحلیل کوواریانس مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج به دست آمده در ادامه ارائه خواهد شد.

۴-۲-روش تجزیه و تحلیل داده ­ها

در پژوهش حاضر برای تحلیل داده ­های گردآوری شده از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است. هدف آمار استنباطی عبارت است از نتیجه ­گیری پیرامون ویژگی­های جامعه­ای که نمونه مورد مطالعه از آن استخراج می شود. در این پژوهش ابتدا تجزیه و تحلیل توصیفی یافته­ ها و سپس تجزیه و تحلیل استنباطی یافته­ ها (بررسی فرضیه ­های پژوهشی) در بخش توصیفی داده ­ها از میانگین و انحراف معیار و … و در بخش استنباطی از تحلیل کوواریانس چند متغیره برای آزمون فرضیات مربوط به خلاقیت، و از تحلیل کواریانس یک طرفه برای آزمون فرضیات انگیزش و یادگیری استفاده شده است.

۴-۳-شاخصه های آماری

در جدول ۱ـ۴ پراکندگی آزمودنی ها در دو گروه آزمایش و گواه برای مراحل پیش آزمون و پس آزمون خلاقیت، انگیزش و یادگیری نمایش داده شده است.

جدول ۴- ۱: فراوانی گروه آزمایش و گواه

شاخص های آمار توصیفی

مراحل آزمون

فراوانی

فراوانی کل

گروه آزمایش

(شیوه ترکیبی)

گروه گواه

(شیوه معمول)

پیش آزمون (خلاقیت، انگیزش و یادگیری)

۲۰

۲۰

۴۰

پس آزمون (خلاقیت، انگیزش و یادگیری)

۲۰

۲۰

۴۰

۴-۳-۱-آمار توصیفی خلاقیت

در جدول ۴-۲ توصیف آماری نمرات پیش آمون خلاقیت به تفکیک گروه ها آمده است.

در این زمینه علاوه بر ماده ۱۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر، در دیگر اسناد بین‌المللی حقوق بشر نیز قواعدی مقرر شده که از جمله آن ماده ۱۲ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی است. در این ماده آمده است: « ۱ـ هر کس قانوناً در قلمرو کشوری باشد، حق عبور و مرور آزادانه و انتخاب آزادانه مسکن خود را در آنجا خواهد داشت.۲ـ هر کس آزاد است هر کشوری از جمله کشور خود را ترک کند۳ـ حقوق مذکور در بالا تابع هیچ گونه محدودیتی نخواهد بود مگر محدودیتی که به موجب قانون مقرر گردیده و برای حفظ امنیت ملی، نظم عمومی، سلامت یا اخلاق عمومی یا حقوق و آزادیهای دیگران لازم بوده و با سایر حقوق شناخته شده در این میثاق سازگار باشد…»

همچنین در بخشی از ماده ۱۲ اعلامیه اسلامی حقوق بشر آمده است: « هر انسانی طبق شریعت حق انتقال و انتخاب محل اقامت خود را در داخل یا خارج کشورش دارد… »لذا، امروزه با تحولاتی که در زمینه ارتباطات و وسائط نقلیه رخ داده، تأمین آزادی رفت و آمد و شد به صورت یکی از نیازهای مهم زندگی در جامعه بین‌المللی درآمده و هیچ کشوری نمی تواند مرزهای خود را به روی خارج ببندد و هر گونه محدودیت در این زمینه به منزله تهدیدی جدی برای تفاهم و صلح جهانی به حساب می‌آید.^[۷۶]

از دیگر حقوقی که بیگانگان از آن ‌برخوردارند، حق آموزش و پرورش است. اعلامیه جهانی حقوق بشر در مواد ۲۶ و ۲۷ حق آموزش و پرورش را برای همه افراد اعم از اتباع و بیگانه به رسمیت می شناسد.

ماده ۹ اعلامیه اسلامی حقوق بشر نیز طلب علم را فریضه دانسته و آموزش و پرورش را امر و تکلیف واجبی بر عهده جامعه و دولت قلمداد نموده که باید راه ها ووسایل آن را فراهم کند و متنوع بودن آن را به گونه ای که مصلحت جامعه ایجاب می‌کند تأمین نماید.

از دیگر موادی که در اعلامیه اسلامی حقوق بشر در زمینه آموزش و پرورش (تعلیم و تیبیت) سخن به میان آورده می توان به بند (ب) ماده ۷ و بند (ب) ماده ۲۲ اشاره نمود. در سایر اسناد بین‌المللی نیز می توان بند۴ از ماده ۱۸ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و ماده ۲ کنوانسیون اروپایی حقوق بشر را ذکر کرد. به علاوه اتباع بیگانه حق استفاده از سرویس های خدمات عمومی از قبیل برق، آب، تلفن، گاز و حمل و نقل عمومی را همانند اتباع داخلی دارند، اما در سیستم خدمات درمانی و بهداشتی ممکن است استفاده از خدمات رایگان مخصوص اتباع داخلی باشد. همچنین حق مراجعه بیگانگان به نمایندگی های سیاسی و کنسولی کشور متبوع خویش جهت بهره مندی از کمک های قانونی آن ها محفوظ است. ^[۷۷]

مبحث پنجم: وضعیت اشخاص حقوقی بیگانه

وجود اشخاص حقوقی بیگانه در دوران حاضر از این ضرورت اجتماعی مایه می‌گیرد که افراد یا تأسيس آن ها امکانات محدود خود را در هم می آمیزند و با مشارکت یکدیگر به طرح و اجرای برنامه هایی می پردازند که حصول آن ها امکانات محدود خود را در هم می آمیزند و با مشارکت یکدیگر به طرح و اجرای برنامه هایی می پردازند که حصول آن ها برای یکایک آنان شاید میسر نباشد از این رو می توان گفت: هستی اشخاص حقوقی همواره ب ضرورت های اقتصادی استوار بوده چنان که فرض شخصیت حقوقی برای آن ها را نیز ضرورت حل مسائل اقتصادی مربوط به آن ها توجیه پذیر ساخته است به همین مناسبت است که دیده می شود دکلود دوپالسکیه در توجیه علل تفاوت میان حقوق اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی ‌به این نظریه رسیده است.^[۷۸]اشخاص حقوقی نیز مانند اشخاص حقیقی از حقوقی بهره مند می‌باشند؛ البته به غیر از حقوقی که ذاتاً به انسان ها تعلق دارد؛ مانند حق پدر شدن! اشخاص حقوقی نیز همان‌ طور که در بحث تابعیت اشاره نمودیم؛ مثل اشخاص حقیقی و انسان ها می‌توانند دارای تابعیت باشند. از این رو بررسی وضعیت آن ها از حیث بیگانه بودن ضروری است. شاید بتوان اشخاص حقوقی را به سه دسته تقسیم کرد. یعنی:

الف: اشخاص حقوقی عمومی یا دولتی مانند شهرداری ها

ب: شرکت های تجاری مانند شرکت سهامی خاص، سهامی عام و …

ج: مؤسسات و تشکیلات غیرتجاری که برای مقاصد غیرتجاری تأسیس می‌شوند مانند کانون های فنی یا مؤسسات خیریه و …

در ایران برای اینکه تابعیت شخص حقوقی مشخص شود، قانون‌گذار تابعیت آن را بسته ‌به این می‌داند که اقامتگاه شخص حقوقی در کدام کشور واقع شده باشد. برای اینکه فعالیت اشخاص حقوقی مانند شرکت های تجاری در ایران مجاز باشد، لازم است تا اینگونه شرکت ها به ثبت برسند. برابر قانون«هر شرکت خارجی برای اینکه بتواند به وسیله شعبه یا نماینده اش به امور تجاری یا صنعتی یا مالی در ایران مبادرت کند مانند شرکت سامسونگ، فیلیپس و …، باید در مملکت اصلی خود قانونی شناخته شده و در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت رسیده باشد.»

برای ثبت شرکت های بیگانه در ایران، درخواست کننده علاوه بر اختیارنامه خود از سوی شرکت اصلی، باید مدارکی درباره وضعیت کنونی شرکت در کشور اصلی به همراه اظهارنامه ثبت به اداره ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی در تهران تسلیم کند. مدارک مورد نیاز عبارتند از:

۱ـ اساسنامه شرکت

۲ـگواهی نامه مرجع ثبت در کشور اصلی.

۳ـ گواهی نامه وزارت امور خارجه مبنی بر صحت امتیازنامه ‌در مورد شرکت هایی که شرایط عملیات آن ها در کشور اصلی به موجب امتیاز نامه مقرر گردیده است.

۴ـ آخرین ترازنامه شرکت، مشروط بر اینکه در قوانین یا عرف تجاری شرکت اصلی یا در اساسنامه خود شرکت، انتشار آن مقرر شده باشد.

اظهارنامه نیز باید حاوی اطلاعات کافی درباره هویت، وضعیت، تابعیت، مرکز اصلی، میزان سرمایه شرکت و برخی اطلاعات دیگر باشد. این مدارک در اداره ثبت شرکت ها بررسی می‌شوند و پس از اطمینان از صحت صدور و اعتبار آن ها و اینکه شرکت اصلی در کشور متبوع دارای وجود خارجی و قانونی است، آن شرکت در کشور ما از شخصیت حقوقی برخوردار خواهد شد.

اما ‌در مورد مؤسسات، انجمن ها و بنیاد های غیرتجاری بیگانه در ایران که در خارج از کشور به ثبت رسیده اند، ثبت این شرکت ها فقط در تهران و در اداره ثبت شرکت ها به عمل می‌آید. شرکت خارجی متقاضی، برای ثبت در ایران باید مدارک زیر را ارائه دهد:

۱ـ اختیارنامه

۲ـرونوشت گواهی تأیید شده کشوری که مؤسسه در آنجا ثبت شده است.

۳ـ دو نسخه از اساسنامه مؤسسه مذبور.

۴ـ صورت مجلس مجمع عمومی مؤسسه، مبنی بر انتخاب هیئت مدیره و معرفی کسانی که حق امضا دارند.

۵ـ یک نسخه از اجازه نامه نیروی انتظامی.

۶ـ اظهارنامه ثبت: در اظهارنامه نیز برای آنکه هویت و وضعیت این مؤسسه در خارج از کشور یا کشور اصلی نشان داده شود، درج موارد زیر ضروری است:

ـ نام، اقامتگاه، تابعیت، موضوع، مرکز و شعبه های مؤسسه.

ـ نام و اقامتگاه اشخاصی که برای اداره آن تعیین شده اند.

ـ تاریخ و شماره، محل و نام کشوری که مؤسسه در آنجه به ثبت رسیده است.

۲-۷- فرایند خلاقیت و نوآوری

مراحل خلاقیت ممکن است به فعالیت قوه درک و خرد انسان، یا مراحل مجزا ولی به هم پیوسته تعریف شود که انسان را به رهیافتهایی هدایت کند. نویسندگان و صاحب نظران این مراحل را به گونه‌های مختلف مطرح کرده‌اند. فرایند خلاقیت به ترتیب در برگیرنده مراحل روبرو شدن با ایده‌ یا مشکل، شدت روبروشدن و رابطه روبرو شدن با محیط است که فرد خلاق را احاطه ‌کرده‌است.

به طور کلی خلاقیت فرایندی است که دارای چندمرحله است:

مرحله اول، آمادگی: شامل توجه دقیق و تمرکز بر روی مسائل تحت بررسی و شاخص‌های مختلف آن به منظور حل مسئله است.

مرحله دوم، نهفتگی: عبارت است از زمان تفکر و واکنش.

مرحله سوم، مرحله اصرار و پافشاری: در این مرحله تلاش‌ها بیشتر می‌شود، اطلاعات جدید افزوده می‌گردد.

مرحله چهارم، مرحله بینش و بصیرت: درجهت یافتن راه حل منحصر به فرد برای مسئله است.

مرحله پنجم، رسیدگی و تحقیق: اکنون بینش یا ایده جدید برای اطمینان از اینکه معتبر و مناسب است، مورد آزمون قرار می‌گیرد.

اتریک^[۳۶] (۱۹۷۴) از صاحب نظران مدیریت، فرایند خلاقیت را از اندیشه تا عمل به سه مرحله: به وجود آوردن اندیشه، پرورش اندیشه و به کارگیری اندیشه تقسیم ‌کرده‌است.

آلبرشت^[۳۷] (۱۹۸۷) مراحل خلاقیت عملی و قابل اجراتری را که از پنج مرحله تشکیل شده است، پیشنهاد می‌کند این مراحل به ترتیب عبارتند از: جذب اطلاعات، الهام، آزمون، پالایش و عرضه. آلبرشت معتقد است که شخص خلاق، اطلاعات پیرامون خود را جذب می‌کند و برای بررسی مسائل، رهیافتهای مختلفی را مورد بررسی قرار می‌دهد. زمانی که ذهن فرد خلاق از اطلاعات خام انباشته شد، به طور غیرقابل محسوس شروع به کار می‌کند و پس از تجزیه و تحلیل و ترکیب اطلاعات، رهیافتی برای مسئله ارائه می‌کند. (شهرآرای، مدنی پور، ۱۳۷۵: ۴۱)

جورج اف‌نلر^[۳۸] در کتاب هنر وعلم خلاقیت برای خلاقیت مراحل چهارگانه: آمادگی^[۳۹] ، نهفتگی، اشراق و اثبات^[۴۰] را ذکر ‌کرده‌است از این دید، افراد خلاق ابتدا با مسئله یا یک فرصت آشنا شده و سپس از طریق جمع‌ آوری اطلاعات با مسئله یا فرصت مورد نظر درگیر می‌شوند. در مرحله بعد افراد خلاق روی مسئله تمرکز می‌کنند.

در این مرحله فعالیت ملموسی مشاهده نمی‌شود و فرد سعی در نظم دادن تفکرات، اندیشه‌ها، تجارب و زمینه‌های قبلی خود جهت نیل به یک ایده دارد. درگیری ذهنی عمیق فرد (خودآگاه و ناخودآگاه ) فراهم کردن فرصت (جهت تفکر بر مسئله ) به خلق و ظهور ایده‌ای جدید و بدیع منجر می‌شود. در نهایت فرد خلاق در صدد بر می‌آید صلاحیت و پتانسیل ایده خویش را به اثبات برساند.

دکتر رضائیان فراگرد نوآوری در محصول را شامل ۴ مرحله ایجاد فکر جدید؛ آزمایش‌های اولیه؛ تعیین امکان پذیری و کاربرد نهایی می‌داند.

۲-۸- ابزار ها

برخی فاکتورهای تعیین‌کننده برای دستیابی به تفکر خلاق و جود دارند که می‌توان از آن ها به عنوان ابزارهای نوآوری یاد کرد. این ابزارها عبارتند از:
* اراده * اعتماد به نفس * کمیت * شبیه سازی * استمداد از دیگران * مجاورت *تشابه / تباین * تغییر دادن *فعالیت‌های جنبی و…

۲-۹- تکنیک ها و فنون خلاقیت و نوآوری

تکنیک های خلاقیت به عنوان ابزاری برای رشد خلاقیت و افزایش توان حل خلاق مسئله کمک شایانی به توان فرد در تمام مراحل خلاقیت و فرایند حل خلاق مسئله می‌کند. به عبارت دیگر هریک از تکنیک‌های خلاقیت، مرحله یا مراحلی از فرایند خلاقیت را تقویت می‌کنند. دکتر الوانی معتقد است: زمانی فنون خلاقیت ثمربخش می‌گردند که زمینه مساعد و مناسبی برای نمود آن ها فراهم آمده باشد. این فنون و تکنیک‌ها فردی و گروهی می‌باشند؛ که تکنیک‌های فردی شامل: توهم خلاق، DOIT، تکنیک‌های گروهی شامل: طوفان فکری، دلفی، سینکتیکس و تکنیک‌های مشترک شامل: اسکمپر، در هم شکستن مفروضات، چرا، مورفولوژیک که محور اصلی این روش ها و تکنیک‌ها، شکستن قالب‌های ذهنی است.

۲-۹-۱- تکنیک تحرک مغزی- یورش فکری- طوفان مغزی^[۴۱]:

این تکنیک را که یکی از شیوه های برگزاری جلسات و مشاوره ودستیابی به انبوهی از ایده ها برای حل خلاق مسائل می‌باشد نخستین بار دکتر آلکس اسبورن در سال ۱۹۳۸ مطرح کرد و چنان مورد استفاده و استقبال مردم و سازمان‌ها در غرب قرا گرفته که جزئی از زندگی آنان شده است. این واژه هم اکنون در واژه نامه بین‌المللی وبستر اینگونه تعریف می‌شود: اجرای یک تکنیک گرد همایی که از طریق آن گروهی می‌کوشند راه حلی برای یک مسئله بخصوص با انباشتن تمام ایده هایی که به وسیله اعضاء ارائه می‌گردد بیابند.

در این تکنیک مسئله‌ای به گروهی کوچک (۱۲ نفره) ارائه شده و از آنان خواسته می‌شود فی البداهه و به سرعت نسبت به آن واکنش نشان داده و برای آن پاسخی بیابند. در حالت گروهی خلاقیت بیشتری نسبت به حالت انفرادی دیده می‌شود.رقابت عامل دیگری است که در این فن موجب افزایش اثربخشی می‌شود. فی البداهه بودن نظرات بسیار مناسب است.

۲-۹-۲- تکنیک چرا ؟

این تکنیک هم برای حل مسائل و هم برای ایده‌یابی و ایده پردازی به کار می‌رود. تکنیک چرا دقیقا مثل چراهای مکرر کودکی است که کودکان برای گسترش فهم خود از دنیای اطرافشان از والدین می‌پرسند. اما با این تفاوت که در بزرگسالی باید یاد گرفته هایمان را زیر سوال ببریم. سادگی این تکنیک باعث شده است، بسیاری از مردم متوجه اهمیت و نقش آن نشوند. به عنوان مثال برای شناسایی و تعریف درست و کامل مسئله می‌توان از این تکنیک استفاده کرد. بلکه استفاده از این تکنیک به ما کمک می‌کند تا موقعیت و وضعیت را بهتر وروشن‌تر مشخص کنیم و در فرایند آن به ایده های جدیدی دست یابیم.

۲-۹-۳- تکنیک الگو برداری از طبیعت^[۴۲]:

ابداعاتی که در زمینه علم ارتباطات و کنترل در دهه های اخیر شکل گرفته‌اند. برنامه ریزی‌های کامپیوتر و موضوع هوش مصنوعی همه با الگو برداری و تقلید از فعالیت‌های مغز آدمی انجام شده است. ذهن با قدرت انتخابگر خود جریان‌های طبیعت را درقالب قانون ریخته و عرصه‌های جدیدی را پیش روی بشریت می‌گشاید و ابداعات و اختراعات تازه‌ای را به او ارزانی می‌دارد.

۲-۹-۴- تکنیک توهم خلاق:

منظور و هدف این تکنیک این است که شما بتوانید با قدرت توهم بعضی از اوقات با خطاهای عمدی طور دیگری به مسائل نگاه کرده تا بدین وسیله اصل و واقعیت موضوع را دریابید. این سعی باعث می‌شود مقداری اطلاعات از شکاف‌های موجود در بافت‌های عصبی، آزاد شده و به وسیله پیوند با اطلاعات قبلی، الگوی ذهنی جدیدی ساخته شود و یا موضوع از الگوی ذهنی قبلی به الگوی دیگری انتقال یابد.

۲-۹-۵- تکنیک پی . ام .آی^[۴۳]:

۲-۳-۱- تئوری نمایندگی

آغاز حاکمیت شرکتی از طریق مالکیت سهام، تأثیر چشمگیری بر کنترل شرکت ها داشت و بدین ترتیب مالکان، اداره شرکت را به مدیران تفویض کردند. جدایی مالکیت (کنترل)، منجر به یک مشکل سازمانی به نام مشکل نمایندگی شد. برل و مینز (۱۹۳۲)، رأس (۱۹۷۳) و پرایس (۱۹۷۶) از زوایای مختلف ‌به این موضوع پرداختند نهایتاًً جنسن و مکلینگ (۱۹۷۶) مبانی تئوری نمایندگی را مطرح نمودند. آن ها مدیران شرکت ها را به عنوان کارگزاران و سهام‌داران را به عنوان کارگمار تعریف کردند. مشکل آن است که کارگزاران لزوماًً به نفع کارگمار تصمیم گیری نمی‌کنند. یکی از فرضیات اصلی تئوری نمایندگی این است که کارگمار و کارگزاران با هم تضاد منافع دارند .

۲-۳-۲-تئوری هزینه معاملات

تئوری هزینه معاملات ترکیبی میان رشته ای بین اقتصاد، حقوق و سازمان می‌باشد. این تئوری یکی از مبانی اقتصاد صنعتی و تئوری مالی است که اولین بار توسط سیرت و مارچ (۱۹۶۳) به نام تئوری رفتاری شرکت مطرح شد. در این تئوری، شرکت نه تنها به عنوان یک واحد اقتصادی عمومی (سهامی عام)، بلکه سازمانی متشکل از افراد با دیدگاه ها و اهداف مختلف است. تئوری هزینه معاملات بر اساس این واقعیت است که شرکت ها آنقدر بزرگ شده اند که در تخصیص منابع جانشین بازار می‌شوند وبا توجه به نوسانات قیمت در بازار، تولید را هدایت کرده و بازار معاملات را متعادل می‌کنند. در درون شرکت ها، برخی از معاملات حذف می‌شوند و مدیران شرکت، تولید را هماهنگ می‌کند. داخلی کردن معاملات به نفع مدیریت شرکت ها می‌باشد چون ریسک و عدم اطمینان را ‌در مورد قیمت و کیفیت آینده محصول حذف می‌کند. این کاربه شرکت اجازه می‌دهد ریسک های معامله با عرضه کنندگان را تا حدودی از بین ببرند. هر روشی که برای حذف این عدم تقارن های اطلاعاتی اتخاذ شود برای مدیرشرکت سودمند است ومنجر به کاهش ریسک تجاری شرکت می شود.

۲-۳-۳- تئوری ذینفعان

تئوری ذینفعان از دهه ۱۹۷۰ توسط فریمن (۱۹۸۴) ارائه گردید. وی تئوری عمومی شرکت را مطرح و ‌پاسخ‌گویی‌ شرکتی را به گروه گسترده ای از ذی نفعان پیشنهاد کرد. تئوری ذینفعان ترکیبی از تئوری های سازمانی و اجتماعی است و علوم فلسفه، اخلاق، تئوری های سیاسی، اقتصاد، حقوق، علوم سازمانی و اجتماعی را در هم می آمیزد. اساس تئوری ذینفعان این است که شرکت ها بسیار بزرگ شده اند و تأثیرآنها بر جامعه آنچنان عمیق است که آن ها باید به جز سهام‌داران به بخش‌های بیشتری از جامعه توجه کرده و پاسخگو باشند (حساس یگانه،۱۳۸۴)

انواع سیستم های حاکمیت شرکتی

بررسی های انجام شده نشان می‌دهد که هر کشوری سیستم منحصربه فرد خود را دارد و به تعداد کشورهای دنیا سیستم حاکمیت شرکتی وجود دارد. سیستم حاکمیت شرکتی در یک کشور با تعدادی عوامل داخلی از جمله ساختار مالکیت شرکت‌ها، وضعیت اقتصادی، سیستم قانونی، سیاست دولتی و فرهنگ معین می شود. ساختار مالکیت و چارچوب های قانونی از اصلی ترین و تعیین کننده ترین عوامل سیستم حاکمیت شرکتی هستند. همچنین عوامل خارجی از قبیل، میزان جریان سرمایه از خارج به داخل، وضعیت اقتصاد جهانی، عرضه سهام در بازار سایر کشورها و سرمایه گذاران نهادی بین مرزی، برسیستم حاکمیت شرکتی یک کشور تأثیر دارند.

سیستم های درون سازمانی

سیستم حاکمیت درون سازمانی، سیستمی است که درآن شرکت های فهرست بندی شده یک کشور، تحت مالکیت و کنترل تعداد کمی از سهام‌داران اصلی هستند. آن ها ممکن است اعضای خانواده مؤسس (بنیان‌گذار) یا گروه کوچکی از سهام‌داران مانند بانک های اعتباردهنده، شرکت های دیگر یا دولت باشند. به سیستم های درون سازمانی به دلیل روابط نزدیک بین شرکت ها و سهام‌داران عمده آن ها، سیستم رابطه ای نیز گفته می شود.

سیستم های برون سازمانی

عبارت برون سازمانی اشاره به سیستم های تأمین مالی دارد. در این سیستم، شرکت های بزرگ توسط مدیران کنترل می‌شوند و تحت مالکیت سهام‌داران برون سازمانی یا سهام‌داران خصوصی هستند. این وضعیت منجر به جدایی مالکیت از کنترل (مدیریت) می شود که توسط برل ومینز(۱۹۳۲) مطرح شد. اگرچه در سیستم های برون سازمانی، شرکت ها مستقیماً توسط مدیران کنترل می‌شوند، اما به طور غیر مستقیم تحت کنترل اعضاء برون سازمانی قرار دارند. اعضای مذکور، نهادهای مالی و هم چنین سهام‌داران خصوصی هستند(حساس یگانه،۱۳۸۴). اصول حاکمیت شرکتی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، توسط ۳۰ کشور عضو آن ‌در سال‌ ۱۹۹۹ بنا گردید و به عنوان مرجعی برای کلیه کشورهای جهان مطرح شد. در پی فرایند بازنگری، که منجر به اتخاذ اصول بازنگری شده حاکمیت شرکتی در بهار سال ۲۰۰۴ گردید، اکنون این اصول انعکاسی از اجماع جهانی درمورد اهمیت حاکمیت شرکتی در حفظ حیات و ثبات اقتصادی کشورهاست.

اصول حاکمیت شرکتی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، رهنمود های خاصی برای سیاستگذاران، قانونگذاران و افراد بازار ‌در مورد اصلاح چهارچوب قانونی، ساختاری و دولتی فراهم می آورد و تمرکز آن بر شرکت هایی است که سهام آن ها توسط عموم مبادله می‌گردد. همچنین رهنمودها و پیشنهاد هایی برای بورس های اوراق بهادار، سرمایه گذاران، شرکت ها و سایر افراد فراهم می آورد که به نحوی در فرایند برقراری حاکمیت شرکتی مناسب، ایفای نقش می‌کنند. این اصول به عنوان یکی از۱۲ استاندارد کلیدی میزگرد ثبات مالی (FSF) تأئید شده است. اصول سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، شش زمینه کلیدی حاکمیت شرکتی را پوشش می‌دهد:

اطمینان از ایجاد بسترلازم برای چهارچوب اثربخش حاکمیت شرکتی چهارچوب حاکمیت شرکتی باید شفافیت و کارایی بازار را افزایش دهد، با قوانین و مقررات مطابقت داشته باشد و به وضوح مسئولیت را بین مقامات مختلف نظارتی، قانونگذاری و اجرایی تقسیم کند .

رویکرد شناختی: این رویکرد بر دیدگاه فرد درباره خود و جهان اطراف خود تأکید دارد ، نه بر اعمال فرد . بر طبق این نظریه در افراد مستعد به افسردگی این نگرش وجود دارد که خودشان را از یک دیدگاه منفی و انتقاد آمیز بنگرند ،‌ ‌به این شکل که آنان بیشتر در انتظار شکست هستند ،‌ تا موفقیت شاید بتوان گفت امروزه یکی از بانفوذترین نظریه های روان شناختی افسردگی ، دیدگاه شناختی است.

محققان تحقیقات زیادی ‌در مورد شناخت درمانی و نتیجه مؤثر آن نسبت به روش دارو درمانی انجام داده‌اند .یکی از این تحقیقات در مرکز شناخت درمانی دانشکده ی پزشکی دانشگاه پنسیلوانیا به وسیله جان راش و ارون بک و ماریا کورواکس و استیون هولون با بهره گرفتن از روش تحقیق آزمایشی صورت گرفته است.

.بک عقیده دارد که افسردگی اختلال تفکر است اختلال خلق وی افسردگی را بهترین وجه مثلث شناختی افکار منفی درباره ی خود ،موقعیت و آینده توصیف می‌کند .شخص افسرده واقعیت ها را به طریق منفی تعبیر می کند و روی جنبه‌های منفی هر موقعیت تمرکز می‌کند و ‌در مورد آینده نیز نظر ناامید کننده و بدبینانه ای دارد(جفرسون و گریست، ترجمه قراچه داغی، ۱۳۸۸).

نظریه شناختی ‌در مورد افسردگی

الف)نظریه های اسنادی مانند درماندگی آموخته شده : مدل اسنادی درماندگی آموخته شده بیان می‌کند که افراد وقتی با حادثه‌ای‌برخورد می‌کنند، ممکن است به شیوه های مختلفی آن را تبیین کنند. چگونگی‌تبیین این حوادث بر رفتار آینده آن ها تاثیر می‌گذارد.

ب)نظریه هایی که بر جنبه‌های شناختی فشار روانی تأکید دارند، ج)نظریه های پردازش اطلاعات د)الگوی تحریف شناختی “بک” است(روزنهان، ترجمه سید محمدی، ۱۳۹۱).

دیدگاه رفتاری

متخصصین این حیطه چنین فرض می‌کنند که افسردگی و فقدان تقویت به هم وابسته اند .بسیاری از نظریه پردازان یادگیری نیز به طور گسترده ای تحت تاثیر مطالعات اسکینر ‌در مورد شرطی کردن عامل (کنش گر )قرار گرفته اند.

آزمایش های انجام شده نشان می‌دهند که رفتارهای آدمی می‌تواند به طریقی مشابه دستکاری شود .عقایدناشی از کار اسکینر با تأکید بر تعامل اجتماعی ،مخصوصا روی این موضوع است چطور رفتار افراد دیگر می‌تواند به عنوان عامل تقویت کننده عمل کند.میزان پایین بازده رفتار و احساس غم یا ناراحتی همراه با افسردگی ناشی از میزان پایین تقویت مثبت است .از نظر آن دیدگاه نقص در مهارت های اجتماعی یکی از علل عمده میزان پایین تقویت به شمار می‌آید ،همچنین افسردگی و تقییر رفتار افراد ،آن ها را کمتر دوست داشتنی می‌سازد .‌بنابرین‏ ،نوعی چرخه معیوب به وجود می‌آید . لذا ،آشنایان تا حد ممکن سعی کنند برخوردشان را با افراد افسرده کم نمایند ،در این هنگام میزان تقویت فرد بیش از پیش کاهش می‌یابد و در نتیجه ،افسردگی تشدید می شود(روزنهان، ترجمه سید محمدی، ۱۳۹۱).

دیدگاه انسان گرایی یا هستی گرایی

فقدان عزت نفس از موارد مهمی است که نظریه پردازان هستی گرا به آن توجه کرده‌اند ،این نظریه پردازان بر وجود تفاوت بین خود آرمانی شخص و درک وی از واقعیت عموم تأکید دارند .احتمالا وقتی تفاوت بین آرمان و واقعیت به قدری زیاد باشد که فرد نتواند آن را تحمل کند ،افسردگی ایجاد می شود(جفرسون و گریست، ترجمه قراچه داغی، ۱۳۸۸).

انواع افسردگی و علائم آن

افسردگی دو نوع است ،‌ یک قطبی و دو قطبی . در نوع دوم ( دو قطبی ) علاوه بر احساسغم واندوه ، با علائمی چون پرحرفی ، فعالیت زیاد و تحریک پذیری نیز رو به رو خواهیم بود . زنان کمتر از مردان به نوع دوم ( دو قطبی) افسردگی مبتلا می‌شوند . علائم افسردگی عبارتند از:

علائم افسردگی

– شکایات مختلف جسمی و دردهای پراکنده
– احساس خستگی دائم
– سوء هاضمه و یبوست
– اختلالات قاعدگی و جنسی
-عدم احساس شادی و نشاط
– لذت نبردن از زندگی
– زودرنجی
-از دست دادن توانایی انجام کارهای روزمره
– کم خوابی و کم اشتهایی و گاهی برعکس
-از دست دادن قدرت تصمیم گیری
– احساس بی ارزشی و بی کفایتی
– اشتغالات ذهنی دائمی درباره مرگ
– اقدام به خودکشی (روزنهان، ترجمه سید محمدی، ۱۳۹۱).

بررسی علت های افسردگی

عوامل متعددی چون ارث ، محیط ، شخصیت فرد و اجتماع در بروز افسردگی دخالت دارند .

الف ) ارث

امکان بروز افسردگی در فردی که سابقه‌ ابتلایبه اینبیماری را در خانواده خود داشته ، زیاد است ( به ویژه نوع دو قطبی )با توجه به اینکه افرادی که سابقه ژنتیکی ندارند نیز ممکن است ‌به این بیماری دچار شوند .

ب ) محیط

عوامل ایجاد کننده ی فشار روانی در زندگی همه یما وجود دارد که از جمله ی ‌آنها می توان بهاز دست دادن عضوی از خانواده و دارایی ، اشکال در برقرار کردن ارتباطبا اطرافیان ، مشکلات مالی و تغییر چشمگیر در شیوه و سبک زندگی اشاره کرد که این هااز جمله عوامل مهم تلقی می‌شوند. به علاوه ، اعتیاد در۳/۱ مواردمنجر بهبیماری افسردگی خواهد شد.

ج )عامل های روانی – اجتماعی

یک انسان منفی باف ، از اعتماد به نفس پائینی برخوردار است و نمی تواند وقایع زندگی خود را در دست بگیرد . دیدگاه و نگرش منفی سبب می شود که اثر عوامل استرس زا بیشتر شده و تندرستی فرد به خطر بیفتد . پژوهشگران معتقدند که منفی بافی در کودکی شکل گرفته و پرورش دختران به شیوه های سنتی سبب بروز این گونه تفکر و دیدگاه خواهد شد(جفرسون و گریست، ترجمه قراچه داغی، ۱۳۸۸).

اعتیاد به اینترنت